Chương 1 đã khái quát được những vấn đề cơ bản về dự án xây dựng, quản lý dự án xây dựng, các tiêu chí đánh giá chất lượng quản lý dự án. Đây sẽ là tiền cho công tác đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Lê Chân được chỉ ra ở chương 2. 12 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 2.1 Hệ thống văn bản pháp quy về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình.1 Văn bản do Quốc hội và Chính phủ ban hành Để công tác quản lý dự án các công trình xây dựng được hiệu quả thì không thể không kể đến hệ thống văn bản pháp luật. Những văn bản này là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc quản lý và các bên tham gia dự án công trình xây dựng phải tuân thủ theo.
Trong trường hợp xảy ra vi phạm thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật. Một số văn bản pháp luật liên quan hiện này có thể kể đến: - Luật Xây dựng Số: 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014; Luật số 62/2020/QH14 ngày 17/6/2020 sửa đổi, bổ sung một số điều của luật. Luật Xây Dựng có hiệu thi hành kể từ tháng 1/1/2015 và Luật Đấu Thầu có hiệu lực thi hành từ tháng 1/7/2014 có vai trò rất quan trọng và đã đóng góp có hiệu quả vào việc tạo lập môi trường pháp lý và tăng cường năng lực quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực đầu tư xây dựng công trình. Ngoài ra Luật đầu tư công số 49/2014/QH13 ngày 18/6/2014; Đến năm 2019 Luật đầu tư công số 39/2019/QH14 ngày 13/6/2019 có hiệu lực từ ngày 1/1/2020 thay thế cho Luật đầu tư công số 49/2014/QH13 ngày 18/6/2014.
Thấy được vai trò quan trọng của việc quản lý vốn và chi phí đầu tư trong xây dựng, Chính phủ đã xây dựng và ban hành các thông tư và nghị định với định hướng tăng cường quản lý vốn và chi phí đầu tư và hội nhập với thông lệ quốc tế trong lĩnh vực quản lý đầu tư xây dựng công trình. - Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/1/2021 của Chính phủ về quy định chặt chẽ về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng; Và một số văn bản, nghị định liên quan khác 13 Trong quá trình thực hiện luật, để đảm bảo theo kịp xu hướng phát triển của Việt Nam và trên thế giới, các nhà làm luật luôn tìm hiểu và sửa đổi bổ sung các điều luật không phù hợp với tình hình hiện tại. Điều này giúp công tác quản lý dự án công trình xây dựng ngày càng hiệu quả hơn.2 Văn bản do Thành phố Hải Phòng Ban Hành Quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình thì ngoài việc tuân thủ theo pháp luật do Nhà nước, Bộ xây dựng và các cơ quan có thẩm quyền ban hành thì tại mỗi nơi, tùy từng điều kiện cụ thể sẽ có những quy định riêng. Một số văn bản quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình do Thành phố Hải Phòng và Quận Lê Chân ban hành trong thời gian qua như: - Quyết định số 02/2022/QĐ-UBND ngày 19/3/2022 của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Ban hành quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựng, quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng trên địa bàn Thành phố Hải Phòng - Quyết định số 2505/QĐ-UBND ngày 15/10/2022 của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng về việc công bố bộ đơn giá xây dựng trên địa bàn thành phố Hải Phòng Và đối với mỗi dự án thì UBND Thành phố Hải Phòng sẽ ban hành các văn bản pháp lý có liên quan trực tiếp tới dự án do mình làm chủ đầu tư hoặc trong phạm vi quyền hạn quản lý như: + Quyết định phê duyệt giao điều hành xây dựng.
+ Quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật. + Quyết định phê duyệt thiết kế dự toán + Quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu + ….3 Văn bản do Quận Lê Chân ban hành - Quyết định 23/2002/QĐ-UB ban hành ngày 10/3/2002 về việc thành lập Ban QLDA các dự án đầu tư xây dựng quận. 14 - Quyết định số 89/QĐ-UBND ban hành ngày 16/6/2019 về việc kiện toàn ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng quận Lê Chân theo mô hình ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực. Và đối với mỗi dự án thì UBND quận Lê Chân sẽ ban hành các văn bản pháp lý có liên quan trực tiếp tới dự án do mình làm chủ đầu tư hoặc trong phạm vi quyền hạn quản lý như: + Quyết định phê duyệt giao đại diện Chủ đầu tư.
+ Quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật. + Quyết định phê duyệt thiết kế dự toán + Quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu + …. Phân tích thực trạng quản lý dự án của Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Lê Chân. Với hình thức quản lý dự án đầu tư theo hợp đồng thì BQLDA thực hiện độc lập với nguồn lực chủ đạo từ 4 tổ chuyên môn tùy từng lĩnh vực trong hợp đồng ký kết như: Lập HSMT, tư vấn lựa chọn nhà thầu, quản lý chất lượng, tiến độ, chi phí xây dựng, … báo cáo chủ đầu tư hoặc phối hợp với đại diện của chủ đầu tư để thực hiện công việc theo hợp đồng đảm bảo tuân thủ theo những quy định quản lý hiện hành.
Tuy nhiên trong đề tài này tập trung chủ yếu đánh giá thực trạng quản lý đối với các dự án công trình xây dựng mà BQLDA chủ đầu tư quản lý dự án.1 Quản lý dự án theo giai đoạn 2.1 Giai đoạn chuẩn bị đầu tư Công tác khảo sát Để công tác khảo sát và thiết kế, lập BCKTKT có kết quả tốt BQLDA luôn giám sát chặt chẽ các giai đoạn và cử cán bộ có chuyên môn phối hợp / giám sát. Tùy từng dự án mà có thể còn thuê thêm đơn vị thẩm tra thiết kế và BCKTKT trước khi lập dự án đầu tư. 15 BQLDA vừa có trách nhiệm quản lý chất lượng khảo sát, thiết kế vừa phải đảm bảo các giai đoạn thực hiện đúng theo kế hoạch đặt ra để đảm bảo tiến độ cho các khâu khác của dự án. Công tác tư vấn thiết kế, lập BCKTKT Công tác lựa chọn nhà thầu tư vấn là khâu then chốt, yếu tố quyết định chất lượng dự án.
Tuy nhiên, hiện nay việc tổ chức lựa chọn nhà thầu tư vấn trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư còn mang tính hình thức, chủ yếu áp dụng chỉ định thầu. Tư vấn chưa tốt dẫn đến chất lượng thiết kế không cao, có hiện tượng nhiều nhà thầu phụ tư vấn tham gia khảo sát, lập dự án. Công tác lập, thẩm định dự án đầu tư xây dựng công trình BQLDA chuẩn bị bộ hồ sơ trình thẩm định Dự án đầu tư xây dựng công trình bao gồm: 1. Tờ trình thẩm định dự án.
Dự án bao gồm phần thuyết minh và thiết kế cơ sở. Các văn bản pháp lý có liên quan. Trước khi trình bộ hồ sơ thẩm định lên cơ quan có thẩm quyền, thì tất cả các tài liệu đã được kiểm duyệt qua tổ thẩm định của BQLDA Và các bước cụ thể theo quy trình sau: 16 Sơ đồ 2.1: QUY TRÌNH LẬP, THẨM ĐỊNH DA ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH Tài liệu/biểu Bước Trách nhiệm Nội dung mẫu Đề mục Đơn vị quyết định đầu CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ 1 tư ĐƯỢC PHÊ DUYỆT 2 TVLDA Triển khai lập dự án đầu tư xây dựng công trình 3 Đơn vị thẩm tra dự án Thẩm tra dự án BQLDA,TVLDA, 4 TVTT Bàn giao hồ sơ dự án BQLDA, các cơ quan Xin kiến các cơ quan chức 5 ban ngành năng liên quan đối với các vấn đề liên quan 6 TVLĐTM Lập báo cáo ĐGTĐMT 7 Cơ quan có thẩm quyền Phê duyệt ĐTM 8 CĐT, BQLDA Trình thẩm định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình 17 Từ giai đoạn lập dự án đầu tư đến thẩm định dự án và duyệt dự án thường diễn ra trong một thời gian dài hàng năm nên nhiều dự án phát sinh điều chỉnh dự toán của dự án công trình xây dựng. Chất lượng của một số dự án trong thời gian qua chưa tốt.
do quan niệm khâu chuẩn bị đầu tư là thủ tục cho nên chưa thực sự giành thời gian, tài chính thoả đáng để làm kỹ khâu này. Nguyên nhân khách quan: - Chưa phân rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong khâu lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư. - Chất lượng hồ sơ yếu. - Kinh phí dành cho công tác chuẩn bị đầu tư chưa được bố trí thoả đáng.
Nguyên nhân chủ quan: Có nhiều nguyên nhân khác nhau, được thống kê và thể hiện bảng dưới đây 18 Bảng 2.1: Chất lượng một số dự án mà khâu chuẩn bị đầu tư chưa được quan tâm thoả đáng. Giá trị Giá trị Chênh lệch T DA do DA (5) – (4) (tr.đ) Tên Dự án Chủ đầu tư TV lập được Nguyên nhân T (tr.đ) (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) Xây dựng nhà lớp học Ban quản lý 9.400 920 Khoan khảo sát Trường THCS Ngô Quyền dự án ĐTXD chưa kỹ nên 1 tăng chiều dài cọc ép. Dự án xây dựng hạ tầng kỹ Ban quản lý 125.000 Tăng do công thuật xung quanh Trung dự án ĐTXD tác GPMB. 2 tâm thương mại AEONMALL Hải Phòng Lê Chân Trường mẫu giáo kim Ban quản lý 6.500 350 Xác định lại đồng I dự án ĐTXD vật liệu sử 3 dụng, phát sinh khối lượng.
Trường tiểu học Vĩnh Ban quản lý 10.570 798 Do thay đổi 4 Niệm dự án ĐTXD thiết bị sử dụng.2 Giai đoạn thực hiện đầu tư Công tác lập kế hoạch đấu thầu Lập kế hoạch là một trong những bước đầu tiên của giai đoạn thực hiện đầu tư. Công tác lập kế hoạch đấu thầu tại BQLDA do tổ Tư vấn – Kế hoạch đảm nhiệm. Quan trọng nhất trong bước lập kế hoạch đấu thầu là tính khả thi của bản kế hoạch vì có khi kế hoạch được lập từ khi bắt đầu thiết kế - dự toán và cũng không chắc chắn việc phê duyệt thiết kế - dự toán các gói thầu diễn ra đúng tiến độ làm cho kế hoạch đấu thầu trượt về thời gian. 19 Mặt khác giá các gói thầu, việc phân chia gói thầu, hình thức hợp đồng ở giai đoạn sau đôi khi sai khác so với kế hoạch thực hiện dự án.
Điều này dẫn đến khi đấu thầu các gói tiếp theo phải điều chỉnh kế hoạch đấu thầu. Quy trình lập kế hoạch đấu thầu từng bước cụ thể theo quy trình sau: Sơ đồ 2.