CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BÁO IN VỚI VẤN ĐỀ GIẢI CÚU NÔNG SẢN 1. Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 1. Báo in Trước hết, để tìm hiểu khái niệm “báo in”, cần làm rõ khái niệm “báo chí”. Theo Luật báo chí Việt Nam, 2016: Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tố chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân.
Cũng theo Luật báo chí 2016, Báo in là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, tranh, ảnh, thực hiện bằng phương tiện in để phát hành đến bạn đọc, gồm báo in, tạp chí in. Báo in là 1 loại hình báo chí sử dụng ngôn ngữ viết, hình ảnh tĩnh (ảnh, hình đồ họa) để chuyển tải các sự kiện vấn đề xảy ra trong đời sống xã hội, mang tính thời sự, chân thực khách quan, thông qua kỹ thuật in ấn có phương thức phát hành trao tay và được xuất bản định kỳ, gồm báo in, tạp chí. Định kỳ của báo in có nhiều loại khác nhau như: hàng ngày, thưa kỳ (2,3,5 ngày một số) hàng tuần. Định kỳ báo in chính là sự xuất hiện theo chu kỳ đều đặn và cố định của sản phẩm báo.
Chu kỳ xuất hiện của báo in có ý nghĩa quan trọng đối với báo in vì nó quy định thời điểm mà công chủng đón nhận sản phẩm báo in. Ví dụ, cứ 6h sáng hàng ngày người ta có thể mua các tờ nhật báo buổi sáng ở bất kỳ quầy bán báo nào trong thành phố. Neu định kỳ của báo in bị phá vỡ có nghĩa là phá vỡ luôn cả thói quen mua (hay nhận) báo in vào giờ đó của người đọc. Báo in (báo viết) là loại hình báo chí xuất hiện lâu đời nhất, đã từng có thời kỳ hoàng kim rực rỡ khi chiếm vị thế độc tôn trong việc chuyển tải thông 14 tin đến bạn đọc.
Tuy nhiên, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các loại hình báo chí khác như: phát thanh, truyên hình, báo mạng điện từ ra đời, báo in bước vào thời kỳ vất và duy trì, thậm chí là có nguy cơ suy tàn. So với các loại hình báo chí như phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tủ, đối với báo in, công chúng chọn tiếp nhận hoàn toàn chủ động. Chủ động từ việc lựa chọn sán phẩm truyền thông theo nhu cầu đến việc lựa chọn không gian, thời gian để tiếp nhận. Trên phương tiện kỹ thuật, báo in đơn giản hơn rất nhiều so với các loại hình báo khác.
Thông tin đăng tải trên báo in thường là những bài viết bình luận sâu sắc, đảm bảo tính chuyên môn cao. Tuy nhiên, việc phát hành báo in khá tốn kém, chậm chạp, phụ thuộc vào phương tiện vận tải, đường sá giao thông và tác phong làm việc. Thêm nữa, sự phản hồi cả độc giả đối với báo in phải trải qua nhiều khâu, thậm chí cần phải có đơn khiếu nại bài báo. Trong thời đại, truyền thông số hóa, sự tương tác với công chúng được tính bằng giây thì báo in thực sự gặp rất nhiều bất lợi về tính cạnh tranh so với các loại hình báo chí khác.
Tuy nhiên, thế mạnh sở hữu của báo in sẽ không bao giờ mất vì nó gắn liền với văn hóa đọc, gắn với thuộc tính “văn bia” khi biết chọn lọc và phân tích thông tin đa chiều, theo chiều sâu trí tuệ và cảm xúc để tác động và khơi dậy những giá trị nhân văn sâu lắng trong mỗi con người trong sự phù hợp với công chúng - nhóm đối tượng về sự kiện và vấn đề thông tin. Nông sản Theo Hiệp định Nông nghiệp của Tổ chức thương mại thế giới WTO thì nông sản bao gồm: Các sản phẩm nông nghiệp cơ bản như lúa gạo, lúa mỳ, bột mỳ, sữa, động vật sống, cà phê, hồ tiêu, hạt điều, chè, rau quả tươi.; Các sản phẩm phái sinh như bánh mỳ, bơ, dầu ăn, thịt.; Các sản phẩm được chế biến từ sản phẩm nông nghiệp như bánh kẹo, sản phẩm từ sữa, xúc xích, nước ngọt, rượu, bia, thuốc lá, bông xơ, da động vật thô. 15 Nông sản là những sản phẩm hoặc bán thành phẩm của ngành sản xuất hàng hóa thông qua cây trồng và phát triển cây trồng. Sản phẩm nông nghiệp bao gồm nhiều nhóm hàng thực phẩm, tơ sợi, nhiên liệu, nguyên vật liệu, dược phấm và ma túy bất hợp pháp (thuốc lá, cần sa), các sản phẩm độc đáo đặc thù [62].
Trong thực tiễn thương mại thế giới, nông sản thường được chia làm hai nhóm, gồm nông sản nhiệt đới và nhóm còn lại. Chưa có định nghĩa thống nhất thế nào là nông sản nhiệt đới nhưng những loại đồ uống (như chè, cà phê, ca cao), bông và nhóm có sợi khác như đay, lanh, những loại quả (như chuối, xoài, ổi và một số nông sản khác) được xếp vào nhóm nông sản nhiệt đới. Nông dân “Nông dân” là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp. Nông dân sống chủ yếu bằng ruộng vườn, sau đó đến các ngành nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai.
Tùy từng quốc gia, từng thời kì lịch sử, người nông dân có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất. Họ hình thành nên giai cấp nông dân, có vị trí, vai trò nhất định trong xã hội [62]. Các nhà nghiên cứu nhân học định nghĩa nông dân thông qua những thói quen và chuẩn mực văn hóa, đặc trưng bằng sự thu hẹp tầm nhìn và định hướng đến truyền thống. Những nồ lực mô tả nông dân như một phạm trù khái quát như thế, lẫn lộn với các loại hình học nhằm kết hợp mọi hình thức kinh tế xã hội khác nhau được gọi là nông dân.
Tuy nhiên, cũng như trong giới kinh tế học Marxit, không có một định nghĩa chính xác hay hữu dụng nào được nêu ra, và thuật ngữ này vẫn bị coi là một phạm trù kinh tế - xã hội có tính mô tả hơn là tính khám phá hữu ích [43]. Cuốn sách nối tiếng của Eric Wolf về các cuộc chiến tranh nông dân thế kỷ XX dành một phần viết về Việt Nam, đều lấy cảm hứng từ sự phân tích kinh 16 tế nông dân như cộ nguồn của các phong trào xã hội và các cuộc chiến tranh nổi dậy. Ngoài cuốn Nông dân, các bài báo gần đây nhất của tác giả đều nô lực làm rõ sự phân biệt giữa nông dân và các hình thức khác của người sản xuất nông nghiệp. Wolf xác định các đặc trưng của nông dân bằng cách đối lập nó với cái mà ông gọi là “người nguyên thủy” và nông dan.
Nông dân được định nghĩa là những người trồng trọt ở nông thôn và họ không phải là nông gia ( chủ các trang trại). Nông trại về cơ bản là một doanh nghiệp, ở đó các yếu tố đầu vào của sản xuất được kết hợp lại, sau đó các sản phẩm của nông trại sẽ được bán ra ngoài thị trường với giá cao hơn.Còn người nông dân, xét về phương diện kinh tế lại không điều hành doanh nghiệp, mà quản lý nền kinh tế gia đình. Như vậy, nông dân là người lao động cư trú ở nông thôn sống chủ yếu bằng nghề làm ruộng, sau đó bằng các ngành, nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai tùy theo từng thời kỳ lịch sử ở từng nước, có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất. Giải cứu “Giải cứu” theo nghĩa đen của từ vựng là “cứu vớt khỏi tai nạn”.
Trên thế giới, khi xảy ra vụ bắt cóc con tin, chính quyền và lực lượng chức năng sử dụng mọi phương tiện, hình thức, quyền lực. để xử lý vụ việc, giải cứu được nhiều con tin, hạn chế thấp nhất và có thể tránh thiệt hại hoàn toàn về người là giải pháp được cho là thành công nhất. Có nghĩa là từ giải cứu được hiểu là cứu vớt con người khỏi tai nạn. Thế giới đã chứng kiến những cuộc giải cứu thần kỳ như: chiến dịch giải cứu 13 người của đội bóng, tại hang động Tham Luang, Thái Lan vào tháng 7 năm 2018, với sự tham gia của hơn 1.
Giải cứu 33 thợ mỏ bị sập hầm ở Chile vào tháng 8 năm 2010.Tháng 12 năm 2015, giải cứu thợ mỏ Trung Quốc sau 36 ngày mắc kẹt. Giải cứu 9 công nhân trong hầm mỏ Quecreek tháng 7 năm 2002. 17 Từ giải cứu được dùng để chỉ tình thế nguy hiểm hoàn toàn không còn khả năng tự xử lý, bắt buộc cần tới sự trợ giúp gấp rút và kịp thời. Nếu như không được một lực lượng kịp thời cứu giúp thì những thiệt hại khôn lường sẽ xảy ra và kéo theo nhiều hệ lụy.
Những từ gần nghĩa với từ giải cứu: cứu giúp, giải nguy, cứu rồi, cứu nguy. mỗi từ đều có những ý nghĩa cụ thể riêng biệt nhưng đều mang nội hàm ý là giải thoát ra khởi những nguy hiểm hay khổ đau. Giải cứu nông sản Mấy năm trở lại đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng và trên các diễn đàn bàn về vấn đề nông nghiệp, xuất hiện một cụm từ “giải cứu nông sản với tân xuât thương xuyên và trở thành vân đê nóng cùa toàn xã hội. Cụm từ “giải cứu nông sản” hiểu theo nghĩa đen là đưa nông sản ra khởi tình trạng nguy cấp - gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm.
Mặc dù hiện nay các sản phẩm nông sản xuất khẩu của Việt Nam đã có mặt tại nhiều quốc gia trên thế giới. Kim ngạch xuất khẩu nông sản trong quý I năm 2018 đạt gần 8,7 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước và đạt 21,4% mục tiêu của năm 2018. Tuy nhiên, có một thực tế đáng buồn hiện nay là cả người nông dân cũng như doanh nghiệp đều ít quan tâm đến nghiên cứu thị trường, tiêu chuẩn hàng hóa xuất khẩu, nhất là hàng hóa xuất khẩu theo chuẩn quốc tế. Một phần do từ trước đến nay, Việt Nam chủ yếu xuất nông sản thô qua đường tiểu ngạch, không bị xét giấy tờ nên nhiều mặt hàng nông sản bị một số thị trường xuất khẩu cảnh báo [53].
Trong nhiều năm qua, nông sản Việt Nam quá lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Có đến 70% nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc [55]. Bởi đây là thị trường khá dễ tính, không yêu cầu, đòi hỏi cao nên thuận lợi, phù hợp với thói quen sản xuất lâu nay của nông dân Việt Nam.Các thương lái Trung Quốc đều hiểu rất rõ các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam.