Luận Văn Về Mô Hình Tổ Chức và Cơ Chế Quản Lý Của Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế quản lý của tổng công ty hàng không việt nam theo mô, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Mô Hình Tổ Chức và Quản Lý Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LYÙ LUẬN CHUNG VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ VÀ VAI TRÒ CỦA TÀI CHÍNH TRONG TẬP ĐOÀN KINH TẾ
• 1.1. TOÀNG QUAN VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ
• 1.2. KHAI NIỆM TẬP ĐOÀN KINH TẾ
• 1.3. TÍNH TẤT YẾU CỦA VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TẬP ĐOÀN KINH TẾ TRÊN THẾ GIỚI
• 1.4. ĐẶC ĐIỂM CỦA TẬP ĐOÀN KINH TẾ
• 1.5. CÁC HÌNH THỨC HÌNH THÀNH TẬP ĐOÀN KINH TẾ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA MÔ HÌNH TẬP ĐOÀN KINH TẾ – TCTY TẠI VIỆT NAM VÀ TCTY HKVN
• 2.1. GIỚI THIỆU MÔ HÌNH TẬP ĐOÀN KINH TẾ – TCTY CỦA VIỆT NAM
• 2.2. GIỚI THIỆU VỀ TCTY HKVN
• 2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA TCTY HKVN
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TCTY HKVN THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ – CÔNG TY CON
• 3.1. DỰ BÁO THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG KHÔNG VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2010
• 3.2. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TCTY HKVN ĐẾN NĂM 2010
• 3.3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TCTY HKVN THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ – CÔNG TY CON
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Mô Hình Tổ Chức Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam

Mô hình tổ chức của Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam (Vietnam Airlines) đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển ngành hàng không quốc gia. Mô hình này không chỉ phản ánh cấu trúc tổ chức mà còn thể hiện chiến lược phát triển bền vững. Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam đã áp dụng mô hình công ty mẹ - công ty con, giúp tối ưu hóa hoạt động và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Đặc điểm nổi bật của mô hình tổ chức

Mô hình tổ chức của Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam có những đặc điểm nổi bật như tính linh hoạt và khả năng thích ứng cao với thị trường. Cấu trúc này cho phép các công ty con hoạt động độc lập nhưng vẫn chịu sự quản lý của công ty mẹ, từ đó tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.2. Vai trò của mô hình trong phát triển ngành hàng không

Mô hình tổ chức này không chỉ giúp Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam phát triển mạnh mẽ mà còn góp phần nâng cao vị thế của ngành hàng không Việt Nam trên trường quốc tế. Việc áp dụng mô hình công ty mẹ - công ty con đã tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các đơn vị, từ đó tối ưu hóa quy trình hoạt động.

II. Thách thức trong quản lý Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam

Quản lý Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức, từ cạnh tranh khốc liệt đến yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ. Những thách thức này đòi hỏi sự đổi mới trong quản lý và tổ chức để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

2.1. Cạnh tranh trong ngành hàng không

Cạnh tranh trong ngành hàng không ngày càng gia tăng, đặc biệt là từ các hãng hàng không giá rẻ. Điều này yêu cầu Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam phải cải thiện chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa chi phí để giữ vững thị phần.

2.2. Nhu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ

Khách hàng ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng dịch vụ. Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam cần phải đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để đáp ứng những yêu cầu này, từ đó nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả cho Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam

Để vượt qua các thách thức, Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa hoạt động mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý giúp Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả công việc. Hệ thống quản lý hiện đại sẽ giúp theo dõi và phân tích dữ liệu một cách chính xác.

3.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ. Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam cần đầu tư vào chương trình đào tạo để nâng cao kỹ năng và kiến thức cho nhân viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình tổ chức tại Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam

Mô hình tổ chức của Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam đã được áp dụng thành công trong nhiều lĩnh vực, từ vận tải hàng không đến dịch vụ khách hàng. Những ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng.

4.1. Vận tải hàng không và dịch vụ khách hàng

Mô hình tổ chức đã giúp Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam tối ưu hóa quy trình vận tải hàng không, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng. Việc cải tiến quy trình này đã tạo ra sự hài lòng cho khách hàng.

4.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Mô hình tổ chức cũng tạo điều kiện cho Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế. Sự liên kết với các hãng hàng không quốc tế giúp nâng cao khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường.

V. Kết luận về mô hình tổ chức Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam

Mô hình tổ chức của Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam đã chứng minh được tính hiệu quả trong việc phát triển ngành hàng không. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển bền vững, cần có những điều chỉnh phù hợp với xu hướng thị trường.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, từ đó xây dựng chiến lược phù hợp để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

5.2. Tăng cường đổi mới sáng tạo

Đổi mới sáng tạo là yếu tố quan trọng giúp Tổng Công Ty Hàng Không Việt Nam duy trì vị thế cạnh tranh. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình chuyển đổi nền kinh tế từ cơ chế tập trung bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã thúc đẩy sự hình thành các mô hình liên kết doanh nghiệp quy mô lớn tại Việt Nam. Theo số liệu tổng kết của Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển Doanh nghiệp Trung ương, việc thí điểm thành lập 17 Tổng công ty 91 trực thuộc Chính phủ và 79 Tổng công ty 90 trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đã tạo ra một khối doanh nghiệp nòng cốt nắm giữ hơn 66% tổng nguồn vốn, 61% lực lượng lao động và tạo ra gần 50% tổng doanh thu của khối doanh nghiệp nhà nước. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và áp lực cạnh tranh từ các tập đoàn hàng không đa quốc gia, Tổng công ty Hàng không Việt Nam đã tiên phong thực hiện Đề án tái cơ cấu theo Quyết định số 372/QĐ-TTg ngày 04/04/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức hoạt động thí điểm theo mô hình Công ty mẹ – Công ty con.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xây dựng hệ thống lý luận vững chắc về tập đoàn kinh tế, đánh giá toàn diện bức tranh tài chính của Tổng công ty Hàng không Việt Nam trong giai đoạn 2001-2005, đồng thời hoạch định chiến lược hoàn thiện công tác quản trị tài chính cho giai đoạn 2006-2010. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ chuỗi giá trị vận tải hàng không với tổng doanh thu giai đoạn 2001-2005 đạt 66.228 tỷ đồng và quy mô vốn chủ sở hữu tăng trưởng vượt bậc từ 1.298,7 tỷ đồng năm 1996 lên mức 3.064 tỷ đồng năm 2001. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn then chốt trong việc chuyển hóa cơ chế quản lý từ hành chính giao vốn sang quan hệ đầu tư vốn tài chính, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực và thiết lập năng lực cạnh tranh bền vững cho Hãng hàng không quốc gia Việt Nam trên trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết quản trị và kinh tế học hiện đại:

Thứ nhất là lý thuyết cấu trúc tập đoàn kinh tế và mô hình công ty nắm giữ (Holding Company). Tập đoàn kinh tế được xác định là một tổ hợp các doanh nghiệp độc lập về mặt pháp lý nhưng có mối liên kết chặt chẽ về sở hữu vốn, công nghệ và chiến lược thị trường, chịu sự kiểm soát tập trung từ một công ty mẹ giữ trên 50% tỷ lệ cổ phần chi phối. Nghiên cứu tổng hợp các bài học điển hình từ mô hình Keiretsu của Nhật Bản (liên kết chuyên môn hóa sâu quanh ngân hàng và công ty thương mại), mô hình Chaebol của Hàn Quốc (đa dạng hóa mạnh mẽ với quy mô toàn cầu) và các tập đoàn hàng không quốc tế.

Thứ hai là lý thuyết quản trị tài chính doanh nghiệp hiện đại. Lý thuyết này khẳng định mục tiêu cốt lõi của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn (khi chi phí cận biên bằng doanh thu cận biên) mà hướng đến việc tối đa hóa giá trị doanh nghiệp trong dài hạn. Hệ thống tài chính vận hành xoay quanh 3 nhóm quyết định chiến lược: quyết định đầu tư ngân sách vốn, quyết định tài trợ nguồn vốn (cân đối nợ vay và vốn chủ sở hữu) và quyết định phân phối dòng tiền tích lũy.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ báo cáo đánh giá thực hiện kế hoạch 5 năm giai đoạn 2001-2005 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam, số liệu kiểm toán tài chính nội bộ, dữ liệu ngành từ Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam và hệ thống chỉ tiêu thống kê của 1.392 doanh nghiệp thành viên thuộc các Tổng công ty Nhà nước do Ban Chỉ đạo Đổi mới Doanh nghiệp cung cấp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 17 Tổng công ty 91 trên cả nước và 14 đơn vị thành viên nòng cốt trực thuộc Tổng công ty Hàng không Việt Nam (gồm khối hạch toán phụ thuộc, các doanh nghiệp dịch vụ mặt đất, kỹ thuật sửa chữa máy bay và hệ thống liên doanh). Phương pháp chọn mẫu định đoạn đại diện có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm bao quát trọn vẹn chuỗi cung ứng dịch vụ vận tải hàng không từ khâu bay nòng cốt đến các mắt xích phụ trợ sân bay.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, phân tích tỷ số tài chính (ROA, ROE, đòn bẩy tài chính) và mô hình dự báo chuỗi thời gian kinh tế lượng là vì ngành hàng không có đặc thù thâm dụng vốn cực lớn và chu kỳ đầu tư dài hạn. Phương pháp này cho phép nhận diện rõ nét các điểm nghẽn trong lưu chuyển dòng vốn nội bộ, đo lường chính xác hiệu quả sinh lời và xây dựng kịch bản dự báo sát thực với dung lượng thị trường giai đoạn 2006-2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh và tình hình tài chính của Tổng công ty Hàng không Việt Nam giai đoạn 2001-2005 đã chỉ ra những kết quả nổi bật sau:

Thứ nhất, sản lượng vận tải hành khách và hàng hóa ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc so với mặt bằng chung của khu vực. Tổng khối lượng vận chuyển hành khách giai đoạn 2001-2005 đạt 29.978,7 nghìn lượt khách với tốc độ tăng trưởng bình quân 13,58%/năm (trong đó khách quốc tế tăng 15,86%, khách nội địa tăng 12,1%). Luân chuyển hành khách đạt 37.284 triệu hành khách.km, tăng bình quân 16,24%/năm. Thị phần vận chuyển hành khách duy trì mức bình quân 60%, kiểm soát tuyệt đối tuyến bay nội địa với 85% thị phần và 43% thị phần vận tải quốc tế. Khối lượng vận chuyển hàng hóa đạt 390,1 nghìn tấn, tăng bình quân 18,74%/năm, khẳng định vị thế chủ lực trong mạng lưới logistics quốc gia.

Thứ hai, kết quả tài chính và quy mô tích lũy vốn chủ sở hữu đạt bước tiến lớn. Doanh thu toàn Tổng công ty giai đoạn 2001-2005 đạt 66.228 tỷ đồng, duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 13,82%/năm. Nguồn vốn chủ sở hữu được bảo toàn và phát triển liên tục với mức tăng bình quân 15,79%/năm, tăng từ 3.064 tỷ đồng năm 2001 lên trên 5.000 tỷ đồng vào năm 2005, trong đó Vietnam Airlines đóng góp tới 82,8% tổng quy mô vốn toàn khối.

Thứ ba, cơ cấu huy động vốn đầu tư phát triển đội tàu bay có sự chuyển biến rõ nét. Tổng giá trị đầu tư toàn Tổng công ty giai đoạn 2001-2005 đạt 15.897,6 tỷ đồng, trong đó đầu tư máy bay chiếm tỷ trọng chi phối tuyệt đối với 12.554,5 tỷ đồng (tương đương 78,97% tổng vốn đầu tư). Tổng công ty đã linh hoạt khai thác các kênh tài trợ quốc tế như tín dụng xuất khẩu (ECA bảo lãnh 85% giá trị hợp đồng, điển hình là thương vụ mua 2 máy bay ATR72 trị giá 29,1 triệu USD với lãi suất cố định 5,95%/năm), thuê tài chính và chuyển dần từ thuê ướt sang thuê khô đối với dòng máy bay tầm trung và tầm xa như Airbus A320, A321 và Boeing B777.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét các số liệu tài chính trên biểu đồ tăng trưởng vốn chủ sở hữu và bảng phân tích hiệu quả sinh lời của các Tổng công ty 91, có thể thấy tỷ suất lợi nhuận trên vốn của ngành hàng không đã cải thiện từ mức 0,02% năm 1997 lên 0,21% năm 1999. Tuy nhiên, mức sinh lời này vẫn chưa tương xứng với quy mô tài sản và các ưu đãi nhận được từ Nhà nước.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở những hạn chế mang tính thể chế của mô hình Tổng công ty 91 cũ. Mối liên kết giữa các đơn vị thành viên mang nặng tính chất lắp ghép cơ học và điều phối hành chính theo chiều ngang thay vì gắn kết bằng lợi ích kinh tế tài chính. Việc giao vốn cho các đơn vị thành viên theo phương thức không thanh toán đã sinh ra tâm lý ỷ lại, khiến Tổng công ty không thực hiện được vai trò của một chủ đầu tư vốn thực thụ để điều hòa nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nội bộ. Đồng thời, cấu trúc hạch toán phụ thuộc làm lẫn lộn giữa bộ máy quản trị của Tổng công ty và Hãng hàng không quốc gia, gây cản trở nghiêm trọng đến việc tiếp cận thị trường vốn quốc tế và phát hành chứng khoán doanh nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng và dự báo thị trường đến năm 2010, bốn nhóm giải pháp tài chính chiến lược được đề xuất:

Thứ nhất, xác lập dứt khoát mô hình Công ty mẹ – Công ty con với cơ chế đầu tư vốn chi phối. Vietnam Airlines giữ vai trò công ty mẹ do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, đóng vai trò hạt nhân chỉ đạo chiến lược. Chuyển đổi ngay 7 đơn vị thành viên gắn liền trực tiếp với dây chuyền bay thành các công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do công ty mẹ sở hữu 100% vốn (gồm 3 công ty phục vụ mặt đất tại Nội Bài, Đà Nẵng, Tân Sơn Nhất; 2 xí nghiệp bảo dưỡng máy bay A75, A76; Công ty Xăng dầu Hàng không và Công ty VASCO). Thời gian hoàn thành trong giai đoạn 2006-2008 dưới sự chủ trì của Hội đồng Quản trị Tổng công ty.

Thứ hai, đẩy mạnh cổ phần hóa các đơn vị phụ trợ và dịch vụ thương mại sân bay. Tiến hành cổ phần hóa toàn diện các doanh nghiệp dịch vụ sân bay (NASCO, MASCO, SASCO), Công ty Xuất nhập khẩu Hàng không (AIRIMEX), Công ty Suất ăn Nội Bài và các đơn vị xây dựng, in ấn, nhựa hàng không. Công ty mẹ chỉ giữ cổ phần chi phối trên 50% ở các mắt xích quan trọng và từng bước thoái vốn xuống mức liên kết dưới 50% tại các đơn vị mở rộng được thị trường độc lập, nhằm thu hồi dòng tiền tái đầu tư phát triển đội bay.

Thứ ba, thành lập Công ty Tài chính Hàng không làm trung tâm điều phối vốn của toàn tập đoàn. Đơn vị này chịu trách nhiệm tập trung quản lý các luồng tiền nhàn rỗi trong nội bộ, cung ứng dịch vụ tín dụng, tư vấn thu xếp vốn vay ECA và đóng vai trò đại lý phát hành trái phiếu công trình hàng không. Mục tiêu đưa tổng doanh thu giai đoạn 2006-2010 đạt 123.270 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 4.799 tỷ đồng và nâng quy mô vốn chủ sở hữu lên mức 10.534 tỷ đồng vào năm 2010.

Thứ tư, đa dạng hóa các phương thức huy động vốn mua sắm máy bay hiện đại. Ban Tổng giám đốc cần chủ động kết hợp giữa nguồn vốn tích lũy nội bộ từ lợi nhuận chưa phân phối với việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong nước và quốc tế, tận dụng bảo lãnh tín dụng xuất khẩu với mức tài trợ lên tới 85% giá trị tài sản, giảm thiểu sự phụ thuộc vào nợ vay thương mại ngắn hạn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống giải pháp của luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm thứ nhất là các nhà quản trị, Hội đồng thành viên và Ban Giám đốc tài chính tại các Tổng công ty, Tập đoàn kinh tế Nhà nước đang thực hiện tái cơ cấu. Luận văn cung cấp cẩm nang chi tiết về lộ trình chuyển đổi từ cơ chế giao vốn sang cơ cấu đầu tư vốn chi phối theo mô hình công ty mẹ – công ty con.

Nhóm thứ hai là các chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Tài chính, Bộ Giao thông Vận tải và Ban Đổi mới Doanh nghiệp. Tài liệu đóng vai trò là cơ sở thực tiễn để tham chiếu khi sửa đổi, ban hành các văn bản pháp luật, quy chế quản trị vốn nhà nước và cơ chế phân cấp tài chính cho tập đoàn đa sở hữu.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Quản trị kinh doanh và Kinh tế vận tải. Đây là tài liệu tham khảo giá trị với hệ thống dữ liệu chuỗi thời gian chân thực và phương pháp luận sâu sắc về các công cụ tài trợ dự án máy bay quy mô hàng triệu USD.

Nhóm thứ tư là các chuyên viên phân tích đầu tư và cán bộ tín dụng doanh nghiệp lớn tại các ngân hàng thương mại. Báo cáo cung cấp góc nhìn chuyên sâu để thẩm định rủi ro, đánh giá cấu trúc dòng tiền và xây dựng các gói tài trợ vốn thuê mua tài chính máy bay an toàn, hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Vì sao Tổng công ty Hàng không Việt Nam phải cấp thiết chuyển đổi sang mô hình Công ty mẹ – Công ty con? Trả lời: Mô hình Tổng công ty 91 cũ bộc lộ điểm yếu lớn do mối liên kết hành chính rời rạc, không gắn kết bằng quyền lợi vốn và làm mất đi bộ máy điều hành độc lập của Vietnam Airlines. Chuyển đổi sang mô hình công ty mẹ – con giúp xác lập rõ quyền đại diện chủ sở hữu, chuyển cơ chế giao vốn sang đầu tư tài chính và phát huy sức mạnh tập trung của toàn tập đoàn.

Câu hỏi 2: Các phương thức huy động vốn mua máy bay chủ yếu của Vietnam Airlines giai đoạn 2001-2005 là gì? Trả lời: Doanh nghiệp đã kết hợp vốn chủ sở hữu tích lũy với ba nguồn tài trợ bên ngoài: vay thương mại từ các ngân hàng quốc tế, vay tín dụng xuất khẩu do các cơ quan tín dụng như COFACE và SACE bảo lãnh tới 85% giá trị hợp đồng với lãi suất ưu đãi 5,95%/năm, cùng với các hợp đồng thuê tài chính và thuê vận hành linh hoạt.

Câu hỏi 3: Việc thành lập Công ty Tài chính Hàng không mang lại lợi ích cụ thể nào cho tập đoàn? Trả lời: Công ty tài chính hoạt động như một ngân hàng nội bộ, chịu trách nhiệm thu hút và điều hòa toàn bộ các luồng vốn nhàn rỗi giữa công ty mẹ và các công ty con. Định chế này giúp tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn, nâng cao năng lực đàm phán tín dụng và trực tiếp đứng ra phát hành trái phiếu cho các dự án đầu tư lớn.

Câu hỏi 4: Căn cứ nào để xác định tỷ lệ sở hữu vốn của công ty mẹ tại các đơn vị thành viên? Trả lời: Căn cứ vào mức độ gắn kết trực tiếp với dây chuyền bay an toàn. Những đơn vị giữ vai trò then chốt như phục vụ mặt đất, bảo dưỡng máy bay và nhiên liệu được giữ 100% vốn dưới dạng công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Các đơn vị dịch vụ phụ trợ khác được cổ phần hóa và công ty mẹ giữ cổ phần chi phối hoặc liên kết tùy theo tỷ trọng cung ứng.

Câu hỏi 5: Các chỉ tiêu tài chính then chốt đặt ra cho Tổng công ty Hàng không trong giai đoạn 2006-2010 là gì? Trả lời: Tổng công ty đặt mục tiêu đạt tổng doanh thu 123.270 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 4.799 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước 2.314 tỷ đồng, nâng quy mô vốn chủ sở hữu lên 10.534 tỷ đồng và duy trì tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên doanh thu đạt từ 3% đến 5%.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu thông qua 5 đóng góp học thuật và thực tiễn cốt lõi:

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về tập đoàn kinh tế và chuẩn hóa 3 nhóm chức năng quản trị tài chính doanh nghiệp hiện đại.
• Đánh giá chân thực thực trạng hoạt động giai đoạn 2001-2005 với quy mô doanh thu 66.228 tỷ đồng và mức tăng trưởng vận chuyển hành khách 13,58%/năm.
• Làm rõ nguyên nhân gốc rễ dẫn đến hạn chế của mô hình Tổng công ty 91 cũ trong việc điều hòa dòng tiền và quản lý vốn đầu tư.
• Hoạch định cấu trúc tổ chức mới phân định rõ giữa công ty mẹ 100% vốn nhà nước, các công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên nòng cốt và các công ty cổ phần phụ trợ.
• Đề xuất giải pháp thành lập Công ty Tài chính Hàng không và đa dạng hóa kênh tín dụng xuất khẩu cho kế hoạch phát triển giai đoạn 2006-2010.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi Tổng công ty khẩn trương hoàn thiện đề án phân loại doanh nghiệp, hoàn tất phê duyệt điều lệ tổ chức tài chính mới và triển khai phương án phát hành trái phiếu đầu tư đội tàu bay giai đoạn 2006-2010. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và chuyên gia tài chính có thể khai thác ngay hệ thống dữ liệu và mô hình tổ chức trong luận văn để áp dụng vào thực tiễn tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Trang 1 MUÏC LUÏC MÔÛ ÑAÀU 1. Muïc ñích vaø yù nghóa cuûa ñeà taøi. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu. Phöông phaùp nghieân cöùu.

Boá cuïc cuûa luaän vaên. Moät soá ñoùng goùp cuûa luaän vaên. 03 NOÄI DUNG CUÛA LUAÄN VAÊN: CHÖÔNG 1 – LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ TAÄP ÑOAØN KINH TEÁ VAØ VAI TROØ CUÛA TAØI CHÍNH TRONG TÑKT 1.1 Toång quan veà tapä ñoaøn kinh teá .1 Khaiù nieäm tapä ñoaøn kinh teá .2 Tính taát yeáu cuûa vieäc hình thanø h vaø phaùt trieån caùc TÑKT .3 Ñaëc ñieåm cuûa TÑKT .4 Caùc hình thöùc hình thaønh TÑKT .5 Vai troø cuûa TÑKT .6 Tham khaûo moâ hình TÑKT ôû caùc nöôùc .2 Vai troø cuûa Taøi chính trong TÑKT .1 Vai troø cuûa Taøi chính doanh nghiepä .2 Chöùc naêng cuûa Taiø chính .3 Vai troø cuûa taøi chính ñoái vôùi hoaït ñoäng SXKD .4 Taøi chính trong TÑKT. 14 CHÖÔNG 2 – ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA MOÂ HÌNH TÑKT – TCTY TAÏI VIEÄT NAM VAØ TCTY HKVN 2.1 Giôiù thieäu moâ hình TÑKT – TCTy cuûa Vieät Nam .1 Söï caàn thieát ra ñôøi .2 Khaiù quaùt veà moâ hình TÑKT – TCTy cuûa Vieät Nam .3 Nhöõng haïn cheá cuûa moâ hình TÑKT – TCTy cuûa Vietä Nam .4 Nguyeân nhaân nhönõ g yeáu keùm trong moâ hình TÑKT – TCTy ôû VN 21 2.2 Giôiù thieäu veà TCTy HKVN .1 Quaù trình hình thanø h vaø phaùt trieån .2 Cô caáu toå chöùc vaø cô cheá quaûn lyù .3 Vai troø ngaønh haøng khoâng trong neàn kinh teá quoác danâ .4 Ñaùnh giaù moâ hình hienä taïi cuûa TCTy HKVN .3 Ñaùnh giaù hoïat ñonä g saûn xuatá kinh doanh cuûa TCTy HKVN .1 Tình hình moâi tröôøng.

27 Luaän vaên thaïc só Kinh teá Trang 2 2.2 Keát quaû hoïat ñoäng SXKD .3 Tình hình thöïc hieän ñaàu tö .4 Tình hình huy ñoäng voán phaùt trienå ñoiä maùy bay. 32 CHÖÔNG 3 – GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN TCTY HKVN THEO MOÂ. HÌNH COÂNG TY MEÏ – COÂNG TY CON 3.1 Döï baùo thò tröôøng vaän taûi haøng khoâng Vieät Nam ñeán naêm 2010 .1 Phaân tích taùc ñoäng moâi tröôøng .2 Döï baùo thò tröôøng vaän taûi hanø g khoâng .2 Ñònh höôùng phatù trieån TCTy HKVN ñená naêm 2010 .1 Quan ñieåm chæ ñaïo .2 Muïc tieâu phatù trienå .3 Caùc chæ tieâu chuû yeáu .3 Giaûi phapù phaùt trienå TCTy HKVN theo moâ hình Coâng ty Meï – Coâng ty con .1 Xaùc laäp moâ hình TÑKT taiï TCTy HKVN .2 Xaây döïng moái lienâ keát kinh teá .3 Ñaàu tö phatù trieån vaø huy ñoäng voán cho hoaït ñoäng ñaàu tö .4 Hình thaønh Coâng ty Taiø chính hanø g khoâng .5 Kiená nghò vôùi Nhaø nöôùc. 60 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO.

Luaän vaên thaïc só Kinh teá Trang 3 MÔÛ ÑAÀU 1. Muïc ñích vaø yù nghóa cuûa ñeà taøi: Ñaïi hoäi Ñaûng toaøn quoác laàn thöù VI, naêm 1986 ñaõ ñaùnh daáu thôøi ñieåm thöïc hieän ñoåi môùi phaùt trieån kinh teá cuûa nöôùc ta, chuyeån töø neàn kinh teá taäp trung, bao caáp sang neàn kinh teá haøng hoùa nhieàu thaønh phaàn, phaùt trieån theo cô cheá thò tröôøng, ñònh höôùng xaõ hoäi chuû nghóa. Sau gaàn 20 naêm thöïc hieän ñoåi môùi, ñeán nay neàn kinh teá nöôùc ta ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu nhaát ñònh, caùc thaønh phaàn kinh teá phaùt trieån ñoàng ñeàu vaø ñeàu coù ñoùng goùp tích cöïc vaøo söï phaùt trieån chung cuûa ñaát nöôùc. Thöïc hieän Nghò quyeát Trung öông 3 khoùa IX (hoïp töø ngaøy 13/8 ñeán 22/08/2001 taïi Haø Noäi) vaø chæ ñaïo cuûa thuû töôùng Chính phuû veà phaùt trieån kinh teá, ñoåi môùi vaø saép xeáp laïi caùc DNNN ñeå naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng, TCTy HKVN ñaõ chuû ñoäng xaây döïng ñeà aùn “Hoaøn thieän moâ hình toå chöùc vaø cô cheá quaûn lyù cuûa TCTy HKVN theo moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con”.

Ngaøy 04/04/2003 Thuû töôùng Chính phuû ñaõ ban haønh Quyeát ñònh soá 372/QÑ-TTg veà vieäc thí ñieåm toå chöùc vaø hoaït ñoäng theo moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con taïi TCTy HKVN. Coù theå noùi TCTy HKVN laø moät trong nhöõng TCTy ñaàu tieân xaây döïng moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con vaø Quyeát ñònh cuûa Thuû töôøng Chính phuû chính laø cô sôû phaùp lyù ñeå TCTy thöïc hieän muïc tieâu “Xaây döïng TCTy HKVN thaønh moät taäp ñoaøn kinh teá maïnh, toå chöùc theo moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con, kinh doanh ña ngaønh ngheà, trong ñoù laáy kinh doanh vaän taûi haøng khoâng laøm noøng coát, phaùt huy vai troø cuûa moät ngaønh kinh teá muõi nhoïn, phuïc vuï söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc, goùp phaàn ñaûm baûo an ninh quoác phoøng”. Trong boái caûnh quaù trình toaøn caàu hoùa ñang dieãn ra maïnh meõ, chuû tröông hình thaønh nhöõng taäp ñoaøn kinh teá maïnh, ñuû söùc hoäi nhaäp vôùi neàn kinh teá theá giôùi cuûa Chính phuû, cuõng laø chieán löôïc phaùt trieån cuûa TCTy HKVN trong tieán trình töï do hoùa ñieàu tieát vaän taûi haøng khoâng quoác teá vaø hoäi nhaäp neàn kinh teá theá giôùi trong nhöõng naêm ñaàu cuûa theá kyû 21. Ñaây vöøa laø cô hoäi vaø cuõng laø thaùch thöùc môùi cho neàn kinh teá noùi chung vaø ngaønh haøng khoâng noùi rieâng.

TCTy HKVN ñaõ vaø ñang tích cöïc phaùt trieån theo höôùng trôû thaønh moät taäp ñoaøn kinh teá maïnh, hoaït ñoäng treân nhieàu lónh vöïc (vaän taûi haøng khoâng; cung cöùng caùc dòch vuï ñoàng boä; baûo döôõng söûa chöõa maùy bay; kinh doanh du lòch, khaùch saïn; dòch vuï baûo hieåm, ngaân haøng, taøi chính; cung öùng lao ñoäng Luaän vaên thaïc só Kinh teá Trang 4 chuyeân ngaønh haøng khoâng,… ), vôùi nhieàu loaïi hình sôû höõu ñan xen laãn nhau (Nhaø nöôùc, lieân doanh, hôïp taùc kinh kinh doanh, coâng ty coå phaàn,…), coù phaïm vi hoaït ñoäng traûi roäng treân toaøn quoác vaø quoác teá. Ñeå hình thaønh moät taäp ñoaøn kinh teá hoaït ñoäng theo ñuùng nghóa cuûa noù thì phaûi coù nhöõng cô cheá, chính saùch phuø hôïp, trong ñoù coâng taùc taøi chính ñoùng moät vai troø raát quan troïng ñeå khai thaùc vaø phaùt huy söùc maïnh cuûa taäp ñoaøn treân thò truôøng taøi chính: quaûn lyù taäp trung thoáng nhaát caùc nguoàn voán, ña daïng hoùa nguoàn voán, huy ñoäng vaø ñieàu haønh voán linh hoaït, naâng cao hieäu quaû söû duïng voán. Ñoù chính laø lyù do maø toâi, vôùi kinh nghieäm hôn 10 naêm laøm coâng taùc taøi chính trong ngaønh haøng khoâng, quyeát ñònh choïn ñeà taøi “Hoaøn thieän coâng taùc taøi chính theo moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con taïi TCTy HKVN”. Muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø: - Toång keát, ñuùc keát moät soá moâ hình taäp ñoaøn kinh teá treân theá giôùi ñeå hoaøn thieän cô sôû lyù luaän cho vieäc hình thaønh moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con taïi TCTy HKVN; - Phaân tích, ñaùnh giaù hoaït ñoäng vaø tình hình taøi chính cuûa TCTy HKVN thôøi gian qua (giai ñoaïn 2001-2005) vaø ñònh huôùng trong thôøi gian tôùi (2006- 2010); - Ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp hoaøn thieän coâng taùc taøi chính cho moâ hình taäp ñoaøn kinh teá haøng khoâng.

Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu: Ñoái töôïng nghieân cöùu laø: Toång coâng ty Haøng khoâng Vieät Nam. Phaïm vi nghieân cöùu: ñeà taøi taäp trung nghieân cöùu thöïc traïng hoaït ñoäng cuõng nhö tình hình taøi chính cuûa TCTy nhöõng naêm vöøa qua, theå hieän qua caùc soá lieäu phaân tích trong giai ñoaïn naêm 2001 – 2005; ñònh höôùng phaùt trieån TCTy trong nhöõng naêm saép tôùi 2006 – 2010; cô sôû ñeå hình thaønh taäp ñoaøn kinh teá haøng khoâng theo moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con vaø caùc giaûi phaùp taøi chính ñeå phaùt huy taùc duïng cuûa moâ hình naøy. Phöông phaùp nghieân cöùu: Phöông phaùp nghieân cöùu ñöôïc söû duïng xuyeân suoát trong luaän vaên laø pheùp bieän chöùng duy vaät. Thoâng qua vieäc thu thaäp nhöõng soá lieäu veà tình hình hoaït ñoäng cuûa TCTy HKVN trong töøng giai ñoaïn vaø vaän duïng nhöõng kieán thöùc veà taøi chính ñeå phaân tích, ñaùnh giaù toång theå caùc maët hoaït ñoäng cuûa TCTy HKVN.

Luaän vaên thaïc só Kinh teá Trang 5 Söû duïng phöông phaùp heä thoáng hoùa, thoáng keâ, döï baùo kinh teá, keát hôïp phaân tích, toång hôïp ñaùnh giaù caùc soá lieäu ñeå ruùt ra keát luaän vaø ñöa ra caùc giaûi phaùp phuø hôïp cho moâ hình hoaït ñoäng cuûa TCTy HKVN. Boá cuïc cuûa luaän vaên: Ngoaøi phaàn môû ñaàu vaø keát luaän, luaän vaên ñöôïc trình baøy theo keát caáu sau: Chöông 1: Lyù luaän chung veà Taäp ñoaøn kinh teá vaø vai troø cuûa Taøi chính trong Taäp ñoaøn kinh teá. Chöông 2: Ñaùnh giaù thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa moâ hình TÑKT – TCTy taïi Vieät Nam vaø Toång coâng ty Haøng khoâng Vieät Nam. Chöông 3: Moät soá giaûi phaùp taøi chính chuû yeáu ñeå phaùt trieån Toång coâng ty Haøng khoâng Vieät Nam theo moâ hình Coâng ty meï – Coâng ty con.

Moät soá ñoùng goùp cuûa luaän vaên: - Xaây döïng cô sôû lyù luaän cho vieäc hình thaønh Taäp ñoaøn kinh teá haøng khoâng. - Phaân tích, toång keát, ñaùnh giaù thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa TCTy HKVN. - Ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp taøi chính cho moâ hình taäp ñoaøn kinh teá haøng khoâng. Luaän vaên thaïc só Kinh teá Trang 6 CHÖÔNG 1 LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ TAÄP ÑOAØN KINH TEÁ VAØ VAI TROØ CUÛA TAØI CHÍNH TRONG TAÄP ÑOAØN KINH TEÁ 1.1 TOÅNG QUAN VEÀ TAÄP ÑOAØN KINH TEÁ: 1.1 Khaùi nieäm taäp ñoaøn kinh teá: TÑKT laø moät hình thöùc toå chöùc tieân tieán, ñaïi dieän cho trình ñoä phaùt trieån cao cuûa löïc löôïng saûn xuaát vaø neàn kinh teá thò tröôøng, ñoùng vai troø quan troïng vaø chi phoái nhieàu lónh vöïc kinh teá cuûa nhieàu nöôùc treân theá giôùi.

Tuy nhieân, ñeán nay vaãn coøn toàn taïi nhieàu quan ñieåm veà TÑKT, nguyeân nhaân laø do coù söï khaùc nhau veà phöông thöùc hình thaønh, nguyeân taéc toå chöùc vaø tö caùch phaùp nhaân cuûa TÑKT. Quan ñieåm thöù nhaát: cho raèng TÑKT laø moät hình thöùc taäp hôïp cuûa caùc coâng ty ñoäc laäp nhau veà maët phaùp lyù do yeâu caàu caïnh tranh vaø lieân keát kinh teá theo chieàu ngang cuõng nhö theo chieàu doïc ñeå keát hôïp vôùi nhau theo nguyeân taéc töø nguyeän bình ñaúng. Quan ñieåm thöù hai: TÑKT laø moät toå hôïp caùc coâng ty ñoäc laäp veà maët phaùp lyù, nhöng taïo thaønh moät taäp ñoaøn goàm moät coâng ty meï vaø moät hay nhieàu coâng ty hoaëc chi nhaùnh do coâng ty meï goùp treân 50% voán coå phaàn, chòu söï kieåm soaùt cuûa coâng ty meï. Quan ñieåm thöù ba: TÑKT khoâng phaûi laø moät ñònh cheá phaùp lyù tuy noù goàm nhieàu doanh nghieäp khaùc nhau, coù moái quan heä sôû höõu vaø kheá öôùc vôùi nhau, hoaït ñoäng trong cuøng moät ngaønh hay nhieàu ngaønh khaùc nhau, taïi moät nöôùc hay nhieàu nöôùc khaùc nhau.

Nhìn chung, caùc quan ñieåm treân môùi chæ ñeà caäp ñeán moät hoaëc moät soá maët ñaëc tröng cuûa TÑKT, chöa bao quaùt heát caùc maët cuûa TÑKT nhö veà cô caáu toå chöùc, qui moâ, phaïm vi vaø phöông thöùc hoaït ñoäng.