Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC VĂN PHÒNG ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH 1. Công chức Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh 1. Khái niệm Công chức là thuật ngữ được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng quan niệm thì chưa thống nhất. Sự khác nhau trong quan niệm về công chức được quyết định bởi các yếu tố như thể chế chính trị, thể chế hành chính, truyền thống, sự phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố văn hóa [33].
Ở nước ta, quan niệm công chức được hình thành và phát triển liên tục theo tiến trình lịch sử, mỗi thời k khác nhau lại có những quan điểm khác nhau về công chức. Hiện nay, quy định tại Khoản 1, Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 25/11/2019: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [51]. Theo đó, công chức Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh là công dân Việt nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ tương ứng với vị trí việc làm của Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đặc điểm Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Văn phòng UBND tỉnh là cơ quan tham mưu tổng hợp, bộ máy giúp việc của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (UBND tỉnh và Chủ tịch và các Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Lãnh đạo UBND tỉnh trong quản lý, chỉ đạo, điều hành mọi hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh.
Với tính chất công việc như vậy, công chức Văn phòng UBND tỉnh có những đặc điểm sau: - Một là, công chức Văn phòng UBND tỉnh là người làm công tác chuyên môn thuộc biên chế của UBND tỉnh, có trách nhiệm tham mưu, tổng hợp, giúp việc cho UBND tỉnh, Lãnh đạo UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật. Họ là người nắm vững, hiểu rõ chính sách, pháp luật của nhà nước, am hiểu thực tiễn. - Hai là, công chức Văn phòng UBND tỉnh vừa là người giúp Lãnh đạo UBND tỉnh tiếp nhận ý kiến chỉ đạo của các cơ quan cấp trên; tổng hợp, báo cáo ý kiến tham mưu, đề xuất của các cơ quan cấp dưới; vừa là người soạn thảo các văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo, xử lý công việc của Lãnh đạo UBND tỉnh trong quản lý, điều hành. - Ba là, công chức Văn phòng UBND tỉnh phải chuẩn bị tốt mọi điều kiện cho các cuộc họp của UBND tỉnh, Lãnh đạo UBND tỉnh với bộ, ngành, cơ quan trung ương hoặc cơ quan, đơn vị địa phương.
Tháp tùng Lãnh đạo UBND tỉnh đi thăm, làm việc với cơ quan, đơn vị trong tỉnh, ngoài tỉnh. Chuẩn bị điều kiện để tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đến thăm, làm việc với tỉnh. Vì vậy, tính chất công việc của công chức Văn phòng UBND tỉnh rất đa dạng, phức tạp. - Bốn là, công chức Văn phòng UBND tỉnh ngoài việc đáp ứng các yêu cầu về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ còn phải là người am hiểu sâu sắc lĩnh vực phụ trách, chịu được áp lực công việc, giỏi công tác tham mưu, nắm vững 9 nghiệp vụ văn phòng, linh hoạt và nhạy bén trong xử lý công việc.
Tuy nhiên, với đặc thù ở nước ta, công chức có thể luân chuyển giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị nên công chức Văn phòng UBND tỉnh có thể luân chuyển hay điều động sang làm công chức Đảng, đoàn thể ở tỉnh, huyện và ngược lại. - Năm là, lao động của công chức Văn phòng UBND tỉnh là loại lao động trí tuệ, phức tạp; là một nghề đòi hỏi phải không ngừng học tập nâng cao trình độ; có khả năng phân tích, tổng hợp tốt; nắm vững các quy định của pháp luật; am hiểu thực tiễn và có bản lĩnh chính trị vững vàng. Vai trò Thời k đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, công chức có vai trò rất quan trọng, quyết định trong việc hiện thực hóa sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước về mọi mặt đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh; là nhân tố không nhỏ góp phần quyết định sự thành bại trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Đối với công chức Văn phòng UBND tỉnh, vai trò được thể hiện như sau: - Một là, đội ngũ công chức Văn phòng UBND tỉnh là một trong các yếu tố làm cho làm cho bộ máy hành chính nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả nhằm phục vụ nhân dân một cách tốt nhất.
Nếu thiếu đội ngũ công chức này, toàn bộ hệ thống thể chế gồm Hiến pháp, Luật, pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật khó có thể đi vào cuộc sống. Thông qua hoạt động của đội ngũ công chức Văn phòng UBND tỉnh, nhân dân thể hiện quyền làm chủ và thực hiện quyền kiểm tra, giám sát đối với cơ quan nhà nước. - Hai là, công chức Văn phòng UBND tỉnh là người tổng hợp, tham mưu, giúp việc cho UBND tỉnh, Lãnh đạo UBND tỉnh; góp phần vào sự thành công hay thất bại của chủ trương, đường lối và nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước. Không chỉ đem các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước vào cuộc sống, họ còn là người phản ánh nguyện vọng của 10 quần chúng nhân dân đến với Đảng và Nhà nước để có sự điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng và phù hợp với thực tiễn.
Do vậy, họ có vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với quần chúng nhân dân. - Ba là, trong quá trình hoạt động theo hệ thống thể chế, đội ngũ công chức Văn phòng UBND tỉnh một mặt làm cho bộ máy quản lý hành chính nhà nước phát huy vai trò của nó; mặt khác, phát hiện các khiếm khuyết và các sơ hở của hệ thống thể chế và cơ cấu tổ chức để tham gia với nhà nước sửa đổi, hoàn thiện hệ thống thể chế và cơ cấu tổ chức ngày càng phù hợp với thực tế để hoạt động quản lý nhà nước ngày một tốt hơn. - Bốn là, công chức Văn phòng UBND tỉnh có vai trò quan trọng trong quản lý và tổ chức công việc theo chức năng nhiệm vụ được giao. Nhiệm vụ của họ là thực thi công vụ mang tính tự quản, tự giác đúng theo pháp luật và bảo đảm tính thống nhất của thực thi quyền lực nhà nước thông qua việc giải quyết các công việc hàng ngày có tính chất quản lý, tự quản mọi mặt ở cơ quan.
- Năm là, công chức Văn phòng UBND tỉnh có vai trò trực tiếp bảo đảm việc chấp hành pháp luật, kỷ luật, kỷ cương, đạo đức, văn hóa, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và những hạn chế trong tổ chức, điều hành ngay tại cơ quan công tác. Chất lượng công chức Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh 1. Khái niệm Theo Từ điển Tiếng Việt do Nhà xuất bản Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 2007, chất lượng là: “cái tạo nên phẩm chất, giá trị con người, sự vật hoặc sự việc”, “là cái tổng thể tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật, cái làm nên sự vật này phân biệt với sự vật khác”. Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “chất lượng là một phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật, biểu thị ra bên ngoài qua các thuộc tính.
Chất 11 lượng của sự vật, hiện tượng biểu thị trình độ phát triển của nó, chất lượng càng cao thì mức độ phát triển của sự vật, hiện tượng càng lớn”. Theo Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế International Organization for Standardization): “Chất lượng là mức độ tập hợp các đặc tính vốn có đáp ứng yêu cầu”. Tổ chức American Society for Quality ASQ định nghĩa: “Chất lượng là tổng hợp những đặc tính và đặc điểm của một sản phẩm hay dịch vụ có khả năng làm thỏa mãn nhu cầu khách hàng”. Như vậy, chất lượng là một khái niệm phức tạp, đa nghĩa và có nhiều cách hiểu khác nhau.
Căn cứ các quan niệm về chất lượng như trên, có thể rút ra những điểm cơ bản về chất lượng như sau: - Chất lượng là đặc tính của bản thân đối tượng, có giá trị, đáp ứng được sự mong đợi và thỏa mãn được nhu cầu. - Để đánh giá, đo lường chất lượng, phải dựa vào các tiêu chí mang tính đặc trưng của đối tượng. - Chất lượng có sự phát triển về lượng và chất, tùy thuộc vào nhu cầu; vì vậy, mỗi giai đoạn và thời điểm khác nhau, nhu cầu khác nhau sẽ có tiêu chí đánh giá chất lượng khác nhau. Qua đó, có thể hiểu khái niệm chất lượng như sau: Chất lượng là giá trị của đối tượng, biểu hiện qua các tiêu chí mang tính đặc trưng, thỏa mãn hoặc đáp ứng được nhu cầu sử dụng.
Các tiêu chí đánh giá chất lượng có sự khác nhau vào từng giai đoạn, chịu ảnh hưởng của nhu cầu sử dụng. Với khái niệm chất lượng trên, trong phạm vi đề tài nghiên cứu về chất lượng đội ngũ công chức, có thể hiểu chất lượng của đội ngũ công chức là khả năng đáp ứng, giải quyết tốt mọi vấn đề thuộc phạm vi chức trách, nhiệm vụ, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính, đáp ứng nhu cầu của tổ chức, cá nhân trong xã hội. Tiêu chí để đánh giá chất lượng công chức cũng 12 đa dạng, có thể là sản phẩm mà công chức mang lại hay nói cách khác là mức độ hài lòng của tổ chức, cá nhân khi thực hiện các dịch vụ hành chính hoặc được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn về trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức,… của đội ngũ công chức.