CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ. Lý luận chung về tiêu thụ hàng hoá. Khái niệm tiêu thụ hàng hoá và tầm quan trọng của hoạt động tiêu thụ hàng hoá trong nền kinh tế thị trường. Khái niệm về tiêu thụ hàng hoá.
Tiêu thụ là giai đoạn cuối cùng của sản xuất kinh doanh. Thông qua giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm được thực hiện, đơn vị thu hồi được vốn bỏ ra. Ngoài ra tiêu thụ còn được định nghĩa là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ cho khách hàng đồng thời thu được tiền hàng hoặc được quyền thu được tiền hàng hoá. Như vậy, thực hiện mục đích của sản xuất và tiêu dùng, là khâu lưu thông hàng hoá, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất phân phối và một bên là tiêu dùng.
Tầm quan trọng của hoạt động tiêu thụ hàng hoá. Tiêu thụ hàng hoá là khâu quan trọng của quá trình kinh doanh nó liên quan đến việc xác định lợi nhuận và thực hiện nghĩa vụ đối với ngân sách Nhà nước, phản ánh sự vận động của tiền, hàng trong lưu thông… Kinh tế tự nhiên và kinh tế hàng hoá là hai hình thức tổ chức kinh tế xã hội đã tồn tại trong lịch sử. Trong nền kinh tế tự nhiên, người sản xuất cũng đồng thời là người tiêu dùng, các quan hệ kinh tế đều mang tính hình thái hiện vật, bước sang nền kinh tế thị trường, mục đích của sản xuất là để trao đổi (để bán), sản xuất là để thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Chính nhu cầu ngày càng cao của thị trường, đã làm hình thành động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của sản xuất hàng hoá.
Trong nền kinh tế hàng hoá do xã hội ngày càng phát triển quan hệ hàng hoá, tiền tệ ngày càng mở rộng cho nên sản phẩm hàng hoá ngày càng phong phú và đa dạng góp phần vào giao lưu văn hoá giữa các vùng và các địa phương. Dung lượng thị trường và cơ cấu thị trường được mở rộng và hoàn thiện hơn. Mọi quan hệ kinh tế trong xã hội được tiền tệ hoá. Hàng hoá không chỉ Lê Thị Phương Anh – CĐKT4 – K5 Chuyên đề thực tập LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Khoa Kinh tế bao gồm những sản phẩm đầu ra của sản xuất mà còn bao hàm cả các yếu tố đầu vào của sản xuất.
Trong nền kinh tế thị trường mọi người được tự do mua và bán hàng hoá. Trong đó, người mua chọn người bán, người bán tìm người mua, họ gặp nhau ở giá cả thị trường. Giá cả thị trường vừa là biểu hiện bằng tiền của giá thị trường và chịu các sự tác động của quan hệ cạnh tranh, quan hệ cung cầu hàng hoá và dịch vụ. Kinh tế thị trường tạo ra môi trường tự do dân chủ trong kinh doanh, bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng.
Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động kinh doanh thương mại nối liền giữa sản xuất và tiêu dùng. Dòng vận động của hàng hoá qua khâu thương mại để tiếp tục cho sản xuất hoặc tiêu dùng cá nhân. Ở vị trí cấu thành của tái sản xuất, kinh doanh thương mại được coi như hệ thống dẫn lưu đảm bảo tính liên tục của qúa trình sản xuất. Khâu này nếu bị ách tắc sẽ dẫn đến khủng hoảng của sản xuất và tiêu dùng.
Kinh doanh thương mại thu hút trí lực và tiền của của các nhà đầu tư để đem lại lợi nhuận. Kinh doanh thương mại có đặc thù riêng của nó, đó là quy luật hàng hoá vận động từ nơi có giá thấp đến nơi có giá cao, quy luật mua rẻ bán đắt, quy luật mua của người có hàng hoá bán cho người cần. Kinh doanh thương mại là điều kiện tiền đề để thúc đẩy sản xuất hàng hoá phát triển. Qua hoạt động mua bán tạo ra động lực kích thích đối với cả người sản xuất, thúc đẩy phân công lao động xã hội, tổ chức tái sản xuất hình thành nên các vùng chuyên môn hoá sản xuất hàng hoá.
Thương mại đầu vào đảm bảo tính liên tục trong quá trình sản xuất. Thương mại đầu ra quy định tốc độ và quy mô tái sản xuất mở rộng của doanh nghiệp 1. Mục đích và ý nghĩa của tiêu thụ hàng hoá 1. Mục đích của tiêu thụ hàng hoá Xét về mặt kinh tế học, tiêu thụ là một trong bốn khâu của quá trình tái sản xuất xã hội.
Đó là một quá trình lao động kỹ thuật, nghiệp vụ phức tạp của doanh nghiệp thương mại, nhằm thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Chỉ có thông qua tiêu thụ thì tính hữu ích của hàng hoá mới được thực hiện, tạo điều kiện để tiến hành tái sản xuất xã hội. Việc thúc đẩy tiêu thụ hàng hoá ở các doanh nghiệp thương mại là cơ sở thúc đẩy công tác kế toán ở doanh nghiệp thương mại trong nền kinh tế quốc dân. Lê Thị Phương Anh – CĐKT4 – K5 Chuyên đề thực tập LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Khoa Kinh tế Xét về phương diện xã hội, tiêu thụ có vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng.
Thông qua công tác tiêu thụ hàng hoá, các đơn vị kinh doanh có thể dự đoán nhu cầu tiêu dùng của xã hội nói chung và từng khu vực nói riêng với từng sản phẩm hàng hoá từ đó doanh nghiệp sẽ xây dựng được các kế hoạch kinh doanh phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Chính qua đó, doanh nghiệp đã góp phần điều hoà giữa cung và cầu trong nền kinh tế. Ngoài những mục đích trên, công tác tiêu thụ hàng hoá là cơ sở để có kết quả kinh doanh. Giữa tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ có mối liên hệ mật thiết và tác động qua lại với nhau.
Tiêu thụ là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh cao hay thấp, còn kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đưa ra các quyết định cho người quản lý. Như vậy, kết quả kinh doanh là mục tiêu cuối cùng của doanh nghiệp còn tiêu thụ hàng hoá là phương tiện cuối cùng để thực hiện mục tiêu cuối cùng đó. Ý nghĩa của tiêu thụ hàng hoá Tiêu thụ là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh. Thông qua tiêu thụ, giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm được thực hiện, đơn vị thu hồi được vốn bỏ ra.
Cũng chính trong giai đoạn tiêu thụ này, bộ phận giá trị mới sáng tạo ra trong khâu sản xuất được thực hiện và biểu hiện dưới hình thức lợi nhuận. Đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ sẽ góp phần tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn nói riêng và hiệu quả sử dụng vốn nói chung, đồng thời góp phần thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Quá trình tiêu thụ được coi là hoàn thành khi hàng hoá thực sự đã tiêu thụ tức là khi quyền sở hữu về hàng hoá đã chuyển từ người bán sang người mua. Nói cách khác, hàng hoá đã được người mua chấp nhận hoặc người bán đã thu đuợc tiền.
Nhiệm vụ kế toán tiêu thụ hàng hoá - Ghi nhận kịp thời doanh thu, giá vốn trong quá trình tiêu thụ sản phẩm. - Kiểm tra tình hình thực hiện chế độ quản lý doanh thu, chi phí của Nhà nước. - Ghi nhận và kiểm tra các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại. Lê Thị Phương Anh – CĐKT4 – K5 Chuyên đề thực tập LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Khoa Kinh tế - Ghi nhận và kiểm tra chi phí bán hàng.
- Xác định các khoản thuế phải nộp Nhà nước trong khâu tiêu thụ. - Lập báo cáo phản ánh tổng hợp tình hình tiêu thụ sản phẩm 1. Hạch toán tiêu thụ hàng hoá theo phương pháp kê khai thường xuyên. Nguyên tắc hạch toán doanh thu và giá vốn hàng bán.
- Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thoả mãn 5 điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho người mua + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu hàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. + Xác định được chi phí liên quan đến việc bán hàng.
- Nguyên tắc xác định giá vốn hàng bán. + Giá vốn hàng bán được ghi nhận theo giá thành thực tế của sản phẩm tiêu thụ + Giá vốn hàng bán được trả lại kỳ nào thì ghi giảm giá vốn kỳ đó + Giá vốn hàng bán còn bao gồm các khoản thiệt hại về tài sản, thuế giá trị gia tăng đầu vào không được khấu trừ. Tài khoản sử dụng TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Bên nợ: Số thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc số thuế xuất khẩu phải nộp tính trên doanh thu bán hàng thực tế của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ đã cung cấp cho khách hàng và đã được xác định là đã tiêu thụ trong kì kế toán. Lê Thị Phương Anh – CĐKT4 – K5 Chuyên đề thực tập LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội Khoa Kinh tế Số thuế GTGT phải nộp của doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp Kết chuyển các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng Kết chuyển doanh thu thuần vào TK 911 “ xác định kết quả kinh doanh” Bên có: Doanh thu bán hàng hoá và dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện trong kì.