LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong quá trình phát triển của đời sống xã hội và khoa học công nghệ của các quốc gia, vai trò và vị trí của giáo dục đại học nói chung và các trƣờng đại học nói riêng ngày càng trở nên quan trọng. Đây là một lợi thế bền vững của quốc gia trong đó có sự đóng góp rất lớn từ phía đội ngũ giảng viên. Đối với các trƣờng đại học, đội ngũ giảng viên có chất lƣợng cao đồng nghĩa với chất lƣợng đào tạo cao, trƣờng sẽ có đƣợc lợi thế và sự tin tƣởng từ phía ngƣời học, từ gia đình học viên và của cộng đồng xã hội.
Ở nƣớc ta, trong những năm gần đây, Nhà nƣớc, Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang khuyến khích đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục trong đó có giáo dục đại học làm cho số lƣợng các trƣờng đại học ngoài công lập tăng l n nhanh chóng. Đi cùng với sự tăng l n về số lƣợng thì bài toán đặt ra là chất lƣợng cũng phải đƣợc bảo đảm và tăng theo. Tuy nhiên hiện nay, chất lƣợng đào tạo tại các cơ sở đào tạo ngoài công lập vẫn là một câu hỏi lớn, xã hội vẫn còn hoài nghi, thị trƣờng lao động thì vẫn phân biệt… Do vậy việc gây dựng vị thế và uy tín của trƣờng là việc làm rất cần thiết. Đây cũng là mục tiêu mà Trƣờng Đại học Thăng Long đang hƣớng tới.
Trƣờng Đại học Thăng Long (ĐHTL) là trƣờng ngoài công lập đào tạo bậc đại học đầu tiên tại Việt Nam. Trƣờng Đại học Thăng Long hoạt động trên nguyên tắc: không vì mục tiêu lợi nhuận, tạo một môi trƣờng giáo dục lành mạnh, tôn trọng tính trung thực, tình y u thƣơng và tinh thần hợp tác. Với truyền thống hơn 30 năm xây dựng và phát triển không ngừng, Trƣờng Đại học Thăng Long đã khẳng định tên tuổi và chất lƣợng đào tạo với gần 2000 sinh viên tốt nghiệp mỗi năm, góp phần đáp ứng nguồn nhân lực chất lƣợng cao cho công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nƣớc. 2 Kết quả đào tạo của nhà trƣờng ngày càng đƣợc các xã hội tin tƣởng.
Chất lƣợng đào tạo của nhà trƣờng nhờ có sự đóng góp rất lớn từ đội ngũ giảng viên của trƣờng. Trong thời gian qua Trƣờng Đại học Thăng Long đã không ngừng đẩy mạnh các biện pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho đội ngũ giảng viên của trƣờng, để họ ngày một hoàn thiện hơn về nguồn lực làm việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình và nâng cao sứ mệnh của trƣờng. Tuy nhiên, hiện nay chất lƣợng đội ngũ giảng viên còn nhiều bất cập, cũng nhƣ đội ngũ giảng viên tại Trƣờng còn chƣa đạt chuẩn đặc biệt là về trình độ chuy n môn cũng nhƣ trình độ ngoại ngữ, tin học,… Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã quyết định chọn đề tài “Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Đại học Thăng Long” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2.
Các nghiên cứu nƣớc ngoài Ngành giáo dục đào tạo là ngành có vai trò rất quan trọng trong mỗi quốc gia. Vì vậy nghiên cứu về chất lƣợng giáo dục nói chung và chất lƣợng đội ngũ tham gia trực tiếp vào công việc đào tạo nói ri ng đƣợc rất nhiều nhà khoa học trên thế giới quan tâm nghiên cứu. Trong nghiên cứu “Nhận thức về chất lượng giáo dục tại các trường đại học tư nhân Bangladesh: Một nghiên cứu từ quan điểm của sinh viên” của tác giả Husain Salilul Akareem (2012), chất lƣợng giáo dục là mối quan tâm trong nhiều thập kỷ. Dần dần nó trở nên chuyên biệt và thƣơng mại hóa hơn trên toàn thế giới.
Trong nghiên cứu này, một mẫu gồm 400 sinh vi n đƣợc lấy từ năm trƣờng đại học tƣ thục nổi tiếng của Bangladesh để đo lƣờng nhận thức về chất lƣợng giáo dục của sinh viên hiện tại. Phân tích thành phần nguyên tắc đƣợc sử dụng để đo lƣờng nhóm giữa các biến chỉ ra các chiều của chất lƣợng giáo dục. Nhận thức về chất lƣợng giáo dục đã đƣợc kiểm tra xem chúng có mối liên hệ với đặc điểm của sinh viên về tình trạng hiện tại và nền 3 kinh tế xã hội hay không. Những phát hiện của nghiên cứu cho thấy rằng cả hai đặc điểm hành chính và giảng viên cùng thể hiện chất lƣợng giáo dục ở mức độ cao hơn, trong khi các đặc điểm thể chế và đặc điểm của sinh viên thể hiện chất lƣợng giáo dục ở mức độ vừa phải.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhận thức về chất lƣợng giáo dục phụ thuộc vào tình trạng hiện tại và nền tảng kinh tế xã hội của sinh viên. Trong nghiên cứu “Điều gì tạo nên một giảng viên đại học giỏi? Nhận thức của sinh viên về giảng viên xuất sắc” của tác giả Feng Su và cộng sự (2012) các tác giả cho rằng, để đạt đƣợc sự xuất sắc trong giảng dạy, chúng ta cần sự tham gia của sinh viên trong cuộc đối thoại về vấn đề quan trọng này. Khái niệm của sinh viên về giảng dạy tốt là cơ bản khi xây dựng sự hiểu biết của chúng tôi về điều này là gì và làm thế nào nó có thể đƣợc phát triển. Bài viết này báo cáo về những phát hiện của một nghiên cứu định tính về nhận thức của sinh vi n đại học về một giảng vi n đại học giỏi.
Bài viết dựa trên bộ dữ liệu thứ cấp đƣợc thu thập bởi bốn trung tâm chủ đề của Học viện Giáo dục Đại học (HEA). Phân tích diễn giải của dữ liệu cho thấy, từ quan điểm của sinh viên, sự kết hợp kiến thức môn học của giảng viên, sẵn sàng giúp đỡ và phƣơng pháp giảng dạy truyền cảm hứng làm nên một giảng vi n đại học giỏi. Hài hƣớc và có thể phản hồi nhanh chóng cũng đƣợc coi là yếu tố quan trọng. Những phát hiện này có một số ý nghĩa quan trọng đối với thực tiễn học tập.
Luận điểm chính đƣợc nâng cao là các định nghĩa về sự xuất sắc trong giảng dạy không thể có đƣợc một cách đầy đủ từ các loại hình và mô tả các kỹ thuật và kỹ năng. Sự tranh cãi của chúng tôi là những hiểu biết sâu sắc hơn đƣợc xây dựng thông qua việc thu hút sinh viên tham gia vào cuộc đối thoại có ý nghĩa về sƣ phạm. Điều này có thể phát hiện ra các lớp hiểu biết sâu sắc hơn về những gì làm cho việc giảng dạy tốt ở trƣờng đại học 4 và do đó thăm dò các khía cạnh khó nắm bắt hơn đƣợc đo lƣờng thông qua thang đo hoặc các chỉ số hiệu suất. Nghiên cứu “Cải thiện chất lượng bài giảng thông qua đào tạo nói trước công chúng” của tác giả Robert Mowbray và cộng sự (2013) chỉ ra rằng kỹ năng giảng dạy kém có thể làm giảm đi kinh nghiệm và kết quả học tập của sinh viên vì bài giảng về cơ bản là một hình thức giao tiếp công cộng, đào tạo về nói trƣớc công chúng có thể cải thiện chất lƣợng bài giảng.
Mƣời hai giảng vi n đại học ở Malaysia đã tham gia một chƣơng trình đào tạo kỹ năng nói trƣớc công chúng kéo dài sáu tuần. Một thử nghiệm gần đây đã đƣợc sử dụng để đo lƣờng sự hài lòng của các giảng vi n tham gia chƣơng trình, thay đổi cách thực hành giảng dạy của họ và thay đổi kết quả của sinh viên. Tất cả các giảng viên bày tỏ sự hài lòng với chƣơng trình và cảm thấy rằng họ đã phát triển một bộ kỹ năng giảng dạy mới và cải thiện khả năng truyền đạt kiến thức cho sinh viên của họ. Chƣơng trình cũng đƣợc liên kết với một sự cải thiện đáng kể trong kết quả của sinh viên.
Các nghiên cứu trong nƣớc Cùng với sự phát triển nhanh chóng về số lƣợng các trƣờng đại học ngoài công lập thì số lƣợng giảng vi n giảng dạy ở các trƣờng này cũng không ngừng gia tăng nhanh chóng. Nếu tính đến hết giai đoạn 2 (1994 – 1999) số lƣợng chỉ đạt khoảng 4500 giảng vi n thì đến hết giai đoạn 3 (2000 – 2005), có số này là khoảng 6600 giảng vi n. Số lƣợng giảng vi n tại các trƣờng đại học ngoài công lập đặc biệt tăng mạnh trong một vài năm gần đây, tính đến 2015, đã có khoảng 17300 giảng vi n. Tuy nhi n, tính trung bình số lƣợng sinh vi n/giảng vi n ngoài công lập đạt: 18.3 trong đó chƣa kể đến số sinh vi n học văn bằng 2, li n thông, tại chức, từ xa, hoàn chỉnh kiến thức, học vi n sau đại học và một lƣợng không nhỏ các giảng vi n có học hàm, học vị chỉ ghi danh tại trƣờng mà không tham gia làm việc.
Nếu thống 5 k đƣợc chi tiết tổng số ngƣời học thì tỉ lệ bình quân sinh vi n/giảng vi n còn ở mức cao, vì vậy để đáp ứng sự phát triển nhanh chóng của giáo dục đại học ngoài công lập, đòi hỏi giảng vi n tại các trƣờng này không chỉ tăng l n về số lƣợng mà còn phải không ngừng nâng cao về chất lƣợng. đội ngũ giảng vi n giữ vai trò quan trọng, trở thành lực lƣợng nòng cốt kiến tạo n n giá trị, chất lƣợng, uy tín và thƣơng hiệu của một trƣờng đại học. Với vai trò quan trọng đó n n đội ngũ giảng vi n đã trở thành đối tƣợng nghi n cứu, chủ đề “nóng” thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà quản lý, các nhà nghi n cứu giáo dục với mong muốn nâng cao chất lƣợng giáo dục đại học. Dƣới đây là kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài của luận văn trong thời gian vừa qua.
Trong luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Mỹ Linh (2016) “Phát triển nguồn nhân lực giảng vi n tại Trƣờng Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp”, đề tài có ý nghĩa thực tiễn trong việc nghi n cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giảng vi n tại trƣờng Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp. Điều này đƣợc thể hiện cụ thể qua các điểm sau: hệ thống hóa và phát triển những lý luận chung về phát triển nguồn nhân lực; tập trung nghi n cứu phát triển chất lƣợng giảng vi n thông qua công tác đào tạo; phân tích, đánh giá thực trạng công tác đào tạo đội ngũ giảng vi n của Trƣờng Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp hiện nay và đƣa ra các giải pháp để nâng cao chất lƣợng giảng vi n của trƣờng.