Luận văn Thạc sĩ: Xây dựng hệ tiêu chí đánh giá Ngân hàng xanh tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hoạt động ngân hàng xanh tại việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Trịnh Bích Nga
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Thị Kim Xuân
• Trường học: Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – ngân hàng
• Đề tài: Xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG XANH VÀ HỆ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG XANH
• 1.1. Tổng quan về Ngân hàng xanh
• 1.2. Mô hình Ngân hàng xanh
• 1.3. Đặc điểm Ngân hàng xanh
• 1.4. Lợi ích Ngân hàng xanh
• 1.5. Hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh
• 1.6. Nguyên tắc Xích đạo (Equator Principles)
• 1.7. Mô hình cấu trúc xây dựng Ngân hàng xanh
• 1.8. Bộ tiêu chuẩn GRI
• 1.9. Tiêu chuẩn Hoạt động Môi trường và Xã hội
• 1.10. Hệ thống chứng chỉ EDGE
• 1.11. Tiêu chí xếp hạng Ngân hàng xanh của Hãng tin Kinh tế uy tín Bloomberg của Mỹ
• 1.12. Kinh nghiệm triển khai Ngân hàng xanh của một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.13. Kinh nghiệm triển khai Ngân hàng xanh của một số nước trên thế giới
• 1.14. Bài học kinh nghiệm rút ra về hoạt động Ngân hàng xanh cho Việt Nam
• 1.15. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG XANH TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Định hướng Chính phủ trong việc triển khai hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam
• 2.2. Cơ sở pháp lý về hoạt động Ngân hàng xanh
• 2.3. Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2050
• 2.4. Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020
• 2.5. Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và Quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng
• 2.6. Kế hoạch hành động của ngành ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2020
• 2.7. Các chương trình chủ yếu đầu tư cho tăng trưởng xanh khác
• 2.8. Tổng quan chung về Hệ thống các Tổ chức tín dụng Việt Nam
• 2.9. Thực trạng triển khai một số chỉ tiêu đánh giá về hoạt động Ngân hàng xanh của các NHTM Việt Nam
• 2.10. Chiến lược và quản trị Ngân hàng xanh
• 2.11. Tín dụng xanh trong cơ cấu danh mục đầu tư
• 2.12. Kênh thanh toán xanh
• 2.13. Thực hiện môi trường xanh trong hoạt động ngân hàng
• 2.14. Đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam
• 2.15. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.16. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT HỆ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG XANH TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Sự cần thiết của việc xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam
• 3.2. Đề xuất hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam
• 3.3. Tiêu chuẩn Chiến lược xanh
• 3.4. Tiêu chuẩn Quy trình xanh
• 3.5. Tiêu chuẩn Sản phẩm và dịch vụ xanh
• 3.6. Tiêu chuẩn Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin xanh
• 3.7. Tiêu chuẩn Đội ngũ
• 3.8. Một số khuyến nghị
• 3.9. KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan Ngân hàng xanh tại Việt Nam Cơ hội cho Phát triển Bền vững

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, khái niệm ngân hàng xanh nổi lên như một trụ cột quan trọng cho phát triển bền vững ngành ngân hàng và nền kinh tế nói chung. Khái niệm này, dù mới mẻ tại Việt Nam nhưng đã được chú trọng ở nhiều quốc gia, đặc biệt từ sau khủng hoảng tài chính 2008-2009, khi mà yêu cầu về một chiến lược kinh doanh bền vững trở nên cấp thiết. Ngân hàng xanh không chỉ là một ngân hàng truyền thống cung cấp dịch vụ vượt trội cho khách hàng và nhà đầu tư, mà còn tích hợp sâu sắc các yếu tố sinh thái, môi trường và xã hội nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường (IBA, 2014). Tại Việt Nam, với hệ thống ngân hàng phân bổ rộng khắp và tầm ảnh hưởng mạnh mẽ đến hầu hết các ngành, lĩnh vực, việc hướng tới một nền kinh tế xanh là điều hết sức cần thiết. Chính phủ Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ thông qua các chính sách như “Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2050” và Quyết định số 403/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020. Trong đó, Ngân hàng Nhà nước được giao nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, tăng cường năng lực hoạt động tài chính, tín dụng xanh của các ngân hàng thương mại. Mục tiêu chính là xây dựng một hệ tiêu chí đánh giá hoạt động ngân hàng xanh tại Việt Nam nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan và định hướng chiến lược phát triển đúng đắn cho các tổ chức tín dụng. Việc này đóng vai trò quyết định trong việc định hình một tương lai xanh, bền vững cho ngành ngân hàng và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của quốc gia. Luận văn thạc sĩ này đi sâu vào việc hệ thống hóa các lý luận về ngân hàng xanh và đề xuất một khung đánh giá ngân hàng xanh phù hợp với bối cảnh Việt Nam, tạo tiền đề cho những nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tiếp theo (Trịnh Bích Nga, 2017).

1.1. Khái niệm và Đặc điểm cốt lõi của Ngân hàng xanh

Khái niệm Ngân hàng xanh khởi nguồn từ các nước phương Tây vào năm 2003, với mục tiêu ban đầu là bảo vệ môi trường. Theo Lalon (2015), Ngân hàng xanh được định nghĩa là bất kỳ hình thức hoạt động ngân hàng xanh nào mang lại lợi ích môi trường cho quốc gia và cộng đồng. Khái niệm này được hiểu theo hai khía cạnh chính. Thứ nhất, ngân hàng trực tiếp thực hiện các hành động giảm thiểu tác động môi trường như tiết kiệm năng lượng, nước, và xử lý rác thải. Thứ hai, ngân hàng gián tiếp tác động đến môi trường thông qua việc hỗ trợ các dự án thân thiện với môi trường, ví dụ như nhà máy năng lượng tái tạo, xử lý chất thải hoặc sản xuất phân sinh học. Phạm vi của ngân hàng xanh rất rộng, bao hàm nhiều vấn đề như tài chính xanh, tín dụng xanh, ngân hàng bền vững, ngân hàng có đạo đức, và các dịch vụ như thế chấp xanh hay sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống ngân hàng phát triển bền vững, gắn liền lợi ích của mình với lợi ích xã hội và môi trường. Mô hình của Ullah (2013) minh họa mối liên hệ khép kín giữa ngân hàng, khách hàng và môi trường, nhấn mạnh rằng ngân hàng xanh khuyến khích các hoạt động vì môi trường, giảm phát thải carbon, thông qua các dịch vụ trực tuyến, tiêu chuẩn duyệt vốn vay và ưu đãi tín dụng cho các dự án xanh (Kaeufer, 2010).

1.2. Lợi ích vượt trội khi phát triển Ngân hàng xanh bền vững

Việc xây dựng và phát triển Ngân hàng xanh mang lại đa dạng lợi ích, hướng tới phát triển bền vững ngành ngân hàng và cả nền kinh tế. Đầu tiên, các hoạt động như ngân hàng trực tuyến, thanh toán hóa đơn điện tử giúp tiết kiệm năng lượng và nguồn lực đáng kể, giảm lượng giấy tờ và chi phí vận hành. Khách hàng sử dụng các dịch vụ này cũng được hưởng sự tiện lợi và tiết kiệm thời gian. Thứ hai, tài khoản thanh toán xanh cùng các ưu đãi về lãi suất khuyến khích người dùng tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường. Thứ ba, Ngân hàng xanh tích cực hỗ trợ các dự án thân thiện với môi trường, cung cấp khoản vay ưu đãi cho các dự án tiết kiệm năng lượng và các sáng kiến xanh tại địa phương, đóng góp trực tiếp vào lợi ích cộng đồng. Các khoản vay này thường có lãi suất linh hoạt và hiệu quả hơn do ngân hàng đánh giá rủi ro môi trường thấp hơn. Thứ tư, hoạt động ngân hàng xanh tạo ra tác động liên ngành, thúc đẩy các doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn môi trường và phát triển công nghệ thông tin. Đối với bản thân các ngân hàng, việc triển khai Ngân hàng xanh giúp mở rộng thị phần, củng cố mạng lưới khách hàng, cải thiện chất lượng danh mục tín dụng nhờ quản lý rủi ro môi trường xã hội hiệu quả, nâng cao danh tiếng và giá trị thương hiệu. Đồng thời, nó còn mở ra cơ hội hợp tác và thu hút nguồn lực từ các tổ chức tài chính quốc tế (Vụ Tín dụng NHNN). Những lợi ích này khẳng định vai trò không thể thiếu của Ngân hàng xanh trong việc định hình một tương lai kinh tế bền vững.

II. Thực trạng Thách thức Đánh giá Ngân hàng xanh Việt Nam hiện nay

Việt Nam đã và đang thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ngành ngân hàng. Từ định hướng chung của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành nhiều văn bản pháp lý quan trọng làm nền tảng cho hoạt động ngân hàng xanh. Điển hình là “Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2050” (Quyết định số 1393/QĐ-TTg) và “Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014-2020” (Quyết định số 403/QĐ-TTg). Đặc biệt, Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 của Thống đốc NHNN về thúc đẩy tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường xã hội trong hoạt động cấp tín dụng đã đánh dấu những bước đi đầu tiên, quan trọng, định hướng rõ ràng cho ngành ngân hàng (Trịnh Bích Nga, 2017). Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai Ngân hàng xanh tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều hạn chế và thách thức. Mặc dù các ngân hàng thương mại (NHTM) đã có những nỗ lực ban đầu trong việc áp dụng các tiêu chí xanh, nhưng nhìn chung, vẫn còn thiếu một hệ tiêu chí đánh giá hoạt động ngân hàng xanh một cách có hệ thống và toàn diện. Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam thường dừng lại ở việc tổng quan thực trạng, xây dựng mô hình hoặc hoàn thiện khung chính sách, mà chưa đi sâu vào giải quyết vấn đề cốt lõi về xây dựng một khung đánh giá ngân hàng xanh cụ thể. Chính vì vậy, việc phân tích thực trạng và nhận diện các hạn chế hiện có là yếu tố then chốt để đề xuất các giải pháp phù hợp, giúp ngành ngân hàng Việt Nam tiến tới mục tiêu xanh hóa một cách hiệu quả và bền vững.

2.1. Bức tranh tổng thể về hoạt động ngân hàng xanh ở Việt Nam

Tại Việt Nam, thực trạng ngân hàng xanh đang trong giai đoạn hình thành và phát triển. Chính phủ đã xác định tăng trưởng xanh là mục tiêu chiến lược, và ngành ngân hàng được giao nhiệm vụ cụ thể trong việc hiện thực hóa mục tiêu này. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã tích cực triển khai các chương trình và chính sách nhằm thúc đẩy tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường. Ví dụ, Kế hoạch hành động của ngành ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2020 đã được ban hành, bao gồm các giải pháp từ cơ chế, chính sách đến tăng cường nguồn vốn và các chương trình tín dụng xanh phù hợp. Các NHTM Việt Nam cũng đã bắt đầu tích hợp các yếu tố môi trường và xã hội vào chiến lược và quản trị, quan tâm hơn đến tín dụng xanh trong cơ cấu danh mục đầu tư, phát triển kênh thanh toán xanh, và thực hiện môi trường xanh trong nội bộ ngân hàng. Các chương trình chủ yếu đầu tư cho tăng trưởng xanh khác cũng được chú trọng. Tuy nhiên, mức độ triển khai còn chưa đồng đều và chưa có một thước đo chung để đánh giá ngân hàng xanh một cách toàn diện. Các động thái này được coi là những bước đi ban đầu định hướng hoạt động ngân hàng hướng tới mục tiêu Quốc gia về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ngành ngân hàng (Trịnh Bích Nga, 2017).

2.2. Hạn chế và nguyên nhân trong cơ chế đánh giá ngân hàng xanh

Mặc dù có những nỗ lực ban đầu, việc đánh giá hoạt động ngân hàng xanh tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Theo Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung Ương (CIEM), tài chính xanh và Ngân hàng xanh tại Việt Nam còn khá mới mẻ, thiếu các giải pháp cụ thể trong chiến lược tăng trưởng xanh. Các ngân hàng thương mại truyền thống chưa thực sự sẵn sàng cung ứng sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh. Một trong những nguyên nhân chính là nhận thức về lợi ích và hiệu quả của việc cung cấp tín dụng xanh, vốn xanh còn chưa cao. Về phương diện nghiên cứu, Việt Nam chưa có một nghiên cứu có hệ thống và toàn diện về xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh được công bố chính thức (Trịnh Bích Nga, 2017). Khoảng trống này bao gồm cả cơ sở lý luận, chiến lược phát triển, vai trò, mô hình hoạt động, tác động liên ngành và đặc biệt là các tiêu chí đánh giá ngân hàng xanh. Sự thiếu hụt một khung đánh giá ngân hàng xanh chuẩn mực khiến việc so sánh, theo dõi và thúc đẩy các hoạt động này trở nên khó khăn. Hơn nữa, việc thiếu một hệ thống đánh giá đáng tin cậy về các ngành nghề và cơ sở gây ô nhiễm môi trường cũng là một rào cản lớn, đặc biệt khi nhiều ngành gây ô nhiễm lại mang lại lợi nhuận cao cho địa phương. Điều này làm cho các ngân hàng khó khăn trong việc phân loại dự án và triển khai quản lý rủi ro môi trường xã hội hiệu quả. Những hạn chế này là lý do cấp thiết cần phải xây dựng một hệ tiêu chí đánh giá hoạt động ngân hàng xanh phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

III. Cách xây dựng Hệ tiêu chí đánh giá Hoạt động Ngân hàng xanh hiệu quả

Việc xây dựng một hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam là một yêu cầu cấp bách, không chỉ nhằm mục đích định hướng mà còn để đo lường và thúc đẩy sự phát triển của ngân hàng xanh. Với mục tiêu này, luận văn thạc sĩ đã đề xuất một hệ tiêu chí ngân hàng xanh toàn diện, dựa trên cơ sở lý luận vững chắc, kinh nghiệm quốc tế và thực trạng ngân hàng xanh tại Việt Nam (Trịnh Bích Nga, 2017). Hệ tiêu chí này được thiết kế với 5 tiêu chuẩn chính và 16 tiêu chí cụ thể, bao trùm từ chiến lược, quy trình, sản phẩm dịch vụ, đến cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và đội ngũ nhân lực. Cấu trúc này nhằm đảm bảo tính toàn diện, khả thi và phù hợp với đặc thù thị trường Việt Nam. Mỗi tiêu chuẩn được phân tích sâu sắc, với các chỉ số ngân hàng xanh rõ ràng, giúp các ngân hàng thương mại có thể tự đánh giá hoạt động ngân hàng xanh của mình một cách khách quan, từ đó điều chỉnh chiến lược và hoạt động để đạt được mục tiêu phát triển bền vững ngành ngân hàng. Đặc biệt, sự tích hợp các yếu tố về công nghệ thông tin xanh và nâng cao năng lực đội ngũ là điểm nhấn quan trọng, phản ánh xu hướng số hóa và yếu tố con người trong hành trình xanh hóa. Việc áp dụng thành công hệ tiêu chí này không chỉ mang lại lợi ích cho từng ngân hàng mà còn đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của quốc gia, tạo tiền đề cho việc xây dựng một nền kinh tế xanh, bền vững trong tương lai.

3.1. Sự cần thiết của hệ tiêu chí ngân hàng xanh tại Việt Nam

Việc xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam mang tính cấp thiết từ nhiều khía cạnh. Thứ nhất, nó cung cấp một định hướng rõ ràng cho các ngân hàng trong quá trình chuyển đổi sang mô hình ngân hàng xanh, giúp họ có cái nhìn tổng quan và đề ra chiến lược phát triển đúng đắn (Trịnh Bích Nga, 2017). Hiện nay, khái niệm tài chính xanh còn mới mẻ và thiếu các giải pháp cụ thể, khiến các ngân hàng truyền thống chưa sẵn sàng cung ứng sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh. Thứ hai, hệ tiêu chí này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững ngành ngân hàng bằng cách khuyến khích các ngân hàng không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và xã hội. Thứ ba, nó tạo ra một thước đo chung để đánh giá ngân hàng xanh, giúp các cơ quan quản lý như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có công cụ để giám sát, hỗ trợ và khuyến khích các NHTM thực hiện tốt hơn các cam kết về môi trường. Cuối cùng, một khung đánh giá ngân hàng xanh sẽ góp phần thay đổi nhận thức của các nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân về tầm quan trọng của các hoạt động sản xuất kinh doanh có trách nhiệm với môi trường, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như nông nghiệp hay khai khoáng. Điều này là nền tảng vững chắc để hướng đến một nền kinh tế xanh và phát triển bền vững cho đất nước.

3.2. Đề xuất cấu trúc tiêu chuẩn ngân hàng xanh toàn diện

Luận văn thạc sĩ đã đề xuất một hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam với cấu trúc gồm 5 tiêu chuẩn và 16 tiêu chí cụ thể, được thiết kế để bao quát toàn bộ hoạt động ngân hàng xanh. Trong đó, ba tiêu chuẩn đầu tiên tập trung vào các khía cạnh cốt lõi. Đầu tiên là Tiêu chuẩn Chiến lược xanh, liên quan đến việc hoạch định chính sách, chiến lược ngân hàng xanh và phân bổ ngân sách cho các hoạt động xanh. Ngân hàng cần thành lập đơn vị chuyên trách để lập kế hoạch, đánh giá và quản lý các vấn đề liên quan đến ngân hàng xanh, cũng như tích hợp quản lý rủi ro môi trường xã hội vào quy trình ra quyết định. Thứ hai là Tiêu chuẩn Quy trình xanh, tập trung vào việc áp dụng các nguyên tắc xanh trong hoạt động nội bộ. Điều này bao gồm việc cải thiện quản lý môi trường nội bộ, giảm thiểu tiêu thụ năng lượng, nước, giấy và chất thải, cùng với việc số hóa các quy trình để giảm phát thải carbon. Các ngân hàng cũng cần xây dựng kế hoạch và hướng dẫn quản lý rủi ro môi trường cụ thể cho từng ngành. Thứ ba là Tiêu chuẩn Sản phẩm và dịch vụ xanh, khuyến khích ngân hàng thiết kế và giới thiệu các sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh sáng tạo, thân thiện với môi trường, ưu tiên đầu tư và cho vay vào các ngành công nghiệp tiết kiệm năng lượng và dự án có lợi ích môi trường rõ rệt. Các hoạt động tín dụng xanh và tài trợ cho cơ sở hạ tầng môi trường cũng được chú trọng. Những tiêu chuẩn này tạo nên một khung đánh giá ngân hàng xanh toàn diện, giúp định hình và phát triển hoạt động ngân hàng xanh một cách có hệ thống.

3.3. Hoàn thiện chỉ số ngân hàng xanh với hạ tầng CNTT Đội ngũ

Để hoàn thiện hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh, hai tiêu chuẩn quan trọng khác được đề xuất là Tiêu chuẩn Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin xanh và Tiêu chuẩn Đội ngũ. Tiêu chuẩn Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin xanh nhấn mạnh việc tận dụng công nghệ để thúc đẩy hoạt động ngân hàng xanh. Điều này bao gồm việc triển khai mạnh mẽ các dịch vụ ngân hàng trực tuyến (online banking), không chỉ giúp tiết kiệm giấy, giảm lượng khí thải carbon mà còn mang lại sự tiện lợi tối đa cho khách hàng. Các ngân hàng cần đầu tư vào hệ thống xử lý séc tự động, mạng lưới chuyển khoản điện tử và phần mềm quản lý nguồn lực doanh nghiệp (ERP) để tối ưu hóa quy trình. Việc lắp đặt các thiết bị điện tử tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo và xây dựng các chi nhánh xanh cũng là những yếu tố cốt lõi của tiêu chuẩn này. Cuối cùng, Tiêu chuẩn Đội ngũ tập trung vào yếu tố con người. Ngân hàng cần tổ chức đào tạo, tuyên truyền để nâng cao nhận thức về ngân hàng xanh cho cán bộ, nhân viên và khách hàng. Sự phát triển nhận thức này là nền tảng để thay đổi hành vi, khuyến khích các hoạt động thân thiện với môi trường từ cả nội bộ ngân hàng và cộng đồng khách hàng. Đội ngũ có năng lực và nhận thức xanh sẽ là động lực chính để triển khai hiệu quả các chỉ số ngân hàng xanh và mục tiêu phát triển bền vững.

IV. Phương pháp luận Mô hình Ngân hàng xanh Chuẩn mực Quốc tế

Để xây dựng một hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam vững chắc, việc tham khảo kinh nghiệm và chuẩn mực quốc tế là điều không thể thiếu. Các quốc gia tiên phong trên thế giới đã phát triển nhiều mô hình ngân hàng xanh và bộ tiêu chuẩn ngân hàng xanh đa dạng, cung cấp những bài học quý giá cho Việt Nam (Trịnh Bích Nga, 2017). Từ kinh nghiệm của Bangladesh, Đức, Ấn Độ, Trung Quốc đến Hoa Kỳ, có thể thấy một xu hướng chung là sự cần thiết của định hướng phát triển bền vững và vai trò chủ động của chính phủ, ngân hàng trung ương trong việc xây dựng khung thể chế, chính sách ngân hàng xanh và các quy định pháp lý cụ thể. Đặc biệt, các chuẩn mực như Nguyên tắc Xích đạo (Equator Principles), Bộ tiêu chuẩn GRI và Tiêu chuẩn Hoạt động Môi trường và Xã hội của IFC đã trở thành kim chỉ nam cho việc quản lý rủi ro môi trường xã hội và báo cáo bền vững trong lĩnh vực tài chính xanh toàn cầu. Việc nghiên cứu các khung đánh giá ngân hàng xanh này giúp nhận diện những yếu tố cốt lõi, những chỉ số ngân hàng xanh hiệu quả và các phương pháp luận đã được kiểm chứng. Điều này tạo cơ sở khoa học và thực tiễn để Việt Nam có thể kế thừa, điều chỉnh và xây dựng một hệ tiêu chí đánh giá ngân hàng xanh phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội và pháp luật của mình, đồng thời đảm bảo tính tương thích với các chuẩn mực quốc tế, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững ngành ngân hàng.

4.1. Học hỏi từ kinh nghiệm triển khai Ngân hàng xanh quốc tế

Kinh nghiệm triển khai Ngân hàng xanh từ nhiều quốc gia mang đến những bài học quý giá. Bangladesh, một quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi môi trường, đã chủ động đưa ra chính sách Ngân hàng xanh từ năm 2011, với Ngân hàng Trung ương đóng vai trò tiên phong. Đức, với Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW), đã thành công trong việc thiết kế các sản phẩm tài chính xanh đa dạng, không cạnh tranh trực tiếp mà bán buôn vốn cho các NHTM, đồng thời hoạt động độc lập với chính phủ. Ấn Độ và Trung Quốc cũng đã triển khai các sáng kiến Ngân hàng xanh và tín dụng xanh, dù còn đối mặt với thách thức về hệ thống đánh giá ngân hàng xanh đáng tin cậy. Hoa Kỳ đã chứng kiến sự nổi lên của các ngân hàng có lương tâm xã hội và quy định trách nhiệm môi trường cho các bên liên quan. Bài học chung rút ra là sự cần thiết của định hướng phát triển bền vững, sự can thiệp chủ động của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để xây dựng khung thể chế, chính sách ngân hàng xanh bắt buộc cho các NHTM, cùng với việc xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá ngân hàng xanh cụ thể (Trịnh Bích Nga, 2017). Việc phối hợp giữa các bộ, ban ngành cũng có tác động lớn đến hiệu quả triển khai, nhằm tạo sân chơi bình đẳng và thúc đẩy phát triển bền vững ngành ngân hàng.

4.2. Nguyên tắc Xích đạo EP và Bộ tiêu chuẩn GRI trong tài chính xanh

Nguyên tắc Xích đạo (Equator Principles - EP) là một bộ nguyên tắc tự nguyện quan trọng về quản lý rủi ro môi trường xã hội trong tài trợ dự án, được ra đời năm 2003 và sửa đổi vào năm 2013. Đây là bộ chuẩn mực hướng dẫn tốt nhất cho các nhà đầu tư tài chính, giúp phân loại dự án theo mức độ tác động (Nhóm A, B, C) và cam kết tuân thủ 10 nguyên tắc từ xem xét, đánh giá tác động, đến xây dựng kế hoạch hành động, tham vấn cộng đồng, cơ chế khiếu nại và báo cáo độc lập (IFC, 2010). Mặc dù nhiều nước châu Á chưa cam kết thực thi, EP vẫn là tham chiếu quan trọng cho việc xây dựng hệ tiêu chí ngân hàng xanh. Song song đó, Bộ tiêu chuẩn GRI (Global Reporting Initiative) là một chuẩn mực toàn cầu để lập báo cáo bền vững ngân hàng. GRI cung cấp một bức tranh tổng thể về các tác động kinh tế, môi trường và xã hội của tổ chức, thông qua các tiêu chuẩn như GRI 101 (Tiêu chuẩn cơ sở), GRI 102 (Công bố Thông tin chung) và GRI 103 (Phương pháp Quản trị). Các chủ đề báo cáo của GRI bao gồm kinh tế, môi trường (nguyên vật liệu, năng lượng, nước, khí thải) và xã hội (điều kiện làm việc, nhân quyền, cộng đồng). Việc áp dụng GRI giúp tăng cường tính minh bạch, khả năng so sánh và chất lượng thông tin về phát triển bền vững ngành ngân hàng, tạo ra ngôn ngữ chung cho các tổ chức và các bên liên quan (GSSB, 2016). Các chuẩn mực này là nền tảng vững chắc để xây dựng một khung đánh giá ngân hàng xanh toàn diện và đáng tin cậy.

4.3. Các tiêu chuẩn hoạt động môi trường và xã hội của IFC và chứng chỉ EDGE

Tập đoàn Tài chính Quốc tế (IFC) đã đề ra 8 Tiêu chuẩn Hoạt động Môi trường và Xã hội, cung cấp hướng dẫn chi tiết về quản lý rủi ro môi trường xã hội trong suốt vòng đời dự án. Các tiêu chuẩn này bao gồm: đánh giá và quản lý rủi ro, điều kiện làm việc và lao động, tiết kiệm nguồn tài nguyên và ngăn ngừa ô nhiễm, sức khỏe/an toàn/an ninh cộng đồng, thu hồi đất/tái định cư không tự nguyện, bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý tài nguyên thiên nhiên bền vững, người thiểu số bản địa, và di sản văn hóa. Các tiêu chuẩn này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp các yếu tố môi trường và xã hội vào mọi khía cạnh của hoạt động ngân hàng và tài trợ dự án, đảm bảo phát triển bền vững. Bên cạnh đó, Hệ thống chứng chỉ EDGE (Excellence in Design for Greater Efficiencies) của IFC là một hệ thống chứng chỉ tự nguyện toàn cầu cho công trình xanh sử dụng tài nguyên hiệu quả. EDGE cung cấp các giải pháp kỹ thuật xanh, giúp giảm chi phí đầu tư và tiết kiệm năng lượng, nước và vật liệu xây dựng, góp phần giảm phát thải khí nhà kính. Tại Việt Nam, nhiều dự án đã đạt chứng chỉ EDGE, chứng tỏ tiềm năng ứng dụng rộng rãi. EDGE cũng trang bị phần mềm trực tuyến giúp các công trình tự đánh giá mức độ tiết kiệm, tạo thuận lợi cho kiến trúc sư và kỹ sư tìm giải pháp phù hợp. Các ngân hàng có thể sử dụng công cụ này để đánh giá công trình của chủ đầu tư khi xét điều kiện cho vay, biến nó thành một chỉ số ngân hàng xanh hữu hiệu trong thẩm định tín dụng xanh (Trịnh Bích Nga, 2017).

V. Ứng dụng Ý nghĩa của Hệ tiêu chí Ngân hàng xanh tại Việt Nam

Việc đề xuất hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa khoa học sâu sắc mà còn có giá trị thực tiễn to lớn đối với sự phát triển của ngành ngân hàng và nền kinh tế quốc gia. Về mặt khoa học, luận văn này là một trong những nghiên cứu tiên phong trong việc hệ thống hóa lý luận về Ngân hàng xanh và xây dựng một khung đánh giá ngân hàng xanh cụ thể tại Việt Nam. Nó cung cấp một cách nhìn tổng quan về quá trình xây dựng và phát triển Ngân hàng xanh phù hợp với xu hướng quốc tế, hướng đến nền kinh tế xanh và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập (Trịnh Bích Nga, 2017). Về mặt thực tiễn, hệ tiêu chí được xây dựng với các tiêu chuẩn ngân hàng xanh và chỉ số ngân hàng xanh phù hợp với thị trường Việt Nam. Đây là công cụ hữu ích giúp các ngân hàng thương mại Việt Nam có thể tự đánh giá hoạt động ngân hàng xanh của mình, từ đó điều chỉnh chiến lược, quy trình và sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh để đạt được hiệu quả cao hơn. Hơn nữa, việc này còn đóng góp tích cực và tạo tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về Ngân hàng xanh, đồng thời cung cấp các đề xuất giá trị cho Chính phủ, các Bộ ngành, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các ngân hàng thương mại. Mục tiêu cuối cùng là thúc đẩy hoạt động ngân hàng xanh, thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế bền vững của đất nước. Hệ tiêu chí này còn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách, giám đốc điều hành ngân hàng trong quá trình xây dựng, hoạch định và thực thi chiến lược Ngân hàng xanh và phát triển bền vững ngành ngân hàng.

5.1. Pháp luật ngân hàng xanh Việt Nam và định hướng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Pháp luật ngân hàng xanh Việt Nam và định hướng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hoạt động ngân hàng xanh. Các văn bản như Quyết định số 1393/QĐ-TTg về Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và Chỉ thị số 03/CT-NHNN về thúc đẩy tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường xã hội trong hoạt động cấp tín dụng đã tạo ra cơ sở pháp lý và định hướng rõ ràng. NHNN được giao nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, tăng cường năng lực hoạt động tài chính, tín dụng xanh của các ngân hàng thương mại. Sự can thiệp chủ động của NHNN là cần thiết để xây dựng khung thể chế và chính sách ngân hàng xanh cụ thể, mang tính bắt buộc cho toàn bộ các NHTM, nhằm tạo sân chơi bình đẳng và thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh. Các định hướng này không chỉ dừng lại ở việc ban hành quy định mà còn bao gồm các kế hoạch hành động chi tiết, từ việc tăng cường nguồn vốn, phát triển các chương trình tín dụng xanh phù hợp đến việc giám sát và hỗ trợ các ngân hàng. Mục tiêu là giúp các tổ chức tín dụng hiểu rõ và thực hiện tốt các yêu cầu về môi trường, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ngành ngân hàng (Trịnh Bích Nga, 2017).

5.2. Tác động của hệ tiêu chí đến phát triển bền vững ngành ngân hàng

Hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh được đề xuất có tác động sâu rộng đến phát triển bền vững ngành ngân hàng. Thứ nhất, nó cung cấp một công cụ hữu hiệu để các ngân hàng tự đánh giá mức độ xanh hóa của mình, từ đó xác định điểm mạnh, điểm yếu và xây dựng lộ trình cải thiện. Điều này giúp các ngân hàng tối ưu hóa chiến lược xanh và quy trình hoạt động, phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh phù hợp với thị trường và xu hướng toàn cầu. Thứ hai, việc áp dụng hệ tiêu chí này sẽ thúc đẩy các ngân hàng tích hợp các yếu tố ESG trong ngân hàng (Environmental, Social, Governance) vào mọi hoạt động, nâng cao trách nhiệm xã hội và môi trường của doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tăng cường uy tín và giá trị thương hiệu của ngân hàng. Thứ ba, hệ tiêu chí tạo ra một chuẩn mực để chỉ số hiệu quả ngân hàng xanh được đo lường một cách khách quan, giúp các nhà đầu tư và khách hàng có thông tin minh bạch hơn về cam kết bền vững của ngân hàng. Cuối cùng, việc triển khai hệ tiêu chí này sẽ góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế bền vững của quốc gia. Nó khuyến khích các ngành kinh tế khác cũng phải tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường để có thể tiếp cận nguồn tài chính xanh, tạo ra một hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn xã hội (Trịnh Bích Nga, 2017).

VI. Khuyến nghị Phát triển bền vững Ngành ngân hàng Tầm nhìn tương lai

Để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững ngành ngân hàng tại Việt Nam, việc xây dựng và hoàn thiện hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh là một bước đi quan trọng, nhưng chưa đủ. Cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các ngân hàng thương mại và các bên liên quan khác. Bài học kinh nghiệm từ các quốc gia trên thế giới đã chỉ ra rằng, sự can thiệp chủ động của Chính phủ và ngân hàng trung ương là yếu tố then chốt để tạo ra một khung thể chế vững chắc và các chính sách ngân hàng xanh mang tính bắt buộc (Trịnh Bích Nga, 2017). Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các NHTM có thể chỉ tập trung vào tăng trưởng tín dụng mà bỏ qua tác hại môi trường. Do đó, việc xây dựng các quy định cụ thể, ban hành văn bản pháp lý về hoạt động ngân hàng xanh và tín dụng xanh cần được đẩy mạnh để cung cấp cơ sở rõ ràng cho các NHTM triển khai. Tầm nhìn tương lai của ngân hàng xanh tại Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, mà còn phải thích nghi với đặc thù của thị trường trong nước. Các khuyến nghị cần tập trung vào việc tối ưu hóa chính sách ngân hàng xanh, tăng cường năng lực quản lý rủi ro môi trường xã hội, và nâng cao nhận thức của toàn xã hội về tầm quan trọng của tài chính xanh để đạt được mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững cho đất nước.

6.1. Giải pháp tối ưu hóa chính sách ngân hàng xanh và quản lý rủi ro môi trường xã hội

Dựa trên bài học kinh nghiệm quốc tế, các giải pháp nhằm tối ưu hóa chính sách ngân hàng xanh tại Việt Nam cần tập trung vào việc tăng cường vai trò chủ động của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Cần sớm xây dựng và hoàn thiện khung thể chế, ban hành các văn bản pháp lý cụ thể về hoạt động ngân hàng xanh và tín dụng xanh mang tính bắt buộc, tạo cơ sở rõ ràng cho các NHTM triển khai. Việc này giúp đảm bảo một sân chơi bình đẳng và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh giữa các ngân hàng. NHNN cần xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá ngân hàng xanh bao gồm các chỉ số ngân hàng xanh như thủ tục cho vay tín dụng xanh, tỷ lệ dư nợ tín dụng xanh trên tổng dư nợ, số lượng dự án và doanh nghiệp được vay tín dụng xanh, cùng với chỉ số hiệu quả ngân hàng xanh khác. Đồng thời, cần nâng cao năng lực quản lý rủi ro môi trường xã hội thông qua việc tích hợp các yếu tố rủi ro môi trường vào quy trình thẩm định, giám sát và báo cáo tín dụng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ ngành địa phương trong việc xây dựng quy định tiêu chuẩn xanh cho các ngành, các dự án và công trình là yếu tố then chốt để hỗ trợ NHTM phân loại dự án một cách đáng tin cậy. Các giải pháp này sẽ góp phần quan trọng vào việc định hình một khung đánh giá ngân hàng xanh mạnh mẽ, thúc đẩy phát triển bền vững ngành ngân hàng.

6.2. Triển vọng ngân hàng xanh tại Việt Nam và tài chính xanh

Triển vọng phát triển ngân hàng xanh tại Việt Nam là rất lớn, phù hợp với xu thế toàn cầu về phát triển bền vững. Ngành ngân hàng cần tiếp tục thực hiện “cách mạng xanh” trong nội bộ, từ việc sử dụng các nguồn năng lượng mới, số hóa quy trình, đến xây dựng văn phòng xanh và áp dụng các biện pháp giảm phát thải carbon. Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (HHNHVN) đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia xây dựng và hoàn thiện pháp luật ngân hàng xanh Việt Nam, đồng thời hướng dẫn, tuyên truyền nâng cao nhận thức của các hội viên về Ngân hàng xanh, bảo vệ môi trường và giảm thiểu tác động tiêu cực. Nhu cầu về tài chính xanh sẽ ngày càng tăng cao khi Việt Nam đẩy mạnh các mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế bền vững. Sự phát triển của sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh đa dạng sẽ không chỉ phục vụ nhu cầu thị trường mà còn định hình thói quen tiêu dùng xanh của khách hàng. Với một hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh được xây dựng và áp dụng hiệu quả, các ngân hàng Việt Nam sẽ có cơ sở vững chắc để phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào mục tiêu xanh hóa nền kinh tế quốc gia, hướng tới một tương lai thịnh vượng và thân thiện với môi trường (Trịnh Bích Nga, 2017).

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu toàn cầu và sự suy thoái môi trường đang đặt ra yêu cầu cấp bách về một mô hình tăng trưởng kinh tế bền vững. Sau cuộc khủng hoảng tài chính giai đoạn 2008–2009, hệ thống tài chính thế giới đã chuyển hướng mạnh mẽ sang tích hợp các tiêu chuẩn môi trường và xã hội vào hoạt động quản trị rủi ro. Tại Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011–2020 và tầm nhìn đến năm 2050 thông qua Quyết định số 1393/QĐ-TTg ngày 25/9/2012, cùng Kế hoạch hành động quốc gia theo Quyết định số 403/QĐ-TTg ngày 20/3/2014. Tiếp đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 nhằm thúc đẩy tín dụng xanh và quản trị rủi ro môi trường trong cấp vốn.

Mặc dù các chính sách nền tảng đã được ban hành, hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam nhìn chung vẫn thiên về tăng trưởng quy mô tín dụng truyền thống, thiếu vắng các công cụ định lượng và tiêu chí đo lường mức độ thân thiện với môi trường. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh phù hợp với thực tiễn hệ thống ngân hàng Việt Nam, bao gồm 5 tiêu chuẩn lớn và 16 tiêu chí cụ thể.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng thương mại trong nước trong giai đoạn 2011–2016 và định hướng phát triển đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa học thuật tiên phong khi hệ thống hóa lý luận về tài chính xanh, đồng thời mang lại giá trị thực tiễn cao giúp các nhà quản trị ngân hàng định lượng mục tiêu xanh hóa, kỳ vọng giảm thiểu khoảng 15–20% tổn thất phát sinh từ rủi ro môi trường và gia tăng 5–10% tỷ trọng tài trợ dự án năng lượng tái tạo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển bền vững và các khung lý luận hiện đại về tài chính môi trường. Trọng tâm là mô hình ngân hàng xanh 5 cấp độ của Kaeufer (2010), mô tả hành trình chuyển đổi từ cấp độ 1 với các hoạt động tài trợ sự kiện xanh phụ trợ đến cấp độ 5 là sáng kiến cân bằng hệ sinh thái chủ động. Bên cạnh đó, luận văn ứng dụng mô hình lộ trình chuyển đổi 3 giai đoạn của Lalon (2015) và khung hướng dẫn của Ngân hàng Trung ương Bangladesh theo Thông tư BRPD số 02 năm 2011, bao gồm: hoạch định chính sách – quản trị rủi ro nội bộ, xây dựng chính sách chuyên ngành – mở rộng chi nhánh xanh, và thiết kế sản phẩm sáng tạo gắn với báo cáo chuẩn hóa.

Các chuẩn mực quốc tế được tích hợp chặt chẽ bao gồm:

1. Bộ 10 Nguyên tắc Xích đạo (Equator Principles - EP 2013) dùng để phân loại mức độ rủi ro môi trường - xã hội theo 3 nhóm A (rủi ro cao, không thể phục hồi), B (rủi ro trung bình, có thể kiểm soát) và C (rủi ro thấp hoặc không có).
2. Bộ tiêu chuẩn Báo cáo Bền vững GRI (Global Reporting Initiative) với các cấu phần GRI 101, GRI 102, GRI 103 và ba nhóm chủ đề kinh tế (chuỗi 200), môi trường (chuỗi 300) và xã hội (chuỗi 400).
3. Hệ thống 8 Tiêu chuẩn Hoạt động Môi trường và Xã hội của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và tiêu chuẩn công trình xanh EDGE.

Các khái niệm cơ bản được chuẩn hóa gồm: Ngân hàng xanh (Green Banking), Tín dụng xanh (Green Credit), Tài chính xanh (Green Finance) và Văn phòng xanh (Green Office).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường, báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của 35 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2011–2016, kết hợp dữ liệu thống kê quốc tế từ Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW), Ngân hàng Trung ương Bangladesh và hãng tin tài chính Bloomberg.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ hệ thống các ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần nội địa tại Việt Nam, áp dụng phương pháp chọn mẫu có mục đích nhằm đảm bảo tính đồng nhất và khả năng tiếp cận dữ liệu báo cáo minh bạch. Các ngân hàng 100% vốn nước ngoài và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được loại trừ do không công bố báo cáo tài chính riêng lẻ định kỳ tại thị trường trong nước.

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu tài liệu truyền thống, phân tích định tính, tổng hợp so sánh và phương pháp chuyên gia. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích tổng hợp và đối chiếu thực tiễn quốc tế là vì khái niệm ngân hàng xanh tại Việt Nam còn rất mới, đòi hỏi phải tiếp thu kinh nghiệm từ các thị trường đã vận hành thành công mô hình này trước khi thiết kế khung tiêu chuẩn áp dụng trong nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, thực trạng triển khai tín dụng xanh tại các ngân hàng thương mại Việt Nam còn ở mức sơ khai và thiếu đồng bộ. Trong khi Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) vào năm 2015 đã giải ngân 29,5 tỷ EUR (chiếm khoảng 37% tổng quy mô tài chính 79 tỷ EUR) cho các dự án bảo vệ môi trường, thì tại Việt Nam, dư nợ tín dụng xanh mới chiếm tỷ trọng khiêm tốn dưới 2% tổng dư nợ toàn hệ thống. Hầu hết các ngân hàng mới chỉ dừng lại ở cấp độ 1 hoặc cấp độ 2 theo mô hình 5 cấp độ của Kaeufer.

Thứ hai, mức độ áp dụng các chuẩn mực quốc tế gần như bằng không. Đến năm 2016, trong số 91 tổ chức tài chính tại 37 quốc gia cam kết thực thi Nguyên tắc Xích đạo, Việt Nam chưa có bất kỳ ngân hàng thương mại nào tham gia. Tỷ lệ ngân hàng xây dựng quy trình quản trị rủi ro môi trường chuyên biệt chỉ đạt khoảng 15%, trong khi phần lớn chỉ thực hiện thẩm định tính pháp lý của hồ sơ môi trường theo quy định cơ bản.

Thứ ba, kênh thanh toán xanh và hạ tầng công nghệ ngân hàng số ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng. Số lượng máy ATM đạt hơn 17.500 thiết bị và máy POS vượt mốc 230.000 điểm chấp nhận vào cuối năm 2016, hỗ trợ giảm khoảng 35% lượng giao dịch tiền mặt trực tiếp và cắt giảm lượng giấy in chứng từ phát sinh tại quầy.

Thứ tư, nghiên cứu đã xây dựng thành công Hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam với 5 tiêu chuẩn và 16 tiêu chí định lượng, cụ thể:

• Tiêu chuẩn Chiến lược xanh (3 tiêu chí: Chính sách chiến lược, Ban chỉ đạo và cam kết ngân sách).
• Tiêu chuẩn Quy trình xanh (3 tiêu chí: Thẩm định rủi ro môi trường, Giám sát hậu giải ngân, Quản lý văn phòng xanh).
• Tiêu chuẩn Sản phẩm và dịch vụ xanh (3 tiêu chí: Tỷ trọng tín dụng xanh, Danh mục sản phẩm tài chính xanh, Kênh giao dịch điện tử).
• Tiêu chuẩn Cơ sở hạ tầng CNTT xanh (3 tiêu chí: Trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng, Tự động hóa quy trình không giấy tờ, Ứng dụng phần mềm xanh).
• Tiêu chuẩn Đội ngũ (4 tiêu chí: Đào tạo nhận thức xanh, Năng lực chuyên viên thẩm định, Đãi ngộ gắn với chỉ số xanh, Văn hóa doanh nghiệp xanh).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của việc chậm chuyển đổi xanh xuất phát từ việc thiếu cơ chế khuyến khích kinh tế và hành lang pháp lý bắt buộc. Khác với Trung Quốc – nơi chính phủ ban hành Hướng dẫn Tín dụng xanh bắt buộc từ năm 2012 giúp dư nợ môi trường tăng vọt lên 341,7 tỷ RMB ngay từ năm 2007, chính sách tại Việt Nam thời gian qua chủ yếu dừng lại ở mức khuyến khích tự nguyện.

Các phát hiện của luận văn có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ radar 5 trục tương ứng với 5 tiêu chuẩn đánh giá, giúp các tổ chức tín dụng dễ dàng nhận diện điểm khuyết thiếu trong quản trị. Ngoài ra, bảng đối chiếu tỷ trọng danh mục tài trợ xanh giữa Việt Nam và mô hình của Bangladesh (nơi tài trợ gạch chịu lửa đạt 1003,9 triệu Taka và năng lượng tái tạo đạt 44,7 triệu Taka giai đoạn 2015–2016) là minh chứng rõ ràng cho thấy tiềm năng mở rộng tín dụng xanh trong các ngành sản xuất trọng điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Ngân hàng Nhà nước cần nâng cấp khung pháp lý bằng cách chuyển đổi các chỉ thị khuyến khích thành thông tư bắt buộc thực hiện quản trị rủi ro môi trường và xã hội đối với 100% khoản cấp tín dụng trung và dài hạn từ 50 tỷ đồng trở lên, lộ trình hoàn thành trong giai đoạn 2018–2020.

Thứ hai, Chính phủ cần thiết lập cơ chế tái cấp vốn ưu đãi và bù lãi suất từ 1,0% đến 2,0%/năm cho các khoản vay thuộc danh mục dự án xanh nhằm kích thích các ngân hàng thương mại gia tăng tỷ trọng tín dụng xanh lên mức tối thiểu 5% đến 8% tổng dư nợ trước năm 2025.

Thứ ba, các ngân hàng thương mại cần nhanh chóng áp dụng trọn bộ hệ tiêu chí 5 tiêu chuẩn và 16 tiêu chí do luận văn đề xuất, thành lập Ban chỉ đạo Ngân hàng xanh độc lập trực thuộc Hội đồng quản trị và triển khai mô hình Văn phòng xanh (Green Office) nhằm mục tiêu cắt giảm ít nhất 20% chi phí điện năng và 50% khối lượng giấy in văn phòng trong vòng 2 năm.

Thứ tư, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cần chủ trì xây dựng bộ tài liệu chuẩn hóa và phối hợp cùng các trường đại học chuyên ngành tổ chức các khóa đào tạo thẩm định dự án xanh cho tối thiểu 80% cán bộ tín dụng và cán bộ quản trị rủi ro trên toàn hệ thống đến năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Ban lãnh đạo và Hội đồng quản trị các ngân hàng thương mại. Luận văn cung cấp khung tham chiếu 5 tiêu chuẩn để thiết kế chiến lược phát triển bền vững, nâng cao chỉ số trách nhiệm xã hội và tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ các định chế tài chính quốc tế như IFC, ADB hay WB.

Nhóm 2: Cơ quan quản lý nhà nước gồm Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường. Tài liệu là căn cứ thực tiễn giá trị để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng danh mục phân loại xanh quốc gia và thiết lập cơ chế giám sát rủi ro tín dụng môi trường.

Nhóm 3: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Tài chính – Ngân hàng. Công trình là tài liệu học thuật hệ thống hóa chuyên sâu về lý thuyết ngân hàng xanh, mở ra hướng nghiên cứu tiếp nối về đo lường tác động của tài chính xanh đến hiệu quả tài chính của ngân hàng.

Nhóm 4: Các doanh nghiệp sản xuất và chủ đầu tư dự án năng lượng tái tạo. Luận văn giúp doanh nghiệp nắm bắt các tiêu chuẩn thẩm định môi trường khắt khe của ngân hàng để hoàn thiện hồ sơ dự án, gia tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi lãi suất thấp.

Câu hỏi thường gặp

Ngân hàng xanh khác biệt như thế nào so với ngân hàng truyền thống? Ngân hàng xanh không chỉ hướng đến mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận mà còn gắn kết chặt chẽ lợi ích kinh doanh với bảo vệ môi trường. Trong khi ngân hàng truyền thống chỉ thẩm định năng lực tài chính và tài sản bảo đảm, ngân hàng xanh tích hợp thêm quy trình sàng lọc tác động môi trường và xã hội của dự án vay vốn.

Hệ tiêu chí đánh giá Ngân hàng xanh của luận văn gồm những trụ cột nào? Hệ tiêu chí bao gồm 5 tiêu chuẩn chính: Chiến lược xanh, Quy trình xanh, Sản phẩm và dịch vụ xanh, Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin xanh và Đội ngũ nhân sự. Toàn bộ 5 tiêu chuẩn này được lượng hóa thành 16 tiêu chí cụ thể nhằm đánh giá toàn diện hoạt động ngân hàng.

Tại sao các ngân hàng Việt Nam cần áp dụng Bộ Nguyên tắc Xích đạo? Nguyên tắc Xích đạo là chuẩn mực quản trị rủi ro môi trường quốc tế được áp dụng bởi hơn 90 định chế tài chính toàn cầu. Việc tuân thủ bộ nguyên tắc này giúp ngân hàng Việt Nam phòng ngừa rủi ro nợ xấu từ các dự án gây ô nhiễm bị đình chỉ, đồng thời gia tăng uy tín để tiếp nhận các khoản tài trợ vốn quốc tế.

Kinh nghiệm phát triển ngân hàng xanh của Đức mang lại bài học gì cho Việt Nam? Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) đóng vai trò bán buôn vốn xanh cho các ngân hàng thương mại thay vì cạnh tranh trực tiếp, đồng thời dành hơn 37% danh mục đầu tư cho khí hậu. Việt Nam có thể học hỏi mô hình này bằng cách để Ngân hàng Nhà nước hoặc ngân hàng chính sách làm đầu mối phân phối vốn ưu đãi xanh.

Rào cản lớn nhất khi triển khai ngân hàng xanh tại Việt Nam giai đoạn hiện nay là gì? Khó khăn lớn nhất nằm ở sự thiếu hụt hướng dẫn kỹ thuật cụ thể về tiêu chuẩn dự án xanh và nguồn nhân lực thẩm định rủi ro môi trường còn yếu. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ và thời gian thu hồi vốn của các dự án xanh thường dài cũng tạo tâm lý e ngại cho các tổ chức tín dụng.

Kết luận

• Luận văn đã tiên phong hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về ngân hàng xanh, chuẩn mực quốc tế và kinh nghiệm thực tiễn từ Bangladesh, Đức, Ấn Độ, Trung Quốc và Hoa Kỳ.
• Đã phân tích rõ thực trạng ngành ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2011–2016, chỉ ra khoảng trống lớn trong quản trị rủi ro môi trường và tiềm năng phát triển thanh toán điện tử.
• Đề xuất thành công Bộ tiêu chí chuẩn mực gồm 5 tiêu chuẩn và 16 tiêu chí giúp định lượng mức độ xanh hóa tại từng ngân hàng thương mại.
• Đưa ra hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện thể chế chính sách, ưu đãi lãi suất đến đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
• Thiết lập lộ trình chuyển đổi 3 giai đoạn hướng tới mục tiêu tăng trưởng tín dụng xanh đạt 5–8% trước năm 2025.

Các nhà quản trị ngân hàng và nhà hoạch định chính sách cần nhanh chóng ứng dụng hệ tiêu chí này vào thực tiễn quản trị nhằm thúc đẩy quá trình tái cấu trúc ngành ngân hàng theo hướng bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu Chƣơng 1: Tổng quan về Ngân hàng xanh và Hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh. Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam. Chƣơng 3: Xây dựng hệ tiêu chí đánh giá hoạt động Ngân hàng xanh tại Việt Nam. download by : [e-mail] 7 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG XANH VÀ HỆ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG XANH 1.

Tổng quan về Ngân hàng xanh 1. Khái niệm Khái niệm Ngân hàng xanh được phát triển đầu tiên ở các nước phương Tây vào năm 2003 nhằm mục đích bảo vệ môi trường. Theo Lalon (2015), Ngân hàng xanh là bất kì hình thức hoạt động ngân hàng nào đem lại lợi ích về mặt môi trường cho đất nước và dân tộc. Khái niệm Ngân hàng xanh có thể được hiểu theo hai khía cạnh: (i) Ngân hàng thực hiện các hoạt động trực tiếp nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường như sử dụng tiết kiệm năng lượng, nước, xử lý rác thải… (ii) Ngân hàng tác động gián tiếp đến môi trường thông qua việc tăng cường hỗ trợ các dự án thân thiện với môi trường như: Nhà máy sử dụng khí đốt từ chất thải, nhà máy cung cấp năng lượng tái tạo và năng lượng mặt trời, nhà máy chế tạo phân sinh học… Tại nhiều nước trên thế giới, đặc biệt đối với các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam, Ngân hàng xanh là một khái niệm mới được biết đến trong những năm gần đây.

Nhìn chung, phạm vi Ngân hàng xanh khá rộng bao hàm nhiều vấn đề như hoạt động ngân hàng bền vững, hoạt động ngân hàng có đạo đức, thế chấp xanh, tín dụng xanh, tài chính xanh, tài khoản, thẻ ngân hàng, ngân hàng điện tử. Ngân hàng xanh còn được hiểu theo nghĩa rộng là ngân hàng bền vững khi bao hàm yếu tố liên quan đến môi trường (Imeson M., 2010), ngân hàng bền vững liên quan đến nhiều vấn đề như trách nhiệm cộng đồng, trách nghiệm doanh nghiệp, quyền công dân, quản lý môi trường, xã hội và nhiều biến thể khác. Ngân hàng xanh không giới hạn phạm vi chỉ ở các hoạt động xanh của các chi nhánh mà mở rộng nhằm tạo thuận lợi phát triển tài chính, đầu tư xanh. Giữa ngân hàng và các yếu tố kinh tế, môi trường, xã hội có mối quan hệ mật thiết với nhau.

Ngân hàng chỉ có thể phát triển bền vững khi đặt lợi ích ngân hàng gắn liền với các lợi ích xã hội và môi trường. Mô hình vòng quay Hình 1.1 cho thấy cách hệ thống ngân hàng hoạt động như một chuỗi dây chuyền (Ullah 2013) download by : skknchat@gmail.1 Mô hình mối liên hệ khép kín trong Ngân hàng xanh Ngân hàng Khách hàng Môi trường Nguồn: Ullah (2013) Đơn giản hơn, có thể hiểu “Ngân hàng xanh” cho thấy các hoạt động nghiệp vụ của ngân hàng khuyến khích các hoạt động vì môi trường và giảm phát thải cacbon, ví dụ như khuyến khích khách hàng sử dụng sản phẩm, dịch vụ xanh; áp dụng tiêu chuẩn môi trường khi duyệt vốn vay hay cấp tín dụng ưu đãi cho dự án giảm CO2, năng lượng tái tạo,. Bên cạnh đó, còn bao gồm từ việc tiết kiệm giấy sử dụng của ngân hàng và khách hàng, áp dụng ngân hàng trực tuyến (online bankings), giảm số lượng các chi nhánh, văn phòng… (Kaeufer 2010) Theo định nghĩa của Ngân hàng Thế giới (WB), tài chính xanh là việc thành lập, phân phối và sử dụng các quỹ nhằm mục đích tài trợ cho các hoạt động bảo vệ môi trường, ngăn biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững, không phải trả giá bởi môi trường ô nhiễm. Ngoài ra, Tài chính xanh là các sản phẩm và dịch vụ tài chính có sự xem xét các yếu tố môi trường trong suốt quá trình thẩm định cho vay, hậu giám sát và quản lý rủi ro, nhằm thúc đẩy các công nghệ, dự án, công nghiệp và kinh doanh có trách nhiệm với môi trường và công nghệ carbon thấp (Pricewaterhouse Coopers Consultants – PWC, 2013).

Tài chính xanh bao gồm tất cả các dạng đầu tư hay cho vay có tính tới tác động môi trường và nâng cao tính bền vững môi trường. Nhìn chung, Ngân hàng xanh được hiểu là ngân hàng bền vững, đặt lợi ích của ngân hàng gắn liền với lợi ích của môi trường, xã hội. Ngân hàng xanh hoạt động như một ngân hàng truyền thống, trong đó cung cấp các sản phẩm - dịch vụ vượt trội cho khách hàng và triển khai các chương trình giúp ích môi trường, cộng đồng. Tín dụng Ngân hàng xanh là những khoản cấp tín dụng mà ngân hàng cấp cho các dự án download by : [e-mail] 9 không gây rủi ro hoặc nhằm bảo vệ môi trường Tuy nhiên, các khái niệm trên có thể được vận dụng ở các mô hình khác nhau, trong các điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau của mỗi quốc gia nhằm thiết lập các cấp độ mô hình Ngân hàng xanh phù hợp để đánh giá mức độ tác động của Ngân hàng xanh đến nền kinh tế.

Mô hình Ngân hàng xanh Trong một nghiên cứu về các mô hình Ngân hàng xanh và trách nhiệm xã hội, Kaeufer (2010) đã đưa ra mô hình Ngân hàng xanh 5 cấp độ, cụ thể là: Cấp độ 1: Những hoạt động ngân hàng phụ Ở cấp độ này, ngân hàng thường thực hiện tài trợ cho các sự kiện “xanh” và tham gia các hoạt động công cộng mà không liên quan đến hoạt động cốt lõi của các ngân hàng (hầu hết các ngân hàng đều đang ở cấp độ xanh này trong một khoảng thời gian dài). Cấp độ 2: Tách bạch phát triển dự án và hoạt động kinh doanh Theo đó, ngân hàng phát triển thêm các sản phẩm và dịch vụ xanh riêng biệt (chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ) bổ sung vào danh mục các sản phẩm ngân hàng truyền thống. Cấp độ 3: Hoạt động kinh doanh có hệ thống Trong đó, hầu hết các quy trình, sản phẩm của ngân hàng đều tuân thủ nguyên tắc “xanh”, việc tập trung và tác động tích cực của cơ cấu tổ chức của ngân hàng được thiết kế để hỗ trợ tác động “xanh” ở trên 4 giác độ: con người, quy trình, nguyên tắc và mục đích. Cấp độ 4: Sáng kiến cân bằng hệ sinh thái tầm chiến lược Hoạt động Ngân hàng xanh không chỉ giới hạn ở phạm vi các nghiệp vụ đơn lẻ mà được mở rộng thành mạng lưới, liên minh, đối thoại cộng đồng, hay toàn hệ sinh thái nhằm đạt được tính bền vững của các yếu tố xã hội – môi trường và tài chính.

Cấp độ 5: Sáng kiến cân bằng hệ sinh thái chủ động Các hoạt động Ngân hàng xanh tương tự như cấp độ 4 song được thực hiện một cách chủ động, có mục đích, chứ không phải là hoạt động ứng phó sự thay đổi bên ngoài như sáng kiến tầm chiến lược ở cấp độ 4. download by : [e-mail] 10 Theo Lalon (2015), khung chiến lược và chính sách triển khai Ngân hàng xanh sẽ từng bước được nâng cấp theo 3 giai đoạn: Giai đoạn 1: Các ngân hàng thương mại (NHTM) dự kiến nguồn ngân sách phân bổ hàng năm cho việc triển khai Ngân hàng xanh và thành lập bộ phận chuyên trách lập kế hoạch, đánh giá và quản lý các vấn đề liên quan đến Ngân hàng xanh. Ngoài ra, các ngân hàng cần đánh giá rủi ro về môi trường trong quá trình cấp tín dụng và tiến hành các hoạt động khác như: Marketing xanh, thành lập quỹ rủi ro khí hậu, lập báo cáo về hoạt động Ngân hàng xanh. Giai đoạn 2: Ngân hàng xây dựng chiến lược tài trợ cụ thể cho từng lĩnh vực nhạy cảm với môi trường (Nông nghiệp, ngành kinh doanh các sản phẩm nông nghiệp, thuộc da, đánh bắt cá, hàng may mặc, năng lượng tái tạo, bột giấy và giấy, đường và nhà máy rượu, xây dựng công trình, chế tạo máy và kim loại cơ bản, hóa chất, cao su và chất dẻo, bệnh viện, mua bán hóa chất…).

Đối với hoạt động nội bộ, Ngân hàng xanh có thể đặt mục tiêu cụ thể trong việc sử dụng hiệu quả năng lượng, giảm thiểu tiêu thụ khí gas, giảm phát thải khí nhà kính; tăng cường trả lương điện tử, phát hành thông báo điện tử. Ngoài ra, ngân hàng cần triển khai chương trình đào tạo về các hoạt động sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng cho các khách hàng. Giai đoạn 3: Các ngân hàng phải lập hệ thống quản lý môi trường trong nội bộ để tiếp tục triển khai 2 hoạt động: Thiết kế và giới thiệu sản phẩm xanh và thân thiện với môi trường; Lập báo cáo theo tiêu chuẩn xanh có xác minh của cơ quan bên ngoài. Đặc điểm Ngân hàng xanh Thứ nhất, triển khai các dịch vụ điện tử và tự động hóa.

Thông qua việc áp dụng nền tảng công nghệ hiện đại, các ngân hàng triển khai dịch vụ điện tử với đầy đủ các loại hình dịch vụ cơ bản như gửi tiền, rút tiền, đổi ngoại tệ, truy vấn, giao dịch trực tuyến, nộp thuế và dịch vụ khách hàng… giúp khách hàng linh hoạt và chủ động hơn khi sử dụng sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, xóa bỏ hạn chế về thời gian. Đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước hình thành hệ thống giao dịch tự động, tích hợp nhiều dịch vụ, tạo sự thuận tiện cho khách hàng. Thứ hai, ưu tiên cho vay hoặc đầu tư vào dự án có đánh giá các rủi ro liên quan đến môi trường. Các ngân hàng quan tâm đến tín dụng xanh là những khoản cấp tín download by : [e-mail] 11 dụng mà ngân hàng cấp cho các dự án ít gây rủi ro đối với môi trường hoặc nhằm bảo vệ môi trường.

Các ngân hàng tuân thủ quy định về pháp luật môi trường, thực thi công cụ đánh giá tác động môi trường và xã hội để triển khai việc đánh giá, thẩm định dự án trước khi cho vay, hướng tới tăng trưởng bền vững và phát triển xanh, khuyến khích doanh nghiệp bảo vệ môi trường, thực hiện tốt trách nhiệm xã hội. Thứ ba, giám sát, hướng dẫn các dự án của khách hàng để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các ngân hàng tăng cường hoạt động ngân hàng xanh trong việc ban hành tiêu chuẩn báo cáo chung, có các biện pháp quản lý đối với dự án. Tác động và ảnh hưởng của dự án đến môi trường, xã hội càng cao thì biện pháp quản lý, giám sát càng chặt chẽ và yêu cầu khách hàng phải có biện pháp xử lý, khắc phục các vấn đề ảnh hưởng đến môi trường - xã hội.

Thứ tư, thay đổi năng lực đánh giá của cán bộ ngân hàng và khách hàng về các hoạt động thân thiện với môi trường.