1002 LV TT)S DHKTQD P5 «? O' 2 MRS c <> e o •p^?> £>* © Jg ciS*3 » c •a ft ft < >* r-* ^»z fcte Ml '“ "5 frfc o © Ox ft © >> ^3<' »-?TFT2 7 : 25 BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC KINH TE QUOC DAN DO VAN HAI I KHOaI I PHLTONG HUONG VA BIEN ■ PHAP CO BAN. *» NHAM NANG CAO CHAT LUONG DOI NGU GIAM DOC ■ ■ DOANH NGHIEP ■ CONG NGHIEP ■ NHA NUOC CHUYEN NGANH: KINH TE, QUAN LY VA KHH-KTQD MA SO: 5.05 LUAN AN THAC SY KINH TE DAI HOC KTQD THONG TIN THU VIEN Ngirdi hudng dan Khoa hoc PGS - PTS : Le VSn Tam Chu nhiem Bo mon QTDN Dai hoc KTQD HANOI 7-1997 PHAN M0 DAU 1. Tinh cap thiet ciia de tai luan an Sau mdt thcri gian dai cac doanh nghiep Nha nude (DNNN) noi chung, cac doanh nghiep cong nghiep nha nude (DNCNNN) noi rieng o nude ta thuc hien quan ly theo chd dd tap trung quan lieu bao ca'p. Ddi ngu giam doc DNNN da thich nghi vdi co chd' cu.
Tit sau Dai hoi Dang toan quoc ldn thii VI, dac biet th sau Dai hoi VH den nay dat nude ta chuydn sang quan ly nen kinh td' theo co che thi trudng. Doi ngu giam doc DNNN trong qua trinh chuyen doi co che quan ly kinh td' mot sd da to ra nang dong, thich ung vdi co che thi trudng song phdn ldn con dang lung tung; trong sd dd khong ft khdng thich ung vdi co chd thi trudng, edn phai thay thd. Vi vay, vide nghien cuu “phuong hudng va bien phap co ban nhdm nang cao chat luqng doi ngu giam doc DNCNNN” la mdt van dd khdng chi cd tinh cha't thdi str, buc xue ve mat ly luan ma con cd y nghia rat ldn ve mat thuc tidn. Muc dich nghien cuu Dua ra dupe phuong hudng va cac bien phap nham dao tao, boi dudng, bo nhiem doi ngu giam ddc DNCNNN gop ph in dua cac DNCNNN hoat dong cd hieu qua dap irng yeu cdu cong nghiep hoa, hien dai hoa da't nude trong thdi gian tdi.
Doi tuong va pham vi nghien cuu ciia luan an Trong co che' thi trudng vdi su phat tridn cua cac thanh phdn kinh te va su da dang cua cac loai hinh doanh nghiep, doi ngu giam ddc mdi ra ddi dai dien cho du cac loai hinh doanh nghiep. Tuy nhien, xua't phat tit quan di^m cua Dang ta la DNNN phai dong vai tro chu dao trong ndn kinh te quoc dan. Vi vdy, cimg vdi vide sdp xe'p lai he thong DNNN, phai dong thdi kien toan, nang cao chat luqng doi ngu giam ddc doanh nghiep nha nude. Trong lu&n an, tac gia ldy doi ngu giam ddc doanh nghiep nha nude lam ddi tuqng nghien erru, nhung duqc gidi han trong pham vi cac DNCNNN.
Viec nghien cuu chu yeu a tdm vi mo, nhung co xet ddn him vi mo vi chung co quan he mat thiet vdi nhau. Phuong phap nghien curu luan an Luan an su dung phuong phap co ban nha't, phuong phap truyen thong de nghien cufu do la phuong phap duy vat bien chung va duy vat lich su. Ngoai phuong phap co ban tren, luan an con su dung phuong phap thong ke, phuong phap so sanh, phuong phap dieu tra phan tfch de danh gia xem xet cac so lieu tinh hinh. Phuong phap thuc chung cung duqc tac gia su dung d£ so sanh doi chieu cac su kien.
Nhirng dong gop chinh ctia luan an - Gop phan he thong hoa nhung van de ly luan co ban vd giam doc noi chung, giam doc DNCNNN noi rieng. - Tong hop va neu len nhung kinh nghiem dao tao, tuyen dung va dieu hanh san xua't kinh doanh cua giam dd'c doanh nghiep b nude ngoai va kien nghi kha nang ap dung nhung kinh nghiem ay vao cac DNCNNN o Viet nam. - Tap hop va phan tfch nhung s6 lidu ve doi ngu giam doc DNCNNN o nhieu dia phuong, nhieu loai hinh doanh nghiep trong ca nude. - Dua ra mot so bien phap co ban ve tieu chuan tuyein chon, va'n dd dao tao, boi during, sap xdp, bo tri su dung doi ngu giam doc doanh nghiep cong nghiep nha nude d nude ta trong thdi gian tdi.
Noi dung va ket cau cua luan an Ngoai phan mb ddu va ket luan, luan an gom ba chuong: Chuong 1 Nhung luan cu khoa hoc ve nang cao cha't luqng doi ngu giam doc DNCNNN. Chuong 2 Phan tfch thuc trang doi ngu giam doc DNCNNN Chuong 3 Phuong hudng va bien phap co ban nham nang cao cha't luqng doi ngu giam doc DNCNNN. - 2- CHUONG 1 NHUNG LUAN Clf KHOA HOC VE NANG CAO CHAT LUONG DOI NGU GIAM DOC DNCNNN 1. CAC KHAI NIEM VA PHAM TRU Cd BAN VE GIAM DOC DOANH NGHIEP Mdt doanh nghiep du d quy md nao, loai hinh sd hiru nho cung phai co ngudi dufng ddu mA ta thudng goi la giam ddc.
VAy giam ddc doanh nghidp la gl ? (4) Mdt dinh nghia ngan gon: "Giam ddc doanh nghidp la ngudi thu trudng cA'p cao nhA't trong doanh nghidp"(33). Chung ta co thd coi dAy la mot khai nidm don gian nhA't vd giam ddc doanh nghidp. cho cdng nhAn vidn chirc quan ty xf nghiep theo chd dd mot thu trudng co quydn quyet dinh vide didu hanh boat dong cua xf nghidp theo dung kd hoach, chfnh sach, phap luAt cua Nha nude vA nghi quyd't cua dai hoi cdng nhAn vidn chirc, chin trach nhidm tnrdc Nha nude va tap thd lao dong vd kdt qua san xuA't kinh doanh cua xf nghidp" (9). Trong cudn: "Hd thdng quan ty cua NhAt ban truydn (hong va su doi mdi", khai nidm giam ddc doanh nghidp duqc hidu nhu sau: "Giam ddc (Tong giam ddc) la ngudi didu hanh boat dong kinh doanh hAngngAy cua Cdng ty vA chiu trach nhidm trudc Hoi ddng quan tri vd vide thuc hidn cac nhidm vu va quydn han duqc giao (10).
Tai My ngudi ta cho rang: "Giam ddc la ngudi dirqc uy nhidm dAy du quydn han dd didu hanh hoat dong kinh doanh cua Cdng ty v& co quydn hAnh dong nhAn danh Cdng ty trong moi trudng hop" (30). Khai nidm vd giam ddc doanh nghidp trong co chd thi trudng duqc khang dinh: "Dung dAu mot td chirc Cdng ty 1A Ban giam ddc co trach nhfem tap th£ trong vide quan 1$ cdng ty. V6 mat phap ly cac giam dd'c dirge b<iu qua mdt cube hop cua cac c6 ddng". Tuy nhiftn cac c6 ddng nay cung kho ma thuc hidn dirge quy£n cua minh do tinh trang b h<hi het cac Cong ty, cac c6 phAn dirge ban trbn mot dia ban qua rong.
Hon nfra, luat thirong mai da dirge sira d6i theo <j kibn cua cac luc lirgng chid'm dong nirhe Nhat da tang mdt each dang kd quydn luc vd mat phap 1^ cua Ban giam doe va giam quy£n ki£m soat cua cac c6 dong. Trong da so cac trirbng hgp cac giam dd'c dirge bdu theo phirong phap iiy nhidm. Dibu nay co nghTa la tir nhirng tinh th 6' bat thirong thi cac giam doc thirong dirge dd cir va bdu theo de nghi cua Ban quan tri. Ban giam doc cac Cong ty 1dm b Nhat ban thirdrng 1dm hon Ban giam doe cac Cdng ty tirong duong b My.
Cdng ty xu£t ban TOYOKEIZL mhi day da di£u tra nghien ci'ru b 1112 Cong ty chu chot 6 Nhat ban va dira ra ket luan la con sd ti ling blnh nhirng giam dd'c tai cac Cong ty do la 14, mdi Ban giam doc co tir 5 dd'n 37 giam dd'c, gdn mdt nira cac Cong ty co tir 14 dd'n 20 giam doe trong Ban giam doe (10). Luat thirong mai cua Nhat ban co quy dinh la: "Ban giam doe chiu trach nhidm quyet dinh cac cong vide kinh doanh cua Cong ty" (Luat thirong mai dieu 260). Dira vao do da sd cac Cong ty lai phat tri&i them mot so quy tAc dieu 16 rieng ve chufc nang cua Ban giam doe cua to chirc mlnh; thirdrng trong mot Cong ty Ban giam doc quyd't dinh nhirng vide sau day: 1. Nhirng chinh sach quan trgng co lihn quan dd'n san xua't va tieu thu hang.
Nhirng va'n dd co 1 ien quan den vide mua ban chuyen nhirgng hoac thanh ly tai san. Cac va'n dd co lidn quan dd'n vide ky ket cac hgp ddng quan trgng. Cac va'n dd co lidn quan dd'n kien tung, tranh cha'p quan trgng. Cac va'n dd cd 1 ien quan dd'n to chirc va nhan sir quan trgng.
Cac va'n dd ma Ban giam doe da dirge dai hoi cac c6 dong cho ph ep quyd't dinh. Nhumg va'n dd khac cua Cong ty cd tdm quan trgng nguy co vhi nhirng va'n dd noi trdn. - 4- MOt chuc giam dbc co y nghTa nhu la mot cong cu lanh dao duy nhftt cua cac Cong ty Nhftt ban la "Giam doc dai didn". Luftt thufong mai doi hoi mbt Cong ty phai co mbt hay vai giam dbc co quydn lire vb mat phap ly de dai didn cho Cong ty.
Mbt "Giam doe dai didn" dupe de cu bang mot quyftt dinh cua Ban giam doc va bng nay dirpe phep ticn hanh "Nhirng hanh dbng ve mat phap luftt va ngoai phap luftt co lien quan dbn ebng vibe kinh doanh cua Cong ty". Nhirng "Doi vdi nhung uy vidn quan tri cao eftp nhftt, Ban giam doc chi la ngirbi dudi quyen, thira hanh mdnh ldnh cua ho ma thoi" (29). Qua cac khai nidm vd giam dbc doanh nghidp nhu trdn, theo tac gia co th$ dua ra mot khai nidm chung nhftt vd giam doe doanh nghidp trong co che thi tnrbng nhu sau: Giam doe doanh nghidp la ngubi duoc chu so hiru doanh nghidp giao cho quydn quan ly dieu hanh doanh nghidp theo chd db mot thu tnrbng, chiu trach nhidm tnrdc ngubi chu sb hiru vd moi hoat dong cua doanh nghidp cung nhir ket qua cua cac hoat dong do. Dong thbi duoc hubng thu lao tuong xirng vdi ket qua mang lai.
Trong kdt luftn nay dupe dd eftp ddn mot noi dung chung cho moi giam dbc cua cac doanh nghidp b cac loai hinh sb him khac nhau. Trong thuc td' cd doanh nghidp ngubi chu sb him dong thbi la giam dbc. Doi vdi doanh nghidp Nha nude thl giam doe la ngubi do nha nude bb nhidm va hubng hrong theo chd' do nha nude quy dinh. DAC DIEM LAO DONG VA YEU CAU DOI V6l GIAM DOC DOANH NGHIEP 1.
Giam doe la mot nghe Hidn nay trong giai doan chuybn dbi sang ndn kinh td thi tnrbng thl giam doe phai la mbt nghd. Ma mudn cd nghd phai cd dao tao. Tuy nhidn vide dao tao giam doe khong chi didn ra b tnrbng ldp ma phai chu trong qua trinh tir dao tao. Hoc hoi trong sach vb, due rut ra kinh nghidm cua ban thftn, cua ddng nghiep.
Du dao tao bang each nao thi giam dbc cung phai nam cho dirpe nghd va lion thd nua phai cd tay nghd cao (22).