MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài %Giáo dục là quốc sách hàng đầu” đây là định hớng đúng đắn của Đảng và Nhà nớc trong nền kinh tế tri thức hiện nay. Bởi lẽ đầu ra của hệ thống này là đội ngũ tri thức-nguồn nhân lực chất lợng cao trong tơng lai, có ý nghĩa quyết định đến chất lợng của sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nớc. Trong đó, một trong những nhân tố đặc biệt quan trọng, quyết định chất lợng đào tạo và nghiên cứu khoa học là khả năng cung cấp nguồn thông tin dé thúc đây việc tự học, tự nghiên cứu.
Đây chính là sứ mệnh của các trung tâm thông tin - th viện trong các trờng đại học. Vì vậy quá trình đổi mới các trung tâm thông tin-th viện (TT TT-TV) trờng đại học nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu thông tin cho ngời dùng tin (NDT) ở mọi lúc, mọi nơi.1 của Bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lợng đảo tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 02/12/2004 đã đa ra hai mức đánh giá đối với th viện trờng đại học. Đặc biệt mức tiêu chuẩn 2 : Hệ thống th viện đợc tin học hóa và các tài liệu điện tử. Th viện của tròng đợc nối mạng, liên kết khai thác tài liệu với các trờng đại học khác, thờng xuyên cập nhật tài liệu mới, có biện pháp khuyến khích ngời học, giáo viên, cán bộ quản lý khai thác hiệu quả các tài liệu th viện.
Hơn thế, thực tế không một cơ quan thông tin-th viện nào có đấy đủ khả năng đáp ứng mọi nhu cầu thông tin của NDT, nhất là với cơ quan thông tin-th viện đại học thuộc hệ thống th viện khoa học chuyên ngành, nội dung thông tin chuyên ngành. Do vậy, nguồn thông tin đó chỉ có thể trở nên phong phú, đa dạng nếu chúng kết hợp với nhau để phục vụ tốt nhất nhu cầu của NDT trong trờng đại học. Với các trung tâm thông tin-th viện các trong dai hoc y luôn phải tìm cách để phát triển nguồn thông tin của mình một cách đầy đủ, cập nhập để thỏa mãn nhu cầu mới của việc đào tạo mới (cơ chế tín chỉ), để bắt kịp với sự phát triển vợt bậc của nền y học thế giới. Do đó, việc liên kết hợp tác giữa các TT TT-TV trờng đại học y là cần thiết.
Nó cũng giảm đợc gánh nặng về chi phí cho việc phát triển nguồn tin của TT TT_TV mỗi trờng đại học y. Đặc biệt, với sự phát triển mạnh mẽ của xã hội, ngành y học Việt Nam đang vơn mình hội nhập, tiếp nhận những công nghệ mới của thế giới nhằm hoàn thiện nền y học nớc nhà. Để thực hiện những bớc tiễn xa hơn, ngành y cần có nguồn thông tin y học phong phú và đa dạng đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, đào tạo. Chỉ có nguồn tri thức thông tin mới có thể giúp đào tạo ra đội ngũ y, bác sỹ, các chuyên gia y đầu ngành có trình độ cao đáp ứng nhu cầu an sinh, dân sinh thúc đẩy kinh tế- xã hội phát triển trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nớc.
Đứng trớc yêu cầu cấp bách đó, một yêu cầu đặt ra là làm sao có nguồn thông tin đáp ứng nhu cầu của đội ngũ chuyên gia này. Điều này không chỉ đòi hỏi nguồn thông tin y học đợc cập nhật thờng xuyên mà còn phong phú và đa dạng. Nhng kinh phí đáp ứng cho nguồn thông tin y học lại hạn chế. Vậy chỉ có chia sẻ, hợp tác còng nhau xây dựng nên một bộ su tập nguồn lực thông tin y học chung mới có thê đáp ứng nhu cầu đa dạng của ngành y học Việt Nam hiện nay.
Và mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện là công cụ hữu hiệu để liên kết các nguồn tin y hoc của các tròng đại học. Vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “ Nghiên cứu Mạng cộng đồng trực tuyến cho trung tâm thông tin-th viện các trờng đại học Y ở Hà Nội”. Và mong rằng thông qua kết quả nghiên cứu của tôi, sẽ làm tăng khả năng đáp ứng nhu cầu tin của ngời dùng tin tai các trong dai học y ở Hà Nội một cách tốt nhất. Mục đích, nhiệm vụ đề tài Trên cơ sở nghiên cứu và khảo sát các trung tâm thông tin-th viện tại các trờng đại học y ở Hà Nội, từ đó đa ra mô hình Mạng cộng đồng trực tuyến cho trung tâm thông tin-th viện tai trờng đại học y ở Hà Nội.
Đồng thời đa ra các giải pháp đề liên kết chia sẻ nguồn thông tin y học tại các trung tâm thông tin- th viện tại các trờng đại học y ở Hà Nội 3. Tình hình nghiên cứu Hiện cha có đề tài nào về Mạng cộng đồng trực tuyến cho trung tâm thông tin- th viện thuộc các trờng đại học y ở Hà Nội. Vì vậy, tôi đa ra đê tài “Nghiên cứu Mạng cộng đồng trực tuyến cho trung tâm thông tin-th viện các tròng đại học Y ở Hà Nội” là hoàn toàn phù hợp, thể hiện tính mới trong nghiên cứu khoa học. Khóa luận này, tôi dựa vào một số nội dung nghiên cứu của thầy Nguyễn Minh Hiệp về Mạng cộng đồng th viện trực tuyến.
Đối tơJợng và phạm vi nghiên cứu s Đối tợng nghiên cứu Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc các trờng đại học y ở Hà Nội; Lý luận chung về Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc các tròng đại học y ở Hà Nội; Thực trạng điều kiện xây dựng Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc các trờng đại học y ở Hà Nội s* Phạm vi nghiên cứu Các Trung tâm thông tin-th viện thuộc các trờng đại học y ở Hà Nội nh: Viện Công nghệ Thông tin-Th viện Y học Trung Ương, Trung tâm Thông tin-Th viện Đại học Y Hà Nội, Th viện Học viện Quân Y, Th viện Đại học Dợc Hà Nội, Th viện Học viện Y-Dợc học Cổ truyền Việt Nam. Phojong pháp nghiên cứu s* Nghiên cứu tài liệu Nghiên cứu quan sát trực tiếp $* Nghiên cứu phỏng vẫn s* Phân tích số liệu, tổng hợp thống kế 6. Đóng góp về lý luận và thực tiễn của đề tài -Đóng góp về lý luận Kết quả nghiên cứu của khóa luận sẽ góp phần hoàn thiện lý luận cơ bản về Mạng cộng đồng trực tuyến nói chung và Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc trờng đại học y ở Hà Nội nói riêng - Đóng góp về thực tiễn Khóa luận nêu bật đợc thực trạng điều kiện xây dựng Mạng cộng đồng trực tuyến cho trung tâm thông tin-th viện thuộc các tròng đại học y ở Hà Nội. Dựa trên cơ sở đó, dé tiến hành xây dựng mô hình Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc trờng đại học y ở Hà Nội.
Đồng thời, khóa luận cũng đa ra các giải pháp hữu hiệu để đây mạnh Mạng này phát triển, thúc đây việc liên kết chia sẻ các nguồn lực giữa các trung tâm thông tin-th viện trờng đại học y ở Hà Nội 7. Bố cục của khóa luận Qua thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài, khóa luận đợc hình thành với bố cục 3 chong nh sau: Chơng 1: Lý luận chung về Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc các trờng đại học y ở Hà Nội Chơng 2: Thực trạng điều kiện xây dựng Mạng cộng đẳng trực tuyển cho trung tâm thông tin-th viện thuộc các trờng đại học ở Hà Nội Chơng 3: Nhận xét, mô hình và giải pháp xây dựng xây dựng Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc các trong dai hoc y ở Hà Nội PHAN 2: NOI DUNG CHGJONG 1 LY LUAN CHUNG VE MANG CONG DONG TRUC TUYEN CHO CAC TRUNG TAM THONG TIN-THG] VIEN THUOC CAC TRGJONG ĐẠI HỌC Y Ở HÀ NỘI 1. Khái niệm mạng Theo PGS. Phan tân “Mạng thông tin là một tập hợp các cơ quan thông tin đợc tổ chức liên kết với nhau, ở đó ngời ta có thể thực hiện việc trao đổi thông tin đới những hình thức khác nhau một cách đều đặn và có tổ chức” 1.
Khái niệm Mạng cộng đồng trực tuyễn “Mạng cộng đồng (tên đầy đủ là Mạng Cộng đồng trực tuyến hoặc Mạng Cộng đồng ảo) là một đại diện tiêu biểu của Web 2.0 và đợc mệnh danh là thứ gắn kết thế giới lại với nhau trong thời đại công nghệ thông tin phát triển ngày nay.”- Diễn đàn Mạng cộng đồng trực tuyến Mạng Cộng đồng nhằm mục đích tạo ra một hệ thống trên nền Internet cho phép ngời dòng chia sẻ thông tin, sở thích nhu cầu .một cách hiệu quả và vợt ra ngoài những giới hạn về địa lý, giúp thúc đây liên kết giữa nhiều cá nhân đoàn thể và các tô chức xã hội lại với nhau 1. Các yếu tố tác động đến sự duy trì và phát triển của Mạng cộng đồng trực tuyến cho trung tâm thông tin-thơi viện thuộc các trơjờng đại học y ở Hà Nội 1. Cơ chế chính sách Đề tiến hành Mạng cộng đồng trực tuyến cho các trung tâm thông tin-th viện thuộc trờng đại học y ở Hà Nội cần phải xây dựng một chính sách hợp tác rõ ràng. Cần xây dựng chiến lợc hợp tác với sự đồng tâm, hiệp lực nhằm thực hiện kế hoạch dới sự chỉ đạo của ban điều hành.
Chính sách xây dựng dựa trên sự nhất trí, ký kết hợp tác của lãnh đạo các cơ quan chủ quản của các trung tâm thông tin-th viện tại các tròng đại học y ở Hà Nội trong việc triển khai toàn bộ kế hoạch. Điều này đợc thể hiện trong sự thống nhât việc xác định mục tiêu, nghĩa vụ, quyền lợi và thời gian, kế hoạch cho từng giai đoạn, khả năng và mức độ tham gia hợp tác giữa các thành viên khi tham gia hệ thống. Kế hoạch xây dựng Mạng cộng đồng trực tuyến cho trung tâm thông tin-th viện thuộc các trờng đại học y ở Hà Nội chỉ có thé trở thành hiện thực khi đợc sự quan tâm, đánh giá đúng tầm quan trọng của việc cùng nhau hợp tác, chia sẻ nguồn thông tin, của sự nỗ lực của mỗi cơ quan TT- TV. Để triển khai và dvy trì tốt kế hoạch, các đơn vị thành viên cần bầu ra một ban điều hành có chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng và trình độ quản lý tốt, có trách nhiệm xây dựng, phát triển các sản phẩm và dịch vụ thông tin nhằm khai thác hiệu quả các nguồn lực của hệ thống 1.