phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu đề tài gồm 3 chƣơng Chƣơng 1. Lý luận chung về đầu tƣ nâng cao NLCT trong Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2. Thực trạng đầu tƣ nâng cao NLCT của NHNo&PTNT Việt Nam giai đoạn 2005-2009. Giải pháp đầu tƣ nâng cao NLCT trong NHNo&PTNT Việt Nam.
LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƢ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG NGÂN HÀNGTHƢƠNG MẠI 1. Cơ sở lý luâ ̣n về đầ u tƣ nâng cao năng lƣ̣c ca ̣nh tranh 1. Khái niệm năng lực cạnh tranh Có nhiều quan niệm về năng lực cạnh tranh trong doanh nghiệp : Một là : Năng lƣ̣c ca ̣nh tranh của doanh nghiê ̣p là khả năng duy trì và mở rô ̣ng thi ̣phầ n , thu lơ ̣i nhuâ ̣n của doanh nghiê ̣p. Theo đó , năng lƣ̣c ca ̣nh tranh là kh ả năng tiêu thu ̣ hàng hóa, dịch vụ so với các đối thủ và khả năng thu lợi của các doanh nghiê ̣p.
Hai là : “Năng lƣ̣c ca ̣nh tranh là năng lƣ̣c của mô ̣t doanh nghiê ̣p “không bi ̣ các doanh nghiệp khác đá nh ba ̣i về năng lƣ̣c kinh tế ”. (Theo Ủy ban Quố c gia về hơ ̣p tác kinh tế ) Ba là: Năng lƣ̣c ca ̣nh tranh của doanh nghiê ̣p là khả năng ta ̣o dƣ̣ng , duy trì , sƣ̉ du ̣ng và sáng ta ̣o mới các lơ ̣i thế ca ̣nh tranh của doanh nghiê ̣p. Tƣ̀ nhƣ̃ng quan điể m trên có thể đƣa ra khá i niê ̣m năng lƣ̣c ca ̣nh tranh của doanh nghiê ̣p nhƣ sau : “Năng lƣ̣c ca ̣nh tranh của doanh nghiê ̣p là khả năng duy trì và nâng cao lợi thế cạnh tranh trong việc tiêu thụ sản phẩm , mở rô ̣ng ma ̣ng lƣới tiêu thụ, thu hút và sƣ̉ du ̣ng có hiê ụ quả các yế u tố sản xuấ t nhằ m đa ̣t lơ ̣i ích kinh tế cao và bền vững”. Khái niệm về đầu tƣ nâng cao năng lực cạnh tranh Đầu tƣ nâng cao năng lực cạnh tranh là một bộ phận cơ bản của đầu tƣ phát triể n, đó là viê ̣c chi dùng vốn trong hiện tại để tiến hành các hoạt động nhằm tăng khả năng tiêu thu ̣ hàng hóa , dịch vụ so với các đối thủ , làm duy trì và mở rộng thị phầ n, thu lơ ̣i nhuâ ̣n của doanh nghiê ̣p.
Đầu tƣ nâng cao NLCT đòi hỏi rấ t lớn các nguồn lực. Theo nghiã he ̣p, nguồ n lƣ̣c sƣ̉ du ̣ng cho đầ u tƣ nâng cao NLCT là tiền vốn. Theo nghiã rô ̣ng, nguồ n lƣ̣c đầ u tƣ bao gồ m cả tiề n vố n , đấ t đai, lao đô ̣ng, máy móc thiết bị, tài nguyên. Kế t quả của đ ầu tƣ là sƣ̣ tăng thêm về kh ả năng tiêu thu ̣ hàng hóa , dịch vụ, duy trì và mở rô ̣ng thi ̣phầ n , thu lơ ̣i nhuâ ̣n của doanh nghiê ̣p.
Cơ sở lý luâ ̣n về đầ u tƣ nâng cao năng lƣc̣ ca ̣nh tranh trong NHTM 1. Khái niệm về NHTM Có nhiều cách định nghĩa về NHTM, trên phƣơng diê ̣n nhƣ̃ng loa ̣i hin ̀ h dich ̣ vụ cung cấp thì : “NHTM là các tổ chƣ́c tài chin ́ h cung cấ p mô ̣t danh mu ̣c các dich ̣ vụ tài chính đa dạng nhất - đă ̣c biê ̣t là tin ́ du ̣ng tiế t kiê ̣m và dich ̣ vu ̣ thanh toán và thƣ̣c hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nề n kinh tế ”. Đặc điểm cạnh tranh trong NHTM Do xuấ t phát tƣ̀ nhƣ̃ng đă ̣c thù của hoa ̣t đô ̣ng kinh doanh ngân hàng và nhƣ̃ng ảnh hƣởng của hoa ̣ t đô ̣ng ngân hàng đố i với nề n kinh tế , cạnh tranh của NHTM có nhƣ̃ng đă ̣c trƣng riêng, đó là: - Các NHTM vừa cạnh tranh gay gắ t, vƣ̀a hơ ̣p tác với nhau. - Cạnh tranh ngân hàng luôn phải hƣớng tới một thị trƣờng lành mạnh , tránh khả năng xảy ra rủi ro hệ thống.
- Cạnh tranh ngân hàng luôn phụ thuộc vào các yếu t ố bên ngoài nhƣ : môi trƣờng kinh doanh, doanh nghiê ̣p, dân cƣ… - Lĩnh vực kinh doanh của ngân hàng có liên quan trực tiếp đến tất cả các ngành, các mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Do đó, NHTM cần có hệ thống sản phẩm đa dạng, mạng lƣới chi nhánh rộng và liên thông với nhau để phục vụ mọi đối tƣợng khách hàng và ở bất kỳ vị trí địa lý nào. - Lĩnh vực kinh doanh của ngân hàng là dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ có liên quan đến tiền tệ. Đây là một lĩnh vực nhạy cảm nên: Năng lực của đội ngũ nhân viên ngân hàng là yếu tố quan trọng nhất thể hiện chất lƣợng của sản phẩm dịch vụ ngân hàng; Dịch vụ của ngân hàng phải nhanh chóng, chính xác, thuận tiện, bảo mật và đặc biệt quan trọng là có tính an toàn cao đòi hỏi ngân hàng phải có cơ sở hạ tầng vững chắc, hệ thống công nghệ hiện đại; Ngoài ra, do dịch vụ tiền tệ ngân hàng có tính nhạy cảm nên để tạo đƣợc sự tin tƣởng của khách hàng chọn lựa sử dụng dịch vụ của mình, ngân hàng phải xây dựng đƣợc uy tín và gia tăng giá trị thƣơng hiệu theo thời gian.
Khái niệm NLCT trong NHTM NHTM cũng là mô ̣t doanh nghiê ̣p - hơn nƣ̃a là doanh nghiê ̣p đă ̣c biê ̣t, vì vậy NLCT của NHTM mang đầy đủ các yếu tố nhƣ NLCT của doanh nghiệp; Nói tóm lại NLCT của NHTM là khả năng tự duy trì một cách lâu dài, có ý thức các lợi thế của mình trên thị trƣờng để đạt đƣợc mức lợi nhuận và thị phần nhất định hoặc khả năng chống lại một cách thành công sức ép của các lực lƣợng cạnh tranh. Đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh trong NHTM 1. Đặc điểm của đầu tƣ nâng cao NLCT trong NHTM Là một doanh nghiệp nên đầu tƣ trong các NHTM mang đặc điểm tƣơng tự nhƣ đầ u tƣ phát triể n trong các doanh nghiê ̣p khác , điề u này đƣợc thể hiện nhƣ sau: - Hoạt động đầu tƣ thƣờng kéo dài trong nhiều năm , huy đô ̣ng nhiề u nguồ n lƣ̣c kinh tế , xã hội nên nó thƣờng mang tính rủi ro cao. Do đó , để đảm bảo cho mọi công cuô ̣c đầ u tƣ đem la ̣i hiê ̣u quả kinh tế cao đò i hỏi phải làm tố t công tác chuẩ n bi ̣.
- Hoạt động đầu tƣ nâng cao khả năng cạnh tranh trong NHTM đòi hỏi một số vố n lớn và vố n này nằ m khê đo ̣ng trong suố t quá trin ̀ h thƣ̣c hiê ̣n đầ u tƣ , vì thế nhà đầu tƣ phải nghiên cứu để quyế t đinh ̣ xem sẽ bỏ đầ u tƣ vào đâu , phƣơng thƣ́c huy đô ̣ng vố n nhƣ thế nào , quản lý hoạt động đầu tƣ ra sao, v.v… - Trong quá triǹ h thƣ̣c hiê ̣n đầ u tƣ phải chiụ tác đô ̣ng của rấ t nhiề u yế u tố : tƣ̣ nhiên, pháp lý, kinh tế - xã hô ̣i… nên sẽ ảnh hƣởng đế n kế t quả đầ u ra , đầ u vào của dƣ̣ án. Do vâ ̣y kế t quả và hiê ̣u quả của hoa ̣t đô ̣ng đầ u tƣ nâng cao năng lƣ̣c ca ̣nh tranh trong các NHTM cũng theo đó mà ảnh chiụ ảnh hƣởng của rấ t nhiề u các yế u tố không ổ n đinh ̣ theo thời gian. - Các thành quả của hoạt động đầu tƣ nâng cao năng lực cạnh tranh trong các NHTM có giá tri ̣lâu dài , vì vậy để đảm bảo cho công cuộc đầu tƣ đạt đƣợc hiệu quả kinh tế xã hô ̣i cao cầ n phải làm tố t giai đoa ̣n chuẩ n bi ̣đầ u tƣ. Sự cần thiết phải đầ u tƣ nâng cao NLCT trong các NHTM - Cùng với quá trình mở cửa , hô ̣i nhâ ̣p nề n kinh tế , sƣ̣ giao thoa về kinh tế giƣ̃a các quố c gia ngày càng ma ̣nh mẽ.
Các ngân hàng tăng cƣờng hơ ̣p tác với các ngân hàng nƣớc ngoài cũng nhƣ mở rô ̣ng hoa ̣t đô ̣ng kinh doanh của min ̀ h ra thi ̣ trƣờng các nƣớc trên thế giới. Lô ̣ trình hô ̣i nhâ ̣p đòi hỏi các NHTM trong nƣớc phải tuân thủ các quy đinh ̣ quố c tế về hoa ̣t đô ̣ng ngâ n hàng và sƣ̣ tác đô ̣ng của phiá đố i tác. Mỗi sƣ̣ thay đổ i của tỷ giá , lãi suất của các ngoại tệ liên quan , điề u kiê ̣n kinh tế trên thế giới, chính sách tiền tệ của các nƣớc… đều ảnh hƣởng và tác động đến hoạt đô ̣ng kin h doanh của các NHTM trong nƣớc. Do vâ ̣y , trong ca ̣nh tranh , các ngân hàng cũng phải có hƣớng đầu tƣ thích hợp để đối phó với những biến động của thị trƣờng tài chiń h quố c tế.
Nội dung cơ bản của đầu tư nâng cao NLCT trong NHTM 1. Đầu tƣ phát triển mạng lƣới Đầu tƣ phát triển mạng lƣới trong NHTM là việc mở rộng quy mô ngân hàng, mở rô ̣ng thêm các chi nhánh , các phòng giao dịch trên các thị trƣờng đã đƣợc khảo sát. Viê ̣c phát triể n ma ̣ng lƣớ i nhằ m mu ̣c đích mở rô ̣ng thi ̣trƣờng , thu hút thêm nhiề u khách hàng mới , tạo điều kiện tốt nhất để khách hàng thuận tiện trong việc giao dich ̣ với ngân hàng , tƣ̀ đó làm tăng doanh thu , tăng lơ ̣i nhuâ ̣n, nâng cao uy tin ́ , thƣơng hiệu và sức cạnh tranh trên thị trƣờng. Hoạt động đầu tƣ này đòi hỏi vốn lớn và chiếm tỷ trọng cao trong tổng vốn đầ u tƣ phát triể n của NHTM.
Mục đích của viê ̣c phát triể n ma ̣ng lƣới là đƣa ra những tiêu chí rõ ràng và chặt chẽ để “khuôn” ngân hàng hoạt động theo hƣớng an toàn hơn, lành mạnh hơn. “Mở rộng mạng lƣới phải gắn với thực lực tài chính, phải đảm bảo các điều kiện về an toàn kho quỹ, hệ thống mạng. Cùng với việc mở thêm chi nhánh không để vƣợt quá năng lực vốn và khả năng điều hành. Để phát triể n ma ̣ng lƣới, NHTM cầ n phải có đề án đầ u tƣ mở rô ̣ng chi nhánh , trong đó nêu rõ sƣ̣ cầ n thiế t , nô ̣i dung hoa ̣t đô ̣ng , dƣ̣ kiế n nhân sƣ̣ , kế hoa ̣ch kinh doanh.