Chương 1: Cơ sở lý luận về hoat động logistics của doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng hoạt động logistics hiện nay của Công ty Cổ phần Hợp Nhất Quốc Tế Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động logistics tại Công ty Cổ phần Hợp Nhất Quốc Tế 3 CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG LOGISTICS TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Một số vấn đề chung về hoạt động logistic 1.1 Khái niệm Logistics Hiện nay logistics được biết đến như một ngành vận tải hiện đại giúp cho việc trao đổi, liên kết của các doanh nghiệp, các quốc gia trở lên thuận tiện và liền mạch hơn. Trong thời kỳ thương mại quốc tế đang phát triển thì logistics lại càng đóng vai trò quan trọng, với mỗi quốc gia mỗi mốc thời gian thì logistics lại biểu hiện 1 khía cạnh khác với một định nghĩa khác nhau. Logistics đã hiện hữu trên thế giới từ lâu đời và đóng một vai trò quan trọng. Có rất nhiều khái niệm về thuật ngữ này: Năm 1988, Hội đồng quản trị logistics Hoa Kỳ (LAC- The US.
Logistics Administration Council) quan niệm: “Logistics là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát dòng di chuyển và lưu kho những nguyên vật liệu thô của hàng hóa trong quy trình, những hàng hóa thành phẩm và những thông tin có liên quan từ khâu mua sắm nguyên vật liệu cho đến khi được tiêu dùng, với mục đích thỏa mãn yêu cầu của người tiêu dùng”. Theo tài liệu giảng dạy của trường Đại học hàng hải thế giới thì cho rằng: “Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí, lưu trữ và vận chuyển các tài nguyên hay các yếu tố đầu vào từ điểm xuất phát là nhà cung ứng, thông qua các nhà sản xuất, người bán buôn, bán lẻ, đến tay người tiêu dùng thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế” Chủ tịch học viện Nghiên cứu Logistics Georgia, Hoa Kỳ, ông Edward Frazelle thì cho rằng: “Logistics là quá trình lưu chuyển của vật tư, thông tin và tiền tệ từ người cung ứng đến người tiêu dùng cuối cùng”. Tại kỳ họp thứ 7, Khóa XI, Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ngày 14/6/2005 đã thông qua Luật thương mại 2005, trong đó có qui định cụ thể khái niệm dịch vụ logistics. Tại điều 233 – Mục 4 – Chương VI của Luật 4 Thương mại ngày 14/6/2005, Luật qui định: “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều Công đoạn bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi mã ký hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan tới hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”.2 Lịch sử hình thành và phát triển của dịch vụ Logistics 1.1 Lịch sử hình thành Logistics đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển toàn cầu gần 5000 năm nay.
Từ những bước tiến cơ bản của ngành Logistics như phát minh ra tàu mái chèo, các container chở hàng… đã góp phần tạo nên những bước tiến xa hơn của nhân loại trong những thập niên gần đây. Có thể kể đến một số giai đoạn nổi bật trong quá trình hình thành và phát triển của ngành logistics như sau: Khoảng 2700 năm trước Công nguyên: Kỹ thuật vận chuyển và xử lý nguyên vật liệu trong quá trình xây dựng các kim tự tháp – vận chuyển những khối đá nặng hàng tấn và lắp ráp ngay tại chỗ. Thậm chí đến ngày nay các nhà khoa học vẫn chưa thể giải thích vì sao với những thiết bị và phương tiện vận tải sẵn có thời đại đó, người ta có thể vận chuyển và lắp ráp các khối đá nặng hàng tấn một cách chính xác và hoàn hảo cao đến thế. Khoảng năm 3000 trước Công nguyên: Cuộc Cách mạng của người Hy Lạp về tàu có mái chèo đã giúp tạo ra nền tảng mới của nền thương mại liên lục địa.
Khoảng năm 1200: tại thành phố Hamburg - Đức, một mạng lưới quốc tế được thành lập với tên gọi là Liên đoàn Hanseatic đã giúp mở rộng hoạt động thương mại từ biển Đen đến Reval, góp phần giúp ngành vận tải biển phát triển mạnh. 5 Khoảng năm 1500: Dịch vụ bưu chính với cam kết giao hàng đúng thời hạn đã ra đời vào giai đoạn này ở Châu Âu. Dưới sự chấp thuận của vua Philipp xứ Burgundy, Franz Von Taxis đã thành Công thực hiện các dịch vụ bưu chính đến một số nơi như Paris, Ghent… với thời gian vận chuyển đúng quy định đã đánh dấu sự tiến bộ của ngành dịch vụ bưu chính ở Châu Âu. Vào khoảng năm 1800: Việc phát minh ra động cơ chạy bằng hơi nước và các ứng dụng của nó trong các phương tiện vận tải đường bộ, đường sắt và đường thủy đã mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành Logistics nói riêng và nhân loại nói riêng.
Khoảng năm 1940: Để phục vụ cho các cuộc chiến, đặc biệt là chiến tranh thế giới lần thứ hai, các bên tham chiến đã vận dụng rất nhiều giải pháp logistics để vận chuyển binh lính, lương thực, quân trang…Logistics – hậu cần quân đội đã khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của mình và thay đổi một số cục diện ở chiến trường. Những giải pháp logistics trên chiến trường sau này được áp dụng trên thương trường và mang lại hiệu quả cao. Khoảng năm 1956: Việc phát minh ra container đã đánh dấu một bước tiến vượt bậc của thương mại thế giới và sự bùng nổ của dòng chảy hàng hoá quốc tế. Khoảng năm 1970 - 1980: Sự ra đời của những mô hình cung ứng dịch vụ logistics như một loạt các hệ thống cung cấp dịch vụ logistics với sự đảm bảo về chất lượng, thời gian, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.
Ông Taiichi Ohno (CEO của Toyota) và những cộng sự đã cho ra đời mô hình Toyota Production System (TPS), với mục đích đạt được hiệu quả tốt nhất với mức chi phí thấp nhất. Mô hình này đang được nhiều doanh nghiệp, Công ty trên thế giới vận dụng. Khoảng năm 1990: Mô hình QR (Đáp ứng nhanh - Quick Reponse) và ECR (Đáp ứng khách hàng có hiệu quả - Efficient Consumer Response) là những giải pháp logistics, được áp dụng chủ yếu trong khâu phân phối. Sử 6 dụng hai mô hình này đã giúp các Công ty đẩy nhanh thời gian phản ứng để phát triển thị trường và thiếp lập hệ thống cung cấp hàng hóa một cách hiệu quả hơn.
Ngày nay, thuật ngữ Quản trị chuỗi cung ứng xuất hiện ngày càng nhiều, cung cấp cho nhà quản lý một cái nhìn toàn bộ, tổng quát hơn về chuỗi. Theo đó, quản lý chuỗi cung ứng là một hệ thống cực kỳ phức tạp đòi hỏi phải theo dõi, đồng thời cải tiến để bắt kịp xu hướng của thời đại Công nghệ. Cạnh tranh toàn cầu đã bắt đầu xuất hiện từ những năm 1970, tăng tốc vào những năm 1990 và đang trở thành một xu hướng tất yếu trong tương lai. Logistics tạo ra một lợi thế quan trọng trong cạnh tranh giữa các Công ty đang mở rộng tại các thị trường toàn cầu.
Những thành Công trong dây chuyền cung ứng quốc tế có thể cung cấp nhiên liệu cho sự phát triển của thị trường toàn cầu.2 Sự phát triển của dịch vụ Logistics Cùng với sự phát triển của lực lượng sản xuất và sự hỗ trợ đắc lực của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trên thế giới, khối lượng hàng hóa và sản phẩm vật chất được sản xuất ra ngày càng nhiều. Do khoảng cách trong các lĩnh vực cạnh tranh truyền thống như chất lượng hàng hóa hay giá cả ngày càng thu hẹp, các nhà sản xuất đã chuyển sang cạnh tranh về quản lý hàng tồn kho, tốc độ giao hàng, hợp lý hóa quá trình lưu chuyển nguyên nhiên vật liệu và bán thành phẩm… trong cả hệ thống quản lý phân phối vật chất của doanh nghiệp. Giai đoạn 1: Phân phối vật chất Vào những năm 60, 70 của thế kỉ XX, người ta bắt đầu quan tâm đến việc quản lí có hệ thống những hoạt động có liên quan đến nhau để đảm bảo phân phối sản phẩm, hàng hóa cho khách hàng một cách có hiệu quả. Những hoạt động đó bao gồm: vận tải, phân phối, bảo quản hàng hóa, quản lý hàng 7 tồn kho, đống gói bao bì, nhãn mác.
Những hoạt động này được gọi là phân phối/ cung ứng sản phẩm vật chất hay còn có tên gọi là logistics đầu ra. Giai đoạn 2: Hệ thống logistics Khoảng những năm 80, 90 của Thế kỷ XX, các Công ty tiến hành thắt chặt quy trình của đầu ra và đầu vào để giảm tối đa chi phí cũng như nâng cao hiệu quả cho quá trình hoạt động logistics. Như vậy, sự kết hợp chặt chẽ từ cung ứng nguyên liệu cho sản xuất đến phân phối sản phẩm tới tay người tiêu dùng mà vẫn đảm bảo được sự an toàn của hàng hóa và tính liên tục vận chuyển qua sự kết hợp của hệ thống logistics. Giai đoạn 3: Quản lý dây chuyền cung cấp Giai đoạn này diễn ra từ những năm 90 đến nay.
Quản lý dây chuyển cung cấp là khái niệm có tính chiến lược quản lý nối tiếp các hoạt động từ người cung ứng đến người sản xuất – đến khách hàng cùng với những dịch vụ liên quan làm tăng lên giá trị dịch vụ cũng như các thủ tục liên quan theo dõi, thông quan, kiểm tra, giám sát… Khái niệm này coi trọng việc phát triển các quan hệ với đối tác, kết hợp chặt chẽ người sản xuất với người cung ứng, với người tiêu dùng và các bên liên quan tới hệ thống quản lý như các Công ty vận tải, kho bãi và những người cung cấp Công nghệ thông tin thông tin. Như vậy logistics phát triển từ những Công việc “ hậu cần” của quân đội để giải quyết nhu cầu chiến tranh cho đến “ tiếp vận” và giờ được áp dụng trong thương mại để mang lại hiểu quả cạnh tranh cao.3 Đặc điểm của Logistics 1.1 Logistics là một chuỗi hoạt động của doanh nghiệp - Hệ thống cung ứng hoàn hảo cho doanh nghiệp Logistics là một chuỗi hoạt động của doanh nghiệp bắt đầu từ đầu vào nguyên liệu sản xuất đến phân phối sản phẩm tới tay khách hàng, người tiêu dùng cuối cùng. Logistics hỗ trợ toàn bộ quá trình hoạt động của doanh 8 nghiệp, ngay cả khi sản phẩm đã ra khỏi dây chuyền sản xuất của doanh nghiệp và đến tay người tiêu dùng. Logistics là tổng hợp các hoạt động của doanh nghiệp trên 3 khía cạnh chính đó là: logistics sinh tồn, logistics hoạt động và logistics hệ thống.
Khi doanh nghiệp cần gì, cần bao nhiêu, khi nào cần và cần ở đâu thì logistics sẽ cung ứng những nhu cầu đó của doanh nghiệp.