Luận văn: Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam trong bối cảnh hội nhập AEC

Luận văn thạc sĩ phân tích năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam trong bối cảnh AEC, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Xuân Thắng
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Thị Thanh Vân
• Trường học: Trường Đại học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Năng Lực Cạnh Tranh Của Ngân Hàng Thương Mại Nhà Nước Việt Nam Trong Bối Cảnh Hội Nhập Cộng Đồng Kinh Tế ASEAN (AEC)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.2. Cơ sở lý luận về NHTM và năng lực cạnh tranh của các NHTM
• 1.3. Kinh nghiệm quốc tế về nâng cao năng lực cạnh tranh của một số NHTM trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN DỮ LIỆU
• 2.1. Nội dung và quy trình nghiên cứu
• 2.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp
• 2.2.2. Phương pháp so sánh
• 2.2.3. Phương pháp kế thừa
• 2.2.4. Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI NHÀ NƢỚC VIỆT NAM KHI THAM GIA CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN (AEC)
• 3.1. Một số vấn đề đặt ra đối với hệ thống ngân hàng thương mại khi Việt Nam tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
• 3.2. Những vấn đề cơ bản về tổ chức cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
• 3.3. Cam kết liên quan đến lĩnh vực ngân hàng khi gia nhập AEC
• 3.4. Những điều chỉnh và hoàn thiện khung khổ pháp lý của NHNN Việt Nam liên quan đến năng lực cạnh tranh NHTMNN trong giai đoạn 2007 đến quí 1/2017
• 3.5. Thực trạng năng lực cạnh tranh của các NHTMNN Việt Nam
• 3.5.1. Khái quát về hệ thống NHTM Nhà nước Việt Nam
• 3.5.2. Một số chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTMNN
• 3.5.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTMNN
• 3.5.4. Đánh giá chung về năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTMNN trong bối cảnh hội nhập AEC
• 3.5.4.1. Những điều đã đạt được
• 3.5.4.2. Những điều cần khắc phục
• 3.5.4.3. Cơ hội của các NHTMNN Việt Nam
• 3.5.4.4. Thách thức của các NHTMNN Việt Nam
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI NHÀ NƢỚC VIỆT NAM KHI THAM GIA CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN (AEC)
• 4.1. Định hướng phát triển năng lực cạnh tranh của NHTMNN Việt Nam
• 4.2. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTMNN Việt Nam khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
• 4.3. Mục tiêu phát triển của NHTMNN Việt Nam đến năm 2020
• 4.4. Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam
• 4.4.1. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực tài chính của các NHTMNN
• 4.4.2. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực công nghệ
• 4.4.3. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 4.4.4. Nhóm giải pháp đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng
• 4.4.5. Nhóm giải pháp tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và nâng cao thương hiệu
• 4.5. Một số kiến nghị
• 4.5.1. Đối với chính phủ, các bộ ngành liên quan
• 4.5.2. Đối với NHNN Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam trong bối cảnh hội nhập AEC đang trở thành một vấn đề cấp thiết. Sự phát triển của AEC đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho các ngân hàng. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh không chỉ giúp các ngân hàng tồn tại mà còn phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

1.1. Khái niệm và vai trò của năng lực cạnh tranh ngân hàng

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng được hiểu là khả năng của ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ tốt hơn so với đối thủ. Điều này bao gồm chất lượng dịch vụ, công nghệ, và khả năng quản lý rủi ro.

1.2. Tình hình hiện tại của ngân hàng thương mại nhà nước

Các ngân hàng thương mại nhà nước hiện đang đối mặt với nhiều thách thức như vốn thấp, công nghệ lạc hậu và chất lượng dịch vụ chưa cao. Điều này ảnh hưởng lớn đến năng lực cạnh tranh ngân hàng.

II. Thách thức đối với ngân hàng thương mại nhà nước trong bối cảnh AEC

Việc tham gia vào AEC mang lại nhiều thách thức cho các ngân hàng thương mại nhà nước. Các ngân hàng phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài và yêu cầu cải cách mạnh mẽ trong quản lý và hoạt động.

2.1. Cạnh tranh từ ngân hàng nước ngoài

Sự xuất hiện của các ngân hàng nước ngoài với công nghệ tiên tiến và dịch vụ đa dạng đã tạo ra áp lực lớn cho các ngân hàng thương mại nhà nước. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải cải thiện chất lượng dịch vụ và công nghệ.

2.2. Yêu cầu cải cách trong quản lý

Để nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng, các ngân hàng thương mại nhà nước cần phải cải cách quy trình quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng thương mại nhà nước

Để nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các ngân hàng cần tập trung vào cải thiện công nghệ, chất lượng dịch vụ và phát triển nguồn nhân lực.

3.1. Đầu tư vào công nghệ hiện đại

Việc đầu tư vào công nghệ hiện đại sẽ giúp ngân hàng cải thiện quy trình làm việc, nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu chi phí hoạt động.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng. Ngân hàng cần đào tạo nhân viên và cải thiện quy trình phục vụ khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh đã mang lại kết quả tích cực cho các ngân hàng thương mại nhà nước. Các ngân hàng đã cải thiện được vị thế cạnh tranh của mình trong bối cảnh AEC.

4.1. Kết quả từ các ngân hàng thương mại nhà nước

Các ngân hàng như Vietcombank, BIDV đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng thông qua cải cách và đầu tư công nghệ.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng thành công

Các ngân hàng thành công đã áp dụng các chiến lược hiệu quả như đa dạng hóa sản phẩm và cải thiện dịch vụ khách hàng, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngân hàng thương mại nhà nước

Trong bối cảnh hội nhập AEC, ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam cần tiếp tục cải cách và đổi mới để nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng. Tương lai của các ngân hàng này phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của họ.

5.1. Triển vọng phát triển trong bối cảnh AEC

Với những cải cách và đầu tư đúng đắn, ngân hàng thương mại nhà nước có thể phát triển mạnh mẽ và chiếm lĩnh thị trường trong khu vực.

5.2. Định hướng chiến lược cho tương lai

Ngân hàng cần xây dựng chiến lược dài hạn để nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng, bao gồm việc phát triển công nghệ và cải thiện dịch vụ khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đánh dấu bước ngoặt lớn khi Việt Nam chính thức tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Lộ trình tự do hóa dịch vụ tài chính mở ra cơ hội mở rộng thị trường, đồng thời tạo ra sức ép cạnh tranh gay gắt từ hơn 46 chi nhánh ngân hàng nước ngoài và 5 ngân hàng 100% vốn ngoại đang hoạt động tại Việt Nam. Trong cấu trúc thị trường tài chính nội địa, 4 ngân hàng thương mại Nhà nước trụ cột bao gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank nắm giữ trên 45% thị phần tín dụng và huy động vốn. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng này đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn về quy mô vốn tự có, chất lượng tài sản, công nghệ ngân hàng và chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm phân tích toàn diện thực trạng năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam trong giai đoạn 2015 đến quý 1 năm 2017, đồng thời định hình tầm nhìn phát triển đến năm 2020. Mục tiêu cụ thể là xác định các nhân tố cốt lõi tác động đến sức mạnh cạnh tranh, đánh giá khoảng cách giữa ngân hàng thương mại Nhà nước với các đối thủ trong khu vực ASEAN, và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao vị thế trên thị trường.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở thực chứng để cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR), kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới mức an toàn 3%, tối ưu hóa chỉ số sinh lời ROA và ROE, từ đó hỗ trợ hệ thống ngân hàng thương mại Nhà nước đứng vững trước làn sóng hội nhập tài chính khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia và mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter ban hành năm 1979. Mô hình này làm rõ 5 lực lượng chi phối mức độ cạnh tranh của ngành ngân hàng: đối thủ cạnh tranh trực diện, đối thủ tiềm ẩn, quyền lực thương lượng của khách hàng, áp lực từ nhà cung ứng vốn và sự đe dọa từ các sản phẩm tài chính thay thế như dịch vụ Fintech, ví điện tử. Bên cạnh đó, luận văn kế thừa lý thuyết lợi thế tuyệt đối của Adam Smith và lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo để luận giải quy luật phân công lao động và tự do hóa thương mại quốc tế.

Về mặt khái niệm, năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại được định nghĩa là khả năng khai thác hiệu quả các nguồn lực nội tại kết hợp tận dụng cơ hội bên ngoài nhằm tạo ra sản phẩm dịch vụ tài chính có chất lượng vượt trội, duy trì thị phần ổn định và tối đa hóa lợi nhuận. Khung phân tích vận dụng hệ thống tiêu chí đánh giá của TS. Nguyễn Thị Quy, tập trung vào 4 nhóm chỉ tiêu chính: tiềm lực tài chính (hệ số CAR, chất lượng tài sản có, tính thanh khoản), năng lực công nghệ và bảo mật, nguồn lực quản trị và chất lượng nhân sự, cùng mạng lưới kênh phân phối và thương hiệu. Các khái niệm cốt lõi khác bao gồm tự do hóa tài chính trong khối AEC và chuẩn mực an toàn vốn theo thông lệ quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu mục đích đối với 4 ngân hàng thương mại Nhà nước lớn nhất Việt Nam gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank. Cỡ mẫu này đại diện cho hơn 45% tổng tài sản toàn hệ thống ngân hàng thương mại, bảo đảm tính phổ quát và phản ánh đúng bản chất sức mạnh kinh tế Nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ. Lý do lựa chọn 4 đơn vị này xuất phát từ vai trò định hướng thị trường và mức độ nhạy cảm cao nhất khi thực hiện các cam kết mở cửa tài chính trong khối AEC.

Dữ liệu thứ cấp được thu thập đồng bộ từ báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo thường niên giai đoạn 2015 đến quý 1 năm 2017, các niên giám thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng các báo cáo chuyên ngành từ Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Phương pháp phân tích kết hợp phân tích định tính và định lượng, so sánh chuỗi dữ liệu lịch sử theo chiều dọc và so sánh ngang với các ngân hàng hàng đầu khu vực ASEAN. Đồng thời, nghiên cứu vận dụng phương pháp phân tích nhân tố và đối chiếu kinh nghiệm tái cấu trúc ngân hàng từ Trung Quốc (xử lý 1,4 nghìn tỷ Nhân dân tệ nợ xấu qua các công ty quản lý tài sản), Thái Lan (vượt qua giai đoạn thua lỗ 100.000 triệu Baht năm 2002) và Malaysia (nâng hệ số CAR từ 13% lên 15% trong giai đoạn 2001-2010).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tiềm lực tài chính và quy mô vốn tự có của các ngân hàng thương mại Nhà nước còn mỏng, chịu sự ràng buộc lớn từ tỷ lệ sở hữu Nhà nước. Đến quý 1 năm 2017, tỷ lệ vốn Nhà nước tại Agribank là 100%, BIDV là 95,28%, Vietcombank là 77,11% và VietinBank là 64,46%. Tỷ lệ sở hữu chi phối tuyệt đối này gây cản trở trực tiếp đến việc tăng vốn điều lệ từ thị trường tư nhân và đối tác ngoại. Hệ số an toàn vốn CAR của nhóm ngân hàng này chỉ dao động quanh mức 9% - 10%, tiệm cận ngưỡng tối thiểu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và thấp hơn đáng kể mức bình quân 14% - 16% của các ngân hàng lớn trong khu vực ASEAN.

Thứ hai, hiệu quả sinh lời và chất lượng tài sản còn hạn chế. Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) của nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam chỉ đạt khoảng 0,5% đến 0,8%, trong khi tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) dao động quanh 8% đến 12%. Các chỉ số này thấp hơn nhiều so với hệ thống ngân hàng Malaysia với ROA đạt 1,5% và ROE đạt 16,5%. Nợ xấu tồn đọng sau giai đoạn khủng hoảng kinh tế năm 2008 và sự chậm trễ trong xử lý tài sản bảo đảm tiếp tục bào mòn lợi nhuận thực tế.

Thứ ba, cơ cấu doanh thu phụ thuộc nặng nề vào tín dụng truyền thống. Thu nhập từ lãi thuần chiếm từ 75% đến 80% tổng thu nhập hoạt động của các ngân hàng thương mại Nhà nước. Dù toàn hệ thống đã phát triển hơn 80 triệu thẻ ngân hàng, 1.000 ví điện tử và 16.000 máy ATM vào cuối năm 2014, nguồn thu từ dịch vụ phi tín dụng, ngân hàng số và các sản phẩm phái sinh vẫn chiếm tỷ trọng khiêm tốn dưới 25%.

Thảo luận kết quả

Thực trạng năng lực cạnh tranh chưa cao của các ngân hàng thương mại Nhà nước bắt nguồn từ cơ chế quản trị hành chính kéo dài, dư nợ tập trung nhiều vào khối doanh nghiệp Nhà nước kém hiệu quả và chi phí vốn chưa tối ưu. Việc so sánh với các điển cứu quốc tế cho thấy những lỗ hổng rõ nét. Tại Malaysia, chính phủ áp dụng chiến lược mở cửa cho đối tác chiến lược tham gia sâu vào tái cấu trúc giai đoạn 2001-2010, giúp tỷ lệ nợ xấu giảm ngoạn mục từ 11,5% xuống 1,9%, đồng thời nâng cao năng suất lao động vượt mức 63.500 Ringgit lợi nhuận trên mỗi nhân viên.

Dữ liệu nghiên cứu về sự chênh lệch năng lực cạnh tranh có thể được trực quan hóa thông qua bảng tổng hợp so sánh các chỉ số tài chính cơ bản (ROA, ROE, CAR, tỷ lệ nợ xấu NPL) giữa 4 ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam với nhóm 10 ngân hàng hàng đầu khu vực ASEAN. Bên cạnh đó, biểu đồ tròn phân tích cơ cấu sở hữu vốn và biểu đồ cột phản ánh sự dịch chuyển tỷ trọng thu nhập lãi thuần qua các năm sẽ minh họa rõ nét mức độ tập trung nguồn lực và sự cấp bách của quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh sang phân khúc bán lẻ hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam trong bối cảnh hội nhập AEC đến năm 2020, hệ thống giải pháp đồng bộ được đề xuất bao gồm:

• Tái cấu trúc sở hữu và tăng cường năng lực vốn: Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần ban hành lộ trình giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại các ngân hàng thương mại Nhà nước xuống mức 51% đến 65%. Động thái này giúp các ngân hàng linh hoạt phát hành thêm cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài, phát hành trái phiếu quốc tế để nâng hệ số an toàn vốn CAR đạt tối thiểu 11% đến 12% trước năm 2020.
• Đầu tư chiều sâu cho công nghệ số và an toàn thông tin: Ban điều hành các ngân hàng thương mại Nhà nước cần trích lập tối thiểu 15% đến 20% lợi nhuận sau thuế hàng năm cho việc nâng cấp hệ thống Core Banking, ứng dụng thanh toán di động và bảo mật đám mây. Mục tiêu nâng tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng lên trên mức 30% vào năm 2020.
• Hiện đại hóa quy trình quản trị rủi ro và phát triển nguồn nhân lực: Khẩn trương áp dụng toàn diện các chuẩn mực Basel II về quản trị vốn và rủi ro thị trường. Tổ chức đào tạo lại 100% cán bộ nghiệp vụ theo tiêu chuẩn quốc tế, gắn cơ chế đãi ngộ với năng suất lao động nhằm ngăn chặn tình trạng chảy máu chất xám sang các ngân hàng ngoại.
• Hoàn thiện thể chế và cơ chế xử lý nợ xấu: Ngân hàng Nhà nước phối hợp cùng các bộ ngành hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về mua bán nợ, tăng thẩm quyền cho Công ty Quản lý tài sản (VAMC), tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại Nhà nước xử lý dứt điểm các khoản nợ xấu tồn đọng trước năm 2019.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phân tích thực chứng của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Lãnh đạo và chuyên viên chiến lược tại các ngân hàng thương mại: Sử dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh và hệ thống chỉ số tài chính để hoạch định chiến lược kinh doanh, định vị thương hiệu và phát triển mạng lưới phân phối trong khu vực ASEAN.
• Các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính: Khai thác các luận cứ khoa học về tỷ lệ sở hữu vốn Nhà nước và cơ chế giám sát an toàn vi mô để hoàn thiện khung pháp lý quản lý ngành ngân hàng.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo phương pháp tiếp cận mẫu nghiên cứu thực nghiệm, hệ thống hóa lý thuyết về năng lực cạnh tranh và cơ sở dữ liệu lịch sử giai đoạn 2015-2017.
• Các tổ chức tín dụng quốc tế và quỹ đầu tư tài chính: Nắm bắt bức tranh tổng thể về thực trạng vận hành, tiềm năng tăng trưởng cùng các rủi ro cốt lõi của các ngân hàng trụ cột tại thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Hội nhập AEC đặt ra thách thức lớn nhất nào đối với các ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam?
Thách thức lớn nhất là sức ép cạnh tranh trực tiếp từ các định chế tài chính ASEAN có tiềm lực vốn hùng mạnh, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm quản trị rủi ro vượt trội, đe dọa trực tiếp đến thị phần bán lẻ và các dịch vụ trung gian tài chính trong nước.

Tại sao tỷ lệ sở hữu Nhà nước cao lại là rào cản nâng cao năng lực cạnh tranh?
Tỷ lệ sở hữu Nhà nước từ 64,46% đến 100% làm hạn chế khả năng huy động vốn mới từ thị trường tư nhân và khối ngoại, giảm tính linh hoạt trong điều hành kinh doanh và làm chậm tiến trình chuyển đổi số theo chuẩn quốc tế.

Hệ số an toàn vốn CAR của các ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam đứng ở đâu so với khu vực?
Hệ số CAR của 4 ngân hàng thương mại Nhà nước Việt Nam giai đoạn nghiên cứu chỉ đạt khoảng 9% đến 10%, thấp hơn đáng kể mức bình quân 14% đến 16% của các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Malaysia và Singapore.

Kinh nghiệm xử lý nợ xấu của Trung Quốc mang lại bài học gì cho Việt Nam?
Trung Quốc đã thành lập các công ty quản lý tài sản (AMCs) chuyên trách để xử lý dứt điểm 1,4 nghìn tỷ Nhân dân tệ nợ khó đòi, tương đương 9% tổng dư nợ, kết hợp chuyển nợ thành cổ phần để hồi phục sức khỏe tài chính cho hệ thống ngân hàng.

Định hướng đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ ngân hàng cần tập trung vào mảng nào?
Các ngân hàng cần đẩy mạnh mảng dịch vụ bán lẻ, phát triển ngân hàng điện tử, ví điện tử, sản phẩm phái sinh tỷ giá và dịch vụ bảo hiểm liên kết (Bancassurance) nhằm giảm sự phụ thuộc vào biên lãi thuần tín dụng truyền thống.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh ngân hàng dựa trên mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter và các lý thuyết kinh tế quốc tế.
• Đánh giá thực trạng hoạt động của 4 ngân hàng thương mại Nhà nước lớn nhất Việt Nam giai đoạn 2015 đến quý 1 năm 2017, khẳng định vị thế chủ lực nhưng chỉ ra các điểm yếu cốt tử về vốn tự có và hệ số CAR.
• Phân tích sâu sắc bài học kinh nghiệm tái cấu trúc tài chính và xử lý nợ xấu thành công từ các thị trường Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi về tái cấu trúc sở hữu vốn, đổi mới công nghệ số, nâng cao năng lực quản trị rủi ro Basel II và hoàn thiện cơ chế pháp lý.
• Xác định lộ trình hành động trọng tâm giai đoạn 2018-2020 nhằm nâng cao sức cạnh tranh bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN.

Các ngân hàng thương mại Nhà nước và cơ quan quản lý cần khẩn trương hiện thực hóa các giải pháp tái cơ cấu và số hóa nghiệp vụ trước năm 2020. Độc giả quan tâm hãy nghiên cứu chi tiết toàn văn tài liệu để nắm bắt trọn vẹn luận cứ khoa học và dữ liệu phân tích chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu. Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN ( AEC ) Chương 4: Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam khi tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN ( AEC ) 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬNVỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM 1. Tổng quan nghiên cứu liên quan đến đề tài 1.

Các nghiên cứu vềnăng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp + Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước Ở trong nước, đến nay đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, luận án tiến sĩ, các bài viết nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của các DN nói chung. Các đề tài, luận án, bài viết này nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của một ngành hoặc của nhóm sản phẩm cụ thể. Các công trình và đề tài nghiên cứu được tác giả tìm hiểu theo tiêu chí thời gian phát hành và có thể khái quát như sau: Ở luận văn của tác giả Nguyễn Thị Ngân (2014) “Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp vận tải biển container Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế” , Luận văn Thạc sĩ. Luận văn đã đưa được những cái mới mẻ trong đề tài vì đây là một ngành khá mới trong doanh nghiệp vận tải container.

Luận văn đã dựa vào những đánh giá về thị trường thế giới để có cái nhìn tổng quan về ngành hàng hải Việt Nam đặc biệt là vận tải biển container trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.Luận văn đã dựa vào tình hình suy thoái của nền kinh tế biển trong giai đoạn trước đó , rồi từ đó tìm ra những khó khăn của nền kinh tế biển như: một vài hãng phải rút khỏi thị trường vận tải container, giá cước vận tải giảm, nguyên liệu đầu vào tăng, lợi nhuận các doanh nghiệp giảm, áp lực cạnh tranh cao. Từ đó, đánh giá được năng lực cạnh tranh của ngành vận tải biển với các dịch vụ khách trong ngành và định hướng phát triển năng lực cạnh tranh của ngành vận tải biển Việt Nam đến năm 2020. Bên cạnh một ngành nghề khác cũng là một nghề đặc trưng của nền kinh tế Việt Nam, tác giảNguyễn Hoàng (2009) với công trình “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu vào thị trường các nước EU của doanh nghiệp dệt may VN trong giai đoạn hiện nay”, Luận án Tiến sĩ kinh tế. Luận án đã lập luận được những cơ sở lý luận về nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu của các doanh nghiệp dệt may.

Luận án xây dựng được hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực cạnh 5 tranh của doanh nghiệp dệt may VN khi đưa sản phẩm xuất khẩu vào thị trường các nước EU. Trên cơ sở thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp luận án đã phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh xuất khẩu vào thị trường các nước EU của doanh nghiệp dệt may VN. Việc phân tích này đã chỉ rõ được năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp dệt may VN khi xuất khẩu sản phẩm vào thị trường các nước EU. Những hạn chế và yếu kém về công nghiệp hỗ trợ, sự yếu kém về nguồn nhân lực hay công nghệ lạc hậu là những nguyên nhân chính ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp này.Tuy nhiên, việc phân tích cũng chỉ rõ thời cơ và thế mạnh của các doanh nghiệp VN khi khắc phục được những yếu điểm trên để có thể cạnh tranh với các doanh nghiệp của quốc gia khác.

Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận và phân tích thực tế, luận án đã đưa ra các định hướng và hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp dệt may VN khi đưa sản phẩm vào thị trường các nước EU. Phần định hướng trong thời gian tới, luận án đã đưa ra được mục tiêu cụ thể và mục tiêu tổng quát đối với ngành dệt may VN trong thời gian tới, về cơ bản những mục tiêu này là hoàn toàn có cơ sở khoa học. Hệ thống các giải pháp được đưa ra để giúp cho nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp dệt may VN là cần kết hợp đồng bộ các DN khác cùng ngành nghề,thực hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa dệt may VN với các DN, Chính phủ để thay đổi một cách đồng bộ và thì mới có hiệu quả. (3)- Hà Phạm (2013), đề tài “Xây dựng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt” đã phân tích và đánh giá một cách tổng thể năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam, bài viết đã nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh của DN Việt thời gian trước mắt.

Từ việc phân tích đó, bài viết cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của DN Việt, những giải pháp này như những tham vấn quan trọng cho các nhà quản lý và điều hành DN, là cơ sở để các nhà quản lý DN có thể phát huy những lợi thế sẵn có của DN Việt, hạn chế và dần xóa bỏ những vấn đề bất cập trong thời gian tới, để có thể cạnh tranh trên thị trường trong nước và thế giới. (4)- Nguyễn Thế (2009), bài viết “Nâng cao năng lực cạnh tranh của các 6 doanh nghiệp trong hội nhập kinh tế quốc tế”, đề cập đến việc đánh giá tổng quát về năng lực cạnh tranh của các DNVN trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Qua việc phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của các DN VN, bài viết đã nhấn mạnh đến các nguyên nhân dẫn đến năng lực cạnh tranh của các DN còn yếu kém như: chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được với công việc cụ thể; việc tiếp cận và thụ hưởng một số chính sách tài chính của các tổ chức tín dụng còn nhiều bất cập, thậm chí các DN còn chưa tiếp cận được các chính sách ưu đãi của một số tổ chức tính dụng; thiết bị máy móc còn lạc hậu nên việc sản xuất ra các sản phẩm giá thành còn cao, hạn chế trong việc cạnh tranh. Từ thực trạng đó bài viết đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các DN trong hội nhập kinh tế quốc tế như: giải pháp nâng cao trình độ học vấn và tay nghề của đội ngũ công nhân viên trong DN; tăng cường năng lực quản lý và điều hành DN; nâng cao hiểu biết về luật pháp của chủ DN để tránh tình trạng vi phạm phát luật; tăng cường sự hỗ trợ của Chính phủ nhằm giảm thiểu các thủ tục hành chính cho DN, cũng như ban hành những văn bản nhằm hướng dẫn các DN thực hiện một cách đầy đủ và kịp thời; xây dựng văn hóa DN để mỗi DN thực hiện một cách chyên nghiệp và bài bản hơn… (5)- ThS.Nguyên Thị Như Quỳnh, ThS.

Nguyễn Thu Thủy (2016) với công trình nghiên cứu “Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” đã phân tích sự quan trọng tầm vi mô của các khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, đóng góp vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, và công trình này đã chỉ ra được thực tiễn vô cùng khó khăn của các khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vì đang đối mặt những thách thức trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập. Công trình đã nêu ra những điểm khó khăn từ các doanh nghiệp mới tham gia vào thị trường, từ điều kiện đổi mới các mô hình tăng trưởng, sức mạnh cạnh tranh của từng chủ thể kinh tế, cơ chế chính sách của các loại hình doanh nghiệp mới còn nhiều vấn đề bất cập, chưa được đồng bộ hiệu quả, hiệu lực còn thực thi thấp và năng suất chưa được cao. Khoảng cách giữa các vùng miền còn quá nhiều sự chênh lệch, hỗ trợ theo cơ cấu vùng miền , ngành nghề chưa hợp lý. Nhiều chính sách thiếu hỗ trợ đặc thù cho khu 7 vực nông thôn, miền núi và các ngành đặc thù của Việt Nam như: nông, lâm , thủy sản đã bị giảm hiệu quả đầu tư.

Bên cạnh đó, tác giả còn chỉ ra nhiều vấn đề bất cập với những con số đánh giá cụ thể về mặt còn yếu kém đó. Qua đó tác giả đã nêu ra những phương pháp vô cùng hữu hiệu như triển khai mạnh mẽ các chính sách của đảng, nền tảng cơ chế, thúc đẩy và mở rộng môi trường kinh doanh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của các loại hình DN, nhất là DNNVV và các DN khởi nghiệp. + Tổng quan các công trình nghiên cứu ngoài nước Năng lực cạnh tranh là từ khóa được nhiều tác giả đề cập và nghiên cứu từ nhiều năm trước đây, năng lực cạnh tranh là là yếu tố cốt lõi của các DN để tồn tại, đề tài được trao đổi và nghiên cứu rất nhiều bởi các tác giả khác nhau như: Cũng về vấn đề doanh nghiệp nhỏ và vừa, tác giả Mohd Rosli (2012) với công trình “Competitive Strategy of Malaysian Small and Medium Enterprises”, đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về chiến lược cạnh tranh của DNNVV, đề tài đã đi sâu phân tích và đánh giá một cách cụ thể những chiến lược cạnh tranh của các DNNVV Malaysia thời gian qua. Đề tài đã chỉ ra những thành công của DNNVV của Malaysia thời gian qua khi đối phó với sự cạnh tranh toàn cầu, sự thành công này là do yếu tố quan trọng của các chiến lược cạnh tranh phù hợp, các DNNVV của Malaysia đã xây dựng được chiến lược dài hạn và hợp lý trong từng thời điểm của thị trường trong nước và quốc tế.

Đề tài cũng đã mạnh dạn đề xuất một số giải pháp mang tính đột phá, nhằm giúp các DNNVV của Malaysia có thể ứng phó với sự cạnh tranh của các DN khác tại thị trường quốc tế. Như: Xây dựng chính sách liên kết giữa các DNNVV, nhằm giảm chi phí sản xuất và tăng sức cạnh tranh của DN, đặc biệt sẽ tận dụng được những kinh nghiệm của các DN trong việc duy trì những thị trường hiện có và phát triển thị trường mới; duy trì, ổn định và ban hành một số chính sách của Chính phủ nhằm hỗ trợ cho các DNNVV, một số chính sách có thể là chính sách thuế, chính sách tín dụng thương mại.