Khoá luận kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty CP XD TM DV Xuân Phong

Luận văn tốt nghiệp kế toán phân tích tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty Xuân Phong, giúp hiểu rõ quy trình kế toán doanh nghiệp.

• Tác giả: Bùi Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: Ths. Trần Nam Trung
• Trường học: Đại học Công nghệ TP.HCM
• Chuyên ngành: Kế toán tài chính
• Đề tài: Tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG
• 1. Chương 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề tài
• 2. Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH CÔNG TRÌNH CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ XUÂN PHONG
• 2.1. Đặc điểm hoạt động xây dựng ảnh hưởng đến hạch toán kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành công trình
• 2.2. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành
• 2.2.1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất
• 2.2.2. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm
• 2.2.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.3. Kế toán tập hợp chi phí và phân bổ chi phí
• 2.3.1. Những vấn đề chung về công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.3.1.1. a) Nhiệm vụ của kế toán
• 2.3.1.2. b) Xác định đối tượng tập hợp chi phí, đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành
• 2.3.1.3. c) Trình tự tập hợp chi phí
• 2.3.2. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.3.2.1. a) Tài khoản sử dụng
• 2.3.2.2. b) Chứng từ, sổ sách kế toán sử dụng và quy trình lập, lưu chuyển chứng từ
• 2.3.2.3. c) Nội dung, phương pháp và sơ đồ hạch toán
• 2.3.3. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.3.3.1. a) Tài khoản sử dụng
• 2.3.3.2. b) Chứng từ, sổ sách kế toán sử dụng và quy trình lập, lưu chuyển chứng từ
• 2.3.3.3. c) Nội dung, phương pháp và sơ đồ hạch toán
• 2.3.4. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 2.3.4.1. a) Tài khoản sử dụng
• 2.3.4.2. b) Chứng từ, sổ sách kế toán sử dụng và quy trình lập, lưu chuyển chứng từ
• 2.3.4.3. c) Nội dung, phương pháp và sơ đồ hạch toán
• 2.3.5. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.3.5.1. a) Tài khoản sử dụng
• 2.3.5.2. b) Chứng từ, sổ sách kế toán sử dụng và quy trình lập, lưu chuyển chứng từ
• 2.3.5.3. c) Nội dung, phương pháp và sơ đồ hạch toán
• 2.4. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 2.4.1. Tài khoản sử dụng
• 2.4.2. Nội dung và phương pháp và sơ đồ hạch toán
• 2.5. Kế toán đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 2.5.1. Phương pháp đánh giá theo nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.5.2. Phương pháp đánh giá theo sản lượng sản phẩm hoàn thành tương đương
• 2.5.3. Phương pháp đánh giá sản phẩm DCCK theo chi phí định mức
• 2.6. Phương pháp tính giá thành sản xuất sản phẩm
• 2.6.1. Phương pháp giản đơn
• 2.6.2. Phương pháp tỉ lệ
• 3. Chương 3: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ XUÂN PHONG
• 3.1. Giới thiệu về quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 3.1.1. Thông tin chung về Công ty Cổ Phần Xây Dựng Thương Mại Dịch Vụ Xuân Phong
• 3.1.2. Ngành nghề đăng ký kinh doanh
• 3.1.3. Lịch sử hình thành và phát triển Công ty Cổ Phần Xây Dựng Thương Mại Dịch Vụ Xuân Phong
• 3.2. Cơ cấu tổ chức, quản lý ở công ty
• 3.2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý
• 3.2.2. Nhiệm vụ, chức năng của từng bộ phận
• 3.2.2.1. Hội đồng quản trị
• 3.2.2.2. Phòng tài chính - kế toán
• 3.2.2.3. Phòng tổng hợp
• 3.2.2.4. Phòng kiến trúc công trình
• 3.3. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty
• 3.3.1. Cơ cấu bộ máy kế toán
• 3.3.2. Nhiệm vụ của từng phần hành kế toán
• 3.3.2.1. Kế toán trưởng
• 3.3.2.2. Kế toán thanh toán
• 3.3.2.3. Kế toán công nợ, thuế
• 3.3.2.4. Kế toán tổng hợp
• 3.4. Tình hình công ty những năm gần đây
• 3.5. Thuận lợi, khó khăn, phương hướng phát triển
• 4. Chương 4: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ XUÂN PHONG
• 4.1. Những vấn đề chung về tổ chức sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 4.1.1. Tổ chức sản xuất
• 4.1.2. Chế độ kế toán của doanh nghiệp
• 4.1.3. Nguyên tắc tập hợp chi phí sản xuất
• 4.1.4. Nguyên tắc đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành sản phẩm
• 4.2. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 4.2.1. Tài khoản sử dụng, chứng từ và sổ sách kế toán
• 4.2.2. Quy trình lưu chuyển chứng từ
• 4.2.3. Nội dung, nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 4.3. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 4.3.1. Tài khoản sử dụng, chứng từ và sổ sách kế toán
• 4.3.2. Quy trình lưu chuyển chứng từ
• 4.3.3. Nội dung, nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 4.4. Kế toán chi phí máy thi công
• 4.4.1. Tài khoản sử dụng, chứng từ và sổ sách kế toán
• 4.4.2. Quy trình lưu chuyển chứng từ
• 4.4.3. Nội dung, nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 4.5. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 4.5.1. Tài khoản sử dụng, chứng từ và sổ sách kế toán
• 4.5.2. Quy trình lưu chuyển chứng từ
• 4.5.3. Nội dung, nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 4.6. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 4.7. Kế toán đánh giá sản phẩm dở dang
• 4.8. Kế toán giá thành sản phẩm
• 4.9. So sánh lý thuyết và thực tế công tác kế toán tại công ty
• 5. Chương 5: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Nhận xét tổng quan về tình hình hoạt động tại công ty
• 5.2. Nhận xét về công tác kế toán tại công ty
• 5.3. Kiến nghị về công tác kế toán
• 5.4. Kiến nghị khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Luận văn tốt nghiệp kế toán tập trung vào việc tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty Xuân Phong. Đề tài này được thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý chi phí hiệu quả trong ngành xây dựng, đặc biệt là trong bối cảnh phát triển cơ sở hạ tầng tại Việt Nam. Kế toán chi phí và kế toán giá thành là những công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu thất thoát, tăng tính cạnh tranh. Mục tiêu của luận văn là phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại công ty.

1.1 Lý do chọn đề tài

Ngành xây dựng đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế, nhưng cũng đối mặt với thách thức về quản lý chi phí. Quản lý chi phí doanh nghiệp hiệu quả giúp giảm giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận. Luận văn tốt nghiệp kế toán này nhằm cung cấp thông tin chi tiết về tập hợp chi phí và tính giá thành, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý tài chính.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Mục tiêu của luận văn là áp dụng lý thuyết về kế toán chi phí và kế toán giá thành vào thực tiễn tại Công ty Xuân Phong. Nghiên cứu nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán, giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả hơn.

II. Cơ sở lý luận

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Phương pháp tính giá thành được phân tích chi tiết, bao gồm các phương pháp giản đơn và tỷ lệ. Kế toán quản trị chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và giảm thiểu chi phí sản xuất.

2.1 Khái niệm chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất bao gồm các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa trong quá trình sản xuất. Kế toán chi phí giúp doanh nghiệp theo dõi và quản lý các khoản chi phí này một cách hiệu quả.

2.2 Phương pháp tính giá thành

Các phương pháp tính giá thành như giản đơn và tỷ lệ được áp dụng tùy thuộc vào đặc điểm sản xuất của doanh nghiệp. Kế toán giá thành giúp xác định chính xác giá trị sản phẩm, hỗ trợ quyết định kinh doanh.

III. Tổng quan về Công ty Xuân Phong

Công ty Xuân Phong là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và thương mại dịch vụ. Công ty có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, với bộ máy kế toán được phân chia rõ ràng. Báo cáo tốt nghiệp kế toán này tập trung vào việc phân tích thực trạng công tác kế toán tại công ty.

3.1 Cơ cấu tổ chức

Công ty có các phòng ban chuyên môn như phòng tài chính-kế toán, phòng tổng hợp và phòng kiến trúc công trình. Kế toán quản trị chi phí được thực hiện bởi đội ngũ kế toán viên có chuyên môn cao.

3.2 Tình hình hoạt động

Trong những năm gần đây, Công ty Xuân Phong đã đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực xây dựng. Tuy nhiên, công ty cũng đối mặt với một số khó khăn trong việc quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm.

IV. Thực trạng công tác kế toán

Chương này phân tích thực trạng công tác tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty Xuân Phong. Các phương pháp kế toán được áp dụng trong công ty được đánh giá chi tiết, từ đó đưa ra nhận xét và kiến nghị.

4.1 Tập hợp chi phí

Công ty sử dụng các tài khoản kế toán như 621, 622, 627 để tập hợp chi phí. Quy trình lưu chuyển chứng từ được thực hiện chặt chẽ, đảm bảo tính chính xác của số liệu.

4.2 Tính giá thành

Phương pháp tính giá thành được áp dụng tại công ty bao gồm phương pháp giản đơn và tỷ lệ. Các báo cáo kế toán được lập chi tiết, giúp quản lý giá thành sản phẩm hiệu quả.

V. Nhận xét và kiến nghị

Luận văn đưa ra các nhận xét về thực trạng công tác kế toán tại Công ty Xuân Phong. Các kiến nghị được đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và kế toán giá thành, giúp công ty quản lý tài chính hiệu quả hơn.

5.1 Nhận xét

Công tác kế toán tại công ty được thực hiện khá tốt, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế trong việc quản lý chi phí doanh nghiệp. Cần có sự cải tiến trong việc áp dụng các phương pháp tính giá thành.

5.2 Kiến nghị

Đề xuất áp dụng các công nghệ mới trong kế toán quản trị chi phí, đồng thời tăng cường đào tạo nhân viên kế toán để nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi phí.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản đóng vai trò then chốt trong việc hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng, tạo tiền đề vật chất thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Tuy nhiên, hoạt động xây lắp có những đặc thù riêng biệt: quy mô vốn đầu tư lớn, kết cấu công trình phức tạp, địa bàn thi công ngoài trời chịu ảnh hưởng trực tiếp từ điều kiện tự nhiên, thời gian thi công kéo dài qua nhiều giai đoạn và sản phẩm xây dựng mang tính đơn chiếc, cố định tại nơi sản xuất. Những yếu tố này khiến công tác quản lý tài sản, vật tư, nhân lực dễ đối mặt với rủi ro thất thoát, lãng phí và phát sinh chi phí ngoài dự toán. Để kiểm soát chi phí, tối ưu hóa giá thành và nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp xây dựng cần thiết lập hệ thống thông tin kế toán quản trị và kế toán tài chính minh bạch, chính xác.

Đề tài khóa luận "Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong" do sinh viên Bùi Thị Vân Anh thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Nam Trung (Khoa Kế toán - Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Công nghệ TP.HCM) tập trung giải quyết yêu cầu thực tiễn nêu trên.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được xác định rõ:

1. Vận dụng và hệ thống hóa khung lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.
2. Khảo sát, mô tả và phân tích thực trạng công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong.
3. So sánh đối chiếu giữa lý luận học thuật với thực tế áp dụng tại doanh nghiệp, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình kế toán chi phí và giá thành tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành công trình xây lắp.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong; dữ liệu hạch toán thực tế khảo sát tập trung tại công trình xây đường Hậu Giang.
• Phạm vi thời gian: Số liệu nghiên cứu, phân tích hoạt động kinh doanh giai đoạn 2014 – 2016, tập trung chi tiết vào chứng từ, sổ sách kế toán phát sinh trong tháng 12 năm 2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam hiện hành áp dụng cho lĩnh vực xây lắp. Tác giả làm rõ bản chất của chi phí sản xuất (hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong kỳ gắn với khối lượng xây lắp) và giá thành sản phẩm (biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí cấu thành nên khối lượng xây lắp hoàn thành), đồng thời phân định ranh giới giữa chi phí và chi tiêu.

Về mặt lý luận, hệ thống tài khoản kế toán tập hợp chi phí trong xây lắp bao gồm:

• Tài khoản 621 - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Theo dõi chi phí vật liệu chính, vật liệu phụ, cấu kiện luân chuyển trực tiếp vào công trình (không bao gồm vật liệu dùng cho máy thi công).
• Tài khoản 622 - Chi phí nhân công trực tiếp: Theo dõi tiền lương, tiền công của công nhân trực tiếp thi công (không bao gồm các khoản trích nộp theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ và tiền ăn ca).
• Tài khoản 623 - Chi phí sử dụng máy thi công: Theo dõi chi phí vận hành máy, chi tiết thành 6 tài khoản cấp hai (TK 6231: nhân công lái máy; TK 6232: nhiên liệu, vật liệu; TK 6233: dụng cụ sản xuất; TK 6234: khấu hao máy; TK 6237: dịch vụ mua ngoài; TK 6238: chi phí bằng tiền khác).
• Tài khoản 627 - Chi phí sản xuất chung: Theo dõi chi phí tại công trường gồm 6 tài khoản cấp hai (TK 6271: nhân viên phân xưởng/công trường; TK 6272: vật liệu; TK 6273: dụng cụ; TK 6274: khấu hao TSCĐ dùng chung; TK 6277: dịch vụ mua ngoài; TK 6278: chi phí bằng tiền khác).
• Tài khoản 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang: Tổng hợp toàn bộ chi phí xây lắp phục vụ xác định giá thành sản phẩm hoàn thành hoặc chuyển tiếp giá trị dở dang.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp trực tiếp từ phòng kế toán của Công ty Xuân Phong (hóa đơn GTGT, bảng chấm công, hợp đồng khoán, sổ cái, sổ chi tiết).
• Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu chuyên ngành, giáo trình kế toán xây lắp.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu số liệu giữa dự toán, chứng từ phát sinh thực tế và số liệu trên sổ sách kế toán để nhận diện mức độ tương thích giữa lý thuyết và thực tiễn.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương mở đầu trình bày tổng quan tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu quản lý chi phí trong môi trường thi công xây dựng nhiều rủi ro biến động giá và thời tiết. Chương này xác lập mục đích nghiên cứu, phạm vi không gian - thời gian, phương pháp nghiên cứu và bố cục tổng thể gồm 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý luận kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành công trình Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong

Tác giả hệ thống hóa toàn diện các nguyên lý hạch toán chi phí và giá thành xây dựng cơ bản:

• Phân tích 3 đặc điểm hoạt động xây dựng tác động đến kế toán: sản phẩm có dự toán riêng biệt, thi công phân tán ngoài trời, chu kỳ sản xuất dài ngày dẫn đến kỳ tính giá thành thường theo kỳ hoàn thành công trình/hạng mục hoặc theo quý.
• Trình bày 6 bước trong quy trình tập hợp chi phí: (1) Tập hợp chi phí trực tiếp theo 3 khoản mục; (2) Phân bổ chi phí chung và chi phí nhân công dùng chung; (3) Lựa chọn phương pháp tính giá thành; (4) Xác định sản phẩm hoàn thành và dở dang; (5) Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (theo NVL trực tiếp, theo sản lượng hoàn thành tương đương hoặc chi phí định mức); (6) Tính giá thành đơn vị/công trình.
• Trình bày chi tiết sơ đồ hạch toán, chứng từ và kết cấu tài khoản TK 621, TK 622, TK 623, TK 627, TK 154, cùng nguyên tắc kết chuyển chi phí vượt định mức trực tiếp vào TK 632 (Giá vốn hàng bán). Thiết lập công thức tính lương thời gian và đơn giá làm ngoài giờ theo quy định (ngày thường hệ số 150%, ngày nghỉ tuần 200%, ngày lễ 300%).

Khoản mục chi phí	Tài khoản sử dụng	Tài khoản cấp hai quy định	Nội dung hạch toán đặc thù ngành xây lắp
Nguyên vật liệu trực tiếp	TK 621	Không mở TK cấp hai	Vật liệu chính, phụ, cấu kiện trực tiếp cho công trình; xuất thẳng hoặc qua kho.
Nhân công trực tiếp	TK 622	Không mở TK cấp hai	Tiền lương, phụ cấp công nhân xây lắp; không gồm BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN.
Chi phí máy thi công	TK 623	TK 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238	Chi phí chạy máy, thuê máy ngoài, khấu hao và nhân công điều khiển máy.
Chi phí sản xuất chung	TK 627	TK 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278	Chi phí quản lý đội, trích nộp theo lương công nhân viên tại công trường, lán trại.
Tổng hợp chi phí SXKD	TK 154	Chi tiết theo từng công trình/hạng mục	Tổng hợp từ 621, 622, 623, 627 để tính giá thành thực tế công trình hoàn thành.

Chương 3: Tổng quan về Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong

Chương 3 giới thiệu lịch sử hình thành, chức năng kinh doanh trong lĩnh vực thi công xây dựng và cơ cấu quản trị của Công ty Xuân Phong:

• Mô hình quản lý gồm Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc cùng 3 phòng chức năng: Phòng Tài chính - Kế toán, Phòng Tổng hợp, Phòng Kiến trúc công trình.
• Tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung gồm 4 chức danh: Kế toán trưởng, Kế toán thanh toán, Kế toán công nợ - thuế, Kế toán tổng hợp.
• Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh giai đoạn 2014 – 2016 thông qua các chỉ tiêu doanh thu, chi phí, lợi nhuận và các yếu tố thuận lợi, khó khăn trong quá trình phát triển của doanh nghiệp.

Chương 4: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong

Chương trọng tâm mô tả chi tiết phương thức kế toán tại đơn vị:

• Chế độ kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, hạch toán hàng tồn kho theo giá gốc, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và vận hành phần mềm kế toán SmartPro.
• Hạch toán chi phí NVL trực tiếp (TK 621): Do đặc thù công trình ở xa, vật tư (gạch, cát, đá, xi măng, sắt thép) khi mua thường được vận chuyển thẳng tới công trường không qua kho trung gian. Kế toán căn cứ phiếu giao hàng, hóa đơn GTGT ghi Nợ TK 621/Nợ TK 133/Có TK 331, 111. Cuối kỳ kết chuyển sang Nợ TK 154 (chi tiết công trình đường Hậu Giang).
• Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Giám sát thi công lập bảng chấm công hàng ngày, cuối tháng tổng hợp gửi về phòng kế toán lập bảng thanh toán lương. Ghi nhận Nợ TK 622/Có TK 334. Doanh nghiệp không trích BHXH, BHYT trên quỹ lương công nhân thời vụ mà trả trực tiếp vào thu nhập.
• Hạch toán chi phí máy thi công (TK 623): Công ty không tổ chức đội máy riêng biệt do chi phí duy tu, vận chuyển máy lớn. Doanh nghiệp áp dụng hình thức thuê trọn gói máy ngoài (bao gồm máy, nhiên liệu và nhân công vận hành theo khối lượng công việc). Chi phí thuê máy được ghi nhận chủ yếu vào TK 6237 (Chi phí dịch vụ mua ngoài) và TK 6233 (Dụng cụ sản xuất) căn cứ theo hợp đồng thuê máy và biên bản nghiệm thu ca máy.
• Hạch toán chi phí sản xuất chung (TK 627): Các công trình thi công độc lập và phân tán nên chi phí sản xuất chung phát sinh công trình nào được tập hợp trực tiếp cho công trình đó mà không cần phân bổ gián tiếp. Kế toán sử dụng các tài khoản chi tiết TK 6273, TK 6274 (khấu hao), TK 6277 (điện nước, chi phí thuê ngoài).
• Tính giá thành công trình (TK 154): Toàn bộ chi phí tháng 12/2016 của công trình xây đường Hậu Giang được tập hợp từ TK 621, TK 622, TK 623, TK 627 sang TK 154. Sau khi nghiệm thu hoàn thành toàn bộ công trình, giá thành thực tế được xác định theo phương pháp giản đơn và kết chuyển sang TK 632.
• So sánh lý thuyết và thực tế: Đánh giá sự tinh gọn của mô hình kế toán máy thi công thuê ngoài và phương pháp tập hợp trực tiếp so với mô hình lý thuyết phức tạp.

Chương 5: Nhận xét và kiến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế, tác giả đưa ra các đánh giá khách quan:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, phân công rõ ràng; ứng dụng hiệu quả phần mềm SmartPro giúp xuất nhanh Sổ Nhật ký chung, Sổ cái và Sổ chi tiết tài khoản; việc ký hợp đồng thuê trọn gói máy thi công giúp giảm áp lực quản lý phương tiện cơ giới.
• Hạn chế: Quy trình luân chuyển chứng từ từ công trường về phòng kế toán đôi lúc chậm trễ; việc quản lý định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại hiện trường chưa chặt chẽ; chưa hạch toán đầy đủ các quỹ bảo hiểm bắt buộc theo quy định cho toàn bộ lao động.
• Kiến nghị: Tăng cường kiểm soát định mức vật tư theo dự toán từng giai đoạn, hoàn thiện quy trình lưu chuyển và phê duyệt chứng từ tạm ứng - hoàn ứng, mở rộng các tài khoản chi tiết phục vụ kế toán quản trị nội bộ.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

1. Làm rõ phương thức hạch toán thực tế của doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ: Minh chứng rõ ràng quy trình hạch toán chi phí máy thi công thuê ngoài trọn gói. Doanh nghiệp không cần mở đầy đủ các tài khoản chi phí máy chi tiết (như TK 6231, 6232) mà tập trung phản ánh qua TK 6237 và TK 6233, giúp tinh giản thủ tục nhưng vẫn đảm bảo tính đúng chi phí thực tế.
2. Minh họa quy trình kế toán bằng số liệu thực tế: Trích xuất hệ thống sổ kế toán tháng 12/2016 của công trình đường Hậu Giang (gồm Sổ cái TK 621, TK 622, TK 623, TK 627, TK 154, TK 632 và Bảng tổng hợp chi phí công trình), chứng minh quy trình kết chuyển chi phí khép kín từ chứng từ gốc lên phần mềm SmartPro và kết xuất sổ cái.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp gắn với thực tiễn: Kiến nghị các biện pháp kiểm soát chi phí xây lắp trực tiếp tại hiện trường, quản lý hao hụt vật tư xây dựng và kiện toàn công tác chứng từ giữa chỉ huy công trường và phòng kế toán.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực nghiệm của đề tài chỉ giới hạn tại một doanh nghiệp (Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong) với dữ liệu trọng tâm của công trình xây đường Hậu Giang trong năm 2016. Khóa luận chưa đi sâu phân tích hạch toán các công trình có thời gian thi công qua nhiều năm cần trích lập dự phòng bảo hành công trình phức tạp hay các công trình liên danh, liên kết nhà thầu.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu có thể mở rộng khảo sát các mô hình kế toán quản trị chi phí chuyên sâu, ứng dụng định mức chi phí chuẩn trong doanh nghiệp xây dựng quy mô lớn, hoặc phân tích ảnh hưởng của các thay đổi trong chính sách thuế và bảo hiểm xã hội đối với chi phí nhân công xây lắp.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu thực tế phục vụ học tập và nghiên cứu:

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán, Kế toán tài chính: Tham khảo cấu trúc một khóa luận tốt nghiệp về kế toán chi phí xây lắp; nắm vững cách thức trình bày hệ thống tài khoản đặc thù (TK 623, TK 627), quy trình luân chuyển chứng từ và phương pháp tổng hợp chi phí trên TK 154.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ: Tham khảo mô hình xử lý chứng từ vật tư mua xuất thẳng đến công trường, phương pháp hạch toán chi phí thuê máy thi công trọn gói và phương thức vận hành hạch toán trên phần mềm kế toán SmartPro.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành tại Công ty Xuân Phong được xác định như thế nào?
Do đặc thù sản phẩm xây lắp phân tán, đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành tại Công ty Xuân Phong được xác định trực tiếp theo từng công trình, hạng mục công trình hoặc đơn đặt hàng riêng biệt (cụ thể trong khóa luận là công trình đường Hậu Giang).

2. Chi phí máy thi công tại công ty được tổ chức hạch toán như thế nào khi không có đội máy riêng?
Công ty không duy trì đội máy thi công riêng mà thuê máy ngoài trọn gói theo khối lượng công việc (gồm máy móc, thợ lái và nhiên liệu). Chi phí thanh toán cho bên cho thuê được ghi nhận trực tiếp vào chi phí máy thi công thông qua tài khoản TK 6237 (Chi phí dịch vụ mua ngoài) và TK 6233 (Dụng cụ sản xuất), sau đó kết chuyển toàn bộ sang TK 154.

3. Các khoản trích nộp theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) của công nhân trực tiếp thi công được hạch toán vào tài khoản nào?
Theo chế độ kế toán xây lắp được trình bày trong khóa luận, các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp xây lắp không hạch toán vào TK 622 mà được tập hợp vào chi phí sản xuất chung trên TK 627 (chi tiết TK 6271).

4. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán nào và quy trình lập, kết xuất sổ sách ra sao?
Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán SmartPro. Căn cứ vào các chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu nhập - xuất kho, bảng chấm công, bảng thanh toán lương, hợp đồng thuê máy), kế toán nhập liệu vào các phân hệ tương ứng để phần mềm tự động ghi sổ Nhật ký chung và kết xuất Sổ cái, Sổ chi tiết các tài khoản TK 621, 622, 623, 627, 154.

5. Công thức tính tiền lương làm thêm giờ của doanh nghiệp được quy định theo tỷ lệ nào?
Theo quy chế công ty được tác giả nêu trong cơ sở lý thuyết, đơn giá làm ngoài giờ được tính căn cứ theo mức lương giờ làm việc bình thường nhân với hệ số: tối thiểu 150% đối với ngày thường, 200% đối với ngày nghỉ hàng tuần và 300% đối với ngày nghỉ lễ, tết có hưởng lương.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Bùi Thị Vân Anh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong lĩnh vực xây lắp. Thông qua số liệu thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Dịch vụ Xuân Phong, đề tài đã phản ánh chân thực quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán các khoản mục chi phí trực tiếp và chi phí máy thuê ngoài trên phần mềm kế toán SmartPro. Các nhận xét và giải pháp do tác giả đề xuất xuất phát trực tiếp từ thực tế quản lý, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu - Chương 2: Cơ sở lý luận kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành công trình Công ty Cổ Phần Xây Dựng Thương Mại Dịch Vụ Xuân Phong. - Chương 3: Tổng quan về Công ty Cổ Phần Xây Dựng Thương Mại Dịch Vụ Xuân Phong. - Chương 4: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ Phần Xây Dựng Thương Mại Dịch Vụ Xuân Phong. - Chương 5: Nhận xét và kiến nghị.

2 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH CÔNG TRÌNH CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ XUÂN PHONG 2.1 Đặc điểm hoạt động xây dựng ảnh hưởng đến hạch toán kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành công trình. Sản phẩm xây lắp là các công trình, vật kiến trúc.thuộc kết cấu hạ tầng của nền kinh tế quốc dân có quy mô và giá trị lớn, kết cấu phức tạp, thời gian sử dụng lâu dài.Do vậy, việc tổ chức quản lý và hạch toán nhất thiết phải có các dự toán thiết kế, thi công được lập theo từng công trình, hạng mục công trình. Trong quá trình thi công xây lắp phải thường xuyên so sánh kiểm tra việc thực hiện dự toán chi phí, tìm ra nguyên nhân vượt, hụt dự toán và đánh giá hiệu quả kinh doanh trên cơ sở lấy dự toán làm thước đo. Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (xe máy, thiết bị thi công, người lao động.) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm.

Mặt khác, hoạt động xây dựng cơ bản thường tiến hành ngoài trời nên chịu ảnh hưởng của điều kiện thiên nhiên, thời tiết. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý, sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp, dễ bị mất mát, hư hỏng làm tăng chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, chu kì sản xuất của đơn vị xây lắp thường rất dài, chi phí phát sinh thường xuyên trong khi doanh thu chỉ phát sinh ở từng thời điểm nhất định. Do đó, kỳ tính giá thành ở các đơn vị xây lắp thường được xác định theo kỳ sản xuất.

Đối tượng hách toán chi phí có thể là các công trình, hạng mục công trình, các đơn đặt hàng, các giai đoạn của hạng mục hay nhóm hạng mục…Vì thế phải lập dự toán chi phí và tính giá thành theo từng hạng mục hay giai đoạn của hạng mục. Giá thành công trình lắp đặt thiết bị không bao gồm giá trị bản thân thiết bị do chủ đầu tư đưa vào để lắp đặt mà chỉ bao gồm chi phí do doanh nghiệp xây lắp bỏ ra có liên quan đến xây lắp công trình. 3 Giá thành công tác xây dựng và lắp đặt kết cấu bao gồm giá trị vật kết cấu và giá trị thiết bị kèm theo như các thiết bị vệ sinh, thông gió, thiết bị sưởi ấm, điều hòa nhiệt độ, thiết bị truyền dẫn,… 2.2 Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và tính giá thành.1 Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất. a) Khái niệm: Cũng như các ngành sản xuất khác, doanh nghiệp xây lắp muốn tiến hành hoạt động sản xuất ra sản phầm thì cần có ba yếu tố cơ bản là tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động.

Các yếu tố này tham gia vào quá trình sản xuất, hình thành nên ba loại chi phí tương ứng là chi phí về sử dụng tư liệu lao động, chi phí về đối tượng lao động và chi phí về sức lao động. Trong điều kiện sản xuất các chi phí này được biểu hiện dưới dạng giá trị gọi là chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất của đơn vị kinh doanh xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất và cấu thành nên giá thành của sản phẩm xây lắp. Tuy nhiên, để hiểu đúng chi phí sản xuất cần phân biệt giữa chi phí và chi tiêu.

Chi phí là khái niệm có phạm vi rộng hơn chi tiêu. Khái niệm chi phí gắn liền với kỳ hạch toán, là những chi phí về lao động sống và lao động hóa có liên quan đến khối lượng sản xuất trong kỳ chứ không phải mọi khoản chi ra trong kỳ hạch toán, nó không đồng nhất với chi tiêu. Chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần của các loại vật tư, tài sản, tiền vốn của doanh nghiệp,bất kể nó được dùng vào mục đích gì. Chi tiêu có thể là chi phí nếu khi mua nguyên vật liệu sử dụng ngay vào sản xuất kinh doanh nhưng sẽ không phải là chi phí nếu mua về nhập kho chưa sử dụng ngay trong kỳ, ngược lại có những khoản được tính vào chi phí kỳ này nhưng thực tế chưa được chi tiêu (chi phí trích trước).

4 Trong đơn vị xây dựng, chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại có tính chất kinh tế, công dụng khác nhau và yêu cầu quản lý đối với từng loại cũng khác nhau. Việc quản lý chi phí sản xuất không chỉ căn cứ vào số liệu tổng số chi phí sản xuất mà phải theo dõi, dựa vào số liệu của từng loại chi phí. b) Phân loại chi phí sản xuất. - Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố: Để phục vụ cho việc tập hợp quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu đồng nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh, chi phí được phân theo yếu tố.

Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất gồm các yếu tố: + Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chinshm vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ,.sử dụng vài sản xuất kinh doanh ( loại trừ gá trị vật liệu dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi cùng với nhiên liệu, động lực). + Yếu tố nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ ( trừ số sử dụng không hết nhập lại kho và phê liệu thu hồi). + Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương: Phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấ mang tính chất lương phải trả cho nhân viên. + Yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ: Phản ánh số trích theo tỷ lệ qui định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả công nhân viên tính vào chi phí.

+ Yếu tố khấu hao tài sản cố định (TSCĐ): phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. + Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất kinh doanh. + Yếu tố chi phí bằng tiền khác: gồm chi phi bằng tiền chưa phản ánh ở ác yếu tố trên dùng vào hoạt động kinh doanh ở trong kỳ. 5 - Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm: Đối tượng hạch toán chi phí của đơn vị xây lắp có thể là các công trình, hạng mục công trình.

Phương pháp lập dự toán xây dựng cơ bản, dự toán lập theo từng hạng mục công trình, hạn mục chi phí. Vì vậy, trong doanh nghiệp xây lắp chủ yếu sử dụng phân loại chi phí theo khoản mục. Theo cách phân loại này chi phí được chia thành các khoản mục sau: + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT): bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính vật liệu phụ, các cấu kiện, bộ phân rời lẻ ( trừ vật liệu sử dụng cho máy thi công) dùng trực tiếp cho việc xây dựng, lắp đtặ các công trình, + Chi phí nhân công trực tiếp (NCTT): phản ánh các khoản thù lao lao động phải trả cho công nhân trực tiếp xây lắp các công trình, công nhân phục vụ thi công ( kể cả các công nhân vận chuyển, bốc dỡ vật tư trong phạm vi mặt bằng xây lắp và công nhân chuẩn bị thi công và thu dọn công trường). Chi phí nhân công trực tiếp không bao gồm chi phí về các khoản KPCĐ, BHXH, BHYT và tiền ăn ca của công nhân trực tiếp xây lắp, các khoản mục này được hạch toán vào chi phí sản xuất chung.

+ Chi phí sử dụng máy thi: là các chi phí trực tiếp liên quan đến việc sử dụng xe, máy thi công để hoàn thành sản phẩm xây lắp. Bao gồm: tiền khấu hao máy móc thiết bị, tiền thuê máy, tiền lương công nhân điều khiển máy, chi phí về nhiên liệu động lực dùng cho máy thi công…Cũng như chi phí nhân công trực tiếp, chi phí về các khoản trích KPCĐ, BHXH, BHYT và tiền ăn ca của công nhân diều khiển máy thi công cũng được hạch toán vào chi phí sản xuất chung. + Chi phí sản xuất chung: gồm những chi phí phục vụ xây lắp tại các đội và các bộ phận sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp xây lắp. Đây là những chi phí phát sinh trong từng bộ phận, từng đội xây lắp ngoài chi phí vật liệu và nhân công trực tiếp( kể cả phần trích cho các quỹ KPCĐ, BHXH, BHYT trên tiền lương phải trả toàn bộ công nhân viên từng bộ phận, từng đội và toàn bộ tiền ăn ca của dội, bộ phận).

6 + Chi phí bán hàng: Phản ánh các khoản chi phí phát sinh trong kỳ liên quan đến quá trình tiêu thụ sản phẩm xây lắp và các sản phầm khác bao gồm chi phí chào hàng, chi phí giới thiệu sản phẩm, chi phí bảo hành. + Chi phí quản lý doanh nghiệp: Gồm toàn bộ chi phí chung trong phạm vi doanh nghiệp xây lắp có liên quan đến việc tổ chức, quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh và quản lý hành chính. - Phân loại chi phí theo mối quan hệ của chi phí với quá trình sản xuất: + Chi phí trực tiếp: là những chi phí có liên quan trực tiêp tới quá trình sản xuất và tạo ra sản phẩm ( chi phí NVLTT, NCTT). + Chi phí gián tiếp: là những chi phí cho hoạt động tổ chức, phục vụ quản lý, do đó không tác động trực tiếp đối với từng đối tượng cụ thể.

Đó là các chi phí có liên quan đến việc quản lý của doanh nghiệp như: trả lương cho bộ máy quản lý doanh nghiệp, khấu hao TSCĐ phục vụ cho quản lý doanh nghiệp. Do mỗi loại chi phí trên có tác động khác nhau đến khổi lượng, chất lượng công trình nên việc hạch toán chi phí theo hướng phân định rõ chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp có ý nghĩa thực tiễn rất lớn trong việc đánh giá hợp lý của chi phí nhằm tìm ra biện pháp không ngừng giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầy tư của doanh nghiệp.