Luận văn thạc sĩ về nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại TCT Xây dựng Bạch Đằng, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Đàm Thị Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Đức
• Trường học: Trường Đại học Hàng Hải
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm về hiệu quả SXKD
• 1.2. Nội dung, phương pháp đánh giá hiệu quả SXKD trong doanh nghiệp
• 1.3. Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả SXKD
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.4.1. Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp
• 1.4.2. Các nhân tố bên trong doanh nghiệp
• 1.5. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả SXKD trong doanh nghiệp
• 1.5.1. Những kinh nghiệm
• 1.5.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn tại các doanh nghiệp tương đồng
• 1.6. Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.6.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.6.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu quốc tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ SXKD Ở TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG BẠCH ĐẰNG-CTCP
• 2.1. Tổng quan về Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng-CTCP
• 2.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.3. Đặc điểm về sản phẩm và dịch vụ
• 2.4. Kết quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn gần đây
• 2.5. Phân tích thực trạng tình hình SXKD của Tổng công ty xây dựng Bạch Đằng-CTCP
• 2.5.1. Tình hình thực trạng SXKD từ năm 2018 đến năm 2020
• 2.5.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả SXKD của Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng-CTCP
• 2.5.3. Những kết quả đạt được, những tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SXKD TẠI TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG BẠCH ĐẰNG-CTCP
• 3.1. Định hướng phát triển SXKD của Tổng công ty trong những năm tới
• 3.2. Căn cứ và các nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.2.1. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 3.2.2. Nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp tăng cường hiệu quả SXKD tại Tổng công ty
• 3.3.1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy của Tổng công ty
• 3.3.2. Tăng cường quản trị chiến lược kinh doanh
• 3.3.3. Giảm chi phí tăng chất lượng công trình
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng

Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng-CTCP là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong ngành xây dựng tại Việt Nam. Việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh (SXKD) không chỉ giúp công ty tồn tại mà còn phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay. Để đạt được điều này, cần có những chiến lược và phương pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý tài chính.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của hiệu quả SXKD

Hiệu quả SXKD là chỉ số phản ánh khả năng sử dụng nguồn lực để đạt được kết quả tối ưu. Đối với Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng, việc nâng cao hiệu quả SXKD không chỉ giúp tăng lợi nhuận mà còn cải thiện vị thế cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả SXKD

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả SXKD của Tổng công ty, bao gồm quản lý nhân lực, công nghệ, và quy trình sản xuất. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động của công ty.

II. Những thách thức trong việc nâng cao hiệu quả SXKD tại Tổng công ty

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay, Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như chi phí sản xuất tăng cao, cạnh tranh gay gắt và yêu cầu chất lượng ngày càng cao từ khách hàng là những yếu tố cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả SXKD.

2.1. Chi phí sản xuất và quản lý dự án

Chi phí sản xuất tăng cao là một trong những thách thức lớn nhất mà Tổng công ty phải đối mặt. Việc quản lý dự án hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu chi phí và nâng cao chất lượng công trình.

2.2. Cạnh tranh trong ngành xây dựng

Cạnh tranh trong ngành xây dựng ngày càng khốc liệt, đòi hỏi Tổng công ty phải có những chiến lược kinh doanh hiệu quả để duy trì và phát triển thị phần.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả SXKD tại Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng

Để nâng cao hiệu quả SXKD, Tổng công ty cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và cải tiến quy trình làm việc. Việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý tài chính là rất cần thiết.

3.1. Tối ưu hóa quy trình sản xuất

Tối ưu hóa quy trình sản xuất giúp giảm thiểu lãng phí và nâng cao năng suất lao động. Tổng công ty cần áp dụng các công nghệ mới để cải thiện quy trình sản xuất.

3.2. Quản lý tài chính hiệu quả

Quản lý tài chính hiệu quả là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả SXKD. Tổng công ty cần xây dựng các kế hoạch tài chính chi tiết và theo dõi sát sao các chỉ tiêu tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Tổng công ty

Việc áp dụng các phương pháp nâng cao hiệu quả SXKD đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng. Các chỉ tiêu tài chính và sản xuất đã có sự cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp đã được áp dụng giúp tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận cho Tổng công ty. Việc cải tiến quy trình sản xuất đã giúp giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Từ những kết quả đạt được, Tổng công ty đã rút ra nhiều bài học quý giá trong việc quản lý và điều hành hoạt động SXKD, từ đó có thể áp dụng cho các giai đoạn tiếp theo.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng

Kết luận, việc nâng cao hiệu quả SXKD tại Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Tổng công ty sẽ tiếp tục phát triển bền vững thông qua việc áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc.

5.2. Tăng cường đào tạo nhân lực

Đào tạo nhân lực là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả SXKD. Tổng công ty sẽ chú trọng đến việc phát triển kỹ năng cho đội ngũ nhân viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, các doanh nghiệp xây dựng tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về hiệu quả sản xuất kinh doanh (SXKD). Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng-CTCP, một doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa từ năm 2013 với vốn điều lệ 217,3 tỷ đồng, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng công trình dân dụng, công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật và kinh doanh bất động sản. Giai đoạn 2017-2021 được chọn làm phạm vi nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng hiệu quả SXKD của Tổng công ty, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả trong giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các chỉ tiêu tài chính, hiệu quả sử dụng vốn, tài sản và lao động, đồng thời đánh giá các nhân tố ảnh hưởng từ môi trường bên trong và bên ngoài doanh nghiệp. Qua đó, nghiên cứu nhằm đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả SXKD, góp phần tăng cường năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho Tổng công ty. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ mang tính khoa học trong việc hệ thống hóa lý thuyết về hiệu quả SXKD mà còn có giá trị thực tiễn cao, giúp doanh nghiệp cải thiện quản trị, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn trong điều kiện thị trường biến động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về hiệu quả SXKD, trong đó tập trung vào:

• Lý thuyết hiệu quả kinh tế: Hiệu quả SXKD được hiểu là mối quan hệ giữa kết quả đầu ra (doanh thu, lợi nhuận) và các yếu tố đầu vào (vốn, lao động, tài sản). Theo P. Nordhaus, hiệu quả sản xuất đạt khi không thể tăng sản lượng một loại hàng hóa mà không giảm sản lượng loại khác. Manfred Kuhn định nghĩa hiệu quả là tỷ lệ giữa kết quả giá trị và chi phí kinh doanh.
• Mô hình đánh giá hiệu quả SXKD: Sử dụng các chỉ tiêu tài chính như tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS), tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), hiệu quả sử dụng vốn cố định và vốn lưu động, năng suất lao động.
• Khái niệm quản trị chiến lược và quản lý nguồn lực: Nhấn mạnh vai trò của quản lý chiến lược, tổ chức bộ máy, và phát triển nguồn nhân lực trong nâng cao hiệu quả SXKD.

Các khái niệm chính bao gồm: hiệu quả SXKD, hiệu quả sử dụng vốn, hiệu quả sử dụng tài sản cố định và lưu động, năng suất lao động, và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu tài chính, báo cáo kết quả SXKD, bảng cân đối kế toán của Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng-CTCP giai đoạn 2017-2021; ý kiến chuyên gia từ lãnh đạo Tổng công ty và các chuyên gia kinh tế; tài liệu pháp luật liên quan đến doanh nghiệp nhà nước và cổ phần hóa.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp định lượng và định tính. Phân tích số liệu tài chính qua các chỉ tiêu hiệu quả SXKD, sử dụng ma trận EFE, IFE, SWOT và QSPM để đánh giá môi trường kinh doanh và đề xuất giải pháp. Phương pháp so sánh được áp dụng để xác định xu hướng biến động các chỉ tiêu qua các năm.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu từ năm 2017 đến 2021, đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030.

Phương pháp nghiên cứu được lựa chọn nhằm đảm bảo tính toàn diện, khách quan và khả thi trong việc đánh giá và nâng cao hiệu quả SXKD của Tổng công ty.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận giảm sút: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ tăng liên tục qua các năm, năm 2019 tăng 8% so với 2018, tuy nhiên lợi nhuận trước thuế năm 2020 giảm 43,5 tỷ đồng so với năm 2019, cho thấy hiệu quả kinh doanh chưa tương xứng với quy mô doanh thu.
2. Hiệu quả sử dụng tài sản cố định giảm mạnh: Hiệu suất sử dụng tài sản cố định giảm từ 7,26 năm 2018 xuống còn 2,98 năm 2020, tương ứng giảm 59%. Hiệu quả sử dụng tài sản cố định cũng giảm từ 0,29 xuống 0,05 trong cùng kỳ, nguyên nhân do đầu tư tài sản cố định tăng nhưng lợi nhuận không tăng tương ứng.
3. Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động giảm: Hiệu suất sử dụng tài sản lưu động giảm từ 1,54 năm 2018 xuống 1,02 năm 2020, tương ứng giảm 33,8%. Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động cũng giảm từ 0,06 xuống 0,02, cho thấy việc quản lý và sử dụng tài sản lưu động chưa hiệu quả.
4. Hiệu quả sử dụng vốn cố định ổn định nhưng chưa tối ưu: Sức sản xuất vốn cố định tăng nhẹ từ 6,05 lên 6,56 đơn vị doanh thu trên một đơn vị vốn cố định trong giai đoạn 2018-2020, cho thấy vốn cố định được sử dụng tương đối hiệu quả nhưng vẫn còn dư địa cải thiện.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc lợi nhuận giảm trong khi doanh thu tăng là do chi phí sản xuất kinh doanh tăng nhanh, đặc biệt là chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí tài chính. Việc đầu tư tài sản cố định lớn trong năm 2020 chưa phát huy hiệu quả ngay lập tức, dẫn đến giảm hiệu suất sử dụng tài sản cố định. Hiệu quả sử dụng tài sản lưu động giảm phản ánh tình trạng vốn lưu động bị chiếm dụng lớn, các khoản phải thu tăng, gây áp lực lên dòng tiền và khả năng thanh khoản.

So sánh với các doanh nghiệp xây dựng tương đồng, như Công ty cổ phần xây dựng COTECCONS, cho thấy sự cần thiết trong việc đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản lý và phát triển nguồn nhân lực để cải thiện hiệu quả SXKD. Các chỉ tiêu tài chính có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, hiệu suất sử dụng tài sản cố định và lưu động để minh họa rõ ràng xu hướng biến động và các điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý: Tái cấu trúc bộ máy tổ chức theo hướng chuyên nghiệp, phân công rõ ràng trách nhiệm, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dự án và tài chính nhằm nâng cao hiệu quả điều hành. Chủ thể thực hiện: Ban Tổng Giám đốc, thời gian: 2022-2023.
2. Tăng cường quản trị chiến lược kinh doanh: Xây dựng và triển khai chiến lược phát triển dài hạn, tập trung vào các lĩnh vực thế mạnh, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường trong và ngoài nước. Chủ thể thực hiện: Hội đồng Quản trị, thời gian: 2022-2025.
3. Giảm chi phí và nâng cao chất lượng công trình: Áp dụng các giải pháp tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu, tối ưu hóa quy trình thi công, nâng cao chất lượng và tiến độ công trình để tăng uy tín và năng lực cạnh tranh. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý xây lắp, thời gian: 2022-2024.
4. Phát triển nguồn nhân lực và đổi mới công nghệ: Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý cho cán bộ công nhân viên; đầu tư thiết bị, công nghệ thi công hiện đại nhằm nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sử dụng tài sản. Chủ thể thực hiện: Phòng Tổ chức lao động, thời gian: 2022-2025.

Các giải pháp trên cần được phối hợp đồng bộ, có kế hoạch cụ thể và đánh giá định kỳ để đảm bảo hiệu quả thực thi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp xây dựng: Giúp hiểu rõ thực trạng và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả SXKD, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.
2. Chuyên viên quản lý tài chính và kế toán: Cung cấp các phương pháp phân tích tài chính chuyên sâu, hỗ trợ quản lý vốn và chi phí hiệu quả.
3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản trị kinh doanh, xây dựng: Là tài liệu tham khảo về lý thuyết và thực tiễn quản trị hiệu quả SXKD trong doanh nghiệp xây dựng.
4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp: Giúp đánh giá tác động của chính sách và đề xuất các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Mỗi nhóm đối tượng có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu để cải thiện công tác quản lý, hoạch định chính sách và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả SXKD là gì và tại sao quan trọng?
   Hiệu quả SXKD là tỷ lệ giữa kết quả đầu ra (doanh thu, lợi nhuận) và các yếu tố đầu vào (vốn, lao động, tài sản). Nó phản ánh khả năng sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp để đạt mục tiêu kinh doanh. Hiệu quả cao giúp doanh nghiệp cạnh tranh và phát triển bền vững.

2. Các chỉ tiêu nào thường dùng để đánh giá hiệu quả SXKD?
   Các chỉ tiêu phổ biến gồm tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS), trên tổng tài sản (ROA), trên vốn chủ sở hữu (ROE), hiệu quả sử dụng vốn cố định và lưu động, năng suất lao động. Những chỉ tiêu này giúp đánh giá toàn diện hiệu quả tài chính và hoạt động.

3. Nguyên nhân chính khiến hiệu quả SXKD của Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng giảm trong giai đoạn 2018-2020 là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu là chi phí sản xuất và quản lý tăng nhanh, đầu tư tài sản cố định chưa phát huy hiệu quả ngay, cùng với việc quản lý vốn lưu động chưa hiệu quả dẫn đến giảm lợi nhuận dù doanh thu tăng.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản cố định?
   Cần đầu tư hợp lý, bảo trì, nâng cấp thiết bị, đồng thời tối ưu hóa quy trình thi công và sử dụng thiết bị để tăng năng suất và giảm lãng phí tài sản cố định.

5. Vai trò của nguồn nhân lực trong nâng cao hiệu quả SXKD là gì?
   Nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao và kỹ năng quản lý tốt giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả, đổi mới công nghệ và thích ứng nhanh với biến động thị trường, từ đó nâng cao hiệu quả SXKD.

Kết luận

• Hiệu quả SXKD của Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng-CTCP giai đoạn 2017-2021 có sự tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận và hiệu quả sử dụng tài sản giảm sút đáng kể.
• Các chỉ tiêu tài chính như hiệu suất sử dụng tài sản cố định, tài sản lưu động và vốn cố định cho thấy doanh nghiệp cần cải thiện quản lý và sử dụng nguồn lực.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện tổ chức bộ máy, quản trị chiến lược, giảm chi phí và phát triển nguồn nhân lực.
• Kế hoạch thực hiện các giải pháp được đề xuất trong giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030 nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
• Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các doanh nghiệp xây dựng và các nhà quản lý trong việc nâng cao hiệu quả SXKD.

Để tiếp tục phát triển, Tổng công ty cần triển khai đồng bộ các giải pháp, thường xuyên đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phù hợp với biến động thị trường. Đề nghị các nhà quản lý và chuyên gia nghiên cứu tiếp tục theo dõi, cập nhật và áp dụng các mô hình quản trị hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả SXKD trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm về hiệu quả SXKD Trong điều hành doanh nghiệp thì hiệu quả SXKD vừa là mục tiêu vừa là động lực mà các doanh nghiệp theo đuổi. Mọi kế hoạch, phương thức quản trị hay kinh doanh đều nhằm đạt mục tiêu hiệu quả cao nhất. Cùng với sự phát triển của xã hội, khái niệm về hiệu quả SXKD càng ngày càng được mở rộng, phát triển và hoàn thiện.

Tuy nhiên vẫn tồn tại các quan điểm khác nhau về hiệu quả SXKD. Những nghiên cứu về hiệu quả SXKD thường tập trung vào việc so sánh giữa kết quả đầu ra với đầu vào, qua đó đánh giá khả năng sử dụng các nguồn lực nhằm đạt được kết quả, mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp. Để có thể hiểu chính xác và đầy đủ về SXKD, trước tiên cần làm rõ khái niệm về “Hiệu quả” và khái niệm về “Kinh doanh”. Thuật ngữ “Hiệu quả” trong kinh tế được nhắc đến từ rất sớm với nhiều các lý thuyết khác nhau.

Trung tâm của khái niệm “ Hiệu quả” thường được nhắc đến là quan điểm của P. Nordhaus: “Hiệu quả sản xuất diễn ra khi xã hội không thể tăng sản lượng một loại hàng hoá mà không cắt giảm một loạt sản lượng hàng hoá khác. Một nền kinh tế có hiệu quả nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó” (Giáo trình Kinh tế học, trích từ bản dịch Tiếng Việt 1991). Theo quan điểm này, giới hạn của khả năng sản xuất thể hiện mức sản xuất tối đa mà một nền kinh tế có thể đạt được khi sử dụng những năng lực sản xuất hiện có, nó cho thấy các khả năng sản xuất khác nhau mà một xã hội có thể lựa chọn.

Cũng trong cuốn Kinh tế học xuất bản năm 1991 thì nhà kinh tế học Manfred Kuhn cho rằng: “Tính hiệu quả được xác định bằng cách lấy kết quả tính theo đơn vị giá trị chia cho chi phí kinh doanh”. Đây cũng là cách tiếp cận phổ biến về hiệu quả kinh tế hiện nay. Theo khái niệm kinh tế học của Nguyễn Văn Ngọc: “Hiệu quả là mối quan hệ giữa các đầu vào nhân tố khan hiếm với sản lượng hàng hóa và dịch vụ. Mối quan hệ 5 này có thể được tính bằng hiện vật (gọi là hiệu quả kỹ thuật) hoặc giá trị (hiệu quả kinh tế).

Hiệu quả kinh tế là phương diện của quá trình sản xuất cho biết kết hợp các đầu vào nhân tố cho phép tối thiểu hóa chi phí để sản xuất ra một mức sản lượng nhất định. Hiệu quả kỹ thuật là phương diện của quá trình sản xuất. Nó biểu thị dưới dạng hiện vật cách kết hợp các đầu vào nhân tố tốt nhất để sản xuất ra một mức sản lượng nhất định”. Như vậy, tuy nhìn nhận ở những góc độ khá khác nhau, nhưng khi đề cập đến hiệu quả SXKD thì các nhà nghiên cứu đều thống nhất rằng: Hiệu quả SXKD là sự phản ánh trình độ quản lý và sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp trong SXKD sao cho tối đa hóa kết quả đạt được và tối thiểu hóa chi phí bỏ ra.

Từ đó có thể hiểu rằng khi nói đến “Hiệu quả kinh doanh” dùng cho các doanh nghiệp nói chung, còn khi sử dụng thuật ngữ “Hiệu quả SXKD” là thường dùng cho danh nghiệp có cả hoạt động sản xuất (tạo ra sản phẩm) và hoạt động kinh doanh (bán sản phẩm). Do đó, theo cách hiểu trên thì có thể cho rằng: Hiệu quả SXKD của doanh nghiệp là một khái niệm của khoa học kinh tế, nó biểu thị khả năng tận dụng mọi nguồn lực có thể huy động để đưa vào SXKD nhằm thực hiện các mục tiêu kinh doanh, sao cho hao phí nguồn lực ở mức tối thiếu mà đạt được kết quả là tối đa. Chỉ tiêu xác định hiệu quả kinh doanh tỷ lệ thuận với kết quả thu được trong hoạt động sản xuất kinh doanh và tỷ lệ nghịch với mức độ tiêu hoap các nguồn lực đầu vào. Chúng ta có công thức xác định hiệu quả kinh doanh như sau:: Kết quả đầu ra Hiệu quả SXKD = (1.1) Yếu tố đầu vào “Kết quả đầu ra” bao gồm các các chỉ tiêu được định lượng như: doanh thu, sản lượng, lợi nhuận.

Còn các “Yếu tố đầu vào” bao gồm: Tư liệu, phương thức, quan hệ sản xuất, con người, nguồn vốn. 6 “Hiệu quả SXKD” là chỉ số phản ánh tương quan giữa những chi phí bỏ ra và kết quả mang lại. Nó phản ánh trình độ tổ chức SXKD và là thước đo để đánh giá sự phát triển của mỗi doanh nghiệp. Hiệu quả SXKD cần được đánh giá toàn diện trong môi trường xã hội, vị trí địa lý, thời gian và liên hệ chặt chẽ với toàn bộ nền kinh tế quốc dân.

Hiệu quả SXKD vừa là mục tiêu vừa động lực thúc đẩy, kích thích người lao động làm việc với hiệu suất cao hơn, góp phần từng bước phát triển doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế quốc gia. Nội dung, phương pháp đánh giá hiệu quả SXKD trong doanh nghiệp 1. Nội dung hiệu quả SXKD Nội dung của Hiệu quả SXKD là thông qua việc đánh giá, phân tích các yếu tố để thực hiện những cải tiến nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh tốt hơn, cụ thể đó là mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận. Để đạt được mục tiêu kinh doanh và tiết kiệm mọi chi phí, mỗi doạnh nghiệp cần trải qua một quá trình và tập trung sức mạnh của mọi nguồn lực.

Như vậy, nội dung đánh giá hiệu quả SXKD phải là tổng hợp của các chỉ tiêu, là sự kết hợp của hệ thống chỉ tiêu phân tích. Để đánh giá toàn diện các nhân tố ảnh hưởng tới Hiệu quả SXKD, cần phân tích từ nhiều góc độ khác nhau, gồm các nội dung đánh giá sau: - Đánh giá khái quát Hiệu quả SXKD thông qua kết quả hoạt động kinh doanh và bảng cân đối kế toán. - Đánh giá Hiệu quả SXKD thông qua các chỉ tiêu sử dụng và sức sinh lời của chi phí hay các “Yếu tố đầu vào”. Nhóm chỉ tiêu được phân tích qua tương quan giữa kết quả đầu ra và chi phí tương ứng.

- Đánh giá Hiệu quả SXKD thông qua các chỉ tiêu tốc độ luân chuyển của chi phí hay các “Yếu tố đầu vào”. Nhóm chỉ tiêu được phân tích qua tương quan giữa doanh thu với chi phí. Phương pháp đánh giá hiệu quả SXKD Việc đánh giá xu hướng, mức độ biến động qua từng chu kỳ thời gian của “Hiệu quả SXKD” được biểu hiện thông qua các nhóm chỉ tiêu, tìm ra ưu-nhược điểm từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp nâng cao Hiệu quả SXKD của doanh nghiệp, được thực hiện theo quy trình như sau: (i) Đầu tiên cần xác định các nhóm chỉ tiêu và tổng hợp số liệu; (ii) Tiếp theo dùng các công thức kỹ thuật để phân tích và so sánh đối chiếu kết quả thu được giữa các chu kỳ thời gian thuộc phạm vi nghiên cứu nhằm xác định xu hướng, phân tích những tồn tại, hạn chế (iii) Sau khi đánh giá được tổng thể Hiệu quả SXKD của doanh nghiệp thông qua hệ thống các chỉ tiêu, tiếp tục phân tích từng yếu tố đầu vào có ảnh hưởng tới quan hệ SXKD giữa các chu kỳ như: nhân công, vật tư-nguyên liệu, tài sản doanh nghiệp, từ đó đề ra các giải pháp khắc phục những mặt khuyết điểm, hạn chế, phát huy những ưu điểm, lợi thế để nâng cao Hiệu quả SXKD của doanh nghiệp. Quá trình phân tích, đánh giá hiệu quả SXKD cần cố gắng đảm bảo tính chính xác, nhất quán về đơn vị tính, thời gian, giá trị và thống nhất các phương pháp kỹ thuật trong phân tích chỉ tiêu.

Phương pháp so sánh: Phương pháp so sánh nhằm xác định xu hướng của sự biến động của các chỉ tiêu qua các chu kỳ trong quá trình phân tích. Mục đích trong việc phân tích hiệu quả SXKD là xác định mức biến động và xu hướng biến động của các chỉ tiêu phân tích. Mức độ biến động tuyệt đối được xác định trên cơ sở so sánh trị số tuyệt đối của chỉ tiêu trong hai kỳ: kỳ phân tích C1 và kỳ gốc C0 ± AC= C1 -C0 (1.2) Trong đó: ± AC là mức chênh lệch tuyệt đối giữa kỳ phân tích và kỳ gốc C1 là số liệu kỳ phân tích (báo cáo) C0 là số liệu kỳ gốc. 8 Mức độ biến động tương đối là kết quả so sánh giữa số thực tế C1 với số gốc C0 đã được điều chỉnh theo một hệ số của chỉ tiêu có liên quan theo hướng quy định quy mô của các chỉ tiêu phân tích.3 ) C0 Trong đó: AC là mức chênh lệch tương đối giữa kỳ phân tích và kỳ gốc C1 là số liệu kỳ phân tích (báo cáo) C0 là số liệu kỳ gốc.

Các số liệu sử dụng để đánh giá hiệu quả SXKD Để phân tích được chính xác kết quả và xu hướng của các hoạt động SXKD của doanh nghiệp cần thu thập được ít nhất số liệu của 2 năm liên tiếp (thường sử dụng số liệu của 3 năm liên tiếp) từ các báo cáo tài chính và các sổ sách chứng từ có liên quan. Kết quả kinh doanh: Sản lượng, doanh thu, lợi nhuận, nộp ngân sách (bảng báo cáo kết quả kinh doanh và các bảng biểu có liên quan). Các yếu tố đầu vào: Lao động, chi phí, tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp (bảng báo cáo tình hình lao động và sử dụng thời gian lao động, bảng giá thành sản phẩm, bảng cân đối kế toán và các bảng biểu kế toán chi tiết khác). Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả SXKD 1.

Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn Để đánh giá hiệu quả kinh doanh của mỗi doanh nghiệp, cần phải dựa trên việc phân tích lợi nhuận thu được và tỷ suất sinh lời sau một chu kỳ hoạt động căn cứ vào một hệ thống các tiêu chuẩn. Các tiêu chuẩn về hiệu quả là là mốc để xác định có hay không có hiệu quả. Hiệu quả SXKD được đánh giá bởi hệ thống các chỉ tiêu gồm: a. Sức sản xuất của vốn kinh doanh: 9 Sức sản xuất của vốn kinh doanh = Doanh thu tiêu thụ sản phẩm trong kỳ (1.4 ) Tổng vốn kinh doanh trong kỳ Chỉ tiêu Sức sản xuất của vốn kinh doanh thể hiện hiệu quả sử dụng vốn, chỉ số này càng cao thì doanh nghiệp kinh doanh càng hiệu quả, chỉ số này cho biết doanh nghiệp đã tạo ra bao nhiêu đơn vị doanh thu trên một đơn vị vốn kinh doanh.

Hiệu quả sử dụng vốn cố định: *) Sức sản xuất của vốn cố định Doanh thu tiêu thụ sản phẩm trong kỳ Sức sản xuất của vốn cố định = Số dư bình quân vốn cố định trong kỳ (1.