Mở Rộng Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại Ngân Hàng BIDV Chi Nhánh Vũng Tàu Côn Đảo

Luận văn thạc sĩ toán học phân tích 0835 mở rộng hoạt động thanh toán quốc tế tại nhtm cp đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh vũng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Trần Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Đào Minh Phúc
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Mở Rộng Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NHTM
• 1.1. Tổng quan về hoạt động TTQT
• 1.1.1. Khái niệm TTQT
• 1.1.2. Đặc điểm TTQT
• 1.1.3. Vai trò TTQT
• 1.1.3.1. Đối với nền kinh tế
• 1.1.3.2. Đối với ngân hàng
• 1.1.3.3. Đối với khách hàng
• 1.2. Phương thức thanh toán quốc tế chủ yếu
• 1.2.1. Phương thức tín dụng chứng từ
• 1.2.2. Phương thức nhờ thu
• 1.3. Hệ thống văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động TTQT
• 1.3.1. Văn bản pháp lý mang tính chất quốc tế
• 1.3.2. Văn bản pháp lý của Việt Nam
• 1.4. Mở rộng hoạt động dịch vụ TTQT của NHTM
• 1.4.1. Quan điểm mở rộng dịch vụ TTQT
• 1.4.2. Nội dung tiêu chí mở rộng hoạt động dịch vụ TTQT
• 1.4.3. Sự cần thiết của việc mở rộng hoạt động TTQT
• 1.4.4. Chỉ tiêu đánh giá mở rộng hoạt động TTQT của NHTM
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến mở rộng hoạt động TTQT của NHTM
• 1.5.1. Yếu tố khách quan
• 1.5.1.1. Chính sách vĩ mô của NHNN
• 1.5.1.2. Những yếu tố thuộc về khách hàng
• 1.5.2. Yếu tố chủ quan
• 1.5.2.1. Mô hình tổ chức quản lý của NHTM
• 1.5.2.2. Trình độ nghiệp vụ của cán bộ
• 1.5.2.3. Công nghệ ngân hàng
• 1.5.2.4. Uy tín, thương hiệu ngân hàng
• 1.5.2.5. Mạng lưới ngân hàng đại lý
• 1.6. Kinh nghiệm mở rộng dịch vụ TTQT ở trong và ngoài nước
• 1.6.1. Kinh nghiệm phát triển dịch vụ TTQT của ngân hàng nước ngoài
• 1.6.2. Kinh nghiệm phát triển dịch vụ TTQT của ngân hàng Việt Nam
• 1.6.3. Bài học kinh nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI BIDV CHI NHÁNH VŨNG TÀU CÔN ĐẢO
• 2.1. Tổng quan về BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo
• 2.1.1. Giới thiệu khái quát BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo
• 2.1.3. Chức năng hoạt động
• 2.1.4. Mục tiêu hoạt động
• 2.1.5. Các sản phẩm dịch vụ chính
• 2.1.6. Mạng lưới hoạt động của chi nhánh
• 2.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo giai đoạn 2017 – 2019
• 2.2.1. Cơ cấu hoạt động huy động vốn
• 2.2.2. Cơ cấu dư nợ tín dụng cho vay theo thời hạn
• 2.2.3. Cơ cấu huy động vốn theo thành phần kinh tế
• 2.2.4. Cơ cấu huy động vốn theo loại tiền gửi
• 2.3. Thực trạng mở rộng hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo
• 2.3.1. Tăng trưởng về quy mô hoạt động TTQT
• 2.3.1.1. Cơ cấu tăng trưởng doanh số TTQT
• 2.3.1.2. Cơ cấu tăng trưởng về khách hàng sử dụng TTQT
• 2.3.2. Đa dạng các sản phẩm dịch vụ TTQT
• 2.3.2.1. Phương thức nhờ thu
• 2.3.2.2. Phương thức thanh toán chuyển tiền
• 2.3.2.3. Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ
• 2.3.3. Chất lượng dịch vụ TTQT
• 2.3.4. Tăng trưởng thu nhập từ phí dịch vụ TTQT
• 2.3.5. Các chỉ tiêu trực tiếp
• 2.3.6. Kiểm soát rủi ro TTQT
• 2.4. Đánh giá nhu cầu và khả năng đáp ứng TTQT của BIDV chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo
• 2.4.1. Nhu cầu sử dụng TTQT
• 2.4.2. Khả năng đáp ứng của ngân hàng
• 2.4.2.1. Năng lực tài chính
• 2.4.2.2. Trình độ nguồn nhân lực
• 2.4.2.3. Về công nghệ
• 2.4.2.4. Uy tín thương hiệu
• 2.4.2.5. Hệ thống mạng lưới
• 2.5. Đánh giá kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân hạn chế của hoạt động TTQT tại chi nhánh
• 2.5.1. Về kết quả đạt được
• 2.5.2. Về mặt hạn chế
• 2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.5.3.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.5.3.2. Nguyên nhân chủ quan
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG TTQT TẠI BIDV CHI NHÁNH VŨNG TÀU CÔN ĐẢO
• 3.1. Định hướng mục tiêu mở rộng hoạt động TTQT và tầm nhìn đến 2025
• 3.1.1. Dự báo tình hình phát triển kinh tế xã hội tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
• 3.1.2. Mục tiêu hoạt động kinh doanh
• 3.1.3. Định hướng mở rộng hoạt động TTQT tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo
• 3.2. Giải pháp mở rộng hoạt động TTQT
• 3.2.1. Nâng cao trình độ nguồn nhân lực
• 3.2.2. Tăng cường khảo sát nhu cầu và thu hút khách hàng
• 3.2.3. Đa dạng các sản phẩm dịch vụ TTQT
• 3.2.4. Quy định áp dụng mức phí và cải tiến quy trình nghiệp vụ TTQT
• 3.2.5. Nâng cao chất lượng dịch vụ TTQT
• 3.2.6. Tăng cường kiểm soát rủi ro
• 3.2.7. Tăng cường hiện đại hóa cơ sở vật chất, thiết bị, công nghệ
• 3.2.8. Nâng cao uy tín thương hiệu
• 3.2.9. Tăng cường mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý
• 3.2.10. Các giải pháp khác
• 3.2.10.1. Tăng cường nâng cao hoạt động xuất nhập khẩu
• 3.2.10.2. Tăng cường tiếp thị sản phẩm dịch vụ TTQT
• 3.3. Kết luận và kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo

Hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các giao dịch thương mại quốc tế. Ngân hàng này không chỉ cung cấp dịch vụ chuyển tiền quốc tế mà còn hỗ trợ khách hàng trong việc thực hiện các giao dịch tài chính phức tạp. Với sự phát triển của nền kinh tế toàn cầu, nhu cầu về dịch vụ thanh toán quốc tế ngày càng tăng cao, đặc biệt là tại các khu vực có hoạt động xuất nhập khẩu sôi động như Vũng Tàu Côn Đảo.

1.1. Khái Niệm Và Vai Trò Của Thanh Toán Quốc Tế

Thanh toán quốc tế là quá trình chuyển giao tiền tệ giữa các bên ở các quốc gia khác nhau. Vai trò của nó không chỉ giúp thúc đẩy thương mại mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường và tăng cường hợp tác quốc tế.

1.2. Các Dịch Vụ Thanh Toán Quốc Tế Tại BIDV

BIDV cung cấp nhiều dịch vụ thanh toán quốc tế như chuyển tiền, tín dụng chứng từ và nhờ thu. Những dịch vụ này giúp khách hàng thực hiện các giao dịch một cách nhanh chóng và an toàn.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo

Mặc dù hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như quy trình phức tạp, chi phí cao và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác đang ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

2.1. Quy Trình Thanh Toán Phức Tạp

Quy trình thanh toán quốc tế thường gặp nhiều bước phức tạp, từ việc chuẩn bị hồ sơ đến việc thực hiện giao dịch. Điều này có thể gây khó khăn cho khách hàng, đặc biệt là những người mới tham gia vào thị trường quốc tế.

2.2. Chi Phí Cao Trong Giao Dịch

Chi phí giao dịch thanh toán quốc tế tại BIDV có thể cao hơn so với một số ngân hàng khác. Điều này có thể làm giảm sức cạnh tranh và khiến khách hàng tìm kiếm các lựa chọn khác.

III. Phương Pháp Mở Rộng Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại BIDV

Để mở rộng hoạt động thanh toán quốc tế, BIDV cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ, cải tiến quy trình và tăng cường tiếp thị là những yếu tố quan trọng giúp ngân hàng thu hút thêm khách hàng.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ

Cải thiện chất lượng dịch vụ thanh toán quốc tế là yếu tố then chốt. BIDV cần đào tạo nhân viên và đầu tư vào công nghệ để nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

3.2. Cải Tiến Quy Trình Giao Dịch

Đơn giản hóa quy trình giao dịch sẽ giúp khách hàng dễ dàng hơn trong việc thực hiện các giao dịch thanh toán quốc tế. Việc áp dụng công nghệ mới có thể giúp giảm thiểu thời gian và chi phí.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại BIDV

Hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo đã mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng và ngân hàng. Các doanh nghiệp có thể thực hiện giao dịch nhanh chóng và an toàn, từ đó thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.

4.1. Tăng Cường Xuất Nhập Khẩu

Dịch vụ thanh toán quốc tế giúp các doanh nghiệp dễ dàng thực hiện các giao dịch xuất nhập khẩu, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

4.2. Hỗ Trợ Khách Hàng Tối Đa

BIDV không chỉ cung cấp dịch vụ thanh toán mà còn hỗ trợ khách hàng trong việc tư vấn và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình giao dịch.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại BIDV

Hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV Vũng Tàu Côn Đảo có tiềm năng phát triển lớn. Với những biện pháp cải tiến và mở rộng, ngân hàng có thể nâng cao vị thế cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Tương Lai

BIDV cần xác định rõ định hướng phát triển trong lĩnh vực thanh toán quốc tế, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp để mở rộng thị trường.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Ngân Hàng

Ngân hàng cần tăng cường đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó thu hút thêm khách hàng và mở rộng hoạt động thanh toán quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, hoạt động ngoại thương của Việt Nam đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2019 đạt trên 517 tỷ USD. Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, vị thế của một trung tâm công nghiệp năng lượng, cảng biển và du lịch trọng điểm phía Nam đã tạo nên dung lượng thị trường thanh toán ngoại thương vô cùng sôi động. Địa phương sở hữu ngành khai thác dầu khí với sản lượng hàng năm đạt trên 13 triệu tấn dầu thô, cùng ngành xuất khẩu thủy hải sản đạt giá trị trên 1,4 tỷ USD mỗi năm. Nhu cầu thanh toán xuyên biên giới của cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu, các công ty liên doanh như Vietsovpetro, cùng luồng kiều hối từ kiều bào và du học sinh trên địa bàn ngày càng gia tăng mạnh mẽ.

Thực tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo cho thấy, mặc dù đơn vị là một trong 4 chi nhánh chủ lực trên địa bàn tỉnh, hoạt động thanh toán quốc tế vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng kinh tế khu vực. Quy mô doanh số thanh toán quốc tế của chi nhánh còn khiêm tốn, danh mục sản phẩm chủ yếu tập trung vào các nghiệp vụ truyền thống, và số lượng khách hàng doanh nghiệp sử dụng dịch vụ định kỳ chỉ chiếm khoảng 12% trong tổng số doanh nghiệp có quan hệ tín dụng. Tỷ trọng thu nhập từ phí dịch vụ thanh toán quốc tế trong cơ cấu tổng thu nhập thuần ngoài lãi vẫn ở mức thấp, chưa tạo ra bước đột phá về doanh thu dịch vụ.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích toàn diện thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế tại BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo giai đoạn 2017 - 2019, từ đó nhận diện các nút thắt về cơ chế, sản phẩm và công nghệ. Trên cơ sở đó, tác giả xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ và kiến nghị cụ thể nhằm mở rộng quy mô, gia tăng thị phần và nâng cao năng lực cạnh tranh cho chi nhánh đến năm 2025. Công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi hỗ trợ chi nhánh nâng tỷ trọng thu phí dịch vụ thanh toán quốc tế lên mức 15% đến 20% trong tổng thu nhập dịch vụ, đồng thời hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh trong giao dịch thương mại quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng thương mại được định hình dựa trên lý thuyết trung gian tài chính và mô hình chuỗi giá trị dịch vụ ngân hàng hiện đại. Mở rộng dịch vụ thanh toán quốc tế được hiểu là quá trình gia tăng quy mô giao dịch, đa dạng hóa danh mục sản phẩm, cải thiện chất lượng phục vụ và tối ưu hóa quản trị rủi ro nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Khung lý thuyết của luận văn tích hợp 4 khái niệm và phương thức cốt lõi:

• Thanh toán quốc tế (International Payment): Quá trình thực hiện các nghĩa vụ chi trả tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại hoặc phi thương mại giữa các chủ thể ở các quốc gia khác nhau thông qua mạng lưới ngân hàng trung gian.
• Phương thức tín dụng chứng từ (Letter of Credit - L/C): Cam kết thanh toán vô điều kiện bằng văn bản của ngân hàng phát hành đối với người thụ hưởng khi xuất trình bộ chứng từ hợp lệ, chịu sự điều chỉnh của Quy tắc thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ UCP 600 và Tập quán ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế ISBP 681.
• Phương thức nhờ thu chứng từ (Documentary Collection): Phương thức thanh toán mà người xuất khẩu ủy thác cho ngân hàng thu hộ tiền từ người nhập khẩu căn cứ trên hối phiếu và bộ chứng từ giao hàng, tuân thủ Quy tắc thống nhất về Nhờ thu URC 522 của Phòng Thương mại Quốc tế.
• Phương thức chuyển tiền quốc tế (Telegraphic Transfer - T/T): Lệnh thanh toán điện tử thực hiện qua hệ thống SWIFT, trong đó ngân hàng chuyển tiền theo yêu cầu của người chuyển cho người thụ hưởng ở nước ngoài.

Hoạt động này đồng thời chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm Luật các công cụ chuyển nhượng năm 2005, Pháp lệnh Ngoại hối năm 2006 và Thông tư số 03/2008/TT-NHNN về cung ứng dịch vụ ngoại hối.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp với kỹ thuật phân tích thống kê mô tả nhằm xử lý nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập tại BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 36 báo cáo tài chính tháng, báo cáo tổng kết kinh doanh năm và hơn 1.200 hồ sơ giao dịch thanh toán quốc tế phát sinh trong giai đoạn từ ngày 01/01/2017 đến ngày 31/12/2019. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng đối với dữ liệu nội bộ nhằm bảo đảm tính toàn diện, không bỏ sót các biến động chu kỳ kinh doanh của chi nhánh.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích tỷ trọng cơ cấu kết hợp so sánh tương đối và tuyệt đối là nhằm làm rõ xu hướng chuyển dịch của từng phương thức thanh toán, đánh giá biến động thu phí dịch vụ và so sánh mức độ tăng trưởng qua từng năm tài chính. Việc kết hợp chuỗi dữ liệu 3 năm cho phép nhận diện chính xác mối quan hệ giữa chính sách phát triển sản phẩm với hiệu quả kinh doanh thực tế, tạo cơ sở thực nghiệm vững chắc cho việc dự báo chiến lược phát triển đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tại BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo giai đoạn 2017 - 2019 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Quy mô doanh số thanh toán quốc tế duy trì tốc độ tăng trưởng dương nhưng chưa đột phá: Doanh số thanh toán quốc tế năm 2017 đạt khoảng 45,2 triệu USD, tăng lên 52,8 triệu USD năm 2018 (tăng trưởng 16,8%) và đạt 61,5 triệu USD năm 2019 (tăng trưởng 16,5%). Tuy nhiên, tỷ trọng đóng góp của doanh số thanh toán quốc tế vào tổng doanh số thanh toán chung của toàn chi nhánh chỉ duy trì ở mức trung bình khoảng 8,5% đến 9,2%.
2. Cơ cấu phương thức thanh toán có sự lệch pha nghiêm trọng: Phương thức chuyển tiền (T/T) chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 68% tổng doanh số giao dịch trong suốt 3 năm. Ngược lại, phương thức tín dụng chứng từ (L/C) chỉ chiếm khoảng 22% và phương thức nhờ thu (D/A, D/P) chỉ đạt khoảng 10% tổng doanh số.
3. Tệp khách hàng sử dụng dịch vụ còn hạn hẹp và thiếu tính ổn định: Số lượng khách hàng doanh nghiệp tham gia giao dịch thanh toán quốc tế tại chi nhánh tăng chậm, từ 38 doanh nghiệp năm 2017 lên 49 doanh nghiệp năm 2019. Trong đó, khoảng 70% doanh số tập trung vào một số ít tập đoàn, doanh nghiệp lớn thuộc ngành dầu khí và dịch vụ hàng hải, trong khi nhóm doanh nghiệp tư nhân ngành thủy sản và chế biến xuất khẩu chỉ chiếm dưới 30%.
4. Hiệu quả thu phí dịch vụ và kiểm soát rủi ro ở mức an toàn: Thu nhập thuần từ phí dịch vụ thanh toán quốc tế tăng từ 1,85 tỷ đồng năm 2017 lên 2,65 tỷ đồng năm 2019, tương ứng mức tăng trưởng 43,2%. Tỷ lệ sai sót chứng từ được kiểm soát chặt chẽ ở mức dưới 2,8% tổng số bộ chứng từ xử lý, không để phát sinh tranh chấp pháp lý quốc tế hay nợ xấu bắt nguồn từ nghiệp vụ tài trợ thương mại.

Thảo luận kết quả

Sự áp đảo của phương thức chuyển tiền T/T phản ánh thói quen của các đối tác thương mại lâu năm trong ngành dầu khí khi họ ưu tiên tốc độ xử lý nhanh trong vòng 24 giờ và chi phí chuyển tiền thấp hơn từ 40% đến 60% so với phí phát hành L/C. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá lớn vào chuyển tiền T/T khiến ngân hàng đối mặt với nguy cơ sụt giảm nguồn thu phí dịch vụ gia tăng và hạn chế cơ hội bán chéo các sản phẩm tài trợ thương mại phức hợp.

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan:

• Về chủ quan: Mô hình quản lý nghiệp vụ tập trung chứng từ về Trung tâm Thanh toán quốc tế tại Hội sở chính đôi khi kéo dài thời gian phê duyệt hồ sơ L/C lên từ 2 đến 3 ngày làm việc. Biểu phí dịch vụ của chi nhánh còn cứng nhắc, chưa có chính sách linh hoạt cho từng phân khúc khách hàng chiến lược.
• Về khách quan: Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng ngoại như HSBC, Citibank và các ngân hàng thương mại quốc doanh lớn như Vietcombank, VietinBank trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã thu hút phần lớn các doanh nghiệp FDI có vốn đầu tư nước ngoài.

Kết quả nghiên cứu này có tính tương đồng cao với phát hiện của một nghiên cứu gần đây tại Agribank Chi nhánh Hải Châu và nghiên cứu tại VIB Chi nhánh Đà Nẵng, khi các tác giả đều khẳng định rào cản lớn nhất của các chi nhánh ngân hàng cấp 1 nằm ở sự chậm trễ trong việc số hóa quy trình và tính đơn điệu của gói giải pháp tài trợ ngoại thương. Các dữ liệu này được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng doanh số và biểu đồ tròn phân tích cơ cấu tỷ trọng các phương thức thanh toán qua các năm 2017, 2018 và 2019.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng mức tăng trưởng doanh số thanh toán quốc tế lên trên 20%/năm giai đoạn 2020 - 2025, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa và nâng cao năng lực chuyên môn đội ngũ nhân sự: Tổ chức đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu định kỳ mỗi quý cho 100% cán bộ thanh toán quốc tế và quan hệ khách hàng doanh nghiệp; khuyến khích nhân sự thi lấy các chứng chỉ quốc tế như CDCS (Chuyên gia Tín dụng chứng từ) và CSDG (Chuyên gia Bảo lãnh theo yêu cầu); hoàn thành chuẩn hóa năng lực trước quý IV/2021 do Phòng Tổ chức cán bộ và Ban Giám đốc chi nhánh trực tiếp chỉ đạo.
2. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và gói giải pháp tài trợ thương mại: Thiết kế các gói giải pháp tài trợ chuỗi cung ứng chuyên biệt cho nhóm doanh nghiệp chế biến thủy hải sản xuất khẩu, kết hợp chiết khấu bộ chứng từ hàng xuất theo L/C trả chậm với mức lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 0,5% đến 1,0%/năm; đặt mục tiêu tăng tỷ trọng phương thức L/C lên trên 30% tổng doanh số vào cuối năm 2023; thực hiện bởi Phòng Khách hàng doanh nghiệp.
3. Cải tiến quy trình giao dịch và áp dụng biểu phí linh hoạt: Rút ngắn thời gian phát hành và xử lý tu chỉnh L/C xuống dưới 4 giờ làm việc thông qua việc phân quyền kiểm tra chứng từ bước đầu cho chi nhánh; xây dựng biểu phí bậc thang giảm từ 10% đến 20% phí giao dịch đối với các doanh nghiệp cam kết duy trì số dư tiền gửi thanh toán ngoại tệ bình quân trên 500.000 USD/tháng; triển khai đồng loạt từ quý I/2021.
4. Hiện đại hóa công nghệ và đẩy mạnh kênh tiếp thị số hóa: Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn 100% khách hàng doanh nghiệp XNK dịch chuyển sang giao dịch trên nền tảng ngân hàng số BIDV iBank; tiếp cận trực tiếp hơn 120 doanh nghiệp trong các khu công nghiệp Đông Xuyên, Phú Mỹ để tiếp thị sản phẩm dịch vụ thanh toán quốc tế, phấn đấu mở rộng tệp khách hàng thường xuyên tăng tối thiểu 15% mỗi năm; chủ trì bởi Tổ Tiếp thị và Phòng Giao dịch trực thuộc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý ngân hàng thương mại: Cung cấp khung đánh giá thực tiễn giúp các nhà quản trị chi nhánh xây dựng định hướng kinh doanh, tối ưu hóa cơ cấu doanh thu từ phí dịch vụ và thiết lập mô hình quản lý nghiệp vụ tài trợ thương mại hiệu quả tại các địa bàn ven biển.
• Chuyên viên thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại: Đóng vai trò như một cẩm nang nghiệp vụ hỗ trợ phân tích chuyên sâu các quy tắc quốc tế (UCP 600, ISBP 681, URC 522), nhận diện các lỗi chứng từ phổ biến và nâng cao kỹ năng xử lý rủi ro trong giao dịch thực tế.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các tổ chức kinh tế: Giúp các giám đốc tài chính, kế toán trưởng doanh nghiệp ngoại thương nắm rõ quy trình vận hành của từng phương thức thanh toán quốc tế, từ đó lựa chọn giải pháp chuyển tiền hoặc mở L/C an toàn, tiết kiệm chi phí và tối ưu dòng tiền lưu động.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu ngành Tài chính - Ngân hàng: Là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao với chuỗi số liệu thực chứng cụ thể, phương pháp luận rõ ràng về mở rộng dịch vụ ngân hàng hiện đại trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương thức thanh toán nào chiếm tỷ trọng cao nhất tại BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo?
Phương thức chuyển tiền quốc tế (T/T) chiếm trên 68% tổng doanh số thanh toán tại chi nhánh. Lý do là phần lớn giao dịch phục vụ cho các doanh nghiệp ngành dầu khí và dịch vụ hàng hải có mối quan hệ đối tác lâu năm, đòi hỏi tốc độ chuyển tiền nhanh trong 24 giờ và mức phí giao dịch thấp.

2. Khung pháp lý quốc tế nào được áp dụng chủ yếu cho phương thức tín dụng chứng từ tại chi nhánh?
Nghiệp vụ tín dụng chứng từ (L/C) tại chi nhánh tuân thủ tuyệt đối Quy tắc thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ (UCP 600) và Tập quán ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế để kiểm tra chứng từ (ISBP 681) do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, bảo đảm tính pháp lý toàn cầu cho mọi giao dịch.

3. Đâu là rào cản lớn nhất trong việc mở rộng khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành thủy sản?
Rào cản lớn nhất là năng lực tài chính và khả năng cung cấp tài sản bảo đảm của các doanh nghiệp vừa và nhỏ còn hạn chế, khiến họ khó đáp ứng tỷ lệ ký quỹ mở L/C từ 10% đến 30% theo quy định, buộc họ phải chuyển sang các phương thức thanh toán tiềm ẩn rủi ro hơn.

4. Dữ liệu thực nghiệm của luận văn được thu thập trong khung thời gian nào?
Toàn bộ chuỗi số liệu thực chứng về doanh số, cơ cấu phương thức thanh toán và nguồn thu phí dịch vụ được thu thập liên tục trong giai đoạn 3 năm tài chính, từ ngày 01/01/2017 đến hết ngày 31/12/2019, làm căn cứ hoạch định chiến lược phát triển đến năm 2025.

5. Chi nhánh thực hiện các biện pháp gì để kiểm soát rủi ro trong thanh toán quốc tế?
Chi nhánh áp dụng quy trình thẩm định chéo nghiêm ngặt, rà soát tính nhất quán của bộ chứng từ vận tải theo UCP 600, tuân thủ hạn mức giao dịch đối với từng ngân hàng đại lý và kiểm soát chặt chẽ mục đích chuyển tiền ngoại tệ theo đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về mở rộng hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng thương mại trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.
• Đánh giá chân thực bức tranh thực trạng tại BIDV Chi nhánh Vũng Tàu Côn Đảo giai đoạn 2017 - 2019 với mức tăng trưởng doanh số bình quân đạt 16,6%/năm và thu nhập thuần từ phí tăng 43,2%.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn then chốt về sự mất cân đối phương thức thanh toán khi T/T chiếm tới 68% và tệp khách hàng còn quá phụ thuộc vào khối dầu khí.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp thực thi đồng bộ từ phát triển nguồn nhân lực, đa dạng hóa sản phẩm, tối ưu quy trình biểu phí đến ứng dụng công nghệ ngân hàng số.
• Đề xuất các kiến nghị xác đáng tới Ngân hàng Nhà nước và Hội sở chính BIDV về việc nới lỏng hạn mức ủy quyền và nâng cấp hạ tầng thanh toán tự động.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp một khung giải pháp mang tính ứng dụng thực tiễn cao, giúp chi nhánh tạo lập lợi thế cạnh tranh bền vững tại vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ. Kế hoạch triển khai các giải pháp được phân kỳ chi tiết từ năm 2021 và hướng tới mục tiêu hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu kinh doanh vào năm 2025. Để nắm bắt trọn vẹn mô hình phân tích và bộ dữ liệu thực chứng chi tiết, bạn đọc hãy tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng này ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu, luận văn đã nêu lý do chọn đề tài, đưa ra mục tiêu nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu. Từ đó, xác định phạm vi đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu và những đóng góp của luận văn giúp cho các nhà quản trị ngân hàng có thể tham khảo trong công tác mở rộng hoạt động TTQT ngày càng hiệu quả và cuối cùng là cấu trúc luận văn. Nội dung của chương này là tiền đề để thực hiện nghiên cứu ở những nội dung tiếp theo. 9 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NHTM 1.

Tổng quan về hoạt động TTQT 1. Khái niệm TTQT TTQT là quá trình thực hiện các khoản thu chi tiền tệ liên quan đến các mối quan hệ kinh tế thương mại và các mối quan hệ khác phi kinh tế giữa các cá nhân, tổ chức ở các quốc gia khác nhau. Theo Đinh Xuân Trình (1996) thanh toán quốc tế là việc thanh toán các nghiã vụ tiền tệ phát sinh có liên quan tới các quan hệ kinh tế, thương mại và các mối quan hệ khác giữa các tổ chức, các công ty và các chủ thể khác nhau của các nước. Thanh toán quốc tế là quá trình thực hiện các khoản thu chi tiền tệ quốc tế thông qua hệ thống ngân hàng trên thế giới nhằm phục vụ cho các mối quan hệ trao đổi quốc tế phát sinh giữa các nước với nhau (Trầm Thị Xuân Hương, 2010).

TTQT là NHTM thay mặt khách hàng thanh toán theo yêu cầu của khách hàng đồng thời tư vấn, hỗ trợ bảo vệ khách hàng khi sử dụng dịch vụ TTQT tại ngân hàng để hạn chế rủi ro trong thanh khoản. Ngân hàng sử dụng một số các phương thức để phục vụ khác hàng như: Phương thức chuyển tiền, phương thức nhờ thu, phương thức tín dụng chứng từ. TTQT được xem là mảng nghiệp vụ mang lại tỷ suất lợi nhuận cao thông qua các phương thức thanh toán thông dụng như; séc, ủy nhiệm thu, chi, thương phiếu, lệnh chi…Ngân hàng thay mặt khách hàng thực hiện thanh toán về hàng hóa và dịch vụ thông qua thanh toán bù trừ, chuyển khoản qua mạng lưới thanh toán điện tử trong nội bộ hệ thống ngân hàng hay khác hệ thống ngân hàng, chuyển khoản trong nước hay nước ngoài (Trần Hoàng Ngân và cộng sự, 2010). Từ các khái niệm trên tóm lại: TTQT diễn ra trên phạm vi toàn cầu, phục vụ các giao dịch thương mại, đầu tư, hợp tác quốc tế thông qua mạng lưới ngân hàng thế giới.

TTQT là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về 1 tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhân nước này với tổ chức cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với tổ chức quốc tế thông qua quan hệ các ngân hàng của các nước liên quan. Đặc điểm TTQT Theo Nguyễn Văn Tiến và Nguyễn Thị Hồng Hải (2016) thanh toán quốc tế so với thanh toán nội thương, thanh toán ngoại thương có một số đặc điểm sau: - Hoạt động TTQT chịu sự điều chỉnh của luật pháp và các tập quán quốc tế. Hoạt động TTQT tế liên quan đến các chủ thể ở hai hay nhiều quốc gia, do đó, các chủ thể khi tham gia vào hoạt động TTQT không những chịu sự điều chỉnh của luật quốc gia, mà còn phải tuân thủ các văn bản pháp lý quốc tế. Phòng thương mại quốc tế ban hành UCP, URC, INCOTERMS… tạo ra một khung pháp lý bình đẳng, công bằng cho các chủ thể khi tham gia vào hoạt động thương mại và thanh toán quốc tế, tránh những hiểu lầm đáng tiếc xảy ra.

- Hoạt động TTQT được thực hiện phần lớn thông qua hệ thống ngân hàng. Trừ một số lượng rất nhỏ hàng hóa xuất nhập khẩu (viết tắt là XNK) được mua bán qua con đường tiểu ngạch thì hầu hết kim ngạch xuất nhập khẩu của một quốc gia được phản ánh qua doanh số thanh toán quốc tế của hệ thống ngân hàng thương mại. Trong thực tiễn, người xuất khẩu và người nhập khẩu không được phép tiến hành thanh toán trực tiếp cho nhau, mà theo luật định phải thanh toán qua hệ thống ngân hàng. Việc thanh toán qua ngân hàng đảm bảo cho các khoản chi trả được thực hiện một cách an toàn, nhanh chóng và hiệu quả.

- Trong TTQT, tiền mặt hầu như không được sử dụng trực tiếp mà dùng các phương tiện thanh toán. Các phương tiện thường được sử dụng trong TTQTnhư hối phiếu, kỳ phiếu và séc thanh toán. - Trong TTQT, ít nhất một trong hai bên có liên quan đến ngoại tệ. Do việc liên quan đến ngoại tệ, nên hoạt động thanh toán quốc tế sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp của tỷ giá hối đoái và vấn đề quản lý dự trữ ngoại hối của quốc gia.

1 - Ngôn ngữ sử dụng trong thanh toán quốc tế chủ yếu bằng tiếng Anh. Đòi hỏi trình độ chuyên môn, công nghệ tương xứng với trình độ quốc tế. - Giải quyết tranh chấp chủ yếu bằng luật quốc tế. Ngoài ra còn bị chị phối bởi luật pháp các nước, bị chi phối bởi chính sách ngoại thương và chính sách ngoại hối của các quốc gia tham gia trong thanh toán.

Vai trò TTQT 1. Đối với nền kinh tế Theo Nguyễn Văn Tiến và Nguyễn Thị Hồng Hải (2016) thì TTQT có vai trò đối với nền kinh tế như: - Hoạt động TTQT đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của đất nước. Về mặt quản lý của Nhà nước TTQT giúp tập trung và quản lý nguồn ngoại tệ trong nước và sử dụng ngoại tệ một cách hiệu quả, tạo điều kiện thực hiện tốt cơ chế quản lý ngoại hối của nhà nước, quản lý hiệu quả các hoạt động xuất nhập khẩu theo chính sách ngoại thương. Thực hiện tốt hoạt động TTQT giúp gia tăng kim ngạch xuất khẩu, mở rộng quan hệ đối ngoại với các nước, góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế và qua đó góp phần tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, thanh toán quốc tế còn giúp chính phủ các nước tập trung quản lý nguồn ngoại tệ hiệu quả. Tóm lại: Hoạt động TTQT đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của mỗi quốc gia và được thể hiện trên những mặt sau: - Bôi trơn và thúc đẩy hoạt động XNK của nền kinh tế như một tổng thể. - Bôi trơn và thúc đẩy hoạt động đầu tư nước ngoài trực tiếp và gián tiếp - Thúc đẩy và mở rộng các hoạt động dịch vụ như dịch vụ hợp tác quốc tế - Tăng cường thu hút kiều hối và các nguồn lực tài chính - Thúc đẩy thị trường tài chính quốc gia hội nhập quốc tế. TTQT còn có tác dụng khuyến khích các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh XNK phát triển mở rộng quy mô và mở rộng quan hệ giao dịch với các 1 nước góp phần vào việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển (Trần Hoàng Ngân và cộng sự, 2010).

Đối với ngân hàng Trong hoạt động giao dịch thương mại quốc tế, không phải lúc nào các nhà xuất khẩu (viết tắt là NXK) và nhà nhập khẩu (viết tắt là NNK) cũng có thể thanh toán tiền hàng trực tiếp cho nhau, mà thường phải thông qua NHTM với mạng lưới chi nhánh và hệ thống ngân hàng đại lý rộng khắp toàn cầu. Khi thay mặt khách hàng thực hiện dịch vụ TTQT, các ngân hàng trở thành cầu nối trung gian thanh toán giữa hai bên mua bán. Vai trò trung gian của ngân hàng trong hoạt động TTQT: + Thanh toán theo yêu cầu của khách. + Bảo vệ quyền lợi của khách trong giao dịch thanh toán.

+ Tư vấn, hướng dẫn khách các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ TTQT nhằm hạn chế rủi ro, tạo sự tin tưởng trong giao dịch với nước ngoài. + Tài trợ vốn cho hoạt động xuất khẩu của khách hàng một cách chủ động. Hoạt động TTQT là hoạt động sinh lời của ngân hàng; Ngày nay, TTQT là một dịch vụ rất quan trọng của ngân hàng nó đem lại nguồn thu đáng kể không những về số lượng tuyệt đối mà cả về tỷ trọng. TTQT là một mắt xích quan trọng trong việc chắp nối và thúc đẩy phát triển các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng như kinh doanh ngoại tệ, tài trợ xuất nhập khẩu, bảo lãnh ngân hàng trong ngoại thương, tăng trưởng nguồn vốn huy động, đặc biệt là vốn ngoại tệ… Việc hoàn thiện và phát triển hoạt động TTQT có vai trò rất quan trọng đối với các ngân hàng, nó không chỉ là một dịch vụ thanh toán thuần túy mà còn là khâu trung tâm không thể thiếu trong dây chuyền hoạt động kinh doanh, bổ sung, hỗ trợ cho các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng.

Thông qua cung cấp dịch vụ TTQT cho khách hàng, ngân hàng thu được một khoản phí để bù đắp các chi phí và tạo ra lợi nhuận kinh doanh cần thiết. 1 Tóm lại, trong dây truyền hoạt động kinh tế đối ngoại của quốc gia, hệ thống ngân hàng tham gia và đóng vai trò trung tâm trong hầu hết các giai đoạn như: TTQT, tài trợ XNK, mua bán ngoại tệ, bảo lãnh ngân hàng trong ngoại thương… Thanh toán giữa các nước sẽ được thực hiện thông qua ngân hàng và vai trò của ngân hàng trong TTQT chính là chất xúc tác, là cầu nối, là điều kiện đảm bảo an toàn và hiệu quả cho các bên tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời tài trợ cho các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh XNK. Đối với khách hàng TTQT phục vụ nhu cầu thanh toán cho hàng hóa và dịch vụ XNK của doanh nghiệp. Điều quan trọng khi ký kết hợp đồng mua bán, lựa chọn phương thức thanh toán là việc trả lời hai câu hỏi: Thứ nhất, làm thế nào để NXK kiểm soát được hàng hóa cho đến khi thanh toán? Thứ hai, làm thế nào để NNK kiểm soát được tiền của mình cho đến khi nhận được hàng hóa? Giải pháp đối với với NXK là, họ sẽ kiểm soát hàng hóa thông qua việc kiểm soát chứng từ vận tải bằng việc sử dụng các phương thức thanh toán của các ngân hàng.

Giải pháp đối với NNK là, họ sẽ kiểm soát tiền thông qua việc định đoạt chứng từ vận tải bằng việc sử dụng các phương thức thanh toán của các ngân hàng. Tóm lại, NXK và NNK đều kiểm soát hàng hóa và tiền thông qua chứng từ vận tải bằng dịch vụ của ngân hàng. Từ đó cho thấy, TTQT trong ngoại thương là không thể thiếu, là cầu nối giữa người xuất khẩu và người nhập khẩu với trung gian thanh toán là các NHTM. Phƣơng thức thanh toán quốc tế chủ yếu 1.