Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn tại Lào Cai

Tài liệu nghiên cứu Tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Hoàng Thanh Bình
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Hồng Việt
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn tại Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐƯỜNG GIAO THÔNG NÔNG THÔN GẮN VỚI XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
• 1.1. Chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới
• 1.2. Đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới
• 1.3. Nội dung chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới
• 1.4. Tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp tỉnh
• 1.4.1. Khái niệm tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp tỉnh
• 1.4.2. Mục tiêu tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp tỉnh
• 1.4.3. Quá trình tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp tỉnh
• 1.4.3.1. Giai đoạn chuẩn bị triển khai chính sách
• 1.4.3.2. Giai đoạn tổ chức thực thi các kế hoạch triển khai chính sách
• 1.4.3.3. Kiểm soát sự thực hiện chính sách
• 1.4.4. Các điều kiện để thực thi thành công chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp tỉnh
• 1.4.5. Kinh nghiệm của một số địa phương trong chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới và bài học cho tỉnh Lào Cai
• 1.4.5.1. Kinh nghiệm của tỉnh Tuyên Quang
• 1.4.5.2. Kinh nghiệm của tỉnh Nam Định
• 1.4.5.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Lào Cai
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐƯỜNG GIAO THÔNG NÔNG THÔN GẮN VỚI XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA CHÍNH QUYỀN TỈNH LÀO CAI
• 2.1. Thực trạng đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lào Cai
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Lào Cai
• 2.3. Thực trạng đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2010 (trước thời điểm triển khai chính sách)
• 2.4. Thực trạng chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai
• 2.5. Mục tiêu của chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai
• 2.6. Các giải pháp của chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai
• 2.6.1. Hỗ trợ đầu tư mở mới đường giao thông nông thôn
• 2.6.2. Hỗ trợ đầu tư bê tông hóa đường giao thông nông thôn
• 2.6.3. Hỗ trợ đầu tư rải cấp phối móng, mặt đường chống trơn lầy
• 2.7. Thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai
• 2.7.1. Thực trạng chuẩn bị triển khai chính sách
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐƯỜNG GIAO THÔNG NÔNG THÔN GẮN VỚI XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA CHÍNH QUYỀN TỈNH LÀO CAI
• 3.1. Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai
• 3.2. Mục tiêu tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai
• 3.3. Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai đến năm 2020
• 3.4. Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai
• 3.4.1. Giải pháp trong giai đoạn chuẩn bị triển khai chính sách
• 3.4.2. Giải pháp trong giai đoạn tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới
• 3.4.3. Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện chính sách hỗ trợ đầu tư đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới
• 3.5. Một số kiến nghị
• 3.5.1. Kiến nghị với chính quyền tỉnh Lào Cai
• 3.5.2. Kiến nghị với Trung ương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn tại Lào Cai

Chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn tại Lào Cai là một phần quan trọng trong chương trình phát triển hạ tầng kinh tế xã hội. Chính sách này nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và đảm bảo kết nối giao thông giữa các khu vực. Đường giao thông nông thôn không chỉ giúp vận chuyển hàng hóa mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của người dân.

1.1. Khái niệm về chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn

Chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn là một chính sách công nhằm phát triển hạ tầng giao thông, giúp các xã đạt tiêu chí nông thôn mới. Chính sách này bao gồm các hoạt động như khảo sát, thiết kế, xây dựng và bảo trì đường giao thông.

1.2. Mục tiêu của chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn

Mục tiêu chính của chính sách là hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn, đảm bảo tiêu chí số 2 trong bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

II. Thách thức trong thực thi chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn

Việc thực thi chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn tại Lào Cai gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực tài chính, sự chậm trễ trong quy trình phê duyệt dự án và sự thiếu đồng bộ trong công tác tuyên truyền đến người dân.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực tài chính cho đầu tư

Nguồn lực tài chính hạn chế là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc chậm tiến độ thực hiện các dự án đường giao thông nông thôn. Chính quyền cần có các giải pháp huy động nguồn lực hiệu quả hơn.

2.2. Chậm trễ trong quy trình phê duyệt dự án

Quy trình phê duyệt dự án thường kéo dài, gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Cần cải cách quy trình này để đảm bảo các dự án được triển khai kịp thời.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn

Để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng công trình mà còn tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

3.1. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong quá trình xây dựng và quản lý đường giao thông nông thôn là rất quan trọng. Cần có các chương trình tuyên truyền để người dân hiểu rõ vai trò của mình.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong quản lý dự án

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dự án sẽ giúp theo dõi tiến độ và chất lượng công trình một cách hiệu quả hơn. Điều này cũng giúp giảm thiểu tình trạng tham nhũng và lãng phí.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Lào Cai

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thực thi chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn tại Lào Cai đã đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đạt được mục tiêu đề ra.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách đầu tư

Một số xã đã hoàn thành tiêu chí số 2 về đường giao thông nông thôn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, tỷ lệ hoàn thành vẫn chưa đạt yêu cầu.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Các địa phương như Tuyên Quang và Nam Định đã có những kinh nghiệm quý báu trong việc thực thi chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn. Lào Cai có thể học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn

Kết luận, chính sách đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn tại Lào Cai cần được cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc huy động nguồn lực, cải cách quy trình và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Đề xuất cải cách quy trình thực thi chính sách

Cần có các biện pháp cải cách quy trình thực thi chính sách để giảm thiểu thời gian phê duyệt và tăng cường hiệu quả thực hiện.

5.2. Huy động nguồn lực từ cộng đồng và doanh nghiệp

Huy động nguồn lực từ cộng đồng và doanh nghiệp sẽ giúp tăng cường khả năng tài chính cho các dự án đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hạ tầng giao thông nông thôn giữ vai trò huyết mạch trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội vùng cao. Trước năm 2011, toàn tỉnh Lào Cai chưa có xã nào đạt tiêu chí số 2 về giao thông trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Tỷ lệ đường đất chiếm tới 56%, địa hình chia cắt mạnh cùng 138/164 xã thuộc khu vực vùng sâu, biên giới gây trở ngại lớn cho việc kết nối giao thương.

Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, chính quyền tỉnh Lào Cai đã ban hành chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn với mục tiêu giai đoạn 2011 - 2016 đạt chuẩn tiêu chí giao thông tại 42 xã trên tổng số 144 xã nông thôn. Nghiên cứu tập trung đánh giá toàn diện chu trình tổ chức thực thi chính sách của chính quyền cấp tỉnh từ năm 2011 đến năm 2016, đồng thời đề xuất giải pháp chiến lược đến năm 2020.

Kết quả thực tiễn cho thấy, lũy kế đến hết năm 2016, toàn tỉnh có 33/144 xã đạt chuẩn tiêu chí số 2, hoàn thành 78,57% kế hoạch đề ra và chiếm tỷ lệ 22,91% tổng số xã. Tổng nguồn lực huy động trong 6 năm đạt 2.101 tỷ đồng, hỗ trợ xây dựng và kiên cố hóa 3.637 km đường các loại. Công trình nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học giúp chính quyền địa phương hoàn thiện cơ chế chỉ đạo, tối ưu hóa phân bổ ngân sách và nâng cao năng lực thực thi chính sách công tại các tỉnh miền núi có trên 64,09% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết chu trình chính sách công kết hợp với mô hình thực thi chính sách của Van Meter và Van Horn để tiếp cận quá trình tổ chức triển khai tại chính quyền cấp tỉnh. Chu trình thực thi được cấu trúc hóa thành 3 giai đoạn kế tiếp nhau: chuẩn bị triển khai, tổ chức thực thi các kế hoạch và kiểm soát thực hiện chính sách.

Khung lý thuyết tích hợp các khái niệm cốt lõi:

• Chính sách công hỗ trợ đầu tư giao thông nông thôn: Hệ thống mục tiêu, giải pháp và nguồn lực do nhà nước ban hành nhằm phát triển kết cấu hạ tầng đường bộ liên xã, liên thôn, nội đồng.
• Tiêu chí số 2 về giao thông nông thôn: Hệ thống chuẩn mực kỹ thuật gồm 4 chỉ tiêu bắt buộc về tỷ lệ nhựa hóa, bê tông hóa đường trục xã; cứng hóa đường trục thôn; sạch và không lầy lội đối với đường ngõ xóm; cứng hóa đường trục chính nội đồng.
• Cứng hóa mặt đường: Quá trình kỹ thuật sử dụng bê tông xi măng, nhựa đường hoặc rải cấp phối móng mặt đường chống trơn lầy nhằm đảm bảo phương tiện cơ giới vận hành thông suốt quanh năm.
• Năng lực tổ chức thực thi: Khả năng vận hành của bộ máy hành chính, sự điều phối liên ngành và mức độ huy động sự đồng thuận của nhân dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2011 - 2016 từ hệ thống báo cáo chính thức của Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Giao thông Vận tải và Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Lào Cai.

Phương pháp chọn mẫu là mẫu tổng điều tra toàn diện trên phạm vi 100% địa bàn nghiên cứu, bao gồm 144 xã nông thôn thuộc 8 huyện và 1 thành phố của tỉnh Lào Cai. Việc lựa chọn cỡ mẫu bao phủ toàn bộ 144 xã giúp loại bỏ hoàn toàn sai số chọn mẫu, phản ánh bức tranh chân thực về thực trạng giao thông vùng cao.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu và phân tích tiến trình thực thi. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu đánh giá định lượng mức độ hoàn thành các chỉ tiêu kỹ thuật qua 6 năm, đồng thời đánh giá định tính những xung đột lợi ích, cơ chế phối hợp liên ngành và năng lực quản lý của bộ máy hành chính cấp huyện, xã.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả thực hiện tiêu chí giao thông chưa đạt kế hoạch đề ra. Đến hết năm 2016, toàn tỉnh chỉ có 33/144 xã hoàn thành tiêu chí số 2, đạt 78,57% so với mục tiêu kế hoạch là 42 xã. Tỷ lệ xã đạt chuẩn chỉ chiếm 22,91% tổng số xã nông thôn trên địa bàn.

Thứ hai, hạ tầng kỹ thuật ghi nhận khối lượng thi công lớn nhưng phân bổ chưa đồng đều. Tổng chiều dài đường giao thông được đầu tư xây dựng đạt 3.637 km. Trong đó, mặt đường bê tông xi măng hoàn thành 1.734 km (đạt 86,7% kế hoạch); đường rải cấp phối hoàn thành 788 km (đạt 92,7% kế hoạch); mở mới nền đường đạt 649 km (đạt 86,53% kế hoạch); cứng hóa đường ngõ xóm đạt trên 466 km.

Thứ ba, cơ cấu nguồn lực tài chính còn phụ thuộc nặng nề vào ngân sách nhà nước. Tổng vốn huy động đạt 2.101 tỷ đồng, trong đó ngân sách cấp tỉnh và trung ương chiếm tỷ trọng áp đảo. Việc huy động vốn ngoài ngân sách từ doanh nghiệp và cộng đồng dân cư gặp nhiều rào cản do tỷ lệ hộ nghèo tại các xã vùng cao còn cao.

Thứ tư, công tác điều chỉnh chính sách diễn ra linh hoạt nhưng công tác chuẩn bị còn bất cập. Chính quyền tỉnh đã thực hiện 3 lần sửa đổi, bổ sung cơ chế hỗ trợ nhằm nâng mức hỗ trợ nguyên vật liệu, xi măng và chi phí nổ mìn phá đá (hỗ trợ 240 triệu đồng/km địa hình đặc biệt khó khăn), đồng thời huy động 15 đơn vị tư vấn đủ năng lực tham gia lập dự toán và giám sát thi công.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu thực thi được mô tả sinh động thông qua biểu đồ cột so sánh giữa chỉ tiêu kế hoạch và kết quả thực tế của từng loại hình mặt đường (bê tông xi măng, cấp phối, mở mới), cùng bảng tổng hợp phân tích cơ cấu 2.101 tỷ đồng nguồn vốn huy động qua từng năm. Biểu đồ cho thấy rõ sự chênh lệch tiến độ giữa các năm đầu và giai đoạn tăng tốc sau khi chính sách được điều chỉnh định mức hỗ trợ vật tư.

Nguyên nhân chính dẫn đến việc không hoàn thành mục tiêu 42 xã bắt nguồn từ công tác tuyên truyền ban đầu chưa sâu rộng, một bộ phận người dân còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào ngân sách. Sự phối hợp giữa Sở Giao thông Vận tải với Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính đôi lúc thiếu nhịp nhàng, dẫn đến tình trạng phân bổ vật liệu và vốn chậm tiến độ mùa khô.

So sánh với kinh nghiệm tỉnh Tuyên Quang (giai đoạn 2011 - 2015 huy động 1.557 tỷ đồng, giúp 35/148 xã đạt chuẩn, nhân dân hiến hơn 200 ha đất) và tỉnh Nam Định (giai đoạn 2010 - 2015 làm mới, nâng cấp 6.144 km đường), có thể thấy Lào Cai chịu áp lực địa hình chia cắt phức tạp hơn. Tuy nhiên, bài học từ các địa phương bạn khẳng định việc trao quyền chủ động cho ban phát triển thôn và áp dụng cơ chế thưởng trực tiếp (từ 50 đến 100 triệu đồng cho xã về đích) là động lực then chốt cần được vận dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện bộ máy tổ chức và nâng cao năng lực cán bộ cơ sở. Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Sở Nội vụ phối hợp Sở Giao thông Vận tải tổ chức 100% các lớp tập huấn chuyên môn kỹ thuật, quy trình lập dự toán và nghiệm thu cho cán bộ giao thông - thủy lợi cấp xã và ban phát triển thôn, phấn đấu hoàn thành trước quý IV hàng năm.

Thứ hai, tối ưu hóa phương thức vận hành nguồn vốn và đa dạng hóa nguồn lực. Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp Sở Tài chính tham mưu lồng ghép vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững, nguồn vốn ODA và ngân sách tỉnh, bảo đảm mục tiêu lũy kế đạt chuẩn tiêu chí số 2 tại thêm 37 xã đến năm 2020.

Thứ ba, đổi mới sâu rộng công tác truyền thông và thực hiện nghiêm quy chế dân chủ cơ sở. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra", công khai minh bạch mức hỗ trợ xi măng, ống cống và nhân công (mức 10, 20, 30 triệu đồng/km theo từng phân vùng xã), nâng tỷ lệ hiến đất và ngày công lao động tự nguyện của nhân dân lên trên 25% tổng giá trị công trình.

Thứ tư, tăng cường kiểm soát, giám sát và kịp thời tháo gỡ xung đột thực tế. Hội đồng nhân dân tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp huyện thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh, duy trì tần suất kiểm tra hiện trường định kỳ 6 tháng một lần đối với 100% các tuyến đường thi công, xử lý dứt điểm các vướng mắc về mặt bằng và thanh quyết toán vật tư trong vòng 15 ngày làm việc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà quản lý và hoạch định chính sách cấp tỉnh, huyện. Luận văn cung cấp giải pháp thực tiễn cho lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới trong việc thiết kế định mức hỗ trợ kỹ thuật và phân bổ ngân sách đầu tư công hạ tầng.

Thứ hai, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý công, Chính sách công, Kinh tế phát triển. Tài liệu là tài liệu tham khảo giá trị về khung lý thuyết thực thi chính sách công và phương pháp đánh giá thực chứng trên mẫu tổng điều tra 144 đơn vị hành chính cấp xã.

Thứ ba, lãnh đạo chính quyền cấp xã và ban phát triển thôn, bản. Cán bộ cơ sở tại 8 huyện vùng cao có thể vận dụng quy trình quản lý dự án nhóm thợ, phương pháp giám sát cộng đồng và kỹ năng giải quyết xung đột đất đai khi làm đường liên thôn.

Thứ tư, các tổ chức tư vấn xây dựng và chuyên gia phát triển nông thôn. Luận văn cung cấp số liệu thực tế về định mức kinh tế kỹ thuật mở mới nền đường (120 triệu đồng/km), bê tông hóa và rải cấp phối chống trơn lầy tại các vùng có độ dốc cao và địa chất phức tạp.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu hoàn thành tiêu chí giao thông nông thôn tại Lào Cai giai đoạn 2011 - 2016 đạt kết quả ra sao? Toàn tỉnh đạt chuẩn tiêu chí số 2 tại 33 xã trên tổng số 144 xã, đạt 78,57% so với mục tiêu kế hoạch đề ra là 42 xã. Tổng chiều dài đường giao thông được kiên cố hóa và xây dựng mới đạt 3.637 km, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn tại 8 huyện và 1 thành phố.

Tỉnh Lào Cai đã áp dụng các định mức hỗ trợ tài chính cụ thể nào cho mở mới đường giao thông? Chính quyền tỉnh áp dụng hình thức khoán gọn: hỗ trợ 5 triệu đồng/km chi phí khảo sát thiết kế, 120 triệu đồng/km chi phí thi công mở mới nền đường tiêu chuẩn, 80 triệu đồng/km đối với đường nâng cấp từ nền 2m và hỗ trợ thêm 240 triệu đồng/km cho các đoạn có nổ mìn phá đá.

Bài học kinh nghiệm then chốt từ Tuyên Quang và Nam Định có thể áp dụng cho Lào Cai là gì? Bài học quan trọng nhất là phát huy triệt để vai trò chủ thể của người dân qua công tác dân vận hiến đất (như Tuyên Quang huy động hơn 200 ha đất) và áp dụng cơ chế khen thưởng trực tiếp bằng tiền mặt (như Nam Định thưởng 50 đến 100 triệu đồng cho xã đạt chuẩn) nhằm tạo phong trào thi đua sâu rộng.

Những nguyên nhân chính khiến chính sách giai đoạn 2011 - 2016 chưa đạt 100% kế hoạch là gì? Nguyên nhân chủ yếu do địa hình núi cao chia cắt, thời tiết khắc nghiệt gây sạt lở, nguồn lực ngân sách đối ứng hạn hẹp, năng lực chuyên môn của cán bộ cấp xã còn yếu và công tác phối hợp liên ngành giữa các sở, ban, ngành đôi lúc chưa đồng bộ.

Mục tiêu cụ thể của chính sách giao thông nông thôn tỉnh Lào Cai đến năm 2020 là gì? Tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thành tiêu chí số 2 về giao thông tại thêm 37 xã nông thôn, ưu tiên nguồn lực cho các xã đặc biệt khó khăn, đảm bảo 100% đường trục xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa theo chuẩn kỹ thuật.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chu trình thực thi chính sách công hỗ trợ phát triển hạ tầng giao thông nông thôn của chính quyền cấp tỉnh.
• Đánh giá khách quan kết quả giai đoạn 2011 - 2016 khi hoàn thành 3.637 km đường các loại, đưa 33/144 xã đạt chuẩn tiêu chí số 2 với tổng nguồn vốn 2.101 tỷ đồng.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn về cơ chế điều phối liên ngành, năng lực bộ máy cấp xã và mức độ tham gia của cộng đồng dân cư vùng cao.
• Đúc kết bài học kinh nghiệm so sánh giá trị từ các mô hình thành công của tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Nam Định.
• Xây dựng 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ, khả thi nhằm hoàn thành tiêu chí giao thông tại 37 xã nông thôn giai đoạn đến năm 2020.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp khung đánh giá thực thi chính sách hoàn chỉnh, gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết quản lý công với thực tiễn đặc thù của vùng núi Tây Bắc. Lộ trình thực hiện các giải pháp cần được triển khai quyết liệt theo các giai đoạn trung hạn từ nay đến năm 2020. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy nghiên cứu sâu toàn văn công trình để áp dụng hiệu quả vào công tác phát triển hạ tầng nông thôn mới tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết lựa chọn đề tài Nghị quyết 26- NQ/TW ngày 05/8/2008 của Hội nghị lần thứ 7, Ban Chấp hành Trung ương khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã nhấn mạnh mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường”. Thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của BCH Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020. Căn cứ nội dung trên, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Chương trình hành động số 74-CTr/TU ngày 30/8/2008 để triển khai thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW và Quyết định số 283-QĐ/TU ngày 15/11/2011 về phê duyệt Đề án Xây dựng nông thôn mới; UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quyết định số 694/QĐ-UBND ngày 26/3/2009 về Kế hoạch thực hiện chương trình hành động của Tỉnh ủy với mục tiêu Xây dựng nông thôn mới Lào Cai có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ và từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường.

Sức mạnh của hệ thống chính trị được nâng cao, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội. Trong 11 nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia có 01 nội dung về phát triển hạ tầng kinh tế xã hội; trong nội dung về phát triển hạ tầng kinh tế xã hội có một tiểu nội dung về xây dựng đường giao thông nông thôn. Trong 19 tiêu chí để xét công nhận là xã đạt chuẩn nông thôn mới thì có 01 tiêu chí về đường giao thông nông thôn - tiêu chí số 2. Như vậy, chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn là một 2 bộ phận của chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Mục tiêu của chính sách là huy động được các nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành tiêu chí đường giao thông nông thôn ở 144 xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai, trong đó đến năm 2016 sẽ hoàn thành tiêu chí đường giao thông nông thôn ở 42 xã. Tuy nhiên, tại Lào Cai thì việc thực hiện chính sách này chưa đạt được mục tiêu Đề án xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2016. Hết năm 2016, toàn tỉnh có 33/144 xã hoàn thành tiêu chí giao thông, đạt 78,57% kế hoạch và đạt 22,91% tổng số xã. Kết quả xây dựng đường giao thông nông thôn theo chính sách đầu tư xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2016 của tỉnh Lào Cai là đã đầu tư xây dựng được 3.

Trong đó: Đường bê tông xi măng 1.734 km, đạt 86,7% kế hoạch; đường cấp phối 788km, đạt 92,7% kế hoạch; mở mới đường giao thông nông thôn 649 km, đạt 86,53% kế hoạch và cứng hóa hơn 466 km đường ngõ xóm. Chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai chưa đạt kết quả mong muốn là do tổ chức thực hiện chính sách này còn nhiều hạn chế; do chưa thực hiện tốt công tác tuyên truyền đến người dân trong những năm đầu triển khai, các quy định về hỗ trợ còn bất cập, chưa phù hợp thực tế, chưa có nhiều giải pháp tích cực, sáng tạo, quyết liệt trong tổ chức thực thi, không giải quyết tốt các vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Vì vậy, nghiên cứu đề tài “Tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai” là hết sức cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong giai đoạn hiện nay. Tổng quan tình hình nghiên cứu Liên quan đế n vấ n đề nghiên cứu đã có nhiề u công trin ̀ h nghiên cứu tiế p câ ̣n dưới những góc đô ̣ khác nhau , trong quá trình viết luận văn, học viên đã tham khảo một số công trình và bài viết dưới đây: Nguyễn Công Dũng (2016), với bài viết "Các nhân tố ảnh hưởng và giải pháp đẩy mạnh thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay" đăng trên Tạp chí tổ chức Nhà nước, số 3 tr.16-19, đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến 3 xây dưng nông thôn mới tại Việt Nam giai đoạn hiện nay và đưa ra một số giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới giai đoạn hội nhập kinh tế sâu rộng.

Lê Thanh Liêm (2016), với bài viết "Bài học kinh nghiệm Thành phố Hồ Chí Minh trong việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới" đăng trên Tạp chí Khoa học của Đại học Mở, số 4, tr.133-139, đã rút ra kinh nghiệm trong chỉ đạo điều hành chính sách xây dựng nông thôn mới đối với thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2020. Luận văn thạc sỹ của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân của Nguyễn Thị Thành (năm 2016) với đề tài "Tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Bắc Ninh". Luận văn đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp tỉnh; phân tích được thực trạng quá trình tổ chức thực thi chương trình này của chính quyền tỉnh Bắc Ninh. Từ đó chỉ rõ những thành công và hạn chế.

Trên cơ sở những hạn chế, luận văn đã đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện quá trình tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới cho chính quyền tỉnh Bắc Ninh. Luận văn thạc sỹ của Trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội của Phan Văn Trung (2015) với Đề tài "Tác động của phát triển giao thông nông thôn đến hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Hà Tĩnh từ năm 2006 đến nay. Luận văn đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về chính sách, chính sách công và tác động của chính sách phát triển giao thông nông thôn đối với quá trình hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn; luận văn cũng đã phân tích và làm rõ nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách phát triển giao thông nông thôn và các hệ quả của chính sách ở tỉnh Hà Tĩnh. Luận văn đã phân tích thực trạng triển khai chính sách giao thông nông thôn và tác động của chính sách đến các mặt chính trị, kinh tế xã hội và văn hóa tại tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2006 đến nay.

Từ những phân tích đó, luận văn đã chỉ ra những thành tựu, hạn chế và những bài học kinh nghiệm trong quá trình thực thi chính sách này. Luận văn thạc sỹ của Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội của Lê Minh Sản (năm 2014) với đề tài "Phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn huyện 4 Thanh Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Luận văn đã phân tích, đánh giá thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng giao thông tại huyện Thanh Hà giai đoạn 2010 - 2013, chỉ ra những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm. Trên cơ sở đó tác giả đề xuất những giải pháp và kiến nghị để đẩy nhanh phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn.

Nguyễn Thị Bích Diệp (2012), với bài viết "Đa dạng hóa nguồn vốn cho đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn" đăng trên Tạp chí Kinh tế & Dự báo 2012, số 15 tr.35-36, bài viết đã đưa ra các giải pháp đa dạng nguồn vốn cho phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn trong chương trình xây dựng nông thôn mới. Luận văn thạc sỹ của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân của Nguyễn Hồng Khanh (năm 2012) với đề tài "Tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Nghệ An". Luận văn đã xác định được khung lý thuyết nghiên cứu về tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của UBND cấp tỉnh; phân tích được thực trạng tổ chức thực thi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của UBND tỉnh Lào Cai theo 3 giai đoạn là chuẩn bị triển khai chương trình, chỉ đạo thực hiện chương trình và kiểm soát việc thực hiện chương trình. Từ đó luận văn đã đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình tổ chức thực thi Chương trình của UBND tỉnh Lào Cai và đề xuất được một số giải pháp để hoàn thiện quá trình này.

Tuy đã có nhiều các công trình khoa học đề cập đến tổ chức thực thi chương trń h mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới dưới nhiều khía cạnh khác nhau và một số công trình nghiên cứu về thực thi chính sách làm đường giao thông nông thôn. Tuy nhiên, theo hiểu biết của học viên, nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai cho đến nay chưa có công trình nào, do đó đề tài này là cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định khung lý thuyết cho nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới. - Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh 5 Lào Cai nhằm xác định điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới tại Lào Cai.

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới của chính quyền tỉnh Lào Cai thời gian tới.