Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Ở nước ngoài, đặc biệt là các nước Trung Quốc và Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, đã có các công trình nghiên cứu về công tác xây dựng Đảng nói chung, trong đó đề cập đến vấn đề xây dựng đội ngũ đảng viên và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên. Nghiên cứu về đảng viên và chất lượng đội ngũ đảng viên Pheng Sỏn Khun Thoong Khăm (2008), Chất lượng đội ngũ đảng viên nông thôn các tỉnh miền Trung nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay [91]. Luận án đã khái quát, làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng đội ngũ đảng viên; đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ đảng viên nông thôn các tỉnh miền Trung nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, từ đó đưa ra hệ thống các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, trong đó đặc biệt chú ý coi trọng công tác quản lý, giáo dục đảng viên.
Những vấn đề lý luận cơ bản và giải pháp mà luận án đưa ra là cơ sở khoa học giúp nghiên cứu sinh vận dụng, nghiên cứu xây dựng các giải pháp trong nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên ở các học viện, trường đại học CAND. Đổng Liên Tường (Chủ biên) (2010), Cải cách xã hội Trung Quốc và những sáng tạo đổi mới trong xây dựng đảng cơ sở [111]. Cuốn sách tập trung chỉ ra những vấn đề cần giải quyết trong công tác xây dựng đảng cơ sở kể từ khi Trung Quốc thực hiện cải cách, mở cửa. Tác giả khẳng định: Cần tăng cường giáo dục lý luận chính trị, niềm tin cho cán bộ, đảng viên, giáo viên, học sinh trong trường, nâng cao khả năng phân tích giải quyết vấn đề bằng phương pháp, quan điểm và lập trường khoa học, tự giác ngăn chặn sự xâm nhập của các tư tưởng sai lầm biến chất, kiên định đối với chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa xã hội (CNXH).
Những luận giải của tác giả góp phần gợi mở giúp nghiên cứu sinh nghiên cứu, làm rõ một vấn đề lý luận có liên quan cũng như xây dựng các giải pháp cho luận án. Mặc dù đây là công trình nghiên cứu về công tác giáo dục cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc nói chung, song cũng có nhiều điểm nghiên cứu sinh có thể tham khảo, nghiên cứu. Công trình đã phân tích, làm rõ tư tưởng chỉ đạo công tác giáo dục cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đưa ra quan điểm, xác định nhiệm vụ và phương thức đào tạo cán bộ, trong đó tập trung kết hợp giữa điều động đào tạo, chọn học tự chủ và tự học tại chức; kiên trì hoàn thiện chế độ tổ chức đào tạo; xây dựng kiện toàn chế độ cán bộ tự học tại chức; thúc đẩy cán bộ học tự chủ. Đây là những nội dung mà luận án có thể nghiên cứu, vận dụng, tham khảo để xây dựng một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND.
Công trình đề cập thực tiễn công tác xây dựng tổ chức cơ sở và đội ngũ đảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong doanh nghiệp phi công hữu cùng vấn đề kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tuy không trực tiếp nghiên cứu về đối tượng đội ngũ đảng viên sinh viên, tuy nhiên công trình đã gợi mở thêm một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tiêu chuẩn đảng viên để nghiên cứu sinh tiếp cận, nghiên cứu. Trên cơ sở đánh giá khái lược về tình hình thực hiện xây dựng văn hóa chính trị trong Đảng Cộng sản Trung Quốc và yêu cầu tất yếu đối với việc xây dựng văn hóa liêm chính trong Đảng Cộng sản Trung Quốc, tác giả đưa ra hệ thống giải pháp xây dựng văn hóa liêm chính cho cán bộ, đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong đó nhấn mạnh vai trò công tác giáo dục để xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan khoa học cho cán bộ, đảng viên; đồng thời thể chế hóa, tiêu chuẩn hóa các hành vi liêm chính gắn với vị trí, chức danh việc làm. Đặc biệt, phát huy tính tiên phong, gương mẫu trong nêu gương liêm chính đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Trong bài viết của mình, tác giả trình bày khái quát lịch sử, quá trình ra đời quan điểm “Chất lượng đảng viên quan trọng hơn số lượng” của Trần Vân đưa ra trong bài báo “Làm thế nào để trở thành đảng viên Đảng Cộng sản” vào năm 1939. Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn công tác xây dựng đội ngũ đảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, tác giả đi đến khẳng định “giá trị thời đại, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn” đối với luận điểm này. Đây là khẳng định mang tính khoa học quan trọng góp phần giúp nghiên cứu sinh vận dụng trong xác định phương châm, phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND. Trương Thụ Quân (2013), Không ngừng nâng cao trình độ quản lý đảng viên và xây dựng Đảng theo yêu cầu khoa học hóa công tác xây dựng Đảng [95].
Trên cơ sở khẳng định vị trí, ý nghĩa tầm quan trọng của công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên và nâng cao trình độ quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên của các cấp ủy, tổ chức đảng góp phần tăng cường công tác xây dựng Đảng nói chung và năng lực, hiệu lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên, trong đó nhấn mạnh thực hiện nghiêm khắc kiểm tra, giám sát; hoàn thiện các chế độ, quy định phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm kỷ luật, kịp thời phát hiện, uốn nắn, nhắc nhở sai phạm, xử lý nghiêm đảng viên vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước. Đặng Kiến Bình (2016), Chất lượng đảng viên ngày càng được nâng cao, công tác xây dựng các tổ chức cơ sở đảng tiếp tục được củng cố [7]. Tác giả đánh giá thực trạng số lượng đội ngũ đảng viên và tổ chức cơ sở đảng năm 2015, đưa ra các giải pháp tiếp tục bảo đảm, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ đảng viên, trong đó tập trung tăng cường chức năng chính trị, lãnh đạo chính trị của các tổ chức cơ sở đảng; nắm vững đường lối chính trị của CNXH đặc sắc Trung Quốc theo tư tưởng Tổng bí thư Tập Cận Bình.
Coi trọng công tác phát triển đảng viên, hoàn thiện cơ cấu đảng viên. Tăng 11 cường công tác giáo dục, quản lý đảng viên, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên toàn diện; tăng cường phát triển tổ chức cơ sở đảng đảm bảo yêu cầu “ở đâu có quần chúng, ở đó có Đảng”. Phát huy vai trò của cấp ủy, người đứng đầu trong xây dựng đảng ở cơ sở, coi đây là “thành quả chính trị to lớn nhất”. Những giải pháp quan trọng mà tác giả đưa ra là nguồn tư liệu giúp định hướng để nghiên cứu sinh vận dụng xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng đảng viên là sinh viên các học viện, trường đại học CAND.
Lê Tự Cường (2018), Tiêu chuẩn đảng viên đủ tư cách chưa bao giờ “phai nhạt” [24]. Bài viết khẳng định: “Để mỗi đảng viên không chỉ là một chiến sĩ kiểu mẫu, mà đồng thời là một thủ lĩnh của quần chúng ngoài đảng”, việc lồng ghép tiêu chuẩn đảng viên, phẩm chất đảng viên, tu dưỡng đảng viên đã trở thành nền tảng cho sự phát triển và lớn mạnh không ngừng của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Người đảng viên Đảng Cộng sản phải thực sự “nhất tâm mưu cầu lợi ích của nhân dân”; phải có thực tài, học tập thực tế, nếu không sẽ không thể hiện được vai trò gương mẫu, đi đầu trong quần chúng. Đồng thời phải thường xuyên tiến hành phê bình và tự phê bình, giáo dục, kiểm tra, thi hành kỷ luật nghiêm khắc.
Đây cũng là biện pháp quan trọng để bảo đảm cho đảng viên thực hiện và giữ vững các tiêu chuẩn đối với người đảng viên Đảng Cộng sản, nhất là trong tình hình hiện nay. Tài Thanh Bình (2019), Nâng cao chất lượng giáo dục và quản lý đảng viên [8]. Bài viết khẳng định vai trò của đảng viên “là tế bào của cơ thể tổ chức đảng”. Do đó, “chỉ khi đảng viên có nhiều sinh lực thì cơ thể của đảng mới khỏe được”.
Để có đội ngũ đảng viên chất lượng, cần coi trọng và phát huy vai trò của công tác quản lý và giáo dục đảng viên toàn diện, chặt chẽ, trong đó cần duy trì tốt tiêu chuẩn chính trị và nâng cao chất lượng nguồn đảng viên. Trang bị lý luận và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo. Trong đó, định kỳ hàng tháng thực hiện “Ngày hội học tập và thảo luận của đảng viên”, tổ chức cho đảng viên học tập lý luận chính trị, nghe báo cáo công tác chi bộ; cụ thể hóa việc học lý thuyết trừu tượng thành “Tài liệu hướng dẫn thực hành” sinh động để làm cho việc tổ chức hoạt động trở nên hấp dẫn, hiệu 12 quả hơn. Tăng cường chia sẻ kinh nghiệm hay, cách làm tốt của các đảng viên.
Tạo cơ chế phù hợp để đảng viên phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực tiễn. Thực hiện dân chủ trong đánh giá, xếp loại đảng viên, thiết lập cơ chế tự thanh lọc đảng viên, kiên quyết loại bỏ những đảng viên không làm tốt vai trò, thậm chí ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của tổ chức đảng. Tổ chức đảng cần đặc biệt chăm lo, quan tâm giúp đỡ đối với đảng viên, xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa đảng viên với tổ chức đảng. Kham Phouy Chan Tha Va Dy (2019), Chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào hiện nay [69].
Luận án phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn các tỉnh Bắc Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào; đánh giá thực trạng, chỉ ra nguyên nhân và những vấn đề đặt ra; từ đó xác định yếu tố tác động, mục tiêu, phương hướng và các giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào đến năm 2025.