Nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục thuế tỉnh Bình Phước

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hub cải thiện kết quả thu ngân sách nhà nước tại cục thuế tỉnh bình phước, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong

• Tác giả: Trần Hữu Ý
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Tuyết Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Thu Ngân Sách Nhà Nước Tại Cục Thuế Tỉnh Bình Phước
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Ngân sách nhà nước
• 1.2. Thu ngân sách nhà nước
• 1.3. Hiệu quả thu ngân sách nhà nước
• 1.4. Sự cần thiết nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước
• 1.5. Nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả thu ngân sách nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI CỤC THUẾ TỈNH BÌNH PHƯỚC
• 2.1. Tổng quan về Cục Thuế tỉnh Bình Phước
• 2.2. Tình hình thu ngân sách nhà nước tại Cục Thuế tỉnh Bình Phước
• 2.3. Thực trạng hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục Thuế tỉnh Bình Phước
• 2.4. Đánh giá hiệu quả thu NSNN tại Cục Thuế Bình Phước
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI CỤC THUẾ TỈNH BÌNH PHƯỚC
• 3.1. Quan điểm và định hướng nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục Thuế tỉnh Bình Phước
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục Thuế tỉnh Bình Phước
• 3.3. Kiến nghị với Tổng cục Thuế và cấp ủy, chính quyền địa phương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục số 1: Mô hình tổ chức bộ máy Cục Thuế tỉnh Bình Phước
• Phụ lục số 2: Cơ cấu cán bộ, công chức ngành thuế tỉnh Bình Phước

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục thuế Bình Phước

Nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước (NSNN) tại Cục thuế Bình Phước là một nhiệm vụ quan trọng nhằm đảm bảo nguồn lực cho phát triển kinh tế địa phương. Việc này không chỉ giúp tăng cường khả năng tài chính của nhà nước mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh. Cục thuế Bình Phước đã có những nỗ lực đáng kể trong việc cải cách và hiện đại hóa công tác thu ngân sách, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là kế hoạch thu chi tài chính hàng năm của nhà nước, có vai trò quan trọng trong việc điều tiết kinh tế và đảm bảo công bằng xã hội. Nó không chỉ phản ánh tình hình tài chính của nhà nước mà còn là công cụ để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

1.2. Tình hình thu ngân sách nhà nước tại Cục thuế Bình Phước

Cục thuế Bình Phước đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ đọng thuế vẫn cao, và số doanh nghiệp kê khai thuế qua mạng còn thấp, điều này ảnh hưởng đến hiệu quả thu ngân sách nhà nước.

II. Những thách thức trong việc nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước

Việc nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục thuế Bình Phước gặp phải nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ phía cơ quan thuế mà còn từ phía người nộp thuế và các chính sách thuế hiện hành. Để giải quyết vấn đề này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

2.1. Tình trạng nợ đọng thuế cao

Tình trạng nợ đọng thuế tại Cục thuế Bình Phước đang ở mức cao, gây áp lực lớn lên ngân sách nhà nước. Việc này đòi hỏi các biện pháp quyết liệt hơn trong công tác thu hồi nợ đọng.

2.2. Thiếu minh bạch trong chính sách thuế

Chính sách thuế hiện hành còn nhiều điểm chưa rõ ràng, gây khó khăn cho người nộp thuế trong việc thực hiện nghĩa vụ. Cần cải cách để đảm bảo tính minh bạch và dễ hiểu cho các doanh nghiệp.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục thuế Bình Phước

Để nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước, Cục thuế Bình Phước cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin là những giải pháp quan trọng.

3.1. Cải cách hành chính trong công tác thu ngân sách

Cải cách hành chính sẽ giúp giảm thiểu thủ tục rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả thu ngân sách mà còn cải thiện môi trường kinh doanh.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong thu ngân sách

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thu ngân sách sẽ giúp tăng cường tính chính xác và minh bạch trong quản lý thuế. Hệ thống khai thuế điện tử cần được mở rộng và nâng cấp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thu ngân sách nhà nước

Nghiên cứu về hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục thuế Bình Phước đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục. Các giải pháp đề xuất sẽ được áp dụng thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp đã triển khai

Một số giải pháp đã được triển khai và mang lại kết quả tích cực, như tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thuế, giúp giảm tỷ lệ nợ đọng thuế.

4.2. Đánh giá hiệu quả thu ngân sách qua các chỉ tiêu

Các chỉ tiêu như tỷ lệ thu ngân sách trên GDP và tỷ lệ doanh nghiệp kê khai thuế qua mạng cần được theo dõi và đánh giá thường xuyên để có những điều chỉnh kịp thời.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho thu ngân sách nhà nước

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại Cục thuế Bình Phước là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có những chiến lược dài hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần xây dựng một kế hoạch dài hạn cho công tác thu ngân sách, tập trung vào việc cải cách chính sách thuế và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thuế.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ quan liên quan

Các cơ quan liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả thu ngân sách, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong công tác quản lý thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ khi tái lập tỉnh vào năm 1997 với số thu chỉ vỏn vẹn 171 tỷ đồng, ngành thuế tỉnh Bình Phước đã ghi nhận bước tăng trưởng vượt bậc khi tổng thu nội địa năm 2014 đạt 2.172 tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng bình quân 7%/năm. Trên địa bàn có quy mô dân số 887.441 người cùng sự hoạt động của 3.899 doanh nghiệp và 17.000 hộ kinh doanh cá thể, công tác quản lý tài chính công giữ vai trò sống còn đối với sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, nguồn thu chuyển dịch từ đất đai sang khu vực sản xuất kinh doanh đã đặt ra nhiều thách thức phức tạp trong công tác quản lý.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực trạng hiệu quả thu ngân sách nhà nước tại địa phương chưa thực sự ổn định. Tỷ lệ hoàn thành dự toán pháp lệnh của Bộ Tài chính giao trong hai năm 2013 và 2014 không đạt kế hoạch, chỉ lần lượt đạt 73,41% và 96,36%. Đi cùng với đó, tỷ lệ nợ đọng tiền thuế năm 2014 leo thang lên mức 26,16%, cao gấp hơn 5 lần so với mức trần quy định. Luận văn tập trung vào mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng thu thuế, phí, lệ phí giai đoạn 2010-2014 tại Cục Thuế tỉnh Bình Phước, từ đó nhận diện những hạn chế và đề xuất 6 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ tỉnh Bình Phước chủ động nguồn lực tài chính, từng bước tự cân đối thu chi ngân sách địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết thuế tối ưu của Adam Smith với bốn nguyên tắc cơ bản gồm: công bằng trong nghĩa vụ thuế, tính xác định rõ ràng, sự thuận tiện cho người nộp thuế và chi phí thu thuế ở mức thấp nhất. Đồng thời, nghiên cứu kế thừa quan điểm tài chính công hiện đại của Gaston Jèze về bản chất kinh tế của thuế là nghĩa vụ bắt buộc, không hoàn trả trực tiếp và dùng để tài trợ cho nhu cầu chi tiêu công cộng.

Khung phân tích của đề tài xoay quanh các khái niệm cốt lõi:

• Ngân sách nhà nước: Toàn bộ các khoản thu, chi bằng tiền của Nhà nước được cơ quan có thẩm quyền quyết định trong một năm tài chính.
• Thu ngân sách nhà nước: Quá trình nhà nước sử dụng quyền lực pháp lý để huy động nguồn tài chính xã hội hình thành quỹ ngân sách tập trung.
• Hiệu quả thu ngân sách: Mức độ khai thác hợp lý các nguồn lực tài chính sẵn có và tiềm năng đi đôi với việc bồi dưỡng nguồn thu, được đo lường qua tương quan giữa số thu đạt được và chi phí quản lý hành chính bỏ ra.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả: Bao gồm 9 thước đo định lượng như tỷ lệ thu/GDP, tỷ lệ thu nội địa trên dự toán pháp lệnh, tỷ lệ nợ đọng tiền thuế, tỷ lệ thu trên chi phí quản lý, và số giờ làm thủ tục thuế trung bình của doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ các Báo cáo tổng kết công tác thuế giai đoạn 2010-2014 của Cục Thuế tỉnh Bình Phước, Báo cáo thường niên của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế và Cục Thống kê. Phạm vi không gian nghiên cứu bao phủ toàn bộ 12 phòng nghiệp vụ thuộc Văn phòng Cục Thuế và 10 Chi cục Thuế cấp huyện, thị xã.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ tổng thể 3.899 doanh nghiệp và 17.000 hộ kinh doanh đang hoạt động thuộc phạm vi quản lý của Cục Thuế tỉnh Bình Phước. Tác giả lựa chọn phương pháp quan sát toàn bộ thay vì lấy mẫu đại diện nhằm đảm bảo tính toàn diện tuyệt đối, tránh sai số do đặc thù phân bố nguồn thu không đồng đều giữa các địa bàn như khu vực biên giới huyện Bù Đốp so với thị xã Đồng Xoài.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả, phân tích chỉ số so sánh tương đối và tuyệt đối theo chuỗi thời gian 5 năm (2010-2014). Việc lựa chọn phương pháp này cho phép lượng hóa chính xác hiệu quả từng chỉ tiêu thu thuế, phản ánh trung thực mối tương quan giữa chính sách vĩ mô và kết quả thực thi vi mô tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2010-2014 tại Cục Thuế tỉnh Bình Phước đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, mức độ hoàn thành dự toán pháp lệnh có sự biến động tiêu cực rõ rệt. Nếu như giai đoạn 2010-2011 tỷ lệ hoàn thành dự toán của Bộ Tài chính đạt mức rất cao lần lượt là 136,46% và 153,85%, thì đến năm 2013 giảm mạnh xuống 73,41% và năm 2014 chỉ đạt 96,36%. Bình quân cả giai đoạn đạt 115,08%.

Thứ hai, tỷ lệ nợ đọng tiền thuế tăng liên tục ở mức báo động. Năm 2010, tỷ lệ nợ đọng ở mức 10,98%, sau đó tăng lên 14,61% năm 2012 và chạm đỉnh 26,16% vào năm 2014. Tỷ lệ nợ đọng bình quân 5 năm là 17,44%, vượt xa mức chỉ tiêu phấn đấu dưới 5% do Tổng cục Thuế quy định hàng năm.

Thứ ba, hiệu suất chi phí quản lý thuế sụt giảm mạnh mẽ. Năm 2010, cứ 1 đồng chi phí quản lý bỏ ra thu về được 54,47 đồng tiền thuế, nhưng chỉ số này đã sụt giảm liên tục xuống còn 49,33 lần năm 2012 và chỉ còn 27,23 lần năm 2014. Tỷ lệ bình quân 5 năm đạt 41,47 lần. Đi cùng với đó, thời gian kê khai và nộp thuế của doanh nghiệp tuy đã giảm từ 755 giờ/năm (2010) xuống 642 giờ/năm (2014) nhưng vẫn là gánh nặng lớn cho người nộp thuế.

Thứ tư, công tác thanh tra kiểm tra ghi nhận bước chuyển dịch về chất lượng truy thu. Tỷ lệ doanh nghiệp được thanh tra kiểm tra bình quân đạt 13,08%/năm. Đáng chú ý, số tiền thuế truy thu bình quân qua một cuộc thanh tra, kiểm tra tăng mạnh từ 44,58 triệu đồng năm 2010 lên 116,22 triệu đồng năm 2014, đạt mức bình quân 52,69 triệu đồng/cuộc.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến việc hụt thu ngân sách trong hai năm 2013-2014 xuất phát từ việc thay đổi chính sách thuế giá trị gia tăng theo Thông tư 219/2013/TT-BTC đối với nông, lâm, thủy hải sản sơ chế, làm ngân sách địa phương hụt thu hơn 400 tỷ đồng. Cơ cấu nguồn thu của tỉnh bộc lộ tính thiếu bền vững: Doanh nghiệp nhà nước chiếm 21-29% tổng thu nội địa, khu vực công thương nghiệp ngoài quốc doanh chiếm 25-30%, các khoản thu từ đất chiếm tỷ trọng lớn từ 42-52%, trong khi khu vực đầu tư nước ngoài FDI chỉ đóng góp khiêm tốn từ 1-2%.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu của Tô Thiện Hiền tại An Giang và Huỳnh Xuân Hiệp tại Sóc Trăng, kết quả tại Bình Phước phản ánh rõ rệt những rào cản đặc thù của một tỉnh miền núi: Tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm đa số, năng lực tài chính yếu và ý thức chấp hành thuế chưa cao. Các phát hiện này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ đường biểu diễn sự nghịch chiều giữa tốc độ gia tăng nợ đọng thuế và hiệu quả chi phí thu thuế, kết hợp bảng cơ cấu các nguồn thu nội địa nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý dễ dàng nhận diện điểm nghẽn tài khóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước bền vững đến năm 2020, Cục Thuế tỉnh Bình Phước cần thực hiện đồng bộ 4 nhóm giải pháp:

Một là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách thủ tục hành chính. Cục Thuế tỉnh Bình Phước cần triển khai đồng bộ hệ thống ứng dụng quản lý thuế tập trung (TMS), đặt mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp kê khai và nộp thuế điện tử qua mạng đạt trên 95% trong giai đoạn 2016-2020, phấn đấu cắt giảm số giờ làm thủ tục thuế của người nộp thuế xuống dưới mức 300 giờ/năm.

Hai là, tăng cường các biện pháp quyết liệt trong quản lý thu hồi nợ đọng và cưỡng chế thuế. Phòng Quản lý nợ và các Chi cục Thuế tập trung phân loại nợ, thực hiện công khai danh sách doanh nghiệp chây ỳ tiền thuế trên các phương tiện truyền thông, quyết tâm kéo giảm tỷ lệ nợ đọng tiền thuế từ mức 26,16% hiện tại xuống dưới ngưỡng an toàn 5% trước năm 2020 theo chuẩn của Tổng cục Thuế.

Ba là, đổi mới nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra chống thất thu và chuyển giá. Đội ngũ thanh tra thuế tập trung kiểm soát chặt chẽ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài FDI và các giao dịch liên kết, nâng cao chất lượng biên bản kiểm tra, đảm bảo tỷ lệ doanh nghiệp được kiểm tra hàng năm đạt từ 15% đến 18% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động.

Bốn là, nâng cao năng lực đội ngũ công chức và tối ưu hóa nguồn lực tài chính. Ban Lãnh đạo Cục Thuế tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng kiểm tra thuế điện tử cho toàn thể cán bộ công chức thuộc 12 phòng nghiệp vụ và 10 Chi cục Thuế. Đồng thời, kiến nghị Tổng cục Thuế và Ủy ban nhân dân tỉnh hoàn thiện cơ cấu phân bổ kinh phí, đảm bảo đưa tỷ suất số thu trên chi phí quản lý thuế vượt mức 45 lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

Thứ nhất, Ban Lãnh đạo và cán bộ công chức ngành Thuế tại các địa phương. Luận văn cung cấp khung 9 chỉ tiêu định lượng cụ thể cùng các phương pháp quản lý nợ đọng, tối ưu hóa quy trình thanh tra chống thất thu ngân sách áp dụng trực tiếp cho cấp Chi cục và Cục Thuế.

Thứ hai, các cơ quan quản lý nhà nước, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, huyện. Luận văn là cơ sở khoa học để các nhà hoạch định chính sách xây dựng dự toán thu chi ngân sách sát với thực tiễn, phân tích cơ cấu kinh tế và đưa ra các chính sách nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản lý công. Đề tài đóng góp nguồn tài liệu tham khảo giá trị về khung lý thuyết thuế tối ưu, phương pháp phân tích chuỗi dữ liệu tài chính công tại các tỉnh kinh tế đặc thù.

Thứ tư, giám đốc tài chính, kế toán trưởng và chuyên viên tư vấn thuế tại các doanh nghiệp. Nghiên cứu giúp doanh nghiệp nắm vững các quy định kiểm tra thuế, quy trình kê khai thuế điện tử và xu hướng quản lý rủi ro của cơ quan thuế để chủ động nâng cao tính tuân thủ pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến Cục Thuế tỉnh Bình Phước không hoàn thành dự toán pháp lệnh năm 2013 và 2014 là gì? Nguyên nhân chủ yếu do thay đổi chính sách vĩ mô từ Thông tư 219/2013/TT-BTC quy định không phải kê khai nộp thuế giá trị gia tăng đối với nông sản sơ chế, làm hụt thu ngân sách địa phương hơn 400 tỷ đồng, khiến tỷ lệ hoàn thành dự toán năm 2013 chỉ đạt 73,41% và năm 2014 đạt 96,36%.

Tỷ lệ nợ đọng tiền thuế tại Bình Phước trong giai đoạn 2010-2014 biến động như thế nào? Tỷ lệ nợ đọng thuế gia tăng liên tục qua từng năm, từ mức 10,98% năm 2010 lên 14,61% năm 2012 và tăng vọt lên 26,16% vào năm 2014. Tỷ lệ nợ bình quân 5 năm là 17,44%, vượt rất xa so với chỉ tiêu trần 5% được Tổng cục Thuế giao.

Cơ cấu nguồn thu ngân sách tỉnh Bình Phước có điểm gì đáng lưu ý? Nguồn thu mang tính tập trung cao khi Doanh nghiệp nhà nước chiếm 21-29%, khu vực ngoài quốc doanh chiếm 25-30%, các khoản thu từ đất đai chiếm tỷ trọng lớn từ 42-52%. Ngược lại, khu vực doanh nghiệp đầu tư nước ngoài FDI chỉ đóng góp từ 1-2% tổng thu nội địa.

Chỉ số hiệu quả chi phí quản lý thuế tại Cục Thuế Bình Phước phản ánh điều gì? Chỉ số này sụt giảm từ 54,47 lần năm 2010 xuống 27,23 lần năm 2014, với mức bình quân 41,47 lần. Sự sụt giảm cho thấy tốc độ tăng chi phí đầu tư hạ tầng, công nghệ và vận hành bộ máy diễn ra nhanh hơn tốc độ tăng trưởng của số thu thuế thu được.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế tại địa phương đã đạt được kết quả nổi bật nào? Ngành thuế Bình Phước duy trì tỷ lệ kiểm tra bình quân 13,08% số doanh nghiệp hoạt động mỗi năm. Hiệu quả xử lý sai phạm tăng vượt bậc khi số tiền thuế truy thu và phạt bình quân một cuộc thanh tra tăng từ 44,58 triệu đồng năm 2010 lên 116,22 triệu đồng năm 2014.

Kết luận

• Quy mô thu nội địa của ngành thuế Bình Phước đạt mức tăng trưởng ấn tượng, từ 171 tỷ đồng năm 1997 lên 2.172 tỷ đồng vào năm 2014.
• Tỷ lệ nợ đọng tiền thuế là thách thức lớn nhất khi chạm mốc 26,16% vào năm 2014, đòi hỏi các giải pháp cưỡng chế thu nợ quyết liệt.
• Hiệu suất chi phí quản lý thu thuế bình quân đạt 41,47 lần, cần tiếp tục được tối ưu hóa thông qua tinh gọn bộ máy và hiện đại hóa quy trình.
• Đề xuất 6 nhóm giải pháp trọng tâm gắn với lộ trình 2016-2020 nhằm đưa tỷ lệ nợ thuế về dưới 5% và tỷ lệ khai thuế qua mạng vượt 95%.
• Công trình đóng góp hệ thống luận cứ khoa học vững chắc, giúp Cục Thuế tỉnh Bình Phước hoàn thành mục tiêu tự cân đối thu chi ngân sách địa phương.

Lộ trình triển khai các khuyến nghị được định hướng xuyên suốt từ nay đến năm 2020. Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp hãy cùng tham khảo, vận dụng các giải pháp trong luận văn để thúc đẩy hiệu quả quản trị tài chính công ngày càng minh bạch và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận cơ bản về hiệu quả thu ngân sách nhà nƣớc. Chương 2: Thực trạng hiệu quả thu ngân sách nhà nƣớc tại Cục thuế tỉnh Bình Phƣớc. Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nƣớc tại Cục thuế tỉnh Bình Phƣớc. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC Chƣơng 1 của luận văn sẽ trình bày các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến đề tài nghiên cứu nhƣ: khái niệm, đặc điểm, vai trò của ngân sách nhà nƣớc; khái niệm, nguyên tắc và nguồn thu của ngân sách nhà nƣớc; Khái niệm và chỉ tiêu phản ánh hiệu quả thu ngân sách nhà nƣớc, sự cần thiết nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nƣớc và các nhân tố ảnh hƣởng đến thu ngân sách nhà nƣớc.

NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. Khái niệm ngân sách nhà nƣớc Từ điển Bách khoa toàn thƣ về kinh tế của Pháp định nghĩa: “Ngân sách là sự kiện của Nghị viện hoặc Hội đồng thảo luận và phê chuẩn mà trong đó, các nghiệp vụ tài chính (thu, chi) của một tổ chức công (nhà nƣớc, chính quyền, địa phƣơng, đơn vị công hoặc tƣ (doanh nghiệp, hiệp hội…) đƣợc dự kiến và cho phép”. Từ điển kinh tế thị trƣờng của Trung Quốc định nghĩa: “Ngân sách nhà nƣớc là kế hoạch thu chi tài chính hàng năm của nhà nƣớc đƣợc xét duyệt theo trình tự pháp định”. Từ điển thuật ngữ tài chính tín dụng (1995) của Viện nghiên cứu tài chính cho rằng: “Ngân sách đƣợc hiểu là dự toán và thực hiện mọi khoản thu nhập (tiền thu vào) và chi tiêu (tiền xuất ra) của bất kỳ một cơ quan, xí nghiệp, tổ chức, gia đình hoặc cá nhân trong một khoảng thời gian nhất định (thƣờng là một năm)”.

Theo Luật NSNN đã đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 25 tháng 6 năm 2015 có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2017, cho rằng: “Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc”. Khái niệm này có thể coi là cơ bản nhất trong các khái niệm đã nêu trong đề tài. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Năm ngân sách (còn đƣợc gọi là niên độ ngân sách hay năm tài chính hoặc tài khoá), mà trong đó, dự toán thu, chi tài chính của nhà nƣớc đã đƣợc phê chuẩn của Quốc hội có hiệu lực thi hành. Hiện nay, ở tất cả các nƣớc, năm ngân sách đều có thời hạn trong một năm dƣơng lịch, nhƣng thời điểm bắt đầu và kết thúc năm ngân sách ở mỗi nƣớc một khác.

Đa số các nƣớc, năm ngân sách trùng với năm dƣơng lịch, tức là bắt đầu từ 01/01 kết thúc vào 31/12 nhƣ Bỉ, Pháp, Hà Lan, Trung Quốc, Lào, Triều Tiên, Malaisia, Philipin… Ở các nƣớc khác. thời điểm bắt đầu và kết thúc năm ngân sách thƣờng rơi vào tháng 3 nhƣ: Apgranixtan (bắt đầu 21/3 năm trƣớc và kết thúc vào 20/3 năm sau), tháng 4 nhƣ: Anh, Nhật, Canada, Hongkong, Ấn Độ, Inđônêxia, Singapore (bắt đầu 01/4 năm trƣớc và kết thúc vào 31/3 năm sau),… Việc quy định năm ngân sách hoàn toàn là ý định chủ quan của nhà nƣớc. Tuy nhiên, ý định này cũng bắt nguồn từ những yếu tố tác động khác nhau, trong đó có 2 yêu cầu cơ bản là: - Đặc điểm hoạt động của nền kinh tế có liên quan tới nguồn thu của NSNN. - Đặc điểm hoạt động của cơ quan lập pháp (các kỳ họp của Quốc hội hoặc Nghị viện để phê chuẩn NSNN).

Ở nƣớc ta, năm ngân sách bắt đầu từ 01/01 và kết thúc vào 31/12 hàng năm. Điều này phù hợp với các kỳ họp của Quốc hội. - Kỳ họp thứ nhất vào tháng 6, thƣờng dành để xem xét tình hình chấp hành NSNN. - Kỳ họp thứ hai vào tháng 11, tháng 12 để thảo luận và phê chuẩn NSNN năm tài chính tiếp theo.

Từ các khái niệm nêu trên, có thể rút ra một số điểm đặc trƣng của ngân sách nhƣ sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 - Ngân sách là một bảng liệt kê, trong đó dự kiến và cho phép thực hiện các khoản thu, chi bằng tiền của một chủ thể nào đó (nhà nƣớc, bộ, xí nghiệp, gia đình, cá nhân). - Ngân sách tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định, thƣờng là một năm. Nhƣ vậy, dựa trên cơ sở các nghiên cứu và quan sát hiện thực có thể khái niệm NSNN nhƣ sau: NSNN là toàn bộ các khoản thu- chi của nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nƣớc. Đặc điểm của ngân sách nhà nƣớc Tài chính nhà nƣớc là hệ thống các quan hệ kinh tế, gắn liền với quá trình phân phối các nguồn lực tài chính của xã hội để hình thành và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ kinh tế- xã hội của nhà nƣớc trong từng thời kỳ nhất định.

Các quan hệ kinh tế trong quan hệ tài chính nhà nƣớc bao gồm: - Thứ nhất: Quan hệ tài chính giữa nhà nƣớc với các tổ chức kinh tế thông qua việc phân phối kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh dƣới hình thức động viên thuế, phí để hình thành nguồn thu của ngân sách nhà nƣớc. Ngƣợc lại, thông qua các khoản chi, NSNN thực hiện việc đầu tƣ và tài trợ hoạt động của các doanh nghiệp nhƣ: xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, trợ giá, trợ vốn, bao tiêu để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp cạnh tranh phát triển. Quan hệ giữa nhà nƣớc với các doanh nghiệp có thể đƣợc coi nhƣ mối quan hệ trung tâm của hệ thống tài chính, và đó là quan hệ chủ đạo trong hệ thống tài chính nhà nƣớc. Quan hệ tài chính giữa nhà nƣớc và doanh nghiệp là đầu mối trong phân phối các nguồn lực tài chính, quyết định đến quan hệ tích tụ, tập trung vốn và ảnh hƣởng đến cả quy mô và cơ chế vận hành của hệ thống tài chính, có tính chất quyết định đền việc hình thành cơ chế quản lý tài chính và trực tiếp tác động tích cực đến quá trình kinh tế.

Thông qua mối quan hệ đó, nhà nƣớc thực hiện kiểm tra thƣờng xuyên, toàn diện các hoạt động kinh doanh, môi trƣờng kinh doanh và tuân thủ pháp luật tài chính. Trên cơ sở LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 đó, nhà nƣớc thực hiện điều chỉnh, hoàn thiện chính sách, cơ chế tài chính ngân sách thích ứng với quá trình tăng trƣởng và phát triển kinh tế. - Thứ hai: Quan hệ tài chính giữa nhà nƣớc với các cơ quan chức năng của nhà nƣớc (các cơ quan hành chính sự nghiệp hay các lĩnh vực không sản xuất vật chất). Các cơ quan này tuy không trực tiếp sản xuất và tạo ra nguồn lực tài chính, nhƣng gián tiếp, cũng góp phần phát triển kinh tế thông qua các hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội và an ninh quốc phòng.

Quan hệ tài chính giữa nhà nƣớc và các cơ quan chức năng của nhà nƣớc đƣợc biểu hiện qua việc cấp phát kinh phí của ngân sách nhà nƣớc cho các đơn vị dự toán từ trung ƣơng đến địa phƣơng thuộc lĩnh vực quản lý nhà nƣớc, sự nghiệp, văn hóa, giáo dục, y tế, xã hội,… Các hoạt động này sẽ tạo ra nguồn lực tài chính tiềm ẩn và tạo ra những tiềm năng cho phát triển kinh tế và khai thác gián tiếp các nguồn lực tài chính. - Thứ ba: Quan hệ tài chính giữa nhà nƣớc với các tầng lớp dân cƣ thông qua nghĩa vụ nộp thuế, phí của các thể nhân; thông qua các hình thức tín dụng nhà nƣớc (trái phiếu, tín phiếu…) và các nguồn đóng góp tự nguyện của ngƣời dân (nhà nƣớc và nhân dân cùng làm, xổ số kiến thiết, đóng góp tự nguyện), là một bộ phận quan trọng hình thành nguồn thu ngân sách nhà nƣớc. Về phía nhà nƣớc, quan hệ này đƣợc hoàn trả trực tiếp bằng các công trình phúc lợi công cộng về kinh tế- văn hóa- xã hội. Ngoài ra, nhà nƣớc còn thực hiện các khoản trợ cấp xã hội từ ngân sách nhƣ chính sách thƣơng binh xã hội, học bổng, cứu tế xã hội, trợ cấp cho những ngƣời không nơi nƣơng tựa và các chƣơng trình phúc lợi an sinh nhƣ: nƣớc sạch, vệ sinh môi trƣờng, trƣờng học, bệnh viện, trạm xá và các công tác xã hội nhân đạo khác.

Tất cả những mặt trên suy cho cùng cũng là quan hệ kinh tế, vì mục đích kinh tế và hƣớng tới an sinh cho mọi tầng lớp dân cƣ. - Thứ tƣ: Quan hệ giữa nhà nƣớc với các định chế tài chính quốc tế, với các chính phủ và các tổ chức phi chính phủ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Những quan hệ nói trên thể hiện rõ nội dung kinh tế- xã hội của NSNN, nhìn trên góc độ NSNN vừa là phạm trù kinh tế vừa là công cụ kinh tế trọng yếu của nhà nƣớc. Tóm lại: Ngân sách nhà nƣớc có các đặc điểm chủ yếu sau đây: -> Hoạt động ngân sách nhà nƣớc là hoạt động phân phối lại các nguồn tài chính, nó thể hiện ở hai lãnh vực thu và chi của nhà nƣớc; -> Hoạt động thu chi ngân sách nhà nƣớc luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế - chính trị của nhà nƣớc và việc thực hiện các chức năng của nhà nƣớc, đƣợc nhà nƣớc tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định; -> Ngân sách nhà nƣớc luôn gắn chặt với sở hữu nhà nƣớc, luôn chứa đựng những lợi ích chung, lợi ích công cộng; -> Ngân sách nhà nƣớc cũng có những đặc điểm nhƣ các quỹ tiền tệ khác.

Nét khác biệt của ngân sách nhà nƣớc với tƣ cách là một quỹ tiền tệ tập trung của nhà nƣớc, nó đƣợc chia thành nhiều quỹ nhỏ có tác dụng riêng, sau đó mới đƣợc chi dùng cho những mục đích đã định; -> Hoạt động thu chi của ngân sách nhà nƣớc đƣợc thực hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu.Vai trò của ngân sách nhà nƣớc Ngân sách nhà nƣớc có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nƣớc. Cần hiểu rằng, vai trò của ngân sách nhà nƣớc luôn gắn liền với vai trò của nhà nƣớc theo từng giai đoạn nhất định.