Tổng quan luận án

Công trình khoa học mang tiêu đề "Hoàn thiện phân tích tài chính nhằm nâng cao năng lực quản trị tài chính trong các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng" do nghiên cứu sinh Trần Thượng Bích La thực hiện tại Học viện Tài chính, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Nguyễn Tuấn Phương và TS. Nguyễn Tuấn Duy, bảo vệ năm 2013 thuộc chuyên ngành Kế toán (Mã số: 62.01).

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Phân tích tài chính là công cụ giúp các nhà quản trị nhận diện thực trạng tài chính, nhận định tiềm năng và xu hướng vận động của doanh nghiệp, từ đó cung cấp căn cứ cho việc đưa ra các quyết định quản trị. Đối với ngành kinh tế du lịch — một ngành kinh tế có đóng góp ngân sách nhưng đối mặt với sự cạnh tranh từ các tập đoàn du lịch trong và ngoài nước — việc ứng dụng công cụ phân tích tài chính có vai trò hỗ trợ kiểm soát dòng tiền, chi phí và hiệu quả sử dụng tài sản.

Thành phố Đà Nẵng tập trung nhiều doanh nghiệp du lịch, khu nghỉ dưỡng cao cấp với kết quả tăng trưởng kinh tế du lịch tương đối cao. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại địa bàn thành phố Đà Nẵng chưa thực hiện công tác phân tích tài chính một cách có cơ sở khoa học và thường xuyên, khiến nguồn thông tin cung cấp cho việc ra quyết định tài chính còn nhiều hạn chế, chưa phát huy đầy đủ chức năng quản trị. Xuất phát từ thực tế đó, luận án được thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống về việc hoàn thiện hệ thống và quy trình phân tích tài chính gắn liền với quản trị tài chính đặc thù trong các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

  1. Nghiên cứu và hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tài chính trong quản trị tài chính doanh nghiệp du lịch.
  2. Khảo sát, đánh giá thực trạng phân tích tài chính trong quản trị tài chính tại các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng, chỉ ra những kết quả đạt được cùng các hạn chế tồn tại.
  3. Đề xuất các quan điểm và giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính nhằm nâng cao năng lực quản trị tài chính cho các doanh nghiệp du lịch Việt Nam trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn về phân tích tài chính trong mối quan hệ với quản trị tài chính doanh nghiệp du lịch, cùng các quan điểm và giải pháp hoàn thiện.
  • Phạm vi nội dung: Luận án tập trung vào công tác tổ chức phân tích, cơ sở dữ liệu, phương pháp phân tích, nội dung - hệ thống chỉ tiêu phân tích (cấu trúc tài chính, hiệu quả hoạt động kinh doanh, rủi ro, tăng trưởng) và việc ứng dụng kết quả phân tích vào các quyết định quản trị tài chính.
  • Phạm vi không gian: Các doanh nghiệp du lịch Việt Nam (bao gồm công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân) hoạt động trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
  • Phạm vi thời gian: Luận án sử dụng và phân tích chuỗi dữ liệu thực tế tại các doanh nghiệp du lịch điển hình trong giai đoạn 2010 – 2011.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tình hình nghiên cứu trong văn bản luận án được tác giả phân chia thành 3 nhóm công trình chính:

Nhóm hướng nghiên cứu Các công trình và tác giả tiêu biểu Trọng tâm nghiên cứu chính
Nhóm 1: Nghiên cứu chuyên sâu về các vấn đề cơ bản của phân tích tài chính - Tác giả quốc tế: Leopold A. Bernstein (1989), Josette Peyrard (2005), John J. Wild (2009).
- Tác giả trong nước (lý luận): Ngô Thế Chi, Đoàn Xuân Tiên, Vương Đình Huệ (1995); Trương Bá Thanh (2001); Nguyễn Văn Công, Nguyễn Năng Phúc, Trần Quý Liên (2002); Nguyễn Văn Công (2005); Nguyễn Năng Phúc, Nghiêm Văn Lợi, Nguyễn Ngọc Quang (2006); Ngô Thế Chi, Nguyễn Trọng Cơ (2008); Nguyễn Trọng Cơ, Nghiêm Thị Thà (2010).
- Tác giả trong nước (thực tiễn theo ngành): Nguyễn Tuấn Phương (1998 - DN liên doanh sản xuất), Nguyễn Trọng Cơ (1999 - DN cổ phần phi tài chính), Nguyễn Ngọc Quang (2002 - DN xây dựng), Trần Thị Minh Hương (2008 - Tổng công ty Hàng không Việt Nam), Phạm Xuân Kiên (2011 - DN giao thông đường bộ), Nguyễn Thị Quyên (2012 - DN niêm yết).		 Hệ thống hóa phương pháp, cơ sở dữ liệu và hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính tổng quát hoặc áp dụng cho từng loại hình doanh nghiệp cụ thể (sản xuất, xây dựng, hàng không, giao thông, niêm yết).
Nhóm 2: Nghiên cứu về hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính phục vụ phân tích - Nguyễn Viết Lợi (2003 - Doanh nghiệp Việt Nam).
- Nguyễn Văn Hiếu (2003 - Doanh nghiệp xây dựng).
- Cung Tố Lan (2004 - Công ty Điện lực I).
- Nguyễn Thị Hương (2005 - Doanh nghiệp ngành điện phía Bắc).		 Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính để cung cấp thông tin kế toán đầy đủ, chính xác phục vụ cho công tác phân tích tài chính.
Nhóm 3: Nghiên cứu về phân tích tài chính gắn với quản trị doanh nghiệp - Vũ Văn Hoàng (2003 - DN xây lắp).
- Đỗ Quỳnh Trang (2006 - Tổng công ty Xây dựng Giao thông I).
- Phạm Thành Long (2008 - Doanh nghiệp vừa và nhỏ).
- Nguyễn Văn Hậu (2009 - Doanh nghiệp thương mại).		 Đặt phân tích tài chính trong mối quan hệ tương tác với công tác quản trị doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực đấu thầu hoặc quản lý tài chính.

Khoảng trống nghiên cứu được lựa chọn giải quyết

Tổng quan tài liệu cho thấy các công trình trước đây phần lớn nghiên cứu phân tích tài chính ở các khía cạnh riêng lẻ hoặc áp dụng cho các ngành sản xuất, xây dựng, giao thông, thương mại, điện lực. Chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện từ tổ chức công tác phân tích, cơ sở dữ liệu, phương pháp phân tích, hệ thống chỉ tiêu phân tích đến việc ứng dụng kết quả phân tích vào quy trình ra quyết định quản trị tài chính cho các doanh nghiệp thuộc ngành du lịch tại địa bàn thành phố Đà Nẵng. Luận án được triển khai để giải quyết khoảng trống nghiên cứu này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khung phân tích

  • Khái niệm và đặc thù doanh nghiệp du lịch: Vận dụng Điều 4 Luật Du lịch Việt Nam năm 2005 về định nghĩa hoạt động du lịch, luận án xác định doanh nghiệp du lịch là tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân kinh doanh các dịch vụ du lịch nhằm mục tiêu sinh lợi.
  • Đặc điểm kinh doanh du lịch chi phối phân tích tài chính:
    • Tính chất ngành dịch vụ chịu ảnh hưởng bởi loại hình kinh doanh (lữ hành, lưu trú, ăn uống, giải trí, vận chuyển).
    • Chu kỳ kinh doanh ngắn, tiền tệ luân chuyển nhanh, luồng tiền phát sinh liên tục, tỷ trọng hàng tồn kho thấp và tài sản chủ yếu là vô hình.
    • Tính thời vụ cao (mùa khô và mùa mưa rõ rệt tại miền Trung Việt Nam).
    • Cơ cấu tài sản có sự khác biệt lớn giữa nhóm dịch vụ lữ hành (vốn cố định thấp) và nhóm dịch vụ lưu trú, vui chơi giải trí (tỷ trọng tài sản cố định và chi phí cố định/định phí rất cao).
    • Độ nhạy cảm cao với các yếu tố vĩ mô và tính bất ổn tự nhiên, dịch bệnh, xã hội.
  • Khung quản trị tài chính: Quản trị tài chính trong doanh nghiệp du lịch bao gồm quản trị vốn kinh doanh (tài sản và nguồn vốn), quản trị hoạt động kinh doanh (doanh thu, chi phí, lợi nhuận), quản trị rủi ro; từ đó làm căn cứ ra các quyết định: quyết định đầu tư (tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn), quyết định nguồn tài trợ (ngắn hạn, dài hạn), quyết định phân phối lợi nhuận, quyết định chi phí - giá bán - tiêu thụ, và quyết định chính sách lao động - tiền lương.
+-------------------------------------------------------------------------+
|                  CƠ SỞ DỮ LIỆU PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH                      |
|  - Báo cáo tài chính (BCĐKT, BCKQHĐKD, BCLCTT, Thuyết minh BCTC)         |
|  - Sổ kế toán tổng hợp & chi tiết; Thông tin phi tài chính, môi trường  |
+-------------------------------------------------------------------------+
+-------------------------------------------------------------------------+
|                   HỆ THỐNG PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH                        |
|  - Phương pháp so sánh, Thay thế liên hoàn, Số chênh lệch               |
|  - Phương pháp chi tiết, Cân đối liên hệ, Tỷ lệ, Đồ thị, Phân tích DuPont|
+-------------------------------------------------------------------------+
+-------------------------------------------------------------------------+
|                  NỘI DUNG VÀ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU                          |
|  1. Phân tích cấu trúc tài chính (Cơ cấu TS - NV, Tình hình tài trợ)    |
|  2. Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh                             |
|  3. Phân tích rủi ro (Rủi ro kinh doanh, Rủi ro tài chính)              |
|  4. Phân tích tăng trưởng                                               |
+-------------------------------------------------------------------------+
+-------------------------------------------------------------------------+
|               ỨNG DỤNG VÀO CÁC QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ                      |
|  - Quyết định đầu tư & cơ cấu tài sản                                   |
|  - Quyết định nguồn tài trợ & cơ cấu vốn                                |
|  - Quyết định phân phối lợi nhuận, chính sách chi phí, giá bán          |
+-------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

  • Phương pháp luận: Dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, các nguyên lý kinh tế chính trị học và các quan điểm định hướng phát triển du lịch của Đảng, Nhà nước và thành phố Đà Nẵng.
  • Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Phương pháp phân tổ thống kê, chi tiết hóa số liệu, tổng hợp số liệu, phương pháp chuyên gia, phương pháp quy nạp và diễn dịch.
  • Phương pháp phân tích tài chính cụ thể: Phương pháp so sánh (số tuyệt đối, số tương đối), phương pháp thay thế liên hoàn, phương pháp số chênh lệch, phương pháp chi tiết (theo thời gian, bộ phận, địa điểm), phương pháp cân đối liên hệ, phương pháp tỷ lệ tài chính, phương pháp đồ thị và mô hình phân tích phân rã DuPont (chẳng hạn phân tách chỉ tiêu ROE thành tích số của tỷ suất sinh lời trên doanh thu, vòng quay tài sản và đòn bẩy tài chính).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tài chính trong quản trị tài chính doanh nghiệp du lịch

Chương 1 thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết về hoạt động kinh doanh du lịch, bản chất quản trị tài chính và vị trí của phân tích tài chính trong doanh nghiệp du lịch.

  1. Khái quát và đặc điểm doanh nghiệp du lịch: Phân loại theo hình thức sở hữu (Nhà nước, tư nhân, cổ phần, TNHH, liên doanh), theo quy mô (lớn, vừa và nhỏ), theo sản phẩm (lữ hành, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí, vận chuyển). Nêu bật các đặc trưng kinh doanh tác động trực tiếp đến công tác tài chính: chu kỳ ngắn, dòng tiền nhanh, tính thời vụ, tỷ trọng tài sản cố định lớn ở mảng lưu trú và tính rủi ro cao.
  2. Quản trị tài chính doanh nghiệp du lịch: Luận giải bản chất tài chính doanh nghiệp là các mối quan hệ giá trị trong việc tạo lập, phân phối và sử dụng vốn; làm rõ vai trò huy động vốn, tổ chức sử dụng vốn hiệu quả và kiểm soát hoạt động. Nội dung quản trị gồm: quản trị tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, lợi nhuận, quản trị rủi ro và các quyết định tài chính.
  3. Phân tích tài chính trong quản trị doanh nghiệp du lịch:
    • Quy trình tổ chức 3 bước: Lập kế hoạch phân tích $\rightarrow$ Tiến hành phân tích $\rightarrow$ Hoàn thành và lập báo cáo phân tích.
    • Cơ sở dữ liệu: Hệ thống báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính), sổ kế toán chi tiết, và dữ liệu môi trường vĩ mô, thị trường du lịch.
    • Hệ thống phương pháp: So sánh, thay thế liên hoàn, số chênh lệch, chi tiết, tỷ lệ, đồ thị, cân đối liên hệ, mô hình DuPont.
    • 4 nội dung phân tích cốt lõi: Cấu trúc tài chính (tỷ trọng tài sản, tỷ trọng nguồn vốn, khả năng tự tài trợ, tính ổn định của nguồn tài trợ qua tỷ suất NVTX, NVTT); Hiệu quả hoạt động kinh doanh (vòng quay vốn, khả năng sinh lời ROA, ROE, ROCE); Phân tích rủi ro (độ lớn đòn bẩy kinh doanh, điểm hòa vốn, hệ số nợ, khả năng thanh toán); Phân tích tăng trưởng.
  4. Kinh nghiệm quốc tế: Đúc kết kinh nghiệm phân tích tài chính trong quản trị doanh nghiệp du lịch tại các nước và rút ra bài học cho các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng.

Chương 2: Thực trạng phân tích tài chính trong quản trị tài chính các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng

Chương 2 phản ánh bức tranh thực tế về hoạt động kinh doanh và công tác phân tích tài chính tại các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Đà Nẵng trong giai đoạn 2010 – 2011.

  1. Tổng quan các doanh nghiệp du lịch tại Đà Nẵng: Phân tích bối cảnh hình thành, tình hình tăng trưởng và các điều kiện thuận lợi, khó khăn trong môi trường kinh doanh dịch vụ du lịch tại địa phương.
  2. Khảo sát thực trạng phân tích tài chính:
    • Về tổ chức và dữ liệu: Công tác phân tích chưa được tổ chức thành bộ phận chuyên trách độc lập; dữ liệu sử dụng chủ yếu dừng lại ở các báo cáo tài chính tổng hợp cuối năm, chưa khai thác sâu sổ kế toán quản trị và dữ liệu thị trường.
    • Về phương pháp thực hiện: Đa số doanh nghiệp chỉ dừng lại ở phương pháp so sánh số tuyệt đối và số tương đối đơn giản; ít áp dụng các phương pháp phân tích nhân tố (thay thế liên hoàn, số chênh lệch, đồ thị trực quan, phân tích DuPont).
    • Về nội dung và các chỉ tiêu thực tế: Khảo sát minh họa qua các bảng biểu số liệu giai đoạn 2010 – 2011 tại các đơn vị: Công ty Cổ phần Du lịch Đà Nẵng (Danang Tourism), Công ty Cổ phần Du lịch Việt Nam Vitours, Công ty Cổ phần Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group), Công ty TNHH Du lịch - Thương mại Hoàng Trà.
Đơn vị khảo sát thực tế (2010 - 2011) Nội dung phân tích ghi nhận trong văn bản
Công ty Cổ phần Du lịch Đà Nẵng Biến động tài sản, biến động nguồn vốn, cơ cấu tài sản - nguồn vốn, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán.
Công ty Cổ phần Du lịch Việt Nam Vitours Cơ cấu tài sản - nguồn vốn, tính tự chủ tài chính, tính ổn định nguồn tài trợ, hiệu quả sử dụng tài sản, khả năng sinh lời, mức độ hoàn thành kế hoạch doanh thu - lợi nhuận, tỷ lệ chi phí trên doanh thu, khả năng thanh toán, cơ cấu doanh thu và cơ cấu chi phí.
Công ty Cổ phần Tập đoàn Mặt Trời Sun Group Tính tự chủ về tài chính, hiệu quả sử dụng tài sản.
Công ty TNHH Du lịch - Thương mại Hoàng Trà Rủi ro tài chính thông qua hệ số nợ.
  1. Đánh giá tổng quát ưu điểm và hạn chế:
    • Ưu điểm: Một số doanh nghiệp quy mô lớn đã bắt đầu quan tâm đến việc tính toán các tỷ số tài chính cơ bản để phục vụ việc kiểm tra thực hiện kế hoạch.
    • Hạn chế: Công tác phân tích chưa được tiến hành định kỳ, thường xuyên; hệ thống chỉ tiêu phân tích còn sơ sài, thiếu tính hệ thống; chưa gắn kết quả phân tích với các quyết định quản trị tài chính then chốt như quyết định cơ cấu đầu tư, lựa chọn nguồn tài trợ tối ưu hay phòng ngừa rủi ro tài chính do tính biến động mùa vụ.

Chương 3: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính nhằm nâng cao năng lực quản trị tài chính trong các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng

Chương 3 đề xuất định hướng và các nhóm giải pháp toàn diện nhằm hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn:

  1. Quan điểm và phương hướng: Bám sát quy hoạch phát triển du lịch thành phố Đà Nẵng; hoàn thiện phân tích tài chính phải phục vụ trực tiếp cho mục tiêu nâng cao năng lực quản trị, phù hợp với đặc thù kinh doanh từng loại hình dịch vụ du lịch và quy mô doanh nghiệp.
  2. Các nhóm giải pháp hoàn thiện cụ thể:
    • Hoàn thiện tổ chức công tác phân tích: Xây dựng quy trình phân tích chuẩn mực 3 bước (Lập kế hoạch $\rightarrow$ Thực hiện $\rightarrow$ Báo cáo và tư vấn); bố trí nhân sự phụ trách phân tích phù hợp với quy mô doanh nghiệp.
    • Hoàn thiện cơ sở dữ liệu: Kết hợp đồng bộ dữ liệu từ hệ thống báo cáo tài chính, sổ kế toán chi tiết và các dữ liệu phi tài chính (thông tin thị trường, thông tin vĩ mô, tính mùa vụ du lịch).
    • Hoàn thiện phương pháp phân tích: Mở rộng ứng dụng phương pháp so sánh kết hợp đồ thị trực quan; vận dụng phối hợp phương pháp thay thế liên hoàn, phương pháp số chênh lệch và mô hình DuPont để bóc tách các nhân tố tác động đến các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh.
    • Hoàn thiện nội dung và hệ thống chỉ tiêu phân tích: Bổ sung và chuẩn hóa hệ thống chỉ tiêu phân tích cấu trúc tài chính (tính tự chủ, tính ổn định nguồn tài trợ), phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh (vòng luân chuyển tài sản ngắn hạn, tỷ suất sinh lời), phân tích rủi ro (đòn bẩy kinh doanh, đòn bẩy tài chính, điểm hòa vốn) và phân tích tăng trưởng.
    • Hoàn thiện ứng dụng phân tích vào quản trị tài chính: Sử dụng kết quả phân tích làm cơ sở thiết lập các quyết định đầu tư tài sản, quyết định cơ cấu vốn vay - vốn chủ sở hữu, quyết định quản lý chi phí, giá bán sản phẩm dịch vụ và phân phối lợi nhuận.
  3. Điều kiện thực hiện giải pháp: Luận án đề xuất các điều kiện phối hợp từ 4 phía: Nhà nước, Hiệp hội Du lịch Việt Nam, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng, và sự chủ động đổi mới từ chính các doanh nghiệp du lịch.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

  • Hệ thống hóa một cách có cơ sở khoa học các vấn đề lý luận về phân tích tài chính trong mối quan hệ gắn kết với công tác quản trị tài chính doanh nghiệp du lịch.
  • Làm rõ các đặc thù của hoạt động kinh doanh du lịch (tính mùa vụ, sản phẩm vô hình, chu kỳ luân chuyển vốn, sự khác biệt giữa mảng lữ hành và lưu trú/giải trí) tác động trực tiếp đến việc lựa chọn dữ liệu, phương pháp và hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính.
  • Xây dựng khung nội dung và hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính hoàn chỉnh phục vụ cho việc ra các quyết định quản trị tài chính trong doanh nghiệp du lịch.

Đóng góp về mặt thực tiễn

  • Khảo sát và đánh giá thực trạng công tác phân tích tài chính tại các doanh nghiệp du lịch Việt Nam trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2010 – 2011, chỉ rõ các hạn chế trong tổ chức, dữ liệu, phương pháp và nội dung phân tích.
  • Đề xuất hệ thống các giải pháp đồng bộ và có tính ứng dụng: từ chuẩn hóa quy trình tổ chức phân tích, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, kết hợp các phương pháp phân tích kỹ thuật (DuPont, thay thế liên hoàn, đồ thị) đến hoàn thiện 4 mảng nội dung phân tích (cấu trúc tài chính, hiệu quả, rủi ro, tăng trưởng).
  • Chỉ rõ phương thức ứng dụng kết quả phân tích tài chính vào việc ra các quyết định quản trị tài chính cụ thể: quyết định đầu tư tài sản cố định/tài sản ngắn hạn, quyết định nguồn tài trợ, kiểm soát chi phí dịch vụ và phân phối lợi nhuận.
  • Đề xuất các điều kiện thực thi giải pháp đồng bộ từ phía cơ quan quản lý Nhà nước, Hiệp hội Du lịch Việt Nam, chính quyền thành phố Đà Nẵng và các doanh nghiệp du lịch.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Dữ liệu thực nghiệm và các trường hợp nghiên cứu điển hình của luận án tập trung chủ yếu vào các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2010 – 2011 (như Vitours, Danang Tourism, Sun Group, Hoàng Trà), do đó mức độ khái quát hóa cho toàn bộ các loại hình doanh nghiệp du lịch có vốn đầu tư nước ngoài hoặc các địa phương có đặc thù địa lý khác có thể cần được xem xét bổ sung.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu thực nghiệm sang các trung tâm du lịch khác trên cả nước, kiểm nghiệm mức độ tác động của việc ứng dụng các mô hình phân tích tài chính hiện đại đến hiệu quả tài chính dài hạn của các doanh nghiệp du lịch trong các bối cảnh biến động kinh tế mới.

Giá trị tham khảo

  • Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên ngành Kế toán, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Luận án là tài liệu tham khảo về phương pháp luận và kỹ thuật phân tích tài chính gắn liền với đặc thù của một ngành dịch vụ cụ thể.
  • Đối với giảng viên và nhà nghiên cứu: Cung cấp khung lý thuyết về phân tích tài chính phục vụ quản trị doanh nghiệp du lịch, bổ sung tư liệu giảng dạy cho các học phần Phân tích Báo cáo tài chính, Phân tích hoạt động kinh doanh và Quản trị tài chính doanh nghiệp.
  • Đối với nhà quản trị các doanh nghiệp du lịch: Cung cấp quy trình tổ chức, phương pháp tính toán và bảng biểu hệ thống chỉ tiêu để trực tiếp áp dụng vào công tác đánh giá sức khỏe tài chính, quản lý chi phí dịch vụ, kiểm soát đòn bẩy và ra quyết định kinh doanh.
  • Đối với các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý ngành du lịch tại Đà Nẵng: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về năng lực quản trị tài chính của khối doanh nghiệp du lịch địa phương để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế du lịch phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong quản trị doanh nghiệp du lịch?

Luận án giải quyết vấn đề thiếu hụt cơ sở khoa học và tính hệ thống trong công tác phân tích tài chính tại các doanh nghiệp du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng, chuyển hóa phân tích tài chính từ việc chỉ đọc báo cáo kế toán thụ động sang công cụ chủ động cung cấp thông tin phục vụ việc ra các quyết định quản trị tài chính (đầu tư, tài trợ, phân phối lợi nhuận, kiểm soát chi phí).

2. Đặc điểm kinh doanh du lịch ảnh hưởng như thế nào đến cơ cấu tài sản và nguồn vốn theo phân tích của tác giả?

Theo tác giả, đặc điểm kinh doanh tạo ra sự phân hóa rõ nét:

  • Các doanh nghiệp lưu trú, vui chơi giải trí đòi hỏi đầu tư cơ sở vật chất lớn nên tỷ trọng tài sản cố định cao, định phí lớn và tỷ suất nợ thường cao để tài trợ vốn dài hạn.
  • Các doanh nghiệp dịch vụ lữ hành có nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất thấp hơn, chu kỳ ngắn, dòng tiền nhanh nên tỷ trọng vốn chủ sở hữu thường cao hơn, nợ phải trả thấp hơn và tỷ trọng tài sản cố định thấp. Cả hai nhóm đều có tỷ trọng hàng tồn kho thấp do đặc thù sản phẩm dịch vụ tiêu dùng ngay.

3. Quy trình tổ chức phân tích tài chính được luận án đề xuất gồm những bước nào?

Luận án đề xuất quy trình chuẩn hóa gồm 3 bước:

  • Bước 1: Lập kế hoạch phân tích (xác định mục tiêu, nội dung, chỉ tiêu, thời hạn, phân công trách nhiệm và kinh phí).
  • Bước 2: Tiến hành phân tích (thu thập, kiểm tra, chọn lọc dữ liệu kế toán và phi tài chính; áp dụng phương pháp phân tích phù hợp; đưa ra nhận xét, đánh giá).
  • Bước 3: Hoàn thành phân tích (lập báo cáo sơ bộ, tổ chức họp lấy ý kiến đóng góp từ các bộ phận chuyên môn, hoàn thiện báo cáo chính thức phục vụ quản trị).

4. Luận án đề xuất những phương pháp kỹ thuật nào để phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh?

Luận án đề xuất kết hợp các phương pháp:

  • Phương pháp so sánh kết hợp đồ thị trực quan (hình cột, hình tròn).
  • Phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch để đo lường mức độ tác động của từng nhân tố.
  • Mô hình phân tích phân rã DuPont nhằm xác định mối quan hệ tương hỗ giữa tỷ suất sinh lời trên doanh thu, số vòng luân chuyển tài sản và hệ số đòn bẩy tài chính tác động đến tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu (ROE).

5. Những doanh nghiệp cụ thể nào tại Đà Nẵng được đưa vào làm dữ liệu khảo sát trong luận án?

Luận án sử dụng dữ liệu tài chính thực tế giai đoạn 2010 – 2011 của các đơn vị: Công ty Cổ phần Du lịch Đà Nẵng (Danang Tourism), Công ty Cổ phần Du lịch Việt Nam Vitours, Công ty Cổ phần Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group), và Công ty TNHH Du lịch - Thương mại Hoàng Trà.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Trần Thượng Bích La đã hệ thống hóa lý luận về phân tích tài chính gắn liền với đặc thù quản trị tài chính trong doanh nghiệp du lịch. Bằng việc phân tích thực trạng dữ liệu tại các doanh nghiệp du lịch Việt Nam trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2010 – 2011, công trình đã chỉ rõ những điểm hạn chế trong tổ chức, phương pháp và nội dung phân tích tài chính hiện hành. Các giải pháp hoàn thiện được đề xuất mang tính hệ thống từ cơ sở dữ liệu, quy trình tổ chức, kỹ thuật phân tích kết hợp đến định hướng ứng dụng vào các quyết định quản trị tài chính, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của các doanh nghiệp du lịch và ngành kinh tế du lịch tại Đà Nẵng.