Luận văn thạc sĩ xét hỏi của kiểm sát viên tại phiên tòa hình sự sơ thẩm từ thực tiễn viện kiểm sát nhân dân quận tân phú thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu xét hỏi của kiểm sát viên tại phiên tòa hình sự sơ thẩm từ thực tiễn viện kiểm sát nhân dân quận, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Hà Ngọc Châu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Điệp
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Xét Hỏi Của Kiểm Sát Viên Tại Phiên Tòa Hình Sự Sơ Thẩm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: NHỮNG QUY ĐỊNH VỀ HOẠT ĐỘNG XÉT HỎI CỦA KIỂM SÁT VIÊN TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM
• 1.1. Mối quan hệ giữa hoạt động xét hỏi với thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân
• 1.2. Hoạt động tranh tụng của Viện kiểm sát nhân dân trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam
• 1.3. Quy định về xét hỏi tại phiên tòa hình sự sơ thẩm trong tố tụng hình sự Việt Nam
• 1.4. Tiểu kết Chương 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG XÉT HỎI CỦA KIỂM SÁT VIÊN TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM TỪ THỰC TIỄN VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN QUẬN TÂN PHÚ, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tranh tụng của Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2. Những ưu điểm và hạn chế trong hoạt động xét hỏi của Kiểm sát viên tại phiên tòa hình sự sơ thẩm từ thực tiễn Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú
• 2.3. Tiểu kết Chương 2
• 3. Chương 3: NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG XÉT HỎI CỦA KIỂM SÁT VIÊN TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM
• 3.1. Thực hiện cải cách tư pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động xét xử hình sự sơ thẩm của Viện kiểm sát nhân dân
• 3.2. Nâng cao kỹ năng xét hỏi từ công tác chuẩn bị tham gia phiên tòa hình sự sơ thẩm của Kiểm sát viên
• 3.3. Đẩy mạnh vai trò của Kiểm sát viên trong hoạt động xét hỏi tại phiên tòa hình sự sơ thẩm
• 3.4. Tiểu kết Chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Chất Lượng Xét Hỏi Của Kiểm Sát Viên

Chất lượng xét hỏi của kiểm sát viên tại phiên tòa hình sự sơ thẩm đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính công bằng và chính xác của quá trình xét xử. Việc nâng cao chất lượng này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan mà còn góp phần vào việc thực hiện công lý. Theo nghiên cứu của Trần Hà Ngọc Châu, việc cải thiện kỹ năng xét hỏi là cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác của Viện kiểm sát nhân dân.

1.1. Khái Niệm Về Chất Lượng Xét Hỏi Tại Phiên Tòa

Chất lượng xét hỏi được hiểu là khả năng của kiểm sát viên trong việc đặt ra các câu hỏi phù hợp, rõ ràng và có tính thuyết phục. Điều này không chỉ giúp làm sáng tỏ vụ án mà còn tạo điều kiện cho việc tranh luận công bằng giữa các bên.

1.2. Vai Trò Của Kiểm Sát Viên Trong Xét Hỏi

Kiểm sát viên có vai trò quan trọng trong việc thực hiện quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Họ cần phải chủ động trong việc xét hỏi để đảm bảo rằng mọi thông tin liên quan đến vụ án được làm rõ và chính xác.

II. Những Thách Thức Trong Hoạt Động Xét Hỏi Của Kiểm Sát Viên

Hoạt động xét hỏi của kiểm sát viên tại phiên tòa hình sự sơ thẩm hiện đang gặp nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu kỹ năng, không chủ động trong việc đặt câu hỏi, và sự thiếu hụt trong việc tranh luận với các bên liên quan đã dẫn đến những hạn chế trong chất lượng xét hỏi. Theo báo cáo, nhiều vụ án vẫn còn tồn tại tình trạng oan sai và bỏ lọt tội phạm.

2.1. Thiếu Kỹ Năng Xét Hỏi Của Kiểm Sát Viên

Nhiều kiểm sát viên chưa được đào tạo đầy đủ về kỹ năng xét hỏi, dẫn đến việc họ không thể đặt ra những câu hỏi cần thiết để làm rõ sự thật của vụ án.

2.2. Tình Trạng Không Chủ Động Trong Tranh Luận

Việc không chủ động tranh luận với các bên tham gia tố tụng khiến cho nhiều thông tin quan trọng không được làm rõ, ảnh hưởng đến kết quả xét xử.

III. Phương Pháp Nâng Cao Chất Lượng Xét Hỏi Của Kiểm Sát Viên

Để nâng cao chất lượng xét hỏi, cần thực hiện một số phương pháp như cải cách tư pháp, đào tạo kỹ năng cho kiểm sát viên, và tăng cường vai trò của họ trong phiên tòa. Những biện pháp này sẽ giúp kiểm sát viên thực hiện tốt hơn chức năng của mình trong việc bảo vệ công lý.

3.1. Cải Cách Tư Pháp Để Nâng Cao Chất Lượng

Cải cách tư pháp là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của Viện kiểm sát. Điều này bao gồm việc cập nhật các quy định pháp luật và cải thiện quy trình xét xử.

3.2. Đào Tạo Kỹ Năng Cho Kiểm Sát Viên

Đào tạo kỹ năng xét hỏi cho kiểm sát viên là cần thiết để họ có thể thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Các khóa đào tạo nên tập trung vào việc phát triển kỹ năng giao tiếp và phân tích tình huống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Xét Hỏi

Nghiên cứu thực tiễn về hoạt động xét hỏi của kiểm sát viên tại Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú cho thấy rằng việc nâng cao chất lượng xét hỏi đã có những kết quả tích cực. Nhiều vụ án đã được giải quyết nhanh chóng và chính xác hơn nhờ vào sự cải thiện trong kỹ năng xét hỏi.

4.1. Kết Quả Từ Thực Tiễn Tại Viện Kiểm Sát Nhân Dân

Tại Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú, việc nâng cao chất lượng xét hỏi đã giúp giảm tỷ lệ oan sai và bỏ lọt tội phạm, từ đó nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Vụ Án

Các vụ án thành công trong việc xét hỏi cho thấy rằng sự chủ động và kỹ năng của kiểm sát viên là yếu tố quyết định trong việc đảm bảo tính công bằng và chính xác của quá trình xét xử.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Chất Lượng Xét Hỏi Tại Phiên Tòa

Chất lượng xét hỏi của kiểm sát viên tại phiên tòa hình sự sơ thẩm cần được tiếp tục cải thiện để đáp ứng yêu cầu của cải cách tư pháp. Việc nâng cao kỹ năng và vai trò của kiểm sát viên sẽ góp phần quan trọng vào việc bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và đảm bảo tính công bằng trong xét xử.

5.1. Tương Lai Của Hoạt Động Xét Hỏi

Trong tương lai, hoạt động xét hỏi của kiểm sát viên cần được chú trọng hơn nữa, với sự hỗ trợ từ các công nghệ mới và phương pháp đào tạo hiện đại.

5.2. Định Hướng Phát Triển Chất Lượng Xét Hỏi

Định hướng phát triển chất lượng xét hỏi sẽ bao gồm việc xây dựng các tiêu chuẩn rõ ràng và quy trình đánh giá hiệu quả hoạt động của kiểm sát viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa hình sự sơ thẩm đóng vai trò nòng cốt trong việc bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh. Theo thống kê tại Tòa án nhân dân quận Tân Phú giai đoạn 2013 - 2017, Kiểm sát viên đã tham gia xét hỏi và thực hành quyền công tố đối với 1.048 bị cáo, góp phần giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn có quy mô dân số gần 500.000 người với diện tích 1.606,98 ha trải rộng trên 11 phường. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng Bộ luật Tố tụng hình sự cho thấy vẫn tồn tại khoảng 13,00% số vụ án Tòa án tuyên khác với quan điểm đề nghị của Viện kiểm sát trong năm 2016, đồng thời có 07 bản án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm tuyên hủy để điều tra, xét xử lại trong 5 năm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá thực trạng kỹ năng xét hỏi của Kiểm sát viên tại phiên tòa hình sự sơ thẩm, chỉ ra những rào cản khiến hoạt động tranh tụng còn mang tính hình thức. Mục tiêu cụ thể là làm sáng tỏ cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa quyền công tố và hoạt động xét hỏi, khảo sát toàn diện thực tiễn tại Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú giai đoạn 2013 - 2017, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao kỹ năng xét hỏi đáp ứng yêu cầu Nghị quyết 49-NQ/TW về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp các chỉ số nghiệp vụ chuẩn mực, giúp giảm thiểu tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung và loại trừ nguy cơ oan sai, bỏ lọt tội phạm trong tố tụng hình sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết chức năng tố tụng hình sự hiện đại và lý thuyết tranh tụng trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Khung lý thuyết tập trung vào 4 khái niệm pháp lý cốt lõi:

• Quyền công tố: Quyền lực nhà nước nhân danh công quyền truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội theo quy định tại Điều 107 Hiến pháp 2013 và Điều 2 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân 2014.
• Thực hành quyền công tố tại phiên tòa: Hoạt động của Kiểm sát viên nhằm chứng minh tội phạm, bảo vệ nội dung cáo trạng và luận tội công khai theo Điều 266 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
• Hoạt động xét hỏi: Phương thức kiểm tra công khai, thẩm tra trực tiếp nguồn chứng cứ tại phiên tòa theo Điều 42 và Điều 307 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 nhằm giải quyết mâu thuẫn lời khai và làm rõ sự thật khách quan.
• Nguyên tắc tranh tụng: Cơ chế bảo đảm sự bình đẳng giữa bên buộc tội và bên gỡ tội dưới sự điều hành khách quan của Hội đồng xét xử theo tinh thần Nghị quyết 08-NQ/TW.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ báo cáo tổng kết công tác thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú và báo cáo xét xử sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận Tân Phú trong giai đoạn 5 năm từ năm 2013 đến năm 2017.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 641 vụ án hình sự sơ thẩm với 1.048 bị cáo được thụ lý, xét xử trong giai đoạn khảo sát, kết hợp khảo sát sâu 10 vụ án điển hình có tính chất phức tạp về ma túy, cướp giật tài sản và cố ý gây thương tích. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ có chủ đích được áp dụng nhằm phản ánh toàn diện bức tranh tội phạm đô thị và năng lực nghiệp vụ của đội ngũ 14 Kiểm sát viên tại đơn vị.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp hồ sơ án văn, phương pháp so sánh luật học và phương pháp điều tra thực tiễn. Việc lựa chọn các phương pháp này cho phép lượng hóa chính xác tỷ lệ chấp thuận quan điểm truy tố, phát hiện các điểm nghẽn trong khâu lập đề cương xét hỏi và đối chiếu sự tương thích giữa quy định pháp luật với thực tế áp dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, năng lực thực hành quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm đạt hiệu quả cao trong việc chống oan sai. Trong tổng số 1.048 bị cáo được đưa ra xét xử sơ thẩm giai đoạn 2013 - 2017, không có trường hợp nào Tòa án tuyên không phạm tội. Điển hình như vụ án Huỳnh Anh T. tàng trữ 15,7839g Methamphetamine, Kiểm sát viên đã xét hỏi sắc bén, bẻ gãy lời chối tội ban đầu và bảo vệ thành công mức án 4 năm 6 tháng tù. Tương tự, vụ án Nguyễn Hữu T. cùng đồng phạm dùng hung khí gây thương tích 63% cho bị hại đã được Kiểm sát viên giàu kinh nghiệm xét hỏi thuyết phục, buộc các bị cáo nhận tội và nhận mức án từ 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù.

Thứ hai, mức độ đồng thuận quan điểm giữa Tòa án và Viện kiểm sát còn chênh lệch đáng kể. Trong năm 2016, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Viện kiểm sát đạt 86,90% về số vụ và 86,36% về số bị cáo. Ngược lại, tỷ lệ Tòa án tuyên khác quan điểm chiếm 13,00% về số vụ và 13,64% về số bị cáo, tập trung chủ yếu vào các tội danh ma túy do chưa thống nhất cách xác định hàm lượng chất ma túy hoặc đánh giá tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.

Thứ ba, công tác chuẩn bị đề cương xét hỏi và kỹ năng kiểm tra chứng cứ còn nhiều lỗ hổng. Giai đoạn 2013 - 2017 ghi nhận 07 bản án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm hủy để điều tra hoặc xét xử lại, tăng đột biến trong năm 2016. Nhiều hồ sơ kiểm sát thiếu đề cương xét hỏi hoặc đề cương sơ sài. Ví dụ vụ án Phạm Trung H. phạm tội mua bán trái phép vũ khí thô sơ bị phạt 1 năm tù, cấp phúc thẩm đã sửa án cho hưởng án treo vì Kiểm sát viên sơ thẩm không xét hỏi làm rõ nhân thân tốt và hoàn cảnh nuôi con nhỏ sinh năm 2014 của bị cáo. Tại vụ án Nguyễn Phạm H. phạm tội cướp giật tài sản, Tòa án phải trả hồ sơ điều tra bổ sung do Kiểm sát viên chưa xét hỏi làm rõ dấu hiệu đồng phạm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại bắt nguồn từ áp lực biên chế khi đơn vị chỉ có 14 Kiểm sát viên, trong đó bộ phận hình sự gồm 1 Lãnh đạo và 6 Kiểm sát viên chuyên trách phải giải quyết lượng án khổng lồ trên địa bàn có 1.031 vụ trộm cắp và 393 vụ cướp giật trong 5 năm. Bên cạnh đó, thói quen tố tụng thẩm vấn truyền thống khiến Kiểm sát viên có tâm lý ỷ lại vào Hội đồng xét xử, lúng túng khi bị cáo phản cung hoặc khi đối đáp với luật sư.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh trực quan qua việc đối chiếu giữa số lượng án bị hủy và tỷ lệ bất đồng quan điểm pháp lý. Một biểu đồ hình cột so sánh biến động 07 vụ án bị hủy giai đoạn 2013 - 2017 kết hợp bảng thống kê tỷ lệ chấp thuận 86,90% sẽ làm nổi bật sự cần thiết phải chuẩn hóa quy trình xét hỏi, chuyển dịch từ thế bị động sang chủ động dẫn dắt chứng cứ tại phiên tòa.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa 100% quy trình xây dựng và phê duyệt đề cương xét hỏi trước phiên tòa. Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện phải trực tiếp kiểm tra, ký duyệt đề cương xét hỏi đối với tất cả các vụ án hình sự sơ thẩm, đặc biệt là các vụ án có nhiều đồng phạm hoặc bị cáo kêu oan, hoàn thành mục tiêu áp dụng đồng bộ trước quý IV/2019.

Thứ hai, nâng cao kỹ năng điều hành xét hỏi và đối đáp chứng cứ của Kiểm sát viên. Kiểm sát viên phải chủ động dự liệu toàn diện các tình huống phát sinh, tập trung xét hỏi có trọng tâm vào chứng cứ buộc tội lẫn gỡ tội, các tình tiết bồi thường dân sự nhằm giảm tỷ lệ Tòa án tuyên khác quan điểm xuống dưới 5,00% và giảm tỷ lệ án bị hủy xuống dưới 0,50% trong giai đoạn 2019 - 2022.

Thứ ba, hoàn thiện thể chế tố tụng theo định hướng tăng cường tranh tụng. Viện kiểm sát nhân dân Tối cao và Quốc hội cần nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự theo hướng quy định Kiểm sát viên là chủ thể thực hiện quyền xét hỏi đầu tiên tại phiên tòa sơ thẩm, tách bạch rõ ràng giữa chức năng buộc tội của Viện kiểm sát và chức năng trọng tài xét xử của Hội đồng xét xử trước năm 2025.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác đào tạo thực chiến thông qua các phiên tòa rút kinh nghiệm. Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cần định kỳ tổ chức tối thiểu 12 phiên tòa rút kinh nghiệm hàng năm cho 100% cán bộ, Kiểm sát viên, tập trung bồi dưỡng kỹ năng phản xạ tâm lý học tư pháp và kỹ năng đấu tranh bác bỏ lời khai gian dối của tội phạm có tổ chức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Kiểm sát viên và Kiểm tra viên ngành Kiểm sát: Nắm vững phương pháp lập đề cương xét hỏi chuẩn mực, kỹ năng phân tích chứng cứ và phương pháp đối đáp sắc bén với luật sư bào chữa tại các phiên tòa hình sự phức tạp.
• Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân: Tham khảo kinh nghiệm điều hành phiên tòa khoa học, bảo đảm trình tự xét hỏi dân chủ, khách quan và phối hợp hiệu quả với cơ quan công tố theo đúng quy định pháp luật.
• Luật sư và người bào chữa: Hiểu rõ tư duy chứng minh tội phạm và kỹ thuật xét hỏi của Kiểm sát viên để xây dựng chiến lược gỡ tội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho thân chủ một cách tối ưu.
• Giảng viên và học viên chuyên ngành Luật hình sự: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị với hệ thống 1.048 mẫu dữ liệu thực tế và 10 tình huống án văn cụ thể phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Kiểm sát viên phải chuẩn bị đề cương xét hỏi trước khi tham gia phiên tòa sơ thẩm? Việc lập đề cương giúp Kiểm sát viên nắm chắc hệ thống chứng cứ, dự liệu các mâu thuẫn lời khai và tình huống phát sinh. Trong thực tế tại quận Tân Phú, việc thiếu đề cương đã khiến Kiểm sát viên bỏ sót tình tiết giảm nhẹ trong vụ án Phạm Trung H., dẫn đến việc bản án 1 năm tù bị sửa tại cấp phúc thẩm.

Kiểm sát viên cần làm gì khi bị cáo bất ngờ phản cung hoặc giữ quyền im lặng tại tòa? Kiểm sát viên phải bình tĩnh công bố lời khai tại giai đoạn điều tra, trình chiếu vật chứng, đồng thời xét hỏi tuần tự các nhân chứng và người liên quan. Phương pháp này đã giúp Kiểm sát viên khuất phục sự chối tội của bị cáo Nguyễn Ngọc H. trong vụ cướp giật tài sản, bảo vệ mức án 4 năm tù.

Tỷ lệ chấp thuận quan điểm của Viện kiểm sát tại Tòa án nhân dân quận Tân Phú đạt bao nhiêu? Năm 2016, Hội đồng xét xử chấp thuận quan điểm giải quyết của Kiểm sát viên đạt 86,90% về số vụ và 86,36% về số bị cáo. Tỷ lệ tuyên khác quan điểm chiếm 13,00% số vụ, chủ yếu tập trung vào các vụ án ma túy do khác biệt trong đánh giá hàm lượng chất cấm.

Hoạt động xét hỏi của Kiểm sát viên có ý nghĩa như thế nào đối với công tác cải cách tư pháp? Xét hỏi là tiền đề trực tiếp của tranh tụng. Kết quả xét hỏi công khai cung cấp chứng cứ vững chắc để Kiểm sát viên luận tội và tranh luận dân chủ, bảo đảm phán quyết của Tòa án đúng người, đúng tội theo tinh thần Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Kiểm sát viên có được xét hỏi lặp lại những nội dung Hội đồng xét xử đã hỏi không? Kiểm sát viên tuyệt đối không hỏi lặp lại nội dung đã được làm rõ nhằm tránh kéo dài thời gian xét xử. Chỉ khi câu trả lời của đương sự còn mâu thuẫn hoặc chưa đầy đủ, Kiểm sát viên mới tiến hành hỏi bổ sung theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chức năng thực hành quyền công tố và vai trò của hoạt động xét hỏi tại phiên tòa hình sự sơ thẩm.
• Phân tích sâu sắc bức tranh thực tiễn qua 1.048 bị cáo và chỉ ra nguyên nhân dẫn đến 07 bản án bị hủy giai đoạn 2013 - 2017 tại Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá, từ hoàn thiện kỹ năng lập đề cương, nâng cao năng lực đối đáp đến kiến nghị sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự.
• Đề ra lộ trình thực hiện chi tiết theo từng giai đoạn 2019 - 2022 và định hướng dài hạn đến năm 2025 gắn liền với Chiến lược cải cách tư pháp.
• Độc giả, nhà nghiên cứu và cán bộ tư pháp hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu này để áp dụng hiệu quả các kỹ năng xét hỏi thực chiến vào công tác thực hành quyền công tố và xét xử hình sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG QUY ĐỊNH VỀ HOẠT ĐỘNG XÉT HỎI CỦA KIỂM SÁT VIÊN TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM 1. Mối quan hệ giữa hoạt động xét hỏi với thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân 1. Khái niệm chức năng và nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân * Về chức năng: Trước hết, có nhiều quan niệm định nghĩa chức năng chính là những phương diện hoạt động mang tính chất cơ bản, xuất phát từ bản chất của sự vật, hiện tượng, có ý nghĩa xã hội của việc giải quyết các nhiệm vụ được đặt ra, là phương diện hoạt động để thực hiện nhiệm vụ của mình. Chức năng của cơ quan nhà nước là những phương diện hoạt động chủ yếu có tính chất cơ bản và lâu dài của riêng cơ quan đó nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn luật định để phục vụ việc thực hiện chức năng chung của bộ máy nhà nước.

Cũng như nhiều cơ quan nhà nước khác ở từng thời kỳ phát triển kinh tế xã hội khác nhau thì Nhà nước cũng giao cho chức năng khác nhau. Hiến pháp 1946, quy định cơ quan công tố nằm trong hệ thống tổ chức của tòa án. Các công tố viên có thẩm quyền tư pháp cảnh sát (điều tra hình sự). Chức năng chính của cơ quan công tố là nhân danh công quyền để buộc tội đối với người phạm tội.

Khi tham gia phiên tòa, các công tố viên có phải thi hành mọi phương thức để chứng tỏ sự thật của vụ án. Đến Hiến pháp năm 1959, hệ thống cơ quan Công tố được tách dần khỏi hệ thống cơ quan Tòa án và sự ra đời của của tên gọi Viện kiểm sát nhân dân. Tiếp sau đó, năm 1960 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký lệnh công bố Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân. Đây là hệ thống cơ quan nhà nước chịu sự lãnh 7 đạo thống nhất của Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Độc lập với hệ thống cơ quan xét xử và các cơ quan hành chính khác.

Viện kiểm sát có nhiệm vụ thực hành quyền công tố trong việc giải quyết các vụ án hình sự như cơ quan Công tố trước đây, đồng thời kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các cơ quan thuộc Hội đồng chính phủ, cơ quan nhà nước ở địa phương, các nhân viên Nhà nước và công dân. Tiếp đó tại các bản Hiến pháp 1980 và 1992 từng bước có quy định rõ ràng hơn về tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát. Đó là Viện kiểm sát nhân dân có chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, các nhân viên Nhà nước, công dân; thực hành quyền công tố và bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, thống nhất còn gọi là kiểm sát chung. Điều kiện kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng đòi hỏi chức năng của các cơ quan nhà nước cũng phải thay đổi cho phù hợp với hoạt động trong tình hình mới.

Trong đó hệ thống cơ quan Viện kiểm sát nhân dân. Điều đó được thể hiện qua Nghị quyết số 51/2001/QH10 ngày 25 tháng 12 năm 2001 của Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 1992, tại Điều 2 Hiến pháp năm 1992 có ghi nhận: "Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp".