phần mở đầu và kết luận chuyên đề khóa luận gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về cạnh tranh Chƣơng 2: Thực trạng về khả năng cạnh tranh của công ty TNHH TM và công nghệ Anh Phát Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty TNHH TM và công nghệ Anh Phát Sinh viên: Ngô Văn Thái Lớp: ĐHQTKD - K21A Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại Học Hồng Đức CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH 1. Cạnh tranh và vai trò của cạnh tranh trong doanh nghiệp 1. Khái niệm về cạnh tranh Cạnh tranh là yếu tố luôn gắn liền với nền kinh tế thị trƣờng, tuỳ từng cách hiểu và cách tiếp cận mà có nhiều quan điểm về cạnh tranh. Cạnh tranh là sự phấn đấu về chất lƣợng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp mình sao cho tốt hơn doanh nghiệp khác.
Cạnh tranh là sự thôn tính lẫn nhau giữa các đối thủ cạnh tranh nhằm giành lấy thị trƣờng và khách hàng về doanh nghiệp của mình. Cạnh tranh là sự ganh đua giữa các nhà kinh doanh trên thị trƣờng nhằm giành đƣợc những ƣu thế hơn cùng một loại sản phẩm dịch vụ hoặc cùng một loại khách hàng về phía mình so với các đối thủ cạnh tranh. Dƣới thời kỳ CNTB phát triển vƣợt bậc, CacMac đã quan niệm rằng “Cạnh tranh TBCN là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá để thu được lợi nhuận siêu ngạch” Ngày nay, dƣới sự hoạt động của cơ chế thị trƣờng có sự quản lý vĩ mô của nhà nƣớc, khái niệm cạnh tranh có thay đổi đi nhƣng về bản chất nó không hề thay đổi : Cạnh tranh vẫn là sự đấu tranh gay gắt, sự ganh đua giữa các tổ chức, các doanh nghiệp nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và kinh doanh để đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức hay doanh nghiệp đó. Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, cạnh tranh là một điều kiện và là yếu tố kích thích sản xuất kinh doanh, là môi trƣờng và động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, tăng năng suất lao động và tạo đà cho sự phát triển của xã hội.
Nhƣ vậy, cạnh tranh là qui luật khách quan của nền sản xuất hàng hoá vận động theo cơ chế thị trƣờng. Sản xuất hàng hoá càng phát triển, hàng hoá bán ra càng nhiều, số lƣợng ngƣời cung ứng càng đông thì cạnh tranh càng gay gắt.Kết Sinh viên: Ngô Văn Thái Lớp: ĐHQTKD - K21A Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại Học Hồng Đức quả cạnh tranh sẽ có một số doanh nghiệp bị thua cuộc và bị gạt ra khỏi thị trƣờng trong khi một số doanh nghiệp khác tồn tại và phát triển hơn nữa. Cạnh tranh sẽ làm cho doanh nghiệp năng động hơn, nhạy bén hơn trong việc nghiên cứu, nâng cao chất lƣợng sản phẩm giá cả và các dịch vụ sau bán hàng nhằm tăng vị thế của mình trên thƣơng trƣờng, tạo uy tín với khách hàng và mang lại nguồn lợi nhuận cho doanh nghiệp. Vai trò và tầm quan trọng của cạnh tranh Trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung trƣớc đây, hầu nhƣ không tồn tại phạm trù cạnh tranh giữa các Doanh nghiệp.
Doanh nghiệp sản xuất nhƣ thế nào? và sản xuất với số lƣợng bao nhiêu? là hoàn toàn do Nhà nƣớc quy định. Sản phẩm do Doanh nghiệp sản xuất ra vẫn đƣợc bán trên thị trƣờng, nhƣng các Doanh nghiệp không phải tự tìm khách hàng, mà khách hàng phải tự tìm đến Doanh nghiệp. Nếu Doanh nghệp hoạt động có lãi thì nộp vào ngân sách Nhà nƣớc, ngƣợc lại nếu Doanh nghiệp bị thua lỗ thì Nhà nƣớc sẽ bù lỗ. Đây là cơ chế bị động nên Doanh nghiệp không thể khai thác hết các tiềm năng sẵn có.
Các khái niệm về cạnh tranh và khả năng cạnh tranh cao hầu nhƣ hoàn toàn xa lạ với các Doanh nghiệp. Các Doanh nghiệp không phải cạnh tranh với nhau mà chỉ có khách hàng cạnh tranh để mua hàng hoá. Chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng với sự bung ra của hàng loạt các loại hình Doanh nghiệp thì cạnh tranh giữa các Doanh nghiệp mà đặc biệt khả năng cạnh tranh cao đã bắt đầu xuất hiện. Khả năng cạnh tranh cao có vai trò quan trọng không chỉ đối với Doanh nghiệp mà còn có vai trò đối với ngƣòi tiêu dùng cũng nhƣ nền kinh tế xã hội.
Vai trò của cạnh tranh đối với nền kinh tế quốc dân Cạnh tranh đƣợc coi nhƣ là “linh hồn” của nền kinh tế, vai trò của cạnh tranh đối với nền kinh tế quốc dân thể hiện ở những mặt sau: Cạnh tranh là môi trƣờng, là động lực thúc đẩy sự phát triển của mọi thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trƣờng, góp phần xoá bỏ những độc quyền, bất hợp lý, bất bình đẳng trong kinh doanh. Sinh viên: Ngô Văn Thái Lớp: ĐHQTKD - K21A Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại Học Hồng Đức Cạnh tranh bảo đảm thúc đẩy sự phát triển của khoa học kỹ thuật, sự phân công lao động xã hội ngày càng xâu sắc. Cạnh tranh thúc đẩy sự đa dạng hoá sản phẩm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, kích thích nhu cầu phát triển, làm nảy sinh những nhu cầu mới, góp phần nâng cao chất lƣợng đời sống xã hội và phát triển nền kinh tế. Cạnh tranh làm nền kinh tế quốc dân vững mạnh, tạo khả năng cho doanh nghiệp vƣơn ra thị trƣờng nƣớc ngoài.
Cạnh tranh giúp cho nền kinh tế có nhìn nhận đúng hơn về kinh tế thị trƣờng, rút ra đƣợc những bài học thực tiễn bổ sung vào lý luận kinh tế thị trƣờng của nƣớc ta. Bên cạnh những tác dụng tích cực, cạnh tranh cũng làm xuất hiện những hiện tƣợng tiêu cực nhƣ làm hàng giả, buôn lậu trốn thuế… gây nên sự bất ổn trên thị trƣờng, làm thiệt hại đến lợi ích của nhà nƣớc và của ngƣời tiêu dùng. Phát huy những yếu tố tích cực, hạn chế những mặt tiêu cực của cạnh tranh không chỉ là nhiệm vụ của Nhà nƣớc, Doanh nghiệp mà là nhiệm vụ chung của toàn bộ cá nhân.Vai trò của cạnh tranh đối với người tiêu dùng: Trên thị trƣờng cạnh tranh giữa các doanh nghiệp càng diễn ra gay gắt thì ngƣời đƣợc lợi nhất là khách hàng. Khi có cạnh tranh thì ngƣời tiêu dùng không phải chịu một sức ép nào mà còn đƣợc hƣởng những thành quả do cạnh tranh mang lại nhƣ: chất lƣợng sản phẩm tốt hơn, giá bán thấp hơn, chất lƣợng phục vụ cao hơn.
Đồng thời khách hàng cũng tác động trở lại đối với cạnh tranh bằng những yêu cầu về chất lƣợng hàng hoá, về giá cả, về chất lƣợng phục vụ. Khi đòi hỏi của ngƣời tiêu dùng càng cao làm cho cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt hơn để giành đƣợc nhiều khách hàng hơn.Vai trò của cạnh tranh đối với doanh nghiệp: Cạnh tranh là điều bất khả kháng đối với mỗi doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng.Cạnh tranh có thể đƣợc coi là cuộc chạy đua khốc liệt mà các doanh nghiệp không thể tránh khỏi mà phải tìm mọi cách vƣơn nên để chiếm ƣu Sinh viên: Ngô Văn Thái Lớp: ĐHQTKD - K21A Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại Học Hồng Đức thế và chiến thắng.Cạnh tranh buộc các doanh nghiệp luôn tìm cách nâng cao chất lƣợng sản phẩm, dịch vụ, thay đổi kiểu dáng mẫu mã đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Cạnh tranh khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các công nghệ mới, hiện đại , tạo sức ép buộc các doanh nghiệp phải sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của mình để giảm giá thành, nâng cao chất lƣợng, cải tiến mẫu mã, tạo ra các sản phẩm mới khác biệt có sức cạnh tranh cao. Cạnh tranh khốc liệt sẽ làm cho doanh nghiệp thể hiện đƣợc khả năng “ bản lĩnh” của mình trong quá trình kinh doanh.
Nó sẽ làm cho doanh nghiệp càng vững mạnh và phát triển hơn nếu nó chịu đƣợc áp lực cạnh tranh trên thị trƣờng. Chính sự tồn tại khách quan và sự ảnh hƣởng của cạnh tranh đối với nền kinh tế nói chung và đến từng doanh nghiệp nói riêng nên việc nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp là một đòi hỏi tất yếu khách quan trong nền kinh tế thị trƣờng. Cạnh tranh là qui luật khách quan của kinh tế thị trƣờng, mà kinh tế thị trƣờng là kinh tế TBCN. Kinh tế thị trƣờng là sự phát triển tất yếu và Việt Nam đang xây dựng một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hƣớng XHCN có sự quản lý vĩ mô của nhà nƣớc, lấy thành phần kinh tế nhà nƣớc làm chủ đạo.
Dù ở bất kỳ thành phần kinh tế nào thì các doanh nghiệp cũng phải vận hành theo qui luật khách quan của nền kinh tế thị trƣờng. Nếu doanh nghiệp nằm ngoài quy luật vận động đó thì tất yếu sẽ bị loại bỏ, không thể tồn tại. Chính vì vậy chấp nhận cạnh tranh và tìm cách để nâng cao khả năng cạnh tranh của mình chính là doanh nghiệp đang tìm con đƣờng sống cho mình. Các loại hình cạnh tranh Dựa trên các tiêu thức khác nhau ngƣời ta phân thành nhiều loại hình cạnh tranh khác nhau 1.
Căn cứ vào chủ thể tham gia thị trường Ngƣời ta chia thanh ba loại: Sinh viên: Ngô Văn Thái Lớp: ĐHQTKD - K21A Khóa luận tốt nghiệp Trƣờng Đại Học Hồng Đức 1.Cạnh tranh giữa người bán và người mua Là cuộc cạnh tranh diễn ra theo “ luật” mua rẻ bán đắt. Ngƣời mua luôn muốn mua đƣợc rẻ, ngƣợc lại ngƣời bán lại luôn muốn đƣợc bán đắt.Sự canh tranh này đƣợc thực hiện trong quá trình mặc cả và cuối cùng giá cả đƣợc hình thành và hành động bán mua đƣợc thực hiện.Cạnh tranh giữa người mua Là cuộc cạnh tranh trên cơ sở quy luật cung cầu.Khi một loại hàng hoá dịch vụ nào đó mà mức cung cấp nhỏ hơn nhu cầu tiêu dùng thì cuộc cạnh tranh sẽ trở nên quyết liệt và giá dịch vụ hàng hoá đó sẽ tăng. Kết quả cuối cùng là ngƣời bán sẽ thu đƣợc lợi nhuận cao, còn ngƣời mua thì mất thêm một số tiền. Đây là cuộc cạnh tranh mà những ngƣời mua tự làm hại chính mình.Cạnh tranh giữa những người bán Đây là cuộc cạnh tranh gay go và quyết liệt nhất, nó có ý nghĩa sống còn đối với bất kì một doanh nghiệp nào.