Nâng cao năng lực cạnh tranh của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ: Trường hợp PJICO sau khi ...

Luận văn phân tích nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam sau khi gia nhập WTO, tập trung vào PJICO.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Bích
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Công Ty Bảo Hiểm PJICO Trong Bối Cảnh Việt Nam Gia Nhập WTO
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: Một số khía cạnh lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ
• 1.1. Những vấn đề chung về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.2. Khái niệm
• 1.3. Các công cụ
• 1.4. Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về năng lực cạnh tranh của công ty bảo hiểm PJICO

Năng lực cạnh tranh của công ty bảo hiểm PJICO trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO là một vấn đề quan trọng. PJICO, một trong những công ty bảo hiểm phi nhân thọ lớn nhất tại Việt Nam, phải đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội trong môi trường cạnh tranh toàn cầu. Việc gia nhập WTO đã mở ra thị trường bảo hiểm, tạo điều kiện cho các công ty nước ngoài tham gia, đồng thời cũng yêu cầu PJICO phải nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển. Các yếu tố như chất lượng dịch vụ, giá cả, và khả năng quản lý rủi ro trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đặc biệt, việc cải thiện chất lượng dịch vụ và phát triển sản phẩm bảo hiểm đạt tiêu chuẩn quốc tế là những yếu tố then chốt giúp PJICO khẳng định vị thế trên thị trường.

1.1. Tình hình cạnh tranh trong ngành bảo hiểm

Ngành bảo hiểm tại Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Sự gia nhập của các công ty bảo hiểm nước ngoài đã tạo ra một thị trường bảo hiểm cạnh tranh hơn. Các công ty trong nước như PJICO cần phải điều chỉnh chiến lược cạnh tranh của mình để không chỉ tồn tại mà còn phát triển. Việc áp dụng các chiến lược như đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng dịch vụ là cần thiết. Theo đó, PJICO cần phải tập trung vào việc phát triển các sản phẩm bảo hiểm đa dạng, phù hợp với nhu cầu của khách hàng, đồng thời cải thiện dịch vụ khách hàng để tạo ra sự khác biệt so với đối thủ. Điều này không chỉ giúp PJICO thu hút khách hàng mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

II. Chiến lược cạnh tranh của PJICO

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, PJICO cần xây dựng một chiến lược rõ ràng và hiệu quả. Chiến lược này phải bao gồm việc cải thiện chất lượng dịch vụ, phát triển sản phẩm mới và tối ưu hóa quy trình quản lý rủi ro. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và cung cấp dịch vụ cũng là một yếu tố quan trọng. PJICO cần phải đầu tư vào công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí. Hơn nữa, việc đào tạo nhân viên để nâng cao trình độ chuyên môn cũng là một phần không thể thiếu trong chiến lược này. Đặc biệt, việc xây dựng thương hiệu mạnh và tạo dựng lòng tin với khách hàng sẽ giúp PJICO khẳng định vị thế của mình trên thị trường.

2.1. Đổi mới và sáng tạo trong sản phẩm

Đổi mới sản phẩm là một trong những yếu tố quan trọng giúp PJICO nâng cao năng lực cạnh tranh. Công ty cần nghiên cứu và phát triển các sản phẩm bảo hiểm mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc cung cấp các sản phẩm bảo hiểm đa dạng, từ bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tài sản đến bảo hiểm trách nhiệm dân sự, sẽ giúp PJICO thu hút được nhiều khách hàng hơn. Hơn nữa, việc áp dụng các công nghệ mới trong quy trình phát triển sản phẩm cũng sẽ giúp công ty tiết kiệm thời gian và chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

III. Quản lý rủi ro và chất lượng dịch vụ

Quản lý rủi ro là một yếu tố quan trọng trong ngành bảo hiểm. PJICO cần phải xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại và nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro hiện đại sẽ giúp công ty dự đoán và ứng phó kịp thời với các rủi ro có thể xảy ra. Đồng thời, chất lượng dịch vụ cũng cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. PJICO cần phải lắng nghe phản hồi từ khách hàng và cải tiến dịch vụ dựa trên những phản hồi đó. Điều này không chỉ giúp nâng cao sự hài lòng của khách hàng mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

3.1. Tăng cường dịch vụ khách hàng

Dịch vụ khách hàng là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của PJICO. Công ty cần phải xây dựng một đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, có khả năng tư vấn và hỗ trợ khách hàng một cách tốt nhất. Việc đào tạo nhân viên về kỹ năng giao tiếp và kiến thức chuyên môn sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ. Hơn nữa, PJICO cũng cần phải áp dụng các công nghệ mới để cải thiện quy trình phục vụ khách hàng, từ đó tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng. Sự hài lòng của khách hàng sẽ là yếu tố then chốt giúp PJICO duy trì và phát triển thị phần trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 7/11/2006, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Việc gia nhập WTO đã mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong nước, đồng thời đặt ra nhiều thách thức về năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường mở cửa và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO), doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lớn thứ tư tại Việt Nam, được chọn làm đối tượng nghiên cứu điển hình nhằm đánh giá năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 1995-2007.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam, đặc biệt là PJICO, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, giúp các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước thích ứng và phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1995 đến 2007, với trọng tâm là PJICO.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời hỗ trợ các nhà quản lý và hoạch định chính sách trong việc xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành bảo hiểm Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp, trong đó nổi bật là mô hình "Kim cương cạnh tranh" của Michael Porter và các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF). Mô hình Kim cương phân tích bốn nhân tố chính ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ: (1) Chiến lược, cơ cấu và mức độ cạnh tranh trong ngành; (2) Điều kiện cầu về bảo hiểm; (3) Nhân tố điều kiện như lao động lành nghề và cơ sở hạ tầng; (4) Các ngành liên quan và phụ trợ như thị trường chứng khoán, công nghệ thông tin và hệ thống ngân hàng.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: bảo hiểm phi nhân thọ, năng lực cạnh tranh, chiến lược cạnh tranh, thị phần, chất lượng sản phẩm dịch vụ, và kênh phân phối. Năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng của doanh nghiệp trong việc duy trì lợi nhuận và thị phần thông qua việc đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của khách hàng so với đối thủ cạnh tranh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, kết hợp giữa nghiên cứu tài liệu, thống kê, so sánh, phân tích và tổng hợp dữ liệu thực tế. Nguồn dữ liệu chính bao gồm báo cáo kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam, số liệu thống kê từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, các văn bản pháp luật liên quan, và khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO).

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào PJICO và các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lớn trên thị trường trong giai đoạn 1995-2007. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, lựa chọn các doanh nghiệp tiêu biểu có ảnh hưởng lớn trên thị trường. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, so sánh thị phần, và đánh giá các chỉ số năng lực cạnh tranh dựa trên các tiêu chí đã xác định.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 1995, thời điểm PJICO thành lập, đến năm 2007, sau một năm Việt Nam gia nhập WTO, nhằm đánh giá tác động của hội nhập quốc tế đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh thu và thị phần: Doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ của Việt Nam tăng trưởng bình quân khoảng 25-30% mỗi năm trong giai đoạn 2003-2007. Năm 2007, doanh thu toàn ngành đạt gần 8.500 tỷ đồng, tăng 32% so với năm 2006. PJICO giữ vị trí thứ tư với thị phần khoảng 10%, sau Bảo Việt (30%), Bảo Minh (21,1%) và PVI (20%).

2. Chất lượng dịch vụ và sản phẩm: Chất lượng dịch vụ sau bán hàng, đặc biệt là quy trình bồi thường bảo hiểm, được khách hàng đánh giá là yếu tố cạnh tranh quan trọng nhất. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp bảo hiểm trong nước, bao gồm PJICO, còn hạn chế về công nghệ thông tin, kỹ năng định phí và đội ngũ chuyên môn chưa đồng đều.

3. Ảnh hưởng của hội nhập WTO: Việc mở cửa thị trường bảo hiểm theo cam kết WTO đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài gia nhập, làm tăng tính cạnh tranh. Các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với thách thức lớn về năng lực tài chính, công nghệ và quản trị để giữ vững thị phần.

4. Chiến lược cạnh tranh: PJICO và các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ khác chủ yếu cạnh tranh dựa trên giá cả và kênh phân phối truyền thống như đại lý. Việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ chưa được chú trọng đúng mức, dẫn đến nguy cơ mất thị phần trước các đối thủ nước ngoài.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng nhanh của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam phản ánh tiềm năng phát triển lớn trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng trên 8% GDP hàng năm. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là PJICO, còn nhiều hạn chế do nguồn lực tài chính và công nghệ chưa đủ mạnh để đáp ứng yêu cầu của thị trường mở cửa.

So với các nghiên cứu trong khu vực, mức tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm của Việt Nam thuộc nhóm cao nhất, nhưng chất lượng dịch vụ và sự đa dạng sản phẩm vẫn chưa tương xứng với tốc độ phát triển. Việc cạnh tranh chủ yếu dựa vào giá cả và kênh phân phối truyền thống có thể dẫn đến hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh, như hạ phí bảo hiểm không dựa trên tính toán tổn thất, gây rủi ro cho sự ổn định của thị trường.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự biến động thị phần của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ từ năm 2003 đến 2007, cùng bảng so sánh các chỉ số năng lực cạnh tranh như vốn chủ sở hữu, quỹ dự phòng nghiệp vụ và doanh thu phí bảo hiểm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ cần đầu tư vào công nghệ thông tin và đào tạo nhân sự để cải thiện quy trình bồi thường và dịch vụ sau bán hàng, nhằm tăng mức độ hài lòng và giữ chân khách hàng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo doanh nghiệp và phòng nhân sự.

2. Đa dạng hóa sản phẩm bảo hiểm: Phát triển các sản phẩm mới phù hợp với nhu cầu thị trường, đặc biệt là các sản phẩm bảo hiểm liên kết với ngân hàng (bancassurance) và bảo hiểm cho các dự án đầu tư nước ngoài. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể: Phòng nghiên cứu phát triển sản phẩm.

3. Tăng cường năng lực tài chính: Tăng vốn điều lệ và quỹ dự phòng nghiệp vụ để nâng cao khả năng tài chính, đáp ứng yêu cầu quản lý rủi ro và cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Ban giám đốc và cổ đông.

4. Xây dựng chiến lược cạnh tranh bền vững: Áp dụng mô hình chiến lược của Michael Porter để xác định rõ vị trí trên thị trường, phân tích đối thủ và khách hàng, từ đó xây dựng chiến lược cạnh tranh dựa trên chất lượng và giá trị gia tăng thay vì chỉ cạnh tranh về giá. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: Ban chiến lược và phòng marketing.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ: Giúp hiểu rõ về năng lực cạnh tranh và các yếu tố ảnh hưởng, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp trong bối cảnh hội nhập.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về bảo hiểm: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

3. Nhà đầu tư và cổ đông doanh nghiệp bảo hiểm: Đánh giá tiềm năng và rủi ro của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong nước, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, tài chính, bảo hiểm: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn năng lực cạnh tranh trong ngành bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Gia nhập WTO ảnh hưởng thế nào đến ngành bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam?
   Gia nhập WTO mở cửa thị trường bảo hiểm cho các doanh nghiệp nước ngoài, tăng tính cạnh tranh và yêu cầu các doanh nghiệp trong nước phải nâng cao năng lực tài chính, công nghệ và quản trị để tồn tại và phát triển.

2. Năng lực cạnh tranh của PJICO hiện nay ra sao?
   PJICO giữ vị trí thứ tư trên thị trường với thị phần khoảng 10%, tuy nhiên còn hạn chế về công nghệ và đa dạng sản phẩm so với các đối thủ nước ngoài, cần cải tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh.

3. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ?
   Bao gồm chất lượng sản phẩm dịch vụ, năng lực tài chính, chiến lược kinh doanh, công nghệ thông tin, nguồn nhân lực và kênh phân phối hiệu quả.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Thông qua cải tiến chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm, tăng cường năng lực tài chính, áp dụng chiến lược cạnh tranh bền vững và đầu tư vào công nghệ và nhân sự.

5. Vai trò của chính phủ trong việc hỗ trợ doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ?
   Chính phủ cần hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường cạnh tranh công bằng, hỗ trợ tài chính và đào tạo nguồn nhân lực để doanh nghiệp bảo hiểm phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập.

Kết luận

• Việt Nam gia nhập WTO đã tạo ra cơ hội và thách thức lớn cho ngành bảo hiểm phi nhân thọ, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh.
• PJICO là điển hình cho các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước, giữ vị trí quan trọng trên thị trường nhưng còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Năng lực cạnh tranh được quyết định bởi chất lượng dịch vụ, năng lực tài chính, chiến lược kinh doanh và công nghệ.
• Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh bao gồm cải tiến dịch vụ, đa dạng sản phẩm, tăng vốn và xây dựng chiến lược bền vững.
• Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho doanh nghiệp và nhà quản lý trong việc phát triển ngành bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Next steps: Các doanh nghiệp bảo hiểm cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới để thích ứng với môi trường cạnh tranh mới. Các nhà quản lý cần tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ và giám sát thị trường.

Các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nên chủ động đổi mới, đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ để giữ vững và mở rộng thị phần trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐẠI HỌC KINH TẾ Nguyễn Thị Ngọc Bích Nâng cao năng lực cạnh tranh của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong điều kiện khi Việt Nam gia nhập WTO (trường hợp Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex - PJICO) LUẬN VĂN THẠC SĨ Mã số: 60 31 07 HÀ NỘI – 2008 z Mở đầu 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam đã trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 7/11/2006. Gia nhập WTO, Việt Nam đã tham gia vào thị trường quốc tế với sự điều tiết của các luật chơi rất rõ ràng, khắt khe, sự cạnh tranh sòng phẳng đem lại cả những thách thức và cơ hội lớn cho tất cả các ngành kinh tế nói chung và ngành bảo hiểm nói riêng và cụ thể là Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex(PJICO). Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex(PJICO) là doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lớn thứ 4 trên thị trường bảo hiểm Việt Nam, được thành lập ngày 15/06/1995, là một trong những công ty bảo hiểm đầu tiên sau Nghị định số 100/CP ngày 18/12/1993 nhằm đẩy mạnh hoạt động kinh doanh bảo hiểm và tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm để thúc đẩy sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội. Cơ hội mà quá trình hội nhập đem lại là đẩy mạnh cải cách, phát huy lợi thế cạnh tranh để tăng trưởng và phát triển có chất lượng cao và tốc độ nhanh. Quá trình hội nhập sẽ làm giảm chi phí dịch vụ, chất lượng dịch vụ được nâng cao, năng lực thị trường được mở rộng, công nghệ quản lý mới được chuyển giao, trình độ cán bộ được nâng cao, mở rộng thị trường bảo hiểm đối với các công ty bảo hiểm trong nước và người dân được thụ hưởng những sản phẩm bảo hiểm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Bên cạnh những cơ hội đó, những thách thức đối với lĩnh vực bảo hiểm là không nhỏ. Khi Việt Nam thực hiện những cam kết cũng dẫn đến các khả năng gây bất ổn định nói chung của thị trường tài chính, mất vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nước, hệ thống quản lý chưa theo kịp được với mức độ mở của thị trường. Đặc biệt, các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước gặp phải không ít những khó khăn khi phải cạnh tranh với những đối thủ mạnh hơn ngay trên thị trường trong nước, trong khi các doanh nghiệp bảo hiểm này 1 z có trình độ quản lý chưa cao, trình độ cán bộ công nhân chưa đồng đều, chế độ đãi ngộ tuyển dụng nhân viên chưa thỏa đáng (có nguy cơ lớn là bị chảy máu chất xám), các sản phẩm bảo hiểm chưa đạt chuẩn quốc tế, dịch vụ sau bán hàng còn chưa thật sự tốt. Các công ty bảo hiểm trong nước chưa biết kết hợp với nhau, đã thực hiện cạnh tranh bằng cách hạ phí không dựa trên việc tính toán tổn thất gây nguy cơ bất ổn định của thị trường bảo hiểm. Trong bối cảnh chung của toàn nền kinh tế, Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO) hoạt động trong một lĩnh vực mà sẽ trực tiếp chịu tác động của việc gia nhập WTO, cụ thể là khi gia nhập WTO Việt Nam phải cam kết mở cửa thị trường bảo hiểm như trong 04 lĩnh vực sau: Cam kết cung cấp dịch vụ qua biên giới; Các cam kết về hiện diện thương mại; Cam kết liên quan đến kinh doanh các dịch vụ bảo hiểm bắt buộc; Cam kết xoá bỏ tỷ lệ tái bảo hiểm bắt buộc sau 1 năm. Chính vì vậy việc gia nhập ngành của các công ty bảo hiểm nước ngoài là tất yếu, các công ty bảo hiểm nước ngoài sẽ được cạnh tranh bình đẳng tại thị trường bảo hiểm Việt Nam. Ngoài ra, PJICO còn là một doanh nghiệp có tuổi đời “trẻ” đồng thời còn hoạt động trong lĩnh vực mới tại Việt nam, những áp lực của việc mở của thị trường dịch vụ tài chính không chỉ tạo nên những cơ hội và thách thức về mặt cung cấp dịch vụ mà nguồn cầu cũng thay đổi. Khách hàng của PJICO không chỉ là các doanh nghiệp trong nước mà cả các công ty và tổ chức nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, điều này buộc Công ty phải cung cấp dịch vụ có chất lượng quốc tế. Vấn đề năng lực cạnh tranh, chiến lược cạnh tranh đặt ra một cách bức xúc tại thời điểm hiện nay. Công ty cần xác định được tầm nhìn dài hạn trong quá trình hội nhập, từ đó có những bước đi thích hợp. Đó chính là lý do thúc đẩy tôi, với tư cách là cán bộ của Công ty, lựa chọn vấn đề này cho luận văn thạc sĩ. Nghiên cứu năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam, lấy trường hợp PJICO làm điển hình, là một đề tài xuất phát từ đòi hỏi của công tác và phù hợp với chuyên ngành đào tạo của bản thân tôi.Tình hình nghiên cứu 2 z Ngoài các bản Báo cáo tình hình kinh doanh và phương hướng nhiệm vụ trong các năm tiếp theo của Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex(PJICO) đưa ra các phương hướng phát triển kinh doanh của công ty, còn có 01 luận văn thạc sỹ của ông. Bùi Hoài Giang bảo vệ năm 2006 tại trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội với đề tài “ Công tác xây dựng và phát triển thương hiệu tại Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex”. Tính đến thời điểm hiện nay, chưa có một đề tài nghiên cứu khoa học nào về nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam, cụ thể là trường hợp Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO).Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Trên cơ sở những lý luận về lợi thế cạnh tranh, lý thuyết nghiệp vụ về bảo hiểm phi nhân thọ, luận văn đi sâu nghiên cứu tình hình kinh doanh, đánh giá lợi thế cạnh tranh các công ty bảo hiểm phi nhân thọ thông qua trường hợp Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex(PJICO) trong quá trình hội nhập đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập tổ chức Thương mại Thế giới(WTO), từ đó đưa ra những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho các công ty bảo hiểm phi nhân thọ nói chung và Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO) nói riêng. Cụ thể như sau: - Nghiên cứu năng lực cạnh tranh của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ của Việt Nam trong quá trình gia nhập WTO - Nghiên cứu năng lực cạnh tranh cụ thể của Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex(PJICO). - Tìm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Luận văn hướng vào nghiên cứu năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ khi Việt Nam gia nhập WTO, cụ thể là Công ty Cổ 3 z phần Bảo hiểm Petrolimex. Tìm ra các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO). Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Luận văn nghiên cứu thực trạng năng lực cạnh tranh trong phạm vi các công ty bảo hiểm phi nhân thọ và tập trung vào trường hợp PJICO giai đoạn 1995-2007. Phương pháp nghiên cứu Luận văn được sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu bao gồm : Phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp thống kê, so sánh, phân tích và tổng hợp dữ liệu khảo sát thực tế ở các công ty bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam và Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO). Dự kiến những đóng góp mới của luận văn Luận văn dự kiến có những đóng góp mới như sau: 1. Nhận diện cơ hội, thách thức của ngành bảo hiểm phi nhân thọ trước việc Việt Nam gia nhập WTO 2. Đánh giá năng lực cạnh tranh bảo hiểm phi nhân thọ Việt nam (minh họa bằng trường hợp PJICO) trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO. Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho các công ty bảo hiểm phi nhân thọ nói chung và Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO). Bố cục của luận văn 4 z Chương 1: Một số khía cạnh lý luận và thực tiễn về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ 1.1 Những vấn đề chung về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế 1.1 Khái niệm Trong Đại từ điển Tiếng Việt, Bảo hiểm được định nghĩa là “ Bảo hiểm là giữ, phòng để khỏi xảy ra tai nạn nguy hiểm” và “ Bảo hiểm là sự trợ giúp hay đền bù vật chất khi ốm đau tai nạn, trong trường hợp đương sự tham gia hoạt động bảo hiểm” và “ Bảo hiểm tài sản là loại bảo hiểm mà đối tượng là tài sản vật chất như nhà cửa, thiết bị máy móc, phương tiện vận tải, nguyên vật liệu, hàng hoá cây trồng…”. [22] Trong trình phát triển của bảo hiểm thương mại, ban đầu bảo hiểm chỉ mang tính chất sơ khai, tự phát với phạm vi nhỏ hẹp. Tuy nhiên do yêu cầu thực tiến, dần dần các khái niệm về bảo hiểm cũng đã được hình thành và phát triển ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Có rất nhiều khái niện về bảo hiểm, nó tuỳ thuộc vào từng lĩnh vực như bảo hiểm bao gồm, luật, kinh tế học, lịch sử, khoa học thực tế, lý thuyết về rủi ro và khoa học xã hội. Khái niệm bảo hiểm bao gồm cả bảo hiểm thương mại và bảo hiểm xã hội, bởi hai hình thức bảo hiểm này được phân biệt bới tính chất thương mại ( hay còn gọi là kinh doanh rủi ro) và tính chất xã hội (tính cân bằng trong chi tiêu của nguồn quỹ bảo hiểm, họ không kinh doanh trên mục đích là tìm kiếm lợi nhuận). Trong phạm vi đề tài của Luận văn, tác giả chỉ mong muốn đưa ra một số khái niệm được sử dụng rộng rãi trên thế giới và tập trung chủ yếu vào bảo hiểm thương mại. Theo Uỷ ban thuật ngữ bảo hiểm của Hiệp hội bảo hiểm và rủi ro Hoa Kỳ thì “ Bảo hiểm là sự tập trung các tổn thất bất ngờ bằng việc chuyển giao 5 z những rủi ro gây ra chúng cho những người bảo hiểm khi họ cam kết bồi thường những tổn thất này, cung cấp các quyền lợi bằng tiền khác khi tổn thất xảy ra hoặc cung cấp các dịch vụ liên quan đến rủi ro”. Theo Hiệp hội các nhà bảo hiểm Anh thì “ Bảo hiểm là sự thoả thuận qua đó một bên (người bảo hiểm) hứa thanh toán cho bên kia (người được bảo hiểm hay người tham gia bảo hiểm) một khoản tiền nếu sự cố xảy ra gây tổn thất tài chính cho người được bảo hiểm.