Chương 1: Cơ sở lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài. Chương 2: Thực trạng đầu tư FDI của ấn độ vào việt nam. Chương 3: Đề xuất giải pháp thu hút fdi của ấn độ vào Việt Nam trong thời gian tới. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI.
Những vấn đề cơ bản về đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài. Dựa trên những đề cập và định nghĩa của nhiều tổ chức quốc tế và các nhà nghiên cứu, định nghĩa của FDI được hiểu như sau: Theo Luật Đầu tư Việt Nam năm 2005: “ Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư tham gia quản lý hoạt động đầu tư” và “ FDI là hoạt động đầu tư do các tổ chức, cá nhân nước ngoài tự mình hoặc kết hợp với các tổ chức kinh tế của nước sở tại bỏ vốn bằng tiền hoặc tài sản vào một đối tượng nhất định, dưới một hình thức đầu tư cụ thể. Họ tự mình hoặc cùng chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như kết quả kinh doanh căn cứ vào tỷ lệ nắm giữ quyền kiểm soát và sở hữu vốn”.
Theo Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF): “Đầu tư trực tiếp nước ngoài(FDI) là một hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm đạt được những lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế nước chủ đầu tư. Mục đích của chủ đầu tư là giành quyền quản lý thực sự của doanh nghiệp”(IMF, 1993, tr86). Theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO): “ Đầu tư trực tiếp nước ngoài xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó”. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) định nghĩa: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một doanh nghiệp đặc biệt là những khoản đầu tư mang lại khả năng tạo ảnh hưởng đối với việc quản lý doanh nghiệp bằng cách: - Thành lập hoặc mở rộng một doanh nghiệp hoặc chi nhánh thuộc toàn quyền quản lý của chủ đầu tư; 3 - Mua lại toàn bộ doanh nghiệp đã có; - Tham gia vào một doanh nghiệp mới; - Cấp tín dụng dài hạn (> 5 năm); - Quyền kiểm soát: nắm giữ từ 10% cổ phần hoặc biểu quyết trở lên”.
Qua các khái niệm đã nêu ở trên, ta có thể khái quát FDI - là “quá trình chuyển phương thức sản xuất từ nước chủ đầu tư sang nước nhận đầu tư nhằm tìm kiếm lợi nhuận. Đầu tư trực tiếp nước ngoài gắn với việc di chuyển nguồn vốn, công nghệ, kỹ năng quản lý, đội ngũ chuyên gia, các mối quan hệ trong tổ chức và quản lý sản xuất,…từ nước đầu tư sang nước nhận đầu tư”. Trong quá “ trình theo đuổi mục tiêu lợi nhuận, thông qua cách thức sử dụng nguồn lực, nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài đã tác động lên mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội và trình độ phát triển của nước nhận đầu tư. Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Đối với nhà đầu tư Nhà đầu tư có thể tận dụng các nguồn vốn dư thừa trong nước để có thể tái đầu tư sang các nước khác cần đến nó để mở rộng địa bàn đầu tư và gia tăng lợi nhuận ở các quốc gia cần sử dụng đến nguồn vốn đó. Đầu tư sang các nước khác là thời cơ để chuyển giao các công nghệ được coi là lạc hậu sang các nước đang phát triển. Xây dựng và thiết lập nên các thị trường có khả năng cung ứng nguyên vật liệu cũng như tận dụng sức lao động với chi phí rẻ, giá cả hợp lý. Cạnh tranh chiếm lĩnh thị trường đồng thời tránh được xu thế bảo hộ mậu dịch ở các nước tiếp nhận đầu tư.
Đối với nước tiếp nhận đầu tư Muốn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thì điều quan trọng bậc nhất chính là thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tính đến thời điểm hiện tại, dòng vốn đầu tư thường tập trung từ các nước phát triển và các nước tư bản phát triển; 4 các nước chậm và đang phát triển là các nước được hướng tới để nhận dòng vốn này. FDI là nguồn vốn quan trọng để phát triển kinh tế trong nước, đầu tư trực tiếp nước ngoài và là nguồn vốn có tính ổn định, mà còn bổ sung nguồn vốn đầu tư phát triển, bởi muốn phát triển kinh tế đất nước lâu dài thì cần dựa trên quan điểm dài hạn về thị trường; và một đặc điểm quan trọng của FDI chính là không phát sinh các khoản nợ chính phủ và có triển vọng tăng trưởng cao, vì vậy, FDI có chiều hướng đầu tư lâu dài trong dài hạn và hạn chế bất lợi cho nước nước tiếp nhận. Thu hút FDI đi đôi với các tác động tràn mà nó mang lại khi tạo ra mối liên kết giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước, đồng nghĩa với việc Việt Nam cũng sẽ tham gia và quá trình sản xuất toàn cầu: Khi thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các công ty đa quốc gia, cả những doanh nghiệp có vốn đầu tư của công ty đa quốc gia và các doanh nghiệp khác trong nước phải có quan hệ làm ăn với doanh nghiệp đó cũng sẽ tham gia quá trình phân công lao động quốc tế, tạo nên một bước đệm để các doanh nghiệp dần làm quen trong hệ thống sản xuất vá sớm theo kịp những tiến bộ.
Chính vì vậy, nước thu hút đầu tư sẽ trở thành mắt xích trong chuỗi sản xuất toàn cầu. FDI giúp chuyển giao công nghệ mới và kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp từ nhà đầu tư sang nước tiếp nhận: công nghệ là yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng và sự phát triển của mọi quốc gia, đối với các nước đang phát triển thì vai trò này càng được khẳng định rõ. Vậy nên, thúc đẩy học hỏi và phát triển công nghệ là một trong những mục tiêu được ưu tiên phát triển hàng đầu của các quốc gia trên thế giới. Bên cạnh đó, tiếp thu được kinh nghiệm quản lý có thể giúp quá trình vận hành doanh nghiệp được hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, để thực hiện những mục tiêu này đòi hỏi không chỉ cần nhiều vốn mà còn phải có một trình độ phát triển nhất định của khoa học – kỹ thuật và năng lực tiếp thu của nước tiếp nhận đầu tư. 5 FDI giúp cải thiện chất lượng nguồn nhân lực và tăng cơ hội việc làm cho người lao động: Phát triển nguồn nhân lực và tạo việc làm là nhân tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mục tiêu hàng đầu của nhà đầu tư nước ngoài là tối đa hóa lợi nhuận, củng cố vị thế tại nước đầu tư và duy trì thế cạnh tranh trên thị trường thế giới. Vì vậy, việc tận dụng nguồn lao động rẻ ở các “ nước tiếp nhận đầu tư được đặt lên hàng đầu.
Số lao động trực tiếp làm việc trong các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài ngày càng gia tăng tại các nước tiếp nhận đầu tư. Bên cạnh đó, các hoạt động cung ứng dịch vụ và gia công cho các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng tạo ra thêm nhiều cơ hội việc làm. Trên thực tế, ở các nước đang phát triển, các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài sử dụng nhiều lao động đào tạo nhiều việc làm cho phụ nữ trẻ. Đầu ” tư trực tiếp nước ngoài sẽ luôn đi đôi với đào tạo nguồn nhân lực tại nước tiếp nhận để đáp ứng nhu cầu quản trị và vận hành các dự án đầu tư, tạo một cú huýnh và có tác động tích cực trong lĩnh vực giáo dục đào tạo.
Ngoài ra, các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng có thể tác động tích cực đến việc cải thiện nguồn nhân lực ở các công ty khác mà họ có quan hệ, đặc biệt là các công ty bạn hàng. Những cải thiện về nguồn nhân lực ở các nước tiếp nhận “ đầu tư có thể đạt hiệu quả lớn hơn khi những người làm việc trong các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài chuyển sang làm việc cho các doanh nghiệp trong nước hoặc tự mình thành lập doanh nghiệp mới. ” FDI giúp thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế: bản thân sự phát “ triển nội tại nền kinh tế và xu hướng quốc tế hoá đời sống kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay sẽ góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Đầu tư trực ” “ tiếp nước ngoài là một bộ phận quan trọng của hoạt động kinh tế đối ngoại, thông qua đó các quốc gia sẽ tham gia ngày càng nhiều vào quá trình liên kết kinh tế giữa các nước trên thế giới, đòi hỏi phải thay đổi cơ cấu kinh tế trong nước cho phù hợp với sự phân công lao động quốc tế.
Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của mỗi quốc gia phù hợp với trình độ phát triển chung trên thế giới sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động FDI. Ngược lại, chính đầu tư trực tiếp 6 nước ngoài cũng góp phần thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nước chủ nhà, vì nó làm xuất hiện nhiều lĩnh vực và ngành nghề kinh tế mới và góp phần nâng cao trình độ kỹ thuật và công nghệ ở nhiều ngành kinh tế .” Do vậy, đầu tư trực tiếp nước ngoài là nguồn vốn quan trọng để phát “ triển đối với các nước đang phát triển. FDI còn là hoạt động phổ biến, mang tính quy luật của thế giới hiện đại do sự phụ thuộc và hội nhập giữa các quốc gia với nhau ngày một gia tăng và cũng do quy luật vận động của tiền tệ, của giá trị thặng dư, quy luật cung cầu trên thị trường vốn thế giới. Đối với nước đi đầu tư Khi lượng vốn đầu tư trong nước đã chững lại và dư thừa thì việc sử dụng dòng vốn này sao cho hiệu quả là nhu cầu cần thiết.
Mang lượng vốn này đem sang các nước khác sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn ở trong nước. Làm cho yêu cầu tương đối về lao động ở trong nước giảm hay năng suất giảm một phần cũng là do việc đầu tư ra nước ngoài. Nhưng ngược lại, tổng lợi nhuận thu “ được từ đầu tư ra nước ngoài tăng, lợi suất đối với yếu tố lao động giảm và yếu tố tư bản sẽ tăng.