Luận văn: Quản lý nhà nước về du lịch tỉnh Điện Biên - ĐH Kinh tế Quốc dân

Nghiên cứu luận văn thạc sỹ quản lý nhà nước về du lịch của chính quyền tỉnh Điện Biên. Phân tích các chính sách và giải pháp phát triển du lịch tại địa phương

• Tác giả: Hoàng Thế Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Lâm Thành
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý nhà nước về du lịch tỉnh Điện Biên: Thực trạng và giải pháp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về du lịch tỉnh Điện Biên

Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về du lịch tỉnh Điện Biên do tác giả Hoàng Thế Sơn thực hiện năm 2019 nhằm phân tích thực trạng quản lý du lịch tại tỉnh này. Nội dung nghiên cứu tập trung vào vai trò của chính quyền tỉnh trong xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển du lịch. Luận văn đánh giá hiệu quả quản lý thông qua các yếu tố như cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và hợp tác liên ngành. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho cải thiện hoạt động quản lý du lịch địa phương. Đây là tài liệu tham khảo quan trọng cho sinh viên ngành quản lý kinh tế và du lịch.

1.1. Khái niệm và vai trò quản lý nhà nước về du lịch

Quản lý nhà nước về du lịch là hệ thống hoạt động điều hành của chính quyền nhằm thúc đẩy phát triển ngành du lịch bền vững. Vai trò quan trọng bao gồm xây dựng chính sách, quy hoạch không gian du lịch và kiểm soát chất lượng dịch vụ. Chính quyền tỉnh Điện Biên cần đảm bảo sự phối hợp giữa các sở ngành như Văn hóa - Thể thao, Giao thông vận tải. Mục tiêu là tối đa hóa lợi ích kinh tế-xã hội trong khi bảo vệ môi trường và bảo tồn văn hóa địa phương. Hiệu quả quản lý phụ thuộc vào năng lực lãnh đạo và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp.

1.2. Đặc điểm du lịch tỉnh Điện Biên

Điện Biên sở hữu tiềm năng du lịch đa dạng với danh thắng lịch sử như Di tích chiến thắng Điện Biên Phủ. Du lịch sinh thái tại vườn quốc gia Pa Thơm cũng thu hút sự quan tâm. Điểm yếu bao gồm hạ tầng giao thông chưa hoàn thiện và thiếu nguồn nhân lực chuyên nghiệp. Địa phương cần khai thác lợi thế văn hóa dân tộc Thái, Mường để tạo sản phẩm du lịch độc đáo. Sự kết hợp giữa du lịch lịch sử và sinh thái có thể tạo thành chuỗi sản phẩm hấp dẫn. Chính quyền tỉnh đóng vai trò then chốt trong việc kết nối các sản phẩm này.

II. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về du lịch Điện Biên giai đoạn 2014 2018

Giai đoạn 2014-2018 ghi nhận sự tăng trưởng 15% lượng khách du lịch tại Điện Biên. Tuy nhiên, tốc độ phát triển chậm hơn so với các tỉnh lân cận do thiếu vốn đầu tư hạ tầng. Chính quyền tỉnh đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhưng hiệu quả thực thi còn hạn chế. Thực trạng quản lý thể hiện qua việc thiếu sự phối hợp giữa các sở ngành trong triển khai quy hoạch. Kiểm soát chất lượng dịch vụ du lịch chưa đạt chuẩn quốc gia. Đánh giá chung cho thấy cần cải thiện cơ chế phối hợp và tăng cường nguồn lực tài chính.

2.1. Tiềm năng và thế mạnh phát triển du lịch

Điện Biên có lợi thế về tài nguyên du lịch đa dạng bao gồm di sản lịch sử, sinh thái và văn hóa dân tộc. Di tích chiến thắng Điện Biên Phủ là điểm đến thu hút khách quốc tế. Vườn quốc gia Pa Thơm cung cấp sản phẩm du lịch sinh thái chất lượng. Nguồn tài nguyên nhân văn phong phú với cộng đồng dân tộc Thái, Mường. Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng tại các bản làng. Chính quyền tỉnh cần khai thác tối đa các lợi thế này thông qua chiến lược marketing hiệu quả.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân tồn tại

Hạn chế chính là hạ tầng giao thông kém phát triển, đặc biệt đường nối giữa các điểm du lịch. Thiếu nguồn nhân lực có chuyên môn trong quản lý du lịch. Cơ chế phối hợp giữa các sở ngành chưa đồng bộ dẫn đến chồng chéo trong triển khai chính sách. Nguồn vốn đầu tư hạn chế khiến việc nâng cấp cơ sở vật chất chậm. Sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp còn thụ động. Nguyên nhân sâu xa là thiếu tầm nhìn chiến lược dài hạn trong phát triển du lịch. Cần cải thiện cơ chế tài chính và tăng cường đào tạo nguồn nhân lực.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch tỉnh Điện Biên

Để nâng cao hiệu quả quản lý, tỉnh Điện Biên cần xây dựng chiến lược phát triển du lịch đến năm 2030. Giải pháp quan trọng bao gồm đầu tư hạ tầng giao thông kết nối các điểm du lịch. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên nghiệp. Tăng cường hợp tác công-tư trong đầu tư phát triển sản phẩm du lịch. Cải thiện cơ chế kiểm soát chất lượng dịch vụ du lịch. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và xúc tiến du lịch. Xã hội hóa hoạt động du lịch thông qua khuyến khích đầu tư tư nhân. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong đào tạo và quảng bá du lịch.

3.1. Nâng cấp hạ tầng du lịch và xúc tiến thương mại

Điện Biên cần ưu tiên đầu tư xây dựng đường giao thông kết nối các khu du lịch như Pa Thơm, Điện Biên Phủ. Phát triển hệ thống khách sạn đạt tiêu chuẩn 3-4 sao tại trung tâm thành phố. Đầu tư hệ thống biển chỉ dẫn du lịch đa ngôn ngữ. Tổ chức các hội chợ du lịch quốc tế tại Điện Biên để quảng bá sản phẩm. Tăng cường hợp tác với các hãng lữ hành trong và ngoài nước. Áp dụng công nghệ số trong quản lý vé điện tử và đặt phòng trực tuyến. Chú trọng xây dựng thương hiệu du lịch Điện Biên trên bản đồ du lịch toàn cầu.

3.2. Đào tạo nguồn nhân lực và xã hội hóa đầu tư

Tỉnh cần mở rộng chương trình đào tạo ngành du lịch tại các trường cao đẳng địa phương. Tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn về nghiệp vụ du lịch cho hướng dẫn viên. Xây dựng chính sách thu hút nhân tài từ các trường đại học lớn về làm việc tại Điện Biên. Khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào cơ sở lưu trú và dịch vụ ăn uống. Tạo môi trường thuận lợi cho khởi nghiệp trong lĩnh vực du lịch. Thiết lập quỹ hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong ngành du lịch. Tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

IV. Kết luận và khuyến nghị cho quản lý du lịch Điện Biên

Nghiên cứu đã chỉ ra những hạn chế trong quản lý nhà nước về du lịch tại Điện Biên. Kết quả phân tích cho thấy cần ưu tiên đầu tư hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Khuyến nghị chính là xây dựng chiến lược phát triển du lịch bền vững gắn với bảo vệ môi trường. Tăng cường sự phối hợp giữa các sở ngành và doanh nghiệp trong triển khai chính sách. Áp dụng công nghệ hiện đại trong quản lý và xúc tiến du lịch. Kết quả nghiên cứu có giá trị tham khảo cho các tỉnh có tiềm năng du lịch tương tự. Đây là nền tảng quan trọng để Điện Biên phát triển ngành du lịch trở thành động lực kinh tế chính.

4.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Luận văn đã phân tích thực trạng quản lý du lịch tỉnh Điện Biên giai đoạn 2014-2018. Kết quả cho thấy tốc độ phát triển du lịch chậm hơn so với tiềm năng. Các hạn chế chính bao gồm hạ tầng yếu kém, thiếu nguồn nhân lực và thiếu phối hợp liên ngành. Nghiên cứu đề xuất giải pháp toàn diện từ đầu tư hạ tầng đến đào tạo nhân lực. Kết quả có giá trị tham khảo cho các nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách. Đây là cơ sở khoa học cho cải thiện hiệu quả quản lý du lịch địa phương.

4.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần nghiên cứu sâu hơn về tác động kinh tế-xã hội của du lịch đối với cộng đồng địa phương. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các dự án đầu tư du lịch tại Điện Biên. Nghiên cứu về vai trò của cộng đồng trong quản lý du lịch bền vững. Phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên du lịch Điện Biên. Nghiên cứu về ứng dụng công nghệ 4.0 trong quản lý du lịch. Đánh giá hiệu quả của các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành du lịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH 1. Khái niệm về du lịch Theo Luật Du lịch 2017 thì “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”. Du lịch đã và đang ngày càng trở thành hoạt động khá phổ biến của con người trong thời đại ngày nay. Khái niệm du lịch đã được sử dụng rộng rãi trên sách báo và các phương tiện thông tin đại chúng.

Tuy nhiên, qua mỗi thời kỳ phát triển, khái niệm về du lịch cũng mang những nét đặc trưng khác nhau và được nhận thức ngày càng đầy đủ hơn. Khái niệm du lịch có thể được được định nghĩa theo quan niệm sản phẩm - dịch vụ du lịch hoặc theo hoạt động du lịch. Theo Liên hiệp quốc tế các tổ chức lữ hành (International Union of Official Travel Oragnization - IUOTO): “Du lịch được hiểu là hành động du hành đến một nơi khác với địa điểm cư trú thường xuyên cuả mình nhằm mục đích không phải để làm ăn, tức không phải để làm một nghề hay một việc kiếm tiền sinh sống. Theo Liên hiệp quốc tế các tổ chức lữ hành chính thức (International Union of Official Travel Oragnization: IUOTO): “Du lịch được hiểu là hành động du hành đến một nơi khác với địa điểm cư trú thường xuyên của mình nhằm mục đích không phải để làm ăn, tức không phải để làm một nghề hay một việc kiếm tiền sinh sống,…” Theo Tổ chức Du lịch thế giới (World Tourism Organization): “Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành tạm trú với mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc với mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư 7 giãn cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm ở bên ngoài môi trường sống định cư nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền”.

“Tại Việt Nam, mặc dù du lịch là một lĩnh vực khá mới mẻ nhưng các nhà nghiên cứu của Việt Nam cũng đưa ra các khái niệm xét trên nhiều góc độ nghiên cứu khác nhau:” Các học giả biên soạn Từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam (1966) đã tách 2 nội dung cơ bản của du lịch thành 2 phần riêng biệt: “- Thứ nhất, du lịch là một dạng nghỉ dưỡng sức, tham quan tích cực của con người ngoài nơi cư trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa nghệ thuật. Theo nghĩa này, du lịch được xem xét ở góc độ cầu, góc độ người đi du lịch.” “- Thứ hai, du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều mặt: nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, từ đó góp phần làm tăng thêm tình yêu đất nước; đối với người nước ngoài là tình hữu nghị với dân tộc mình; về mặt kinh tế du lịch là lĩnh vực kinh doanh mang lại hiệu quả rất lớn; có thể coi là hình thức xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tại chỗ. Theo nghĩa này, du lịch được xem xét ở góc độ một ngành kinh tế.” “Từ những khái niệm trên, có thể rút ra những luận điểm cơ bản về du lịch như sau: - Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên; - Chuyến du lịch ở nơi đến mang tính tạm thời, trong một thời gian ngắn; - Mục đích của chuyến du lịch là thỏa mãn nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng hoặc kết hợp đi du lịch với giải quyết những công việc của cơ quan và nghiên cứu thị trường, nhưng không vì mục đích định cư hoặc tìm kiếm việc làm để nhận thu nhập nơi đến viếng thăm. - Du lịch là thiết lập các quan hệ giữa khách du lịch với nhà cung ứng các dịch vụ du lịch, chính quyền địa phương và cư dân ở địa phương” 1.

Các loại hình du lịch Căn cứ vào nhu cầu của thị trường và trên cơ sở của tài nguyên du lịch có khả năng khai thác và các điều kiện phát triển du lịch, người ta thường kết hợp các 8 yếu tố này với nhau để xác định các loại hình du lịch. Mục đích của việc xác định các loại hình du lịch” “nhằm vào việc xây dựng chiến lược phát triển du lịch của quốc gia, của địa phương và định hướng chiến lược kinh doanh” cho các doanh nghiệp du lịch. Hoạt động du lịch “diễn ra rất phong phú và đa dạng. Tùy thuộc vào cách phân chia mà có các loại hình du lịch khác nhau.

Mỗi loại hình du lịch đều có những tác động nhất định lên môi trường.”Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động du lịch có sự đan xen giữa các loại hình du lịch trong quá trình phục vụ khách du lịch.” Việc phân chia các loại hình du lịch căn cứ vào những tiêu chí sau đây: - Căn cứ vào phạm vi địa lý lãnh thổ: + Du lịch nội địa: “là khách du lịch thực hiện chuyến đi du lịch trong phạm vi quốc gia của mình. Ví dụ: Người Việt Nam đi du lịch tới các điểm du lịch trong nước như Đà Nẵng, Nha trang, Đà Lạt, SaPa,…v.” + Du lịch quốc tế: “là sự di chuyển từ nước này sang nước khác, du khách phải ra khỏi vùng lãnh thổ biên giới và tiêu bằng ngoại tệ nơi họ đến du lịch. Ví dụ: người Việt Nam đi sang các nước khác du lịch như Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản,…v. Trong loại hình du lịch quốc tế, người ta lại chia ra làm hai loại hình du lịch quốc tế chủ động và du lịch quốc tế thụ động.” - Căn cứ vào mục đích của chuyến đi: + Du lịch tham quan văn hóa – lịch sử: “Đây là một loại hình du lịch mang tính phổ biến nhất và cốt lõi của các chương trình du lịch.

Con người khi đi du lịch với những mục đích khác nhau, nhưng cái chủ yếu vẫn là tìm hiểu truyền thống văn hóa, phong tục tập quán, nếp sống của cộng đồng dân cư nơi họ đến du lịch. Vì thế, việc khai thác tài nguyên du lịch nhân văn và xã hội ở đây để phục vụ du khách (trong đó có cả khách du lịch trong nước lẫn khách du lịch quốc tế) đóng một vai trò quyết định.” + Du lịch nghỉ dưỡng: Du lịch được coi như một phương tiện nhằm tái hồi sức lao động của con người sau những ngày tháng lao động vất vả. Loại hình du lịch nghỉ dưỡng được phân ra thành ba loại khác nhau theo tiêu thức địa lý, đó là: Du lịch nghỉ dưỡng ven biển và đảo; du lịch nghỉ dưỡng ở vùng núi và du lịch nghỉ dưỡng ở vùng nước khoáng. 9 Du lịch công vụ: Đây là loại hình du lịch của những người đi công tác, dự hội nghị, hội thảo, thăm dò đầu tư, thương mại và kết hợp với mục đích du lịch.

Số lượng khách đi theo loại hình du lịch này rất lớn và nhiều nước đặt ra mục tiêu là trung tâm hội nghị, hội thảo và triển lãm của thế giới và khu vực.” Du lịch thăm thân nhân: Đây là loại hình du lịch phát triển mạnh mẽ trong điều kiện thế giới rộng mở, con người có thể đi làm việc và định cư ở bất cứ nơi nào trên trái đất, họ mong muốn trở về quê hương để thăm người thân kết hợp với du lịch.” Du lịch chữa bệnh: Là một trong những loại hình du lịch phát triển từ xa xưa, loại hình du lịch này chủ yếu phát triển tại những nơi có nguồn nước khoáng, vùng núi và vùng ven biển với mục tiêu khai thác các tài nguyên thiên nhiên (đất, nước, không khí, cỏ cây…) phục vụ việc điều dưỡng và chữa bệnh cho con người.” Du lịch thể thao: Loại hình du lịch này gồm hai nhóm, đó là du lịch thể thao dành cho các vận động viên thi đấu và khách du lịch đi xem các sự kiện thi đấu thể thao. Đối với loại thứ nhất, du lịch phục vụ các đoàn vận động viên đi thi đấu trong các giải thế giới, khu vực hoặc đi tập huấn kết hợp với tham quan du lịch. Loại thứ hai là các cổ động viên, khán giả đi xem các cuộc thi đấu thể thao kết hợp với tham quan du lịch.” Du lịch tôn giáo: Tôn giáo, tín ngưỡng đã hình thành và tồn tại hàng ngàn năm nay. Con người ngoài đời sống vật chất còn có đời sống tinh thần, trong đó có vấn đề tâm linh.

Một bộ phận dân cư đã hình thành các tôn giáo: thiên chúa giáo, phật giáo, đạo hồi,…Các tín đồ đạo giáo hình thành nhu cầu tín ngưỡng được bộc lộ rõ nét trong các cuộc hành hương đến nơi có ý nghĩa tâm linh. Xuất phát từ nhu cầu trên, loại hình du lịch tôn giáo đã hình thành, tồn tại lâu đời và phổ biến ở các quốc gia.” “+ Du lịch giải trí: Là một nhu cầu không thể thiếu được của du khách, vì vậy, ngoài thời gian tham quan du khách còn phải được thư giãn, nghỉ ngơi để phục hồi sức khỏe sau khoảng thời gian làm việc căng thẳng, do đó các khu vui chơi cần phải có các chương trình vui chơi giải trí cho du khách.” “+ Du lịch mạo hiểm. Đây là loại hình du lịch giành cho những người yêu thích mạo hiểm để chứng tỏ lòng cam đảm và ý chí kiên cường như: trèo cao, vượt 10 thác, vượt sóng đại dương,…v. Loại hình du lịch này chủ yếu phát triển ở những nước Châu Âu và Châu Mỹ.” “+Du lịch sinh thái: Là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, gắn với bản sắc văn hóa địa phương với sự tham gia của cộng đồng nhằm phát triển bền vững.

Khách du lịch lựa chọn loại hình du lịch này nhằm thưởng thức phong cảnh thiên nhiên đẹp đẽ và trở về với đời sống tự nhiên hoang dã.” “- Căn cứ vào việc sử dụng các phương tiện vận chuyển khách du lịch, người ta đưa ra hai tiêu chí để xác định loại hình du lịch: + Căn cứ việc sử dụng phương tiện vận chuyển khách du lịch đến điểm du lịch: gồm du lịch bằng đường không, du lịch bằng đường bộ, du lịch bằng đường sắt, du lịch bằng tàu biển và du lịch bằng tàu thủy. + Căn cứ vào việc khách du lịch sử dụng phương tiện vận chuyển tại điểm đến du lịch.