Chương 1 MOT SỐ VAN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT TỔ TỤNG. HINH SỰ NĂM 2015 VỀ THỦ TỤC RUT GON 111. Một số vấn đề lí luận về thủ tục rút gon 1. Khái niệm thủ tục rút gọn trong tố tụng hình sự.
‘To tụng được hiểu là việc thưa kiện tại Tòa án, là một thuật ngữ pháp ly thuộc luật hình thức, chỉ thủ tục giã: quyết các vụ việc theo trình tự Tw pháp. TTHS là cách thức, trình tự tiến hành các hoạt động của các cơ quan tiến hành tổ tung, người tiền hành tổ tụng, người tham gia tổ tụng, của các cơ quan nha nuớc khác. và các tổ chức zã hội góp phan vào việc giải quyết vụ án theo quy định của pháp uất tổ tụng hình sự. Các giai đoạn tổ tụng này có tính độc lập tương đối nhưng, giữa chúng luôn có quan hệ khăng khít và mật thiết với nhau.
Giai đoạn trước là tiên dé của giai đoạn sau va kết qua của giai đoạn sau là sự kiểm chứng tính đúng, đắn của giai đoạn trước Hoạt động TTHS thường được các cơ quan tiến hảnh tổ tung vả người tiền ‘hanh tổ tụng thực hiện theo các giai đoạn tô tụng trên. Theo do, các cơ quan tiền hành tổ tụng bao gém: Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa an. Người tiến hành. tổ tung bao gồm: Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán.
Các hoạt động tổ tung nay được thực hiện có sự tham gia của những người tham gia tổ tụng như: bị can, ‘bi cáo, người bị tam gift. cơ quan nha nước, tổ chức xã hội có liên quan theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định nhằm phát hiện tôi phạm va kẻ phạm téi để xử lý kip thời, nhanh chóng tôi pham theo đúng pháp luật Trên thực tế có những vụ án hình sự diễn ra có tinh chất đơn giản, rõ rang, việc điều tra, thu thập chứng cứ nhanh chóng, không mat nhiễu thời gian. Nếu tiền hành giải quyết những vụ án đó theo thủ tục thông thường thi sé dấn đến việc lãng, phí vẻ thời gian, công sức, tién của của các cơ quan Nhà nước vả những người tiến. 9 hành tổ tung cũng như những người tham gia té tung Đồng thời không đáp img kịp thời yêu cầu của công cuộc đầu tranh phòng và chống tội phạm.
Tir đó, nãy sinh nhu cầu khách quan là cẩn phải có một thủ tục tố tụng via nhanh gọn, vừa ‘bdo dim được tính khách quan, chính xác để giải quyết các vụ án hình sự có tính. chất đơn giản, chứng cứ rổ rang Hiện nay, không có một quy đính nào của pháp luật định nghĩa vẻ TTRG, nhưng có thể hiểu TTRG là một trong những thủ tục đặc biệt trong tổ tung hình. sự, được rút ngắn ve thời gian tổ tung, đơn giản hóa một so thủ tục nhất định nhưng, vẫn dam bảo các nguyên tắc trong tổ tung hình sw. TIRG được áp dụng khí có những điều kiện do LTTHS quy định nhằm giúp cho việc giải quyết vụ án hình sw nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, chi phí và các nguồn lực khác của cơ quan có thấm quyên tiễn hành té tung, người tham gia tổ tung cũng như của các cơ quan, tổ chức cá nhân khác trong quá trình TTHS.
Dưới góc đô là một thủ tục đặc biết trong tô tung hình sự, TTRG có những đặc điểm sau: Thứ nhất, rit ngắn về thời gian to tụng. Đây được coi là một trong những đặc trưng của TTRG. Ap dung thủ tue này giúp thời hạn tiền hành các giai đoạn tổ tung theo thủ tục này có sự rút ngăn hơn nhiễu sơ với thủ tục thông thường. Cụ thể + Theo TTRG thì thời gian điều tra là 20 ngày, thời han truy tổ là 05 ngày, thời hạn xét sử sơ thẩm không quá 17 ngày, thời hạn xét xử phúc thẩm không quá 22 ngày.
Trong khí đó đổi với thủ tục thông thường thi thời hạn điều tra vụ án không quá 02 tháng kể tử khi khởi tổ vụ án đến khi kết thúc điều tra và có thể gia. hạn một lần không quá 02 thang đổi với tôi it nghiêm trọng, + Ở giai đoạn truy tổ, thời hạn quyết định truy to không quá 20 ngày kể từ ngày Viên kiểm sit nhận được hỗ sơ vụ án và kết luận điều tra, Viện trưởng viện. kiểm sát có thé gia hạn không quá 10 ngày trong trường hợp cân thiết đối với thủ. 10 tục tổ tung thông thưởng, Trong khi đó, đổi với thủ tục tô tung rút gon thời hạn.
truy tổ tôi da lả 05 ngày. + Ở giai đoạn xét xử đối với thủ tục tổ tụng thông thường thì thời hạn chuẩn. ‘bi xét xử không quá 30 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ vụ án, Chánh án Toa án có thể ia han nhưng không quá 15 ngày với trường hợp đặc biết. Đối với TTRG rút gon thời gian chuẩn bi xét xử tối đa là 17 ngày, rút ngắn được 28 ngày.
+ Phiên toa xét xử sơ thẩm theo TTRG do một Thẩm phán tién hanh (ban ‘hanh quyết định, chuyển giao hỗ sơ vụ án, gửi, giao quyết định đưa vụ án ra xét xử) và không tiền hành nghị án trong quá trình xét xử sơ thẩm, Việc xét xử phúc. thấm cũng chi do một Thẩm phán tiền hành. Co thé thay, so với thủ tục tổ tung thông thường, TTRG đã rút ngắn thời gian. tổ tung đi rất nhiều, giản lược di một số thủ tục không cân thiết.
TRG mang một ' nghĩa quan trọng, góp phân giải quyết nhanh chóng, kịp thời một số vu án hình. sư nhất định mang tính chất không quá phức tạp nhưng van đáp ứng được yêu cầu đầu tranh phòng chồng tội pham ma Đảng và Nha nước ta đã để ra Thit hai, về nguyên tac cơ ban can tuân thit khi áp dung thủ tục rit gon Theo quy đính của pháp luật tô tụng hình sự Việt Nam, tuy việc áp dung TTRG rút ngắn đáng kể thời gian tố tụng nhưng vẫn phải đâm bảo tôn trọng. nguyên tắc cơ ban của tổ tung hình sự như. Nguyên tắc pháp chế Z hội chủ ngiĩa, "Nguyên tắc tôn trong và bao vệ các quyền cơ bản của công dân, Nguyên tắc không.
ai bị coi là có tội khi chưa có bản an kết tôi của Toa an có hiệu lực pháp luật, Nguyên tắc đâm bao quyên bảo chữa cia người bi tam giữ, bi can, bi cáo, Nguyên. tắc xét xử công khai, Nguyên tắc thực hiện chế độ xét xử có Hội thẩm nhân dân. them gia; Nguyên tắc Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân xét xử độc lập va chỉ tuân. theo pháp luật, Nguyên tắc xét xử tập thể và quyết định theo đa số, Nguyên tắc thực hiến chế độ hai cấp xét xử, Nguyên tắc bảo dm hiệu lực của bản án và quyết định của Tòa án Thư ba, về điều kiện áp dung thai tục rit gon " "Nếu so sánh với quy định vé điều kiện áp dụng TTRG của BLTTHS 2003 có thể thay BLTTHS 2015 đã có nhiều tiền bộ.
Trong giai đoạn điều tra, truy tổ, xét xử sơ thẩm TTRG (Điều 319 BLTTHS năm 2003), TTRG được áp dụng khí có đũ 04 điều kiện sau: (1) Người thực hiện. "hành vi phạm tội bibắt quả tang, (2) sự việc phạm tội đơn giản, chứng cứ rỗ rang, (3) tôi pham đã thực hiện là tội pham ít nghiêm trong, (4) Người phạm tội có căn. cước, lai lịch rổ rang Tuy nhiên, thực tế áp dụng cho thay nhân thức vẻ điều kiện. “người phạm tôi có căn cước, lai lịch r6 ràng" là chưa có sự thông nhất.
Để khắc phục vướng mic trên, Điêu 456 BLTTHS năm 2015 đã sửa đỗi thay cụm tử “có. căn cước, lai Lich rổ ring” bang cum từ “có nơi cử trú, lý lịch rõ rằng”. Đẳng thời điều kiện thứ nhất bd sung thêm “trường hợp người đó tự thú". BLTTHS năm 2015 đã quy định mỡ rộng hơn diéu kiến áp dụng TTRG, bé sung thêm trường hop người pham tội tu thú về hành vi pham tôi của minh, Thit tr, ve ‘nue dich của thủ tue rit gon Trong tổ tung hình sự, TTRG được áp dung nhằm giải quyết một sổ loại vu án hình sự nhất định nhanh chóng, kịp thời.
Ap dung thi tục nay giúp rút ngắn. thời gian và giãn lược các thủ tục tổ tụng không cân thiết so với thủ tục tổ tung, thông thường như giảm bớt một sô khâu công việc, một số thủ tục giây tờ, giảm. bớt thành phn những người tiền hành tổ tụng, thời bạn tố tụng. Tử đó giảm bớt được đáng kể gánh nặng vẻ số lượng án cần giải quyết quá lớn cho cơ quan tiền.
‘hanh tổ tung, hạn chế tinh trạng án tôn dong để quá hạn luật định, giúp tiết kiệm. chi phí, thời gian, công sức cho các cơ quan tién hành tổ tụng và người tiền hành tổ tung "Từ những phân tích trên, chúng ta có thể rút ra khái niệm: “Thai tue rit gon trong tổ tung hình sự là thai tục tổ tung hình sự được rit ngắn về thời gian tổ tung. giản lược một số thủ tục nhất định niueng vẫn đãm bảo các nguyên tắc chung của tổ ting hình sự nhằm giúp cho việc điều tra, truy tổ, xét xứ được nhanh chóng adi với những vụ ám trong phạm vì iuật định, góp phân đâu tranh phòng và chỗng tôi 1 phạm kip thời. có hiệu quả, bdo đảm các quyên và lợi ích lop pháp cũa công dân trong tổ tung hình sue”? 1.
Ý nghĩa của việc quy định va thực hiện quy định về thủ tục rút gon trong tổ tụng hình se Ý nghĩa vé chánh trị 'Việc áp dụng TTRG nhằm mục đích giải quyết nhanh chóng, kịp thời một số vụ án hình sự nhất định, góp phân nâng cao hiệu quả đâu tranh phòng ngừa và chống tôi pham đồng thời cũng góp phén hoàn thảnh một trong những mục tiêu quan trọng của cải cách tư pháp trong hoạt động tổ tụng hình sự mà Nghĩ quyết số 48 ~NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 24/5/2005 vẻ Chiến lược xây dựng va hoàn. thiên hệ thống pháp luật Việt Nam: “tăng cường hiệu quả đầu tranh phòng, chống. tôi pham, bão dim các quyển con người trong hoạt đông tổ tụng hình sw.” Việc rút ngắn thời gian, giản lược một số thủ tục tổ tụng nhất định, tạo điều kiện giải quyết nhanh chóng, kịp thời một số vụ an hình sự, các cơ quan tiễn hành tổ tung tập trung giải quyết những vụ án phức tạp hơn, nghiêm trọng và đây nhanh được tốc đô xử lý vụ án của toên bộ hoạt đông TTHS, qua đó góp phản nâng cao hiệu quả của cuộc đầu tranh phòng chúng tội phạm, góp phan giải quyết tình trạng tổn đọng. án kéo dài và việc vi phạm các quy định của BLTTHS năm 2015 vẻ thời hạn giãi quyết vụ án hình sự.