Chương 1: Tổng quan về nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển. Chương 2: Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển. Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển của công ty TNHH giao nhận quốc tế Ngân Hà. Chương 4: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển của công ty TNHH giao nhận quốc tế Ngân Hà.
6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2. Khái quát về dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển 2. Khái niệm về dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển Theo Quy tắc mẫu của Hiệp hội giao nhận quốc tế - FIATA (Federation Internationale de Associations de Transitaries et Assimilaimes) về dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế (International Freight Forwarding), “Giao nhận vận tải là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa.” Như vậy, có thể hiểu dịch vụ giao nhận là sự phối hợp các nghiệp vụ, thủ tục có liên quan nhằm mục đích cuối cùng là vận chuyển được hàng hóa giữa 2 quốc gia khác nhau, từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Các hoạt động vận chuyển có thể thông qua một hay nhiều phương thức vận chuyển khác nhau.
Từ những khái niệm trên, có thể hiểu dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế là việc các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện các hoạt động chuyên môn để tiến hành vận chuyển hàng hóa quốc tế như một loại dịch vụ, mục đích cuối cùng là nhận được thù lao. Từ khái niệm về dịch vụ giao nhận nói chung và giao nhận hàng hóa quốc tế nói riêng, có thể hiểu dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển là quá trình sử dụng kết cấu hạ tầng và phương tiện vận tải biển để vận chuyển hàng hóa theo tuyến đường biển giữa các nước khác nhau. Đặc điểm của dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển Trước hết, bản chất của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển chính là một loại hình dịch vụ nên nó mang những đặc điểm chung của dịch vụ nói chung và dịch vụ giao nhận hàng hóa nói riêng. Đó là: -Tính vô hình: Quá trình giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển làm cho hàng hóa có sự dịch chuyển từ quốc gia này tới quốc gia khác.
Sản phẩm của 7 quá trình này mang tính vô hình vì người sử dụng dịch vụ không thể nhìn thấy hay cân đo, đong đếm như sản phẩm hữu hình. Khách hàng chỉ có thể cảm nhận được thông qua các tiêu chí như tốc độ giao hàng, mức độ đảm bảo an toàn cho hàng hóa, sự chuyên nghiệp, tận tình của đội ngũ nhân viên,… -Tính không tách rời: Quá trình dịch vụ được cung ứng và tiêu dùng diễn ra đồng thời về không gian và thời gian. Với dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu được các công ty giao nhận cung ứng thì khách hàng cùng lúc tiêu dùng dịch vụ đó. Khi mọi thủ tục đã hoàn tất và bên nhập khẩu nhận được hàng thì cũng là lúc quá trình cung ứng dịch vụ của công ty giao nhận kết thúc.
-Tính không ổn định: Thể hiện sự không đồng nhất về chất lượng của cùng một loại dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển. Chất lượng dịch vụ thuộc vào cơ sở vật chất kỹ thuật, kinh nghiệm và nghiệp vụ của người giao nhận, sở thích, thị hiếu, yêu cầu…của khách hàng. -Tính không tồn kho: Do đặc điểm sản phẩm của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển là sản phẩm vô hình nên nó không thể dự trữ được như sản phẩm hàng hóa thông thường, khi không bán được thì sẽ bị thất thoát. Ngoài ra, dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển cũng mang những đặc điểm khác như: -Vận tải biển có năng lực chuyên chở lớn: Năng lực chuyên chở của các công cụ vận tải biển không bị hạn chế như các công cụ vận tải khác, đó là các tàu có trọng tải rất lớn và có xu hướng tăng lên với tất cả các nhóm tàu nhờ tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Hơn nữa, trong cùng một tuyến đường biển có thể tổ chức chạy nhiều tuyến tàu trong cùng một thời gian cho cả hai chiều. -Thích hợp với hầu hết các loại hàng hóa trong thương mại quốc tế: Ngoài những hàng hóa nghiêm cấm xuất nhập dưới mọi hình thức, hầu như vận chuyển đường biển chấp nhận vẫn chuyển đa số các loại mặt hàng từ hàng hóa thông thường, hàng dễ vỡ cho đến hàng cồng kềnh có kích thước lớn như than đá, hóa chất, cà phê, tiêu, gốm sứ, may mặc,… - Cước phí giao nhận vận tải biển thấp: Giá thành vận chuyển đường biển chỉ cao hơn vận tải đường ống. Nguyên nhân chủ yếu là do trọng tải biển lớn, cự li chuyên chở trung bình, năng suất lao động cao. 8 - Phụ thuộc nhiều vào yếu tố bên ngoài: Là một bộ phận của giao nhận hàng hóa quốc tế nên dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố liên quan bên ngoài về điều kiện tự nhiên (thời tiết, thủy văn trên biển).
Những rủi ro có thể xảy ra bất cứ khi nào như bão, đắm tàu, chiến tranh, khủng bố…gây ra sự cố ngoài ý muốn. Ngoài ra sự ràng buộc về pháp luật thương mại của các nước, phương tiện vận tải tàu thuyền chuyên chở,… cũng tác động lớn đến loại hình dịch vụ này. Phân loại dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển - Căn cứ vào phương thức gửi hàng: Dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển được chia thành 3 phương thức: + Dịch vụ giao nhận hàng nguyên container (FCL/FCL – Full Container Load): FCL là xếp hàng nguyên container, người gửi hàng và người nhận hàng chịu trách nhiệm đóng gói hàng và dỡ hàng khỏi container. Khi người gửi hàng có khối lượng hàng đồng nhất đủ để chứa đầy một container hoặc nhiều container, người ta thuê một hoặc nhiều container để gửi hàng.
+ Dịch vụ giao nhận hàng lẻ bằng container (LCL/LCL- Less than a Container Load): khi chủ hàng không đủ hàng để đóng nguyên một container, mà cần ghép chung với một số lô của chủ hàng khác. Khi đó, công ty dịch vụ sẽ kết hợp nhiều lô hàng lẻ, sắp xếp, phân loại và đóng chung vào container, sau đó thu xếp vận chuyển từ cảng xếp tới cảng đích. Việc kết hợp đóng chung như vậy gọi là gom hàng, hay consolidation. + Dịch vụ giao nhận hàng bằng container kết hợp: Phương pháp này là sự kết hợp của phương pháp FCL và LCL.
Tùy theo điều kiện cụ thể, chủ hàng có thể thỏa thuận với người chuyên chở để áp dụng phương pháp gửi hàng kết hợp. Phương pháp gửi hàng kết hợp có thể là: Gửi nguyên, giao lẻ (FCL/LCL) hoặc gửi lẻ, giao nguyên (LCL/FCL). - Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh: Dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển được chia thành 2 phương thức: + Giao nhận thuần túy: Là hoạt động giao nhận chỉ bao gồm việc gửi hàng đi hoặc gửi hàng đến. 9 + Giao nhận tổng hợp: Là hoạt động giao nhận ngoài hoạt động thuần túy còn bao gồm cả xếp dỡ, bảo quản hàng hóa, vận chuyển đường ngắn, lưu kho, lưu bãi.
Vai trò của của dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển Đối với sự phát triển của kinh tế và xã hội: Hình thành các ngành nghề mới, tạo ra nhiều công việc, giải quyết vấn đề thất nghiệp của quốc gia. Những người làm trong ngành dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển thường có thu nhập khá cao, giúp xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống người dân. Hoạt động giao nhận hàng hóa quốc tế đường biển đã cung cấp nguồn nguyên liệu đầu vào cho các ngành sản xuất công - nông nghiệp, giúp đỡ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các ngành này. Sau đó, khi hàng hóa sản xuất ra, dịch vụ giao nhận cũng góp phần chuyên chở, phân phối hàng hóa đi khắp thế giới, mở rộng thị trường buôn bán.
Có thể thấy dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy nền kinh tế phát triển, đem lại nguồn thu ngoại tệ. Đối với hoạt động kinh tế đối ngoại, dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu góp phần thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng thị trường ra khu vực và thế giới, tìm kiếm thị trường mới, liên kết liên doanh với các doanh nghiệp nước ngoài; tham gia sâu vào phân công lao động và hợp tác kinh tế quốc tế, tăng cường giao lưu khoa học công nghệ với các nước trên thế giới. Đối với doanh nghiệp: Trong buôn bán ngoại thương, việc di chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu từ người bán sang người mua là do người giao nhận đảm nhiệm, đây là khâu rất quan trọng, nếu thiếu đi thì hợp đồng mua bán quốc tế không được thực hiện. Tuy nhiên đây lại là khâu nghiệp vụ khá phức tạp và phiền toái, do vậy các khâu nghiệp vụ này thường được các nhà xuất nhập khẩu thuê lại các bên công ty giao nhận, điều này đem lại các lợi ích cơ bản cho doanh nghiệp như: - Hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường kinh doanh, nâng cao thị phần trên thị trường quốc tế, kết nối hàng hóa của doanh nghiệp với người tiêu dùng trên toàn thế giới.
Từ đó làm thay đổi cơ cấu hàng hóa, cơ cấu nguồn hàng trong buôn bán quốc tế. - Góp phần nâng cao hiệu quả pháp lý, giảm thiểu chi phí trong quá trình sản xuất, tăng cường sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp. - Giảm thời gian lưu thông hàng hóa; hàng hóa lưu thông nhanh chóng. 10 - Giảm thiểu được các rủi ro đối với hàng hóa và tiết kiệm được thời gian trong khi giao hàng, đặc biệt là với các loại hàng rời.
- Hoàn thiện và tiêu chuẩn hóa chứng từ kinh doanh quốc tế. Năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển 2.