Luận văn thạc sĩ mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài đầu tư trong nước và tăng trưởng kinh tế tại việt nam

Nghiên cứu mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam, phân tích tác động và triển vọng phát triển.

• Tác giả: Lê Nguyễn Quỳnh Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Định
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài, Đầu Tư Trong Nước Và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. TỔNG QUAN NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết
• 2.2. Những nghiên cứu về mặt thực nghiệm
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH VÀ HẠN CHẾ CỦA BÀI NGHIÊN CỨU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ FDI DI và tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư trong nước (DI) và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam đã trở thành một chủ đề nghiên cứu quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Từ năm 1988, khi Việt Nam bắt đầu mở cửa nền kinh tế, FDI đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh khác nhau của mối quan hệ này, từ lý thuyết đến thực tiễn.

1.1. Định nghĩa và vai trò của FDI và DI trong kinh tế

FDI và DI là hai nguồn vốn quan trọng trong phát triển kinh tế. FDI không chỉ mang lại vốn mà còn chuyển giao công nghệ và kỹ năng quản lý. DI, ngược lại, là nguồn lực nội tại giúp duy trì sự ổn định và phát triển bền vững cho nền kinh tế.

1.2. Tình hình FDI và DI tại Việt Nam trong giai đoạn 1988 2012

Trong giai đoạn từ 1988 đến 2012, Việt Nam đã thu hút một lượng lớn FDI, đặc biệt trong các lĩnh vực như sản xuất và dịch vụ. DI cũng đã có sự gia tăng đáng kể, đóng góp vào tăng trưởng GDP và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động.

II. Vấn đề và thách thức trong mối quan hệ giữa FDI và DI

Mặc dù có nhiều lợi ích từ FDI, nhưng cũng tồn tại những thách thức đáng kể. Một trong những vấn đề chính là liệu FDI có lấn át DI hay không. Nghiên cứu cho thấy rằng trong một số trường hợp, FDI có thể làm giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước.

2.1. Tác động tiêu cực của FDI đến DI

FDI có thể dẫn đến tình trạng lấn át DI, đặc biệt khi các công ty đa quốc gia sử dụng công nghệ tiên tiến và nguồn lực tài chính mạnh mẽ hơn. Điều này có thể làm giảm cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp trong nước.

2.2. Thách thức trong việc thu hút FDI bền vững

Việt Nam cần phải cải thiện môi trường đầu tư để thu hút FDI bền vững. Các chính sách cần phải được điều chỉnh để đảm bảo rằng FDI không chỉ mang lại lợi ích ngắn hạn mà còn hỗ trợ phát triển lâu dài cho nền kinh tế.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa FDI DI và tăng trưởng kinh tế

Nghiên cứu này sử dụng mô hình tự hồi quy vector (VAR) để phân tích mối quan hệ giữa FDI, DI và tăng trưởng kinh tế. Phương pháp này cho phép kiểm tra các mối quan hệ nhân quả giữa các biến trong một khung thời gian nhất định.

3.1. Mô hình VAR và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình VAR giúp phân tích mối quan hệ động giữa các biến kinh tế. Bằng cách sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 1988 đến 2012, nghiên cứu sẽ xác định các tác động của FDI và DI đến tăng trưởng kinh tế.

3.2. Các kiểm định thực nghiệm trong nghiên cứu

Nghiên cứu sẽ thực hiện các kiểm định như kiểm định nghiệm đơn vị, kiểm định Granger và phân rã phương sai để xác định mối quan hệ nhân quả giữa FDI, DI và tăng trưởng kinh tế.

IV. Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ FDI DI và tăng trưởng kinh tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa DI và tăng trưởng kinh tế. FDI không chỉ thúc đẩy DI mà còn có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam.

4.1. Mối quan hệ nhân quả giữa FDI và DI

Nghiên cứu chỉ ra rằng FDI có thể thúc đẩy DI thông qua việc tạo ra cơ hội việc làm và tăng cường năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong nước.

4.2. Tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế

FDI đã đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP của Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ. Sự chuyển giao công nghệ từ FDI cũng đã giúp nâng cao năng suất lao động.

V. Kết luận và khuyến nghị cho tương lai của FDI và DI tại Việt Nam

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng mối quan hệ giữa FDI, DI và tăng trưởng kinh tế là rất phức tạp. Chính phủ cần có các chính sách hợp lý để tối ưu hóa lợi ích từ cả hai nguồn vốn này.

5.1. Khuyến nghị chính sách cho FDI và DI

Chính phủ nên tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho cả FDI và DI, đồng thời khuyến khích sự hợp tác giữa các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.

5.2. Tương lai của FDI và DI trong bối cảnh toàn cầu hóa

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Việt Nam cần phải tận dụng tốt các cơ hội từ FDI và DI để phát triển bền vững, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 1988 đến 2012, Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của cả đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu tư trong nước (DI), đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế quốc gia. Theo dữ liệu chuỗi thời gian hằng năm, nguồn vốn FDI và DI đã có những tác động đa chiều đến tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu là xác định mối quan hệ nhân quả giữa FDI, DI và tăng trưởng kinh tế, đồng thời làm rõ vai trò của từng loại hình đầu tư trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Nghiên cứu tập trung phân tích dữ liệu từ năm 1988, thời điểm Luật Đầu tư nước ngoài có hiệu lực, đến năm 2012 nhằm đảm bảo tính đồng nhất và phản ánh chính xác xu hướng phát triển kinh tế trong hơn hai thập kỷ đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng các chính sách đầu tư phù hợp, tận dụng hiệu quả nguồn vốn FDI và DI nhằm duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định và bền vững. Kết quả nghiên cứu cũng góp phần làm rõ tranh luận về mối quan hệ bổ sung hay thay thế giữa FDI và DI, từ đó giúp định hướng chiến lược phát triển kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết kinh tế chủ đạo. Thứ nhất là lý thuyết tăng trưởng nội sinh, được phát triển bởi Romer (1986), Lucas (1988) và Barro (1991), cho rằng FDI đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dài hạn thông qua chuyển giao công nghệ và nâng cao năng suất lao động. Thứ hai là lý thuyết chiết trung (Eclectic Theory) của Dunning (1988), nhấn mạnh rằng việc thu hút FDI phụ thuộc vào các đặc điểm và lợi thế cạnh tranh của nước sở tại, đồng thời FDI có thể vừa bổ sung vừa cạnh tranh với đầu tư trong nước tùy thuộc vào môi trường kinh tế và chính sách.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm:

• Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): dòng vốn đầu tư từ nước ngoài vào Việt Nam, đo lường bằng triệu USD.
• Đầu tư trong nước (DI): tổng vốn cố định hình thành trong nước, bao gồm xây dựng, mua sắm thiết bị, chuyển đổi sang triệu USD.
• Tăng trưởng kinh tế: được đo bằng GDP thực tế theo giá so sánh năm 2005.
• Mô hình tự hồi quy vector (VAR): phương pháp phân tích mối quan hệ động giữa các biến kinh tế trong ngắn hạn.
• Kiểm định nhân quả Granger: xác định hướng tác động giữa các biến.
• Hàm phản ứng xung (IRF) và phân rã phương sai (Variance Decomposition): phân tích tác động của cú sốc và mức độ giải thích biến động của các biến trong mô hình.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian hằng năm của Việt Nam từ năm 1988 đến 2012, lấy từ các nguồn uy tín như UNCTAD và World Bank. Các biến số chính gồm lnGDP (logarit tự nhiên của GDP thực), lnFDI (logarit của FDI ròng) và lnDI (logarit của đầu tư trong nước). Việc sử dụng logarit nhằm loại bỏ xu hướng tuyến tính và chuẩn hóa dữ liệu.

Phương pháp phân tích chính là mô hình VAR, được lựa chọn vì khả năng xử lý các biến nội sinh và mối quan hệ tương hỗ giữa các biến kinh tế vĩ mô. Trước khi ước lượng, các biến được kiểm định tính dừng bằng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF). Kết quả cho thấy lnGDP dừng ở sai phân bậc hai, trong khi lnFDI và lnDI dừng ở sai phân bậc một. Độ trễ tối ưu của mô hình VAR được xác định là 3 theo các tiêu chuẩn LR, AIC, FPE và HQIC.

Quá trình phân tích bao gồm: hồi quy mô hình VAR, kiểm định tự tương quan phần dư, kiểm định tính ổn định của mô hình, kiểm định quan hệ nhân quả Granger, phân tích hàm phản ứng xung và phân rã phương sai. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 25 quan sát hàng năm, phù hợp với mục tiêu phân tích ngắn hạn và trung hạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa DI và tăng trưởng kinh tế: Kiểm định Granger cho thấy DI tác động tích cực đến GDP với mức ý nghĩa 5% (p = 0.026), đồng thời GDP cũng thúc đẩy DI (p = 0.008). Điều này khẳng định vai trò quan trọng của nguồn vốn trong nước trong việc duy trì và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

2. FDI thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và DI: FDI có tác động tích cực đến GDP (p = 0.020) và đồng thời thúc đẩy DI (p < 0.05). Kết quả này cho thấy FDI không chỉ trực tiếp góp phần vào tăng trưởng mà còn hỗ trợ, bổ sung cho đầu tư trong nước.

3. Phản ứng xung cho thấy tác động khác biệt của các biến: Cú sốc GDP tạo ra biến động rõ rệt trong DI, với DI tăng lên trong kỳ đầu tiên và dao động ổn định sau đó. Ngược lại, cú sốc DI lên GDP có tác động nhỏ và không đáng kể. Cú sốc FDI lên GDP cũng tạo ra biến động tích cực nhưng mức độ không lớn bằng tác động của DI lên GDP.

4. Mô hình VAR ổn định và không có hiện tượng tự tương quan phần dư: Tất cả các giá trị eigenvalue đều nằm trong vòng tròn đơn vị, đảm bảo tính ổn định của mô hình. Kiểm định Lagrange-multiplier cho thấy không có tự tương quan bậc 1, 2, 3 trong phần dư, đảm bảo độ tin cậy của kết quả ước lượng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết tăng trưởng nội sinh và các nghiên cứu thực nghiệm tại các quốc gia đang phát triển như Trung Quốc, cho thấy FDI có vai trò bổ sung cho DI và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa DI và GDP phản ánh thực tế rằng đầu tư trong nước là nội lực quan trọng, đồng thời tăng trưởng kinh tế cũng tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư phát triển.

Khác biệt với một số nghiên cứu tại Malaysia, nơi DI có tác động tiêu cực đến tăng trưởng dài hạn, kết quả tại Việt Nam cho thấy DI vẫn giữ vai trò chủ đạo trong việc điều tiết kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Điều này có thể do đặc thù nền kinh tế Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển nội lực và môi trường đầu tư chưa hoàn toàn thuận lợi cho FDI phát huy tối đa hiệu quả.

Phân tích hàm phản ứng xung và phân rã phương sai cung cấp cái nhìn sâu sắc về cơ chế truyền tải tác động giữa các biến, giúp minh họa rõ ràng hơn qua các biểu đồ biến động theo thời gian. Ví dụ, biểu đồ phản ứng xung cho thấy cú sốc GDP có ảnh hưởng mạnh đến DI, trong khi tác động ngược lại yếu hơn, cho thấy sự phụ thuộc của đầu tư trong nước vào tình hình kinh tế chung.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách khuyến khích đầu tư trong nước: Chính phủ cần tập trung thúc đẩy tiết kiệm và đầu tư nội địa nhằm nâng cao vai trò chủ đạo của DI trong tăng trưởng kinh tế. Các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính và cải thiện môi trường kinh doanh nên được triển khai trong vòng 3-5 năm tới.

2. Tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn FDI: Cần xây dựng các chính sách thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các ngành công nghệ cao, thân thiện môi trường và có khả năng lan tỏa công nghệ cho doanh nghiệp trong nước. Thời gian thực hiện từ 1-3 năm, phối hợp giữa Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các địa phương.

3. Phát triển cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực: Đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để tạo điều kiện thuận lợi cho cả FDI và DI phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Kế hoạch dài hạn 5-10 năm, phối hợp giữa các bộ ngành liên quan.

4. Tăng cường quản lý và giám sát dòng vốn đầu tư: Xây dựng hệ thống giám sát hiệu quả để đảm bảo nguồn vốn FDI và DI được sử dụng đúng mục đích, tránh lãng phí và rủi ro tài chính. Thực hiện ngay trong 1-2 năm tới, do các cơ quan quản lý nhà nước chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Giúp hiểu rõ mối quan hệ giữa các nguồn vốn đầu tư và tăng trưởng kinh tế, từ đó xây dựng chính sách đầu tư hiệu quả, phù hợp với điều kiện Việt Nam.

2. Các nhà đầu tư trong và ngoài nước: Cung cấp thông tin về tác động của FDI và DI đến tăng trưởng kinh tế, giúp định hướng chiến lược đầu tư và lựa chọn ngành nghề phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và học viên cao học: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu VAR, kiểm định nhân quả Granger và phân tích chuỗi thời gian trong lĩnh vực kinh tế phát triển.

4. Cơ quan quản lý và tổ chức phát triển kinh tế: Hỗ trợ trong việc đánh giá hiệu quả các chương trình thu hút đầu tư, đồng thời thiết kế các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong nước phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. FDI có tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam như thế nào?
   FDI tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế thông qua việc chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và tăng năng suất lao động. Kết quả nghiên cứu cho thấy FDI có mối quan hệ nhân quả với GDP trong ngắn hạn, hỗ trợ phát triển kinh tế.

2. Mối quan hệ giữa đầu tư trong nước và FDI ra sao?
   FDI không lấn át mà còn thúc đẩy đầu tư trong nước tại Việt Nam, tạo hiệu ứng bổ sung. FDI giúp khắc phục thiếu hụt vốn và định hướng phát triển các ngành công nghiệp trong nước.

3. Tại sao đầu tư trong nước lại quan trọng hơn trong dài hạn?
   Đầu tư trong nước là nội lực chính, có vai trò điều tiết kinh tế vĩ mô và duy trì tăng trưởng bền vững. DI phản ánh năng lực tích lũy và phát triển nội tại của nền kinh tế, ít phụ thuộc vào biến động bên ngoài.

4. Phương pháp VAR có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   VAR cho phép phân tích mối quan hệ động giữa các biến kinh tế nội sinh, xử lý được tính nội sinh và tương tác qua lại giữa FDI, DI và GDP, phù hợp với dữ liệu chuỗi thời gian.

5. Chính sách nào nên ưu tiên để tăng hiệu quả đầu tư?
   Ưu tiên phát triển đầu tư trong nước, đồng thời thu hút FDI có chọn lọc vào các ngành công nghệ cao, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện môi trường kinh doanh để tận dụng tối đa lợi ích từ cả hai nguồn vốn.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa đầu tư trong nước và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong giai đoạn 1988-2012.
• FDI có vai trò thúc đẩy cả đầu tư trong nước và tăng trưởng kinh tế, thể hiện hiệu ứng bổ sung giữa hai nguồn vốn.
• Mô hình VAR ổn định, không có hiện tượng tự tương quan phần dư, đảm bảo độ tin cậy của kết quả phân tích.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách đầu tư phù hợp, tăng cường nội lực và tận dụng hiệu quả nguồn vốn nước ngoài.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp chính sách đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và phân tích sâu hơn về tác động dài hạn của FDI và DI.

Hành động ngay hôm nay để phát huy tối đa tiềm năng của đầu tư trong nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững cho Việt Nam trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM --------------- LÊ NGUYỄN QUỲNH PHƯƠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI, ĐẦU TƯ TRONG NƯỚC VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM --------------- LÊ NGUYỄN QUỲNH PHƯƠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI, ĐẦU TƯ TRONG NƯỚC VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN NGỌC ĐỊNH TP.

Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn “Mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài, đầu tư trong nước và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Dữ liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực được thu thập từ những nguồn đáng tin cậy và các kết quả trình bày trong luận văn chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây. Nếu phát hiện có bất kỳ gian lận nào, tôi xin chịu toàn bộ trách nhiệm trước Hội đồng.HCM, tháng năm 2013 Tác giả luận văn Lê Nguyễn Quỳnh Phương TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các cụm từ viết tắt Danh mục các bảng, biểu Danh mục các hình vẽ, đồ thị Tóm tắt. Tổng quan những nghiên cứu trước đây.

Những nghiên cứu về mặt lý thuyết. Những nghiên cứu về mặt thực nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Dữ liệu nghiên cứu. Nội dung và các kết quả nghiên cứu. Kiểm định nghiệm đơn vị (Unit root Test). Độ trễ tối ưu mô hình VAR.

Hồi quy mô hình VAR. Kiểm định tự tương quan phần dư. Kiểm định tính ổn định của mô hình VAR. Quan hệ nhân quả Granger.

Hàm phản ứng xung (IRF – Impulse Response Function). Phân rã phương sai (Variance Decomposition) .49 Tài liệu tham khảo Phụ lục TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT Cụm viết tắt Tên đầy đủ tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng Việt Outward Foreign Direct FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài Investment DI Domestic Investment Đầu tư trong nước GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội Real gross fixed capital GFCF Tổng vốn cố định formation Vector Autoregression VAR Mô hình tự hồi quy vector Model Phương pháp OLS Ordinary Least Squares bình phương nhỏ nhất ECM Error Correction Model Mô hình hiệu chỉnh sai số Mô hình vector VECM Var Error Correction Model hiệu chỉnh sai số Autoregressive Phương pháp ARDL Distributed Lag phân phối trễ tự hồi quy FEM Fixed Effects Model Mô hình hiệu ứng cố định Mô hình hiệu ứng REM Random Effects Model ngẫu nhiên United Nations Conference Hội nghị liên hiệp quốc tế UNCTAD on Trade and Development về thương mại và phát triển WB World Bank Ngân hàng thế giới TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 2.1: Tóm tắt các công trình nghiên cứu trước đây Bảng 3.1: Tóm tắt các biến nghiên cứu Bảng 4.1: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị cho biến lnGDP Bảng 4.2: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị cho biến lnFDI Bảng 4.3: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị cho biến lnDI Bảng 4.2: Lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình Bảng 4.3: Hồi quy VAR Bảng 4.4: Kiểm định tự tương quan Bảng 4.5: Tính ổn định mô hình VAR Bảng 4.6: Kiểm định quan hệ nhân quả Bảng 4.1: Phản ứng xung của cú sốc trong GDP lên DI Bảng 4.2: Phản ứng xung của cú sốc trong DI lên GDP Bảng 4.3: Phản ứng xung của cú sốc trong FDI lên GDP Bảng 4.4: Phản ứng xung của cú sốc trong FDI lên DI Bảng 4.8: Kết quả phân rã phương sai của biến GDP Bảng 4.1: Phân rã phương sai của biến GDP TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 4.5: Tính ổn định mô hình VAR Hình 4.1: Phản ứng xung của cú sốc trong GDP lên DI Hình 4.2: Phản ứng xung của cú sốc trong DI lên GDP Hình 4.3: Phản ứng xung của cú sốc trong FDI lên GDP Hình 4.4: Phản ứng xung của cú sốc trong FDI lên DI Hình 4.1: Biểu đồ phân rã phương sai của biến GDP TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Tóm tắt Bài nghiên cứu xác định mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI, đầu tư trong nước DI và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1988 đến năm 2012. Bài nghiên cứu sử dụng mô hình tự hồi quy vector VAR thông qua các kiểm định thực nghiệm như kiểm định nghiệm đơn vị, quan hệ nhân quả Granger, hàm phản ứng xung và phân rã phương sai nhằm thực hiện mục tiêu và trả lời các câu hỏi nghiên cứu xoay quanh đề tài. Kết quả nghiên cứu cho thấy trong ngắn hạn có một mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa DI và tăng trưởng kinh tế, FDI có vai trò thúc đẩy DI và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam.

Nắm bắt mối quan hệ giữa hai nguồn vốn DI, FDI với tăng trưởng tại Việt Nam giúp chính phủ xây dựng các chính sách khuyến khích và sử dụng nguồn vốn đầu tư có hiệu quả cho từng thời kỳ. Nguồn vốn đầu tư trong điều kiện hơn 10 năm đổi mới và vốn FDI 25 năm qua đã thu được những thành tựu quan trọng và trong xu thế toàn cầu hóa đối với Việt Nam nói riêng cũng như các quốc gia đang phát triển nói chung, việc tận dụng nội lực và ngoại lực vượt qua khủng hoảng và duy trì mục tiêu tăng trưởng ổn định là một trong những mục tiêu hàng đầu. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giới thiệu Toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới là một trong những xu hướng vận động chủ yếu của nền kinh tế, mở cửa và hội nhập các nền kinh tế quốc gia và khu vực trở thành điều kiện bắt buộc của sự phát triển.

Vấn đề tăng trưởng lâu bền, tốc độ cao và dịch chuyển cơ cấu trở thành quản lý phát triển cho mọi nền kinh tế hiện đại. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng ấy, đầu tư trong nước luôn là nguồn đóng góp to lớn vào tăng trưởng kinh tế của quốc gia chủ nhà, là nguồn vốn cơ bản, có vai trò quyết định chi phối mọi hoạt động đầu tư phát triển trong nước, DI được xem là nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt DI cũng là một công cụ hiệu quả trong việc tạo ra công ăn việc làm cho nền kinh tế… Bên cạnh yếu tố quyết định của nội lực thì nguồn vốn FDI trong 25 năm qua (Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VIII, kỳ họp thứ 2 thông qua vào ngày 29/12/1987. Hiệu lực: 09/01/1988) đóng vai trò hết sức quan trọng tạo nên đà tăng trưởng kinh tế, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam nói riêng và các quốc gia trên thế giới nói chung. Có rất nhiều nghiên cứu tranh luận về mối quan hệ giữa FDI và DI, FDI và tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, các bằng chứng thực nghiệm cho thấy rằng mối quan hệ nhân quả giữa FDI, DI và tăng trưởng kinh tế vẫn còn là một câu hỏi không rõ ràng, trong khi đó, nghiên cứu các mối quan hệ nhân quả giữa các nhân tố này cho một phân tích cụ thể với một quốc gia là rất quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách nhằm thiết kế các chính sách đầu tư thích hợp. Tuy nhiên, có rất ít nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ nhân quả đồng thời của ba nhân tố FDI, DI và tăng trưởng kinh tế, hầu hết các nghiên cứu chỉ tập trung vào nghiên cứu mối quan hệ của hai trong ba nhân tố. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Chính vì thế, tôi chọn đề tài “Mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài, đầu tư trong nước và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam” để nghiên cứu trong luận văn của mình. Tôi thực hiện bài nghiên cứu với mục tiêu xác định mối quan hệ của nguồn vốn FDI, DI và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam.

Vai trò của từng loại hình đầu tư đối với tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam cũng như mối quan hệ giữa hai loại hình đầu tư chủ yếu này. Nghiên cứu sẽ lần lượt giải quyết các câu hỏi xoay quanh mối quan hệ nhân quả của nguồn vốn FDI, DI và tăng trưởng kinh tế:  Có mối quan hệ giữa hai loại hình đầu tư FDI, DI tại Việt Nam hay không?  FDI thúc đẩy hay ấn át DI tại Việt Nam?  Có hay không mối quan hệ giữa DI với tăng trưởng kinh tế và giữa FDI với tăng trưởng kinh tế?  FDI, DI tác động đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam như thế nào? Đề tài sẽ thông qua phân tích thực nghiệm bằng mô hình VAR cho dữ liệu chuỗi thời gian hằng năm nghiên cứu tác động của các biến kinh tế FDI, DI và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong khoảng thời gian từ năm 1988 - 2012. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Cấu trúc của luận văn gồm những phần chủ yếu sau: Phần 2: tổng quan về các bài ngiên cứu trước đây mối quan hệ giữa nguồn vốn FDI, DI và tăng trưởng kinh tế. Phần 3: trình bày phương pháp nghiên cứu, lựa chọn mô hình, trình bày về kỹ thuật VAR cùng những ưu và nhược điểm, giải thích các biến và nguồn dữ liệu dùng trong mô hình.

Phần 4: nội dung và các kết quả thực nghiệm tại Việt Nam. Phần 5: kết luận, khuyến nghị chính sách và hạn chế của bài nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tổng quan những nghiên cứu trước đây 2.

Những nghiên cứu về mặt lý thuyết Trong lịch sử phát triển các nước và trên phương diện lý luận chung, bất kỳ một quốc gia nào cũng phải sử dụng chủ yếu nguồn lực nội bộ để phát triển kinh tế. Bằng cách sử dụng nguồn vốn trong nước có hiệu quả mới nâng cao được vai trò của nó và thực hiện được các mục tiêu quan trọng đề ra của quốc gia. Nguồn vốn trong nước là nguồn có tính chất quyết định, có vai trò chủ yếu thì nguồn vốn nước ngoài là nguồn bổ sung quan trọng trong những bước đi ban đầu cho sự phát triển. Điều này được thể hiện trên các vai trò bổ sung nguồn vốn cho đầu tư khi mà tích luỹ nội bộ nền kinh tế còn thấp.