CHƯƠNG 1 TONG QUAN DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ QUAN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ LA Tổng quan về dự án đầu tr xây dựng [1] LLL Dự án đều tr xây dựng Dự án đầu từ xây dựng là tập hop các đề xuắt có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây căng nhằm phát tiễn, duy , năng cao chất lượng công tình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chỉ phí xác định, Ở gii đoạn chun bị dự ân đầu tư xây dựng, cdự án được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiễn khả thi tu xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng. Khái niệm về dự án đầu tư xây dựng. C6 nhiề h định nghĩa dự án. Tuy theo mục đích mà nhắn mạnh một khía cạnh nào đó.
Trên phương điện phát triển, có hai cách hiểu về dự án: cách hiểu “tinh” và cích hiểu "độn ‘Theo cách hiểu thứ nhất “tinh” thì dự án là hình tượng về một nh huống (một trạng thấ) mà ta muỗn dạt tối, Theo cách hiểu thứ hai "động" cổ thể định nghĩa dự án như sau “Theo nghĩa chung nhất, dự án là một lĩnh vục hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cụ thể cần phải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kế hoạch tiến độ nhằm tạo ra một thục thể ới. Như vậy theo định nghĩa này thì Dy án không chỉ là một ý định phác thảo mà có tính cụ thé và mục tiêu xác định Dự án không phải là một nghiên cứu trừu tượng mà phải cầu trúc nên một thực thẻ. Trên phương diện quản lý, có thể định nghĩa dự án như sau Dự án là những nỗ lục có thời hạn nhằm tạo ra một sản phẩm hoặc dich vụ duy nhất. Định nghĩa này nhắn mạnh hai đặc tính: Nỗ lực tạm thời (hay có thôi hạn).
Nghĩa là, mọi dự ân du đều có điềm bắt dầu và điểm kết thúc xác định. Dự án kết thúc khi mục tiêu của dự án đã đạt được hoặc. khi xác định rõ ring mục tiêu của dự án không thé đạt được và dự án bị loại bỏ. Sản phẩm hoặc dich vụ duy nht.
Sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất là sản phẩm hoặc dich vụ khác biệt so với những sản phẩm tương tự đã có hoặc dự án khác. Dù định ja khác nhau nhưng có thé rút ra một số đặc trưng cơ bản của khái niệm. cdự án như sau: Dự án có mục đích, mục tiêu rõ ring. Mỗi dự án thể hiện một hoặc một nhóm.
nhiệm vụ cần được thực hiện với một bộ kết quả xác định nhằm thoả mãn một nhu. clu nào đó, Dự án cũng là một hệ thống phức tạp nên cin được chia thành nhiều bộ phận khác nhau để thực hiện và quản lý nhưng phải đảm bảo các mục tiêu cơ bản về thời gian. chi phí và việc hoàn thành với chit lượng cao. Dir án có chủ kỳ phát viễn iệng và thời gian tn tạ hữu han, Nghĩa i giống như các thực thể sống, dự án cũng trải qua các giai đoạn: hình thành, phát triển, có thời điểm bắt đầu và kết thúc.
Dyn liên quan đến nhiều bên và có sự tương tắc phức tạp giữa các bộ phận quản lý chức năng với quản lý dự án. Dự án nào cũng có sự tham gia của nhiều bên hữu. ‘quan như chủ đầu tư, người hưởng thụ dự án, các nhà tư vin, nhà thầu, các cơ quan quản lý nhà nước. Tuy theo tính chất và yêu cầu của chủ đầu tr mà sự tham gia của các thành phần tên là khác nhau.
Giữa các bộ phận quản lý chức năng và nhóm “quản lý dự án thường xuyên có quan hệ lẫn nhau va cùng phối hợp thực hiện nhiệm vụ nhưng mức độ tham gia của các bộ phận không giống nhau. Vì mục của dy ấn, các nhà quan lý dự án cần duy trì thường xuyên mỗi quan hệ với các bộ phan ‘quan lý khác. Sản phẩm của dự án mang tính chất đơn chiếc, độc đáo (mi lạ) Khe với quá tình sản xuấtiên tụ và gián đoạn, kết quả của dự án không phái là sản phim sản xuất hà 1g loạt, mà có tính khác biệt cao. Sản phẩm và địch vụ do dự án đem lại là duy nhất.
Lao động doi hỏi kỹ năng chuyên môn cao, nhiệm vụ không lặp lại Môi trường hoạt động “va cham”, Quan hệ giữa các dự án là quan hệ chia nhau, cùng một nguồn lực khan hiểm của một tổ chức. Dự án "cạnh tranh” lẫn nhau và với các bộ phận chức năng khác về tiễn vốn, nhân lực, thiết bị. Một số trường hop, các thành viên quản lý dự án thường có hai thủ trưởng trong cùng một thời gian nên. xẽ gap khó khăn không biết thực hiện quyết định nào của cắp trên khi hai lệnh mâu thuẫn nhau.
“Tinh bắt định và độ rủi ro cao. Hầu hết các dự án đòi hỏi lượng tiền vốn, vật tư và lao động rất lớn để thục hiện trong một khoäng thời gian nhất định. Mặt khác, thời sian đầu tư và vận hành kéo dai nên các dự án đầu tư phát triển thường có độ ri ro 1. Sự cần thiết của dự án đầu tw Đổi với các cơ quan quản lý nhà nước: dự án đầu tư là cơ sở thảm định và ra quyết inh đầu tr.
Trên góc độ chủ đầu tư: Dự án đầu tư là căn cứ để xin phép đầu tư và giấy phép. hoạt động, xin phép nhập khẩu máy móc vật tư kỹ thuật, xin hưởng các khoản wu đãi đầu tự, xin gia nhập các khu chế xuất, khu công nghiệp, xin vay vốn của các ịnh ché ti chính tong và ngoài nước, là căn cứ để kêu gọi góp vốn hoặc phát hành các cổ phiếu, trái phigu, Dự án đầu tư khi được xây dựng sẽ đem lại những kết quả kinh tế và xã hội to lớn Kết quả tực tiếp: công trình cơ sở hạ ting được xây dựng tạo điều kiện giao thông thuận lợi, phát triển kinh tế, kéo theo hàng loạt những dự án đầu tư khác khiến bộ mặt kinh tế quanh khu vực có công trình thay đổi. Kết quả gián ấp: tạo công an việc lim, nhiễu ngành nghề mới phát sinh trong khu vue có công trình xây dựng được tạo nên, tạo cảnh quan đô thị 1. Đặc điểm của dự án đâu te Dự án có mye đích, kết quả xác định, Điều này có thể hiện tắt cả các dự án đều phải có kết quả được xá định rõ, Két quả này có thể la một töa nhà, một con đường, một dây chuyỂn sản xuất.Mỗi dự án lại bao gồm một tập hợp nhiệm vụ edn thực hiện.
Mỗi dự án bao gồ một tip hợp nhiệm vụ cần thực sn, Mỗi nhiệm vụ lại kết quả ri ge lập. Tập hợp các kết quả cụ thể của các nhiệ quả chung của dự án. Dir ấn chu kỹ phát ign sng và thờ gian tn tại hữu hạn. Dự ấn là một sự sáng 90, dự án không kéo dai mãi mãi.
Khi dự án kết thúc, kết quả dự án được chuyển giao. cho bộ phận quản lý vận hành, nhóm quản lý dự án giải tán. Dyn có sự tham gia của nhiều bên như: Chủ đầu tơ, nhà thầu, cơ quan cung cấp tự, cơ quan quản lý nhà nước. Dự án nào cũng ¢6 sự tham gia của nhiều bên hữu quan như chủ đầu tư, người hưởng từ dự án, các nhà tư vấn.
Nhà thầu, các cơ quan quân lý Nha nước, Tay theo tính chất của dự án và yêu chủ đầu tr mã sự tham gia của các thành phẫ tên cũng khác nhau. Sản phẩm dự án mang tinh chất đơn chiếc, độc đáo. Kết quả của dự án có tính khác. biệt cao, sản phẩm và dich vụ do dự án đem lại duy nhất Môi trường hoạt động * va chạm” quan hệ giữa các dự án là quan hệ chia nhau cùng một nguồn lực khan hiểm của tổ chức.
Dự án “cạnh tran” lẫn nhau và với các hoạt động tổ chức sin xuất khác về tiền vốn, nhân lực, thiết bị. Trong quản lý, nhiều trường hợp, các thành viên ban quan lý dự án lại có “hai tha trưởng” nên không biết phải thực hiện mệnh lệnh của cấp trên trực tiếp nào nếu hai lệnh lại mẫu thuẫn nhau.do đó, môi trường quản lý dự án có nhiều quan hệ phức tạp nhưng năng. động Dr án có tính bất định và độ ủi rõ cao, do đặc điễm mang tính đài hạn của hoạt động đầu tư phát tiền. các dự án đồi hỏi quy mô tiễn vốn, vật tư và lao động rit lớn để thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định.
Mặt khác, thời gian “đầu tư và vận hành kéo đài nên các dự án đầu tư thường có độ rủi ro cao. 11S Chu kỳ của dự án đầu or ‘Vong đời của dự án XMỗi dự án đầu tr xây dựng đều có thi điểm bit đầu và thi điểm kết thúc rõ rằng Thong thường, vòng đời của dự án (Project life cycle) gồm 4 gai đoạn: hình thành, phát triển, thực hiện — quản lý và kết thúc dự án (hình 1). Giải đoạn hình thành dự án có các công việc chính như: Xây dựng ý tưởng ban đầu, xác định quy mô và mục tiêu, đánh giá các khả năng, tính khả thi của dự án, xác định các nhân tổ và cơ sở thực hiện dự án: b. Giai đoạn phát triển Xây dưng dự án, ké hoạch thực hiện và chun bị nguồn nhân lực, k hoạch tài chính và khả năng kêu gọi đầu tư, xá định yêu cầu chất lượng, phê duyệt dự ấn; .e, Giai đoạn thực hiện (hay giai đoạn triển khai) “Thông tin tuyên truyền, thết ké quy hoạch và kiến trúc, phê duyệt các phương ấn thiết kế, đấu thầu xây dựng và tổ chức thi công xây dựng, quản lý và kiểm soát; d.
Giai đoạn kết thúc: Hoàn thành công việc xây dựng, các hỗ sơ hoàn công, vận hành thử công trình, giải thể nhân viên, kiểm toán va tắt toán. “Các thành phần tham gia dự án là các cá nhân hoặc tổ chức có liên quan, hoặc là những người được hưởng lợi hay bị xâm hại khi dự án thành công, bao gồm: Chủ. dau tư, Nhà tài trợ hoặc người cung cấp tài chính, Ban quản lý dự án, Khách hang, Nhà hầu chính và các nhà thầu phụ, Các nhà cung ứng, Cơ quan quản ý nhà nước, "Nhân dan địa phương, Nhà bảo hiểm, 2. Các giai đoạn quản lý dự án Hiện nay, công tác QLDA đang ngày càng được chứ trong và mang tính chuyên.
nghiệp hơn, nó tỷ lệ thuận với quy mô, chit lượng công trình va năng lực cũng như. tham vọng của chính Chủ đầu tư.