Chương 1. Cơ sở lý luận về công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã.1 Các khái niệm có liên quan.1 Cán bộ công chức. Theo quy định của Luật cán bộ công chức ban hành ngày 13/11/2008, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2010 và Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ đã quy định một số điều về cán bộ, công chức như sau: Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.
Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Cán bộ cấp xã có các chức vụ sau đây : - Bí thư, phó bí thư đảng uỷ; - Chủ tịch, phó chủ tịch hội đồng nhân dân; - Chủ tịch, phó chủ tịch uỷ ban nhân dân; - Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; - Bí thư Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh; - Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam; - Chủ tịch hội đồng nhân dân Việt Nam (áp dụng đối với xã, phường thị trấn có hoạt động nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và có Tổ chức hội nông dân Việt Nam ). 16 - Chủ tịch hội cựu chiến binh Việt Nam. Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc uỷ ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Công chức cấp xã có các chức danh sau đây : - Trưởng công an; - Chỉ huy trưởng quân sự; - Văn phòng – thống kê; - Địa chính – xây dựng – đô thị và môi trường ( đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính – nông nghiệp – xây dựng và môi trường ( đối với xã); - Tài chính – kế toán; - Tư pháp – hộ tịch; - Văn hoá – xã hội.2 Đào tạo, bồi dưỡng Đào tạo là hoạt động học tập nhằm giúp cho người lao động tiếp thu và rèn luyện các kỹ năng cần thiết để thực hiện có hiệu quả các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình. Bồi dưỡng là quá trình trang bị cập nhật những kiến thức mới, bổ sung những kiến thức còn thiếu, lạc hậu để nâng cao trình độ năng lực phẩm chất cho người được bồi dưỡng. Đồng thời củng cố và mở mang một cách có hệ thống những tri thức, kĩ năng chuyên môn nghề nghiệp để hoạt động có hiệu quả hơn 1.2 Mục tiêu và nguyên tắc của công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức.1 Mục tiêu của công tác đào tạo. Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước thành thạo về chuyên môn, nghiệp vụ, tận tụy với công vụ, có trình độ quản lý tốt, đáp ứng yêu cầu của việc kiện toàn và nâng cao hiệu quả của bộ máy quản ý nhà nước.
Nhằm làm cho cán bộ công chức đạt đủ các tiêu chuẩn quy định đối với từng ngạch công chức. Trang bị những kiến thức, kĩ năng, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ công chức chuyên nghiệp, có đủ năng lực xây dựng một nền hành chính tiên tiến hiện đại. Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức vững mạnh, có đủ năng lực tổ chức, công tâm với nhiệm vụ, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, tăng cường mối quan hệ giữa chính quyền với nhân dân nâng cao trách nhiệm công tác, ý thức tổ chức kỉ luật và đạo đức công vụ của cán bộ công chức.2 Nguyên tắc của công tác đào tạo. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức phải tuân theo quy định đối với từng ngạch công chức Nhà nước, từng chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý huyện trong từng thời kì.
17 Đào tạo, bồi dưỡng phải căn cứ vào vị trí việc làm, tiêu chuẩn của ngạch công chức, tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý và nhu cầu xây dựng, phát triển nguồn nhân lực của cơ quan, đơn vị. Bảo đảm tính tự chủ của cơ quan quản lý, đơn vị sử dụng công chức trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng. Kết hợp cơ chế phân cấp và cơ chế cạnh tranh trong tổ chức đào tạo, bồi dưỡng. Đề cao vai trò tự học và quyền của công chức trong việc lựa chọn chương trình bồi dưỡng theo vị trí việc làm.
Bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả. Ngày nay việc nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, khắc phục những yếu kém trong trình độ chuyên môn, để từ đó giúp mỗi cán bộ công chức thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Tập trung trang bị, bổ sung những kiến thức, kĩ năng cơ bản về quản lý hành chính nhà nước. Nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng phải phù hợp với từng đối tượng cụ thể, phù hợp với từng chức danh nhiệm vụ, và tiêu chuẩn quy định về trình độ quản lý nhà nước.
Nội dung phải thiết thực gắn với rèn luyện kĩ năng nghiệp vụ hành chính và xử lý tình huống mà cán bộ công chức phải thực hiện trong quá trình thực hiện công vụ.3 Nội dung của công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức. Căn cứ vào hệ thống các văn bản pháp luật do nhà nước ban hành về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công chức mang tính hướng dẫn, chỉ đạo cho các cơ quan nhà nước, các địa phương, thực hiện lựa chọn đúng đối tượng đưa đi đào tạo. Vì vậy chúng ta có thể xác định rõ đối tượng tham gia đào tạo, bồi dưỡng. Tổ chức đào tạo tiền công vụ cho công chức dự bị.
Công chức trong thời gian tập sự phải được đào tạo trang bị kiến thức về nền hành chính nhà nước, pháp luật, kỹ năng hoạt động công vụ. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng trang bị kỹ năng lãnh đạo, quản lý trước khi đề bạt, bổ nhiệm. Cán bộ làm công tác lãnh đạo, trưởng, phó, các phòng ban, công chức, viên chức làm công tác chuyên môn tại các đơn vị hành chính sự nghiệp của nhà nước. Cán bộ không chuyên trách cấp xã, cán bộ thôn, bản và tổ dân phố.
Công chức làm việc tại đơn vị hành chính sự nghiệp của nhà nước đang trong thời gian tập sự. Để vấn đề nghiên cứu được tập trung em chỉ tập trung nghiên cứu vào đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, thị trấn trên địa bàn huyện Kim Bôi.1 Xây dựng và thực hiện các chương trình đào tạo 1.1 Nội dung đào tạo Theo Nghị định số:18/2010/NĐ-CP của chính phủ quy định đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức gồm những nội dung sau đây: + Đào tạo lý luận chính trị. 18 + Đào tạo kiến thức pháp luật; kiến thức, kĩ năng quản lý nhà nước và kiến thức quản lý chuyên ngành. + Đào tạo kiến thức, kĩ năng chuyên môn nghiệp vụ.
+ Đào tạo ngoại ngữ, tin học, tiếng dân tộc. Các nội dung đào tạo, bồi dưỡng này được xây dựng và chuyển tải qua hệ thống các giáo trình, tài liệu học tập gồm những kiến thức cơ bản, quan trọng nhằm giúp người học lĩnh hội các tri thức một cách tốt nhất để phục vụ cho công việc của họ. Về lý luận chính trị: Cán bộ công chức được trang bị các kiến thức về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước nhằm đảm bảo xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước có lập trường chính trị vững vàng, thái độ chính trị đúng đắn, phẩm chất đạo đức tốt. Tổ chức phổ biến các văn kiện, nghị quyết của Đảng, bồi dưỡng cập nhật, nâng cao trình độ lý luận theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
Về kiến thức pháp luật; kiến thức, kĩ năng quản lý nhà nước và kiến thức quản lý chuyên ngành: Cán bộ công chức được cung cấp các thông tin, văn bản pháp luật mới để hiểu, nắm bắt, tuyên truyền và thực hiện tốt các quy định của pháp luật; các kiến thức về quản lý nhà nước như: tổ chức bộ máy Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bộ máy hành chính nhà nước, pháp luật và pháp chế xã hội chủ nghĩa, công vụ, công chức và viên chức, cải cách hành chính, quy chế làm việc của cơ quan nhà nước, bồi dưỡng kiến thức, kĩ năng quản lý chuyên ngành và vị trí việc làm theo chế độ bồi dưỡng bắt buộc tối thiểu hằng năm, bồi dưỡng văn hóa công sở …Những nội dung đào tạo, bồi dưỡng đó nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộ công chức vững mạnh, theo kịp những thách thức mà nền kinh tế thị trường đặt ra. Về kiến thức kĩ năng chuyên môn nghiệp vụ: Đây là một trong nội dung đào tạo, bồi dưỡng vô cùng quan trọng, không thể thiếu. Bởi nó quyết định đến chất lượng, hiệu quả công việc. Do đó, tùy từng vị trí công việc, chức danh cụ thể mà xây dựng nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng cho phù hợp, nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, công chức.