chương 1: Các tư liệu, bài viết nghiên cứu trên đã phân tích và làm sáng tỏ những nội dung cơ bản về tính cấp thiết của để tài, những vấn đề cần nghiên cứu, mục tiêu của nghiên cứu cũng như nhưng đóng góp và hạn chế nghiên cứu. Trong chương 2, tác giả tiếp tục nêu lên những nghiên cứu trong nước và ngoài nước của các tác giả đi trước có liên quan đến việc lựa chọn phương án thiết kế, và một số khái niệm cơ bản trong thiết kế. Trang 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Nghiên cứu trong nước: Những năm qua, hoạt động đầu tư xây dựng ở nước ta không ngừng tăng nhanh cả về quy mô, lĩnh vực xây dựng với sự tham gia rộng rãi của toàn xã hội. Tình hình biến động về chính trị, kinh tế của thế giới đã tác động không nhỏ đến nền kinh tế nước ta, làm cho giá thành một số loại vật tư, thiết bị xây dựng công trình thay đổi ảnh hưởng đến chất lượng và chi phí xây dựng công trình.
Bên cạnh đó, trình độ quản lý của nhân lực trong ngành xây dựng hiện nay cũng hạn chế, việc lựa chọn vật tư, thiết bị công trình theo cảm tính, không có mô hình quản lý vàthiếu chuyên nghiệp dẫn đến việc quản lý và kiểm soát vật tư, thiết bị còn nhiều bất cập và bị động. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến sự phát sinh làm tăng chi phí chất lượng công trình, kéo dài thời gian thi công trong quá trình xây dựng. Các phát sinh nầy thường gây ra những tổn thất đòi hỏi phải tốn kém những khoản chi phí để khắc phục. Bên cạnh đó, trong những năm gần đây diễn biến tiêu cực của giá một số loại vật tư như: gạch ốp, vật liệu mái tole, mái ngói, vật liệu cửa nhôm, cửa sắt, cửa gỗ.
dùng để xây dựng công trình chịu nhiều tác động từ thị trường, sự cạnh tranh gay gắt từ những công ty trong nước và nước ngoài với sự đa dạng về giá thành và thương hiệu làm ảnh hưởng sự lựa chọn vật liệu, phương án thiết kế của ban quản lý dự án chủ đầu tư trên cả nước, cụ thể: - Trần Quang Hiếu [1] phân tích diễn biến giá vật liệu xây dựng năm 2015, trong đó đánh giá việc cung cấp vật tư không đảm bảo chất lượng, ông cho biết nguồn cung cấp vật tư ở 3 miền Bắc, Trung, Nam có giá thấp, kích thước và chất lượng sản phẩm không đảm bảo tiêu chuẩn do nhà sản xuất pha trộn thêm các nguyên tố khác và vị lợi nhuận nên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của sản phẩm. - Nguyễn Thị Hạnh và Nguyễn Thị Thanh Xuân [2] phân tích tổng hợp biến giá vật liệu xây dựng năm 2014, cho biết việc hạn chế nguồn cung và sự khan hiếm mặt hàng cát, đá xây dựng đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công công trình trong năm. Ngoài ra, biến động giá vật liệu ốp, gạch xây, vật liệu kiến trúc và giá xăng, dầu cũng làm phát Trang 6 sinh chí phí xây dựng công trình từ 2-3% nên ảnh hưởng đến chi phí, chất lượng thực hiện các dự án. - Sở Công thương tỉnh Quảng Ninh [3] cho biết năm 2010 trên địa bàn tỉnh có nhiều dự án bị chậm tiến độ do chọn nhà thầu giá rẻ, trong đó việc chọn đơn vị cung ứng vật tư chậm tiến độ, chất lượng kém ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công các công trình như: Nhà máy nhiệt điện Quảng Ninh I, II bị chậm tiến độ do chất lượng kém, công nghệ kém và Nhà máy nhiệt điện Cẩm Phả I, II bị chậm tiến độ do việc chậm cung ứng vật tư, thiết bị thay thế không đảm bảo thời gian là nguyên chính làm công trình trễ hơn 9 tháng so với kế hoạch.
Xuất phát từ yêu cầu về lý thuyết và thực tiễn ta thấy cần thiết phải nghiên cứu, đưa ra những phương án lựa chọn về vật liệu cho các công trình xây dựng để giúp ban quản lý dự án - chủ đầu tư quyết định lựa chọn những vật liệu xây dựng đảm bảo chất lượng, giá thành hợp lý và đảm bảo chi phí, quá trình thi công nhanh chóng, đảm bảo đúng tiến độ đưa công trình vào sử dụng nhanh chống, an toàn.2 Nghiên cứu ngoài nước: Trên thế giới, ban đầu các nhà tư vấn xuất hiện đơn lẻ, hoạt động tự phát, về sau khi nền kinh tế phát triển các yêu cầu về tư vấn cũng phát triển ngày càng nhiều, vì vậy các nhà tư vấn đã hợp tác lại với nhau để hình thành nên các công ty tư vấn. Châu Âu đi đầu trong sự phát triển nghề tư vấn, họ đã thành lập được “Hiệp hội tư vấn châu Âu” EFCA (European Federation of Consultant Associations) tập họp được rất nhiều các công ty tư vấn, các chuyên gia tư vấn, để giải quyết tất cả các yêu cầu về dịch vụ tư vấn cho toàn xã hội. Thế giới cũng thành lập được “Hiệp hội quốc tế các kỹ sư tư vấn”, có tên gọi tắt theo tiếng Pháp là FIDIC (Fédération Internationale des Ingénieurs Conseils), còn gọi theo tiếng Anh là (International Federation of Consulting Engineers). FIDIC đã tập hợp được rất nhiều các hiệp hội tư vấn thành viên trên toàn thế giới, đã soạn thảo rất nhiều tài liệu quan trọng trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng.
FIDIC soạn thảo các quá trình về đấu thầu, các hợp đồng kinh tế, các hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn… Đặc biệt là cuốn “Hướng dẫn về giải thích và áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001 : 1994 cho ngành tư vấn xây dựng” đã được sữ dụng có hiệu quả ở Việt Trang 7 Nam. Trong một cái nhìn tổng quan của nghiên cứu sự thỏa mãn trong ngành xây dựng, Wilemon và Baker (1983) [5] đã tìm thấy chi phí, thời gian, chất lượng, định hướng khách hàng, kỹ năng và các phản hồi để làm các thông số cho sự thỏa mãn của chủ đầu tư. Kometa et al. (1995) [6] công nhận bốn nhu cầu cần thiết chủ yếu của chủ đầu tư trong môi trường xây dựng, trong đó có năng lực, an toàn, chất lượng và thời gian hoàn thành.
Nghiên cứu Proverbs và Holt (2000) [7] xác định chi phí như là thông số cần thiết theo yêu cầu của các khách hàng xây dựng, trình bày một mô hình để đáp ứng nhu cầu của khách hàng với chi phí thấp nhất. Al-Momani (2000) [8] và Ling và Chong (2005) [9] xác định chất lượng của dịch vụ là yếu tố quan trọng hoặc cần thiết phải giải quyết và đánh giá sự thỏa mãn khách hàng. Maloney (2002) [10] làm rõ cách chất lượng dịch vụ tạo điều kiện cho sự thỏa mãn khách hàng. Ông xác định mười yếu tố quyết định mà cần phải được thông qua và triển khai bởi nhà thầu để nâng cao chất lượng dịch vụ.Những yếu tố quyết định bao gồm: thu nhập thông tin, giao tiếp, năng lực, trình độ, uy tín, tín nhiệm, dịch vụ, hữu hình và sự hiểu biết về khách hàng.
Tang et al. (2003) [11] nhấn mạnh tám yếu tố quan trọng để đánh giá sự thỏa mãn khách hàng: chuyên môn của dịch vụ; khả năng cạnh tranh của dịch vụ; sự kịp thời của các dịch vụ; chất lượng xây dựng; mức độ sáng tạo; thể hiện mối quan tâm đầy đủ; khả năng hỗ trợ cho khách hàng, và theo dõi kiểm soát. Yang và Peng (2008) [12], nghiên cứu trên các yêu cầu của khách hàng cho các dịch vụ quản lý dự án xây dựng, chi phí, chất lượng, thời gian, giao tiếp, trong số các yếu tố khác như là thước đo để đánh giá sự hài lòng. Karna (2004) [13] đã tiến hành phân tích thực nghiệm tìm hiểu sự thỏa mãn khách hàng (nhà nước và tư nhân) tại Phần Lan.
Và nghiên cứu cho thấy rằng nhu cầu cho các nhà thầu để cải thiện hiệu quả chủ yếu là để đảm bảo chất lượng, các thủ tục bàn giao và vật chất. Các tác giả phát hiện ra rằng sự thỏa mãn thấp có thể được tìm thấy trong các hạng mục liên quan đến đảm bảo chất lượng và bàn giao. Các hạng mục đã thi công bàn giao và chất lượng bảo trì sửa chữa các khuyết tật tốt và lưu ý các thiếu sót trong kiểm tra bàn giao. Điều này nêu bật tầm quan trọng của việc bảo đảm chất lượng trong các dự án Trang 8 và tác động của nó đối với sự thỏa mãn của chủ đầu tư.
Các yếu tố hài lòng thấp thường xuất hiện trong giai đoạn sau của dự án xây dựng, và đòi hỏi sự hợp tác lẫn nhau giữa các bên. Một số thuộc tính phản ánh khác nhau mạnh mẽ về cách khách hàng cảm nhận sự thành công của toàn bộ dự án. Xây dựng phương án lựa chọn vật liệu cho chủ đầu tư đã trở thành một trong những vấn đề quan trọng đối với các công ty xây dựng trong quá trình nổ lực để cải thiện chất lượng trong thị trường cạnh tranh. Nó có thể được xem như là một mục tiêu hoặc một công cụ đo lường trong sự phát triển của chất lượng xây dựng.
Từ đó nhận thấy rằng xây dựng phương án lựa chọn vật liệu cho chủ đầu tư có thể được đo bằng nhiều cách khác nhau như: đánh giá về chất lượng, đánh giá về thương hiệu, đánh giá về giá thành, đánh giá về kỹ thuật. Trên cơ sở đó, tiến hành nghiên cứu khả năng áp dụng phương pháp đánh giá theo hệ thống chỉ tiêu theo cấp bậc (AHP) trong đánh giá sự thành công của các dự án xây dựng. Phương pháp AHP: được giới thiệu bởi Thomas Saaty vào năm 1977 nhằm giải quyết các vấn đề ra quyết định đa tiêu chí. AHP sử dụng cấu trúc đa thứ bậc các mục tiêu, tiêu chí chính, tiêu chí phụ, các giải pháp.
Dữ liệu thích ứng được bằng các ma trận so sánh cặp. Nghiên cứu này áp dụng mô hình AHP nhằm xây dựng một cấu trúc thứ bậc phù hợp và tính toán trọng số (mức độ quan trọng). Phương pháp AHP đã được áp dụng rộng rãi cho nhiều lĩnh vực như khoa học tự nhiên, kinh tế, xã hội, y tế… Nó được coi như một phương pháp mạnh mẽ và linh hoạt cho việc phân tích quyết định với nhiều tiêu chí Saaty 1980 [19]; khoa học và nghệ thuật của việc ra quyết định nhưng là một phương pháp trực quan và tương đối dễ dàng để xây dựng và phân tích quyết định (Harker 1989); - T.