Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu: “XÂY DỰNG MÔ HÌNH KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ TẠI CÔNG TY TNHH VINA KOREA”. Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán trách nhiêm trong các doanh nghiệp sản iv xuất. Chương 3: Thực trạng kế toán trách nhiệm quản lý tại công ty TNHH Vina Korea. Chương 4: Các giải pháp xây dựng dựng mô hình kế toán trách nhiệm quản lý tại công ty TNHH Vina Korea.
Tổng quan các công trình nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã tham khảo một số tài liệu có liên quan đến kế toán trách nhiệm như sau: - Higgins (1952) trong tác phẩm “Responsibility accounting” đã đề cập Kiểm soát chi phí là vấn đề hàng đầu của nhà quản trị và kế toán trách nhiệm quản lý chính là một công cụ hữu ích để quản lý - Tác giả Joseph P. Vogel (1962) trong công trình “Rudiments of Responsibility Accounting in Public Utilities”,đăng trên tạp chí “National Association of Accountants” đề cậpviệc thiết lập kế toán trách nhiệm quản lý (KTTN quản lý) để kiểm soát chi phí - N.Gordon đã thông qua công trình “Toward a Theory of Responsibility Accounting Systems”đăng trên tạp chí “National Association of Accountants” đã trình bày những nghiên cứu về lý thuyết của hệ thống kế toán trách nhiệm quản lý - Martin N. Kellogg(1962),qua công trình“Fundamentals of Responsibility Accouting” đăng trên tạp chí “National Association of Accountants” trình bày nghiên cứu về sự phát triển của kế toán trách nhiệm quản lý với cơ cấu tổ chức, kế toán trách nhiệm quản lý với kế toán chi phí, kế toán trách nhiệm quản lý với ngân sách, kế toán trách nhiệm quản lý với kiểm soát chi phí - Tác giả Nahum Melumad, Stefan Reichelstein (1992) trong công trình nghiên cứu “A theory of responsibility centers”cho rằng một trong những bộ phận quan trọng cấu thành KTTN quản lý là các trung tâm trách nhiệm - Tác giả Freeman, L Neal (2004) trong công trình: “Responsibility centers promote effective financial control”cho rằng sử dụng các trung tâm trách nhiệm là một trong những kỹ thuật được thành lập và sử dụng rộng rãi trong kiểm soát tài v chính - Nguyễn Hữu Phú(2008) “Tổ chức kế toán trách nhiệm tại Tổng công ty xây dựng miền trung”, Luận văn thạc sỹ kinh tế, trường đại học kinh tế Đà Nẵng đã nghiên cứu về các trung tâm trách nhiệm và các chỉ tiêu đánh giá trung tâm trách nhiệm. - Nguyễn Thị Kim Đính(2012),Tổ chức kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần Vinaconex 25, Luận văn thạc sỹ kinh tế, trường đại học kinh tế Đà Nẵng nghiên cứu về các trung tâm trách nhiệm và hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm quản lý.
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 2. Bản chất, vai trò và nhiệm vụ kế toán trách nhiệm quản lý và mô hình kế toán trách nhiệm quản lý trong doanh nghiệp sản xuất 2. Bản chất, vai trò, nhiệm vụ của KTTN quản lý trong doanh nghiệp sản xuất 2. Bản chất của KTTN quản lý trong các doanh nghiệp sản xuất KTTN là một trong những công cụ quản lý quan trọng của kế toán quản trị.
Nó được hình thành và phát triển trên cơ sở lý thuyết tổ chức và nhu cầu về quản lý, kiểm soát thông tin kế toán. Luận án trình bày các khái niệm của các nhóm tác giả về KTTN như: Higgins (1952), nhóm tác giả Clive R. Merchant (1990), nhóm tác giả Anthony A.mark Young (1997), nhóm tác giả Jerry J. Kieso (2008), hai tác giả B.Venkatrathnam và Raji Reddy, các tác giả David F.G Narayanan, Jacob Cohen, MicheleJurgens.
Như vậy, có rất nhiều quan điểm khác nhau về KTTN, thể hiện cách nhìn của mỗi tác giả ở các góc độ khác nhau về đặc điểm, ý nghĩa, cơ chế tổ chức KTTN ở trong doanh nghiệp. Sự khác nhau đó không mang tính đối nghịch nhau mà chúng vi bổ trợ cho nhau tạo một cái nhìn toàn diện về KTTN. Bản chất của KTTN được thể hiện như sau: KTTN là một nội dung cơ bản của KTQT và là quá trình thu thập, tập hợp và báo cáo các thông tin tài chính và phi tài chính, được dùng để kiểm soát các quá trình hoạt động và đánh giá hiệu quả của từng bộ phận trong một tổ chức. Thực chất KTTN chính là thiết lập những quyền hạn, trách nhiệm cho mỗi bộ phận, cá nhân và một hệ thống chỉ tiêu, công cụ báo cáo kết quả của mỗi bộphận.
Vai trò và nhiệm vụ của KTTN quản lý trong các DN - Thứ nhất, KTTN quản lý giúp xác định sự đóng góp của từng đơn vị, bộ phận vào lợi ích của toàn bộ tổ chức. - Thứ hai, KTTN quản lý cung cấp một cơ sở cho việc đánh giá chất lượng về kết quả hoạt động của những nhà quản lý bộ phận. - Thứ ba, KTTN quản lý được sử dụng để đo lường kết quả hoạt động của các nhà quản lý và do đó, nó ảnh hưởng đến cách thức thực hiện hành vi của các nhà quản lý này. - Thứ tư, KTTN quản lý thúc đẩy các nhà quản lý bộ phận điều hành bộ phận của mình theo phương cách phù hợp với những mục tiêu cơ bản của toàn bộ tổ chức.
Bản chất, vai trò của mô hình KTTN quản lý trong các doanh nghiệp sản xuất Theo Hansen và Mowen (2005), mô hình KTTN quản lý được xác định bởi bốn yếu tố cần thiết là: 1) Phân công trách nhiệm, 2) Thiết lập các biện pháp thực hiện hoặc các tiêu chuẩn, 3) Đánh giá hiệu suất, 4) Giao phần thưởng. Trên cơ sở các yếu tố hệ thống KTTN quản lý có thể có ba loại dựa trên chức năng, hoạt động và chiến lược. Xuất phát từ bản chất vai trò và nhiệm vụ của KTTN quản lý kết hợp với tổng quan nghiên cứu các công trình trong và ngoài nước, tác giả lần lượt trình bày các nội dung của mô hình KTTN quản lý trong doanh nghiệp bao gồm: Sự phân cấp quản lý, hệ thống phương pháp sử dụng trong KTTN quản lývà các trung tâm KTTN quản lý. Sự phân cấp quản lý và mối quan hệ với KTTN quản lý 2.
Sự phân cấp quản lý và các mô hình phân cấp quản lý 2. Phân cấp quản lý trong doanh nghiệp sản xuất Mức độ phân quyền trong tổ chức, việc xác định cần tập trung hay phân tánquyềnlựcchịuảnhhưởngcủanhữngnhântốchủyếusau:Chiphícủacácquyết định; Sự thống nhất về chính trị, chính sách; Nền văn hoá của công ty; Sự sẵn sàng của các nhà quản trị; Cơ chế kiểm soát; Ảnh hưởng của môi trường. Cơ cấu tổ chức và mô hình cơ cấu tổ chức trong doanh nghiệp sản xuất Trong phần này, luận án trình bày các phương thức hình thành các bộ phận, các kiểu cơ cấu tổ chức theo chuyên môn hoá và hợp nhóm các công việc, nhiệm vụ, chức năng để tạo nên các bộ phận, hay theo mối quan hệ quyền hạn được sử dụng. Với những ưu, nhược điểm của từng cơ cấu tổ chức từ đó làm cơ sở cho KTTN hình thành và pháttriển.
Những nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức quản lý Nhóm nhân tố thuộc đối tượng quản lý Nhóm nhân tố thuộc lĩnh vực quản lý 2. Hệ thống kế toán trách nhiệm trong mối quan hệ với cơ cấu tổ chức quản lý kinh doanh Hệ thống KTTN gắn liền với sự tồn tại và phát triển của sự phân cấp về quản lý. Trong một tổ chức có sự phân quyền dẫn đến hình thành các trung tâm trách nhiệm. Trung tâm trách nhiệm là một bộ phận phụ thuộc cơ cấu tổ chức quản lý của một tổ chức mà người quản lý ở đó có quyền và chịu trách nhiệm đối với kết quả tài chính của các hoạt động thuộc phạm vi mình quảnlý.
Hệ thống phương pháp sử dụng trong kế toán trách nhiệm 2. Hệ thống phương pháp dựtoán Khi tổ chức được phân cấp quản lý, hình thành các trung tâm trách nhiệm, mỗi trung tâm trách nhiệm được giao các chỉ tiêu kế hoạch và đánh giá trách nhiệm thông qua việc các chỉ tiêu so sánh giữa thực tế và kế hoạch để phán ánh mức độ hoàn thành, hiệu quả công việc. Điều này dẫn đến việc xác lập hệ thống dự toán và viii phương pháp lập dự toán trong các trung tâm trách nhiệm. Hệ thống phương pháp cung cấp các thông tin thực hiện của các trung tâm tráchnhiệm Phần này luận văn trình bày về mặt lý thuyết, các qui định, chế độ kế toán về hệ thống chứng từ, hệ thống tài khoản, sổ kế toán và báo cáo kế toán.
Hệ thống chứng từ banđầu Hệ thống tài khoản, sổ kếtoán Hệ thống báo cáo kế toán tráchnhiệm 2. Hệ thống phương pháp phân tích, đánh giá trách nhiệm của các trung tâm tráchnhiệm Hệ thống phương pháp phân tích, đánh giá trách nhiệm của các trung tâm trách nhiệm bao gồm các phương pháp như so sánh, loại trừ và phân tích theo mô hình Dupont. Luận văn trình bày ngắn gọn và trọng tâm đến nội dung, phương pháp, điều kiện tính của từng phương pháp có liên quan đếnKTTN. Phương pháp sosánh 2.
Phương pháp loạitrừ 2. Phương pháp phân tích theo Mô hìnhDupont 2. Phương pháp phân tích CVP 2. Nội dung kế toán trách nhiệm cho các trung tâm trách nhiệm trong doanhnghiệp Thông thường có 4 trung tâm trách nhiệm: Trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận và trung tâm đầu tư.
Các trung tâm trách nhiệm được hình thành dựa trên đặc điểm cơ cấu tổ chức quản lý và mục tiêu của nhà quảntrị 2.Trung tâm chi phí Khái niệm trung tâm chi phí Trung tâm chi phí là trung tâm trách nhiệm mà nhà quản lý chỉ chịu trách nhiệm, hoặc chỉ có quyền kiểm soát về chi phí không có quyền kiểm soát về doanh thu, lợi nhuận hay đầu tư. Trung tâm chi phí gắn liền với cấp quản lý mang tính chất ix tác nghiệp, trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ như phân xưởng sản xuất. Trung tâm chi phí thường được chia làm haidạng: - Trung tâm chi phí tiêu chuẩn: Trung tâm chi phí tiêu chuẩn thường gắn với cấp quản trị cơ sở và có thể là các nhà máy sản xuất, các phân xưởng sản xuất. các tổ, đội sản xuất.
- Trung tâm chi phí dự toán: Các trung tâm này bao gồm: phòng kế toán, phòng quản trị nhân sự, hành chính, phòng kinh doanh, phòng marketing., Hệ thống chỉ tiêu, phương pháp đánh giá - Trung tâm chi phí tiêu chuẩn: Khi đánh giá kết quả của trung tâm căn cứ trên hai nội dung: Khốilượngsảnxuất có hoàn thành nhiệm vụ được giao hay không? Chi phí sản xuất thực tế phát sinh có vượt quá định mức tiêu chuẩn hay không? Sau đó tiến hành phân tích, xác định các biến động về lượng và biến động vềgiá.