Xác định độc lực của chủng virus dịch tả lợn châu phi tại tỉnh Hưng Yên

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu độc lực virus dịch tả lợn châu phi tại Hưng Yên trên lợn thí nghiệm, cung cấp thông tin quan trọng cho ngành chăn nuôi.

• Tác giả: Hoàng Đình Huấn
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Xác định độc lực của chủng virus dịch tả lợn Châu Phi phân lập được tại tỉnh Hưng Yên trên lợn thí nghiệm
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
• 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 5.1. Ý nghĩa khoa học
• 5.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. Tình hình nghiên cứu bệnh Dịch tả lợn Châu Phi trong và ngoài nước
• 6.1.1. Tình hình nghiên cứu bệnh Dịch tả lợn Châu Phi tại Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu độc lực virus dịch tả lợn châu phi tại Hưng Yên

Nghiên cứu độc lực của virus dịch tả lợn châu phi (DTLCP) tại tỉnh Hưng Yên là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh dịch bệnh đang diễn ra phức tạp. Virus DTLCP có khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi lợn, với tỷ lệ tử vong lên đến 100%. Việc xác định độc lực của chủng virus VNUA – ASFV – 02HY sẽ giúp hiểu rõ hơn về khả năng gây bệnh và từ đó phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Tình hình dịch tả lợn châu phi tại Hưng Yên

Tỉnh Hưng Yên đã ghi nhận nhiều ca nhiễm virus DTLCP, ảnh hưởng đến hàng triệu con lợn. Việc theo dõi và nghiên cứu tình hình dịch bệnh là rất quan trọng để có biện pháp ứng phó kịp thời.

1.2. Đặc điểm của virus dịch tả lợn châu phi

Virus DTLCP thuộc họ Asfarviridae, có genome lớn và khả năng tồn tại cao trong môi trường. Điều này làm cho việc kiểm soát dịch bệnh trở nên khó khăn hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu virus dịch tả lợn châu phi

Nghiên cứu virus DTLCP gặp nhiều thách thức, bao gồm sự biến đổi gen của virus và khả năng lây lan nhanh chóng. Các nhà khoa học cần phải đối mặt với những khó khăn này để phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Khó khăn trong việc xác định độc lực virus

Việc xác định độc lực của virus DTLCP là một thách thức lớn do sự đa dạng của các chủng virus và khả năng gây bệnh khác nhau trên các đối tượng lợn.

2.2. Tác động của virus đến ngành chăn nuôi

Dịch tả lợn châu phi đã gây ra thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi lợn, ảnh hưởng đến kinh tế và an ninh thực phẩm của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

III. Phương pháp nghiên cứu độc lực virus dịch tả lợn châu phi

Nghiên cứu độc lực virus DTLCP được thực hiện thông qua các phương pháp khoa học hiện đại, bao gồm gây bệnh thực nghiệm trên lợn thí nghiệm và phân tích triệu chứng lâm sàng.

3.1. Phương pháp gây bệnh cho lợn thí nghiệm

Chủng virus VNUA – ASFV – 02HY được sử dụng để gây bệnh cho lợn thí nghiệm, giúp đánh giá khả năng gây bệnh và triệu chứng lâm sàng.

3.2. Phương pháp phân tích triệu chứng lâm sàng

Các triệu chứng lâm sàng như sốt cao, ủ rũ và xuất huyết được ghi nhận và phân tích để đánh giá mức độ độc lực của virus.

IV. Kết quả nghiên cứu độc lực virus dịch tả lợn châu phi tại Hưng Yên

Kết quả nghiên cứu cho thấy chủng virus VNUA – ASFV – 02HY có khả năng gây bệnh cao trên lợn thí nghiệm, với triệu chứng lâm sàng rõ rệt và sự bài thải virus trong dịch tiết.

4.1. Triệu chứng lâm sàng của lợn thí nghiệm

Các triệu chứng như sốt cao, mệt mỏi và xuất huyết được ghi nhận, cho thấy virus có độc lực mạnh.

4.2. Kết quả bài thải virus trong dịch tiết

Virus được phát hiện trong dịch tiết của lợn thí nghiệm sau 5 ngày gây nhiễm, cho thấy khả năng lây lan của virus trong môi trường.

V. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu virus dịch tả lợn châu phi

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng trong việc phát triển vắc xin và các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh DTLCP, góp phần bảo vệ ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam.

5.1. Phát triển vắc xin phòng bệnh DTLCP

Nghiên cứu về độc lực virus sẽ là cơ sở để phát triển các loại vắc xin hiệu quả, giúp ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

5.2. Biện pháp phòng ngừa dịch bệnh

Các biện pháp phòng ngừa như kiểm soát dịch tễ học và quản lý chăn nuôi sẽ được cải thiện dựa trên kết quả nghiên cứu.

VI. Kết luận và tương lai của nghiên cứu virus dịch tả lợn châu phi

Nghiên cứu độc lực virus DTLCP tại Hưng Yên đã cung cấp những thông tin quan trọng về khả năng gây bệnh của virus. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phát triển vắc xin và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

6.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo sẽ giúp hiểu rõ hơn về virus và phát triển các giải pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

6.2. Hướng đi mới trong nghiên cứu virus DTLCP

Các hướng nghiên cứu mới sẽ tập trung vào việc phát triển vắc xin nhược độc và các biện pháp điều trị hiệu quả cho bệnh DTLCP.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dịch tả lợn Châu Phi là một trong những đại dịch truyền nhiễm nguy hiểm nhất đối với ngành chăn nuôi lợn toàn cầu. Tại Việt Nam, đợt bùng phát đầu tiên vào tháng 2 năm 2019 tại tỉnh Hưng Yên đã nhanh chóng lan rộng ra 63/63 tỉnh, thành phố, khiến hơn 5 triệu con lợn buộc phải tiêu hủy tính đến cuối năm 2019. Căn bệnh này có tỷ lệ lây lan nhanh và gây tử vong lên tới 100% ở mọi lứa tuổi của lợn, gây thiệt hại nghiêm trọng hàng nghìn tỷ đồng cho nền kinh tế nông nghiệp. Thách thức lớn nhất thời điểm đó là sự thiếu hụt các dữ liệu thực nghiệm về độc lực, cơ chế bệnh sinh và đặc tính sinh học của các chủng virus thực địa lưu hành tại Việt Nam.

Nghiên cứu này được triển khai với mục tiêu chung là xác định chính xác khả năng gây bệnh, động lực virus huyết và mức độ bài thải mầm bệnh của chủng virus VNUA-ASFV-02HY phân lập tại tỉnh Hưng Yên trên mô hình lợn thí nghiệm. Mục tiêu cụ thể gồm: đánh giá các biểu hiện lâm sàng đặc trưng, xác định bệnh tích đại thể và vi thể sau khi gây nhiễm, đồng thời đo lường sự đào thải virus qua chất tiết bằng kỹ thuật sinh học phân tử.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện từ tháng 6 năm 2019 đến tháng 5 năm 2020 tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ sinh học Thú y thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Về mặt ý nghĩa khoa học và thực tiễn, việc chứng minh độc lực cao của chủng virus với tỷ lệ gây chết 100% sau 6 đến 9 ngày cung cấp cơ sở dữ liệu then chốt. Đây là nền tảng để lựa chọn chủng virus chuẩn phục vụ các thử nghiệm công cường độc, đánh giá hiệu lực bảo hộ của vắc-xin và sản xuất các sinh phẩm chẩn đoán đạt độ chính xác trên 95% cho ngành thú y.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết virus học phân tử và cơ chế miễn dịch bệnh học của giống Asfivirus thuộc họ Asfarviridae. Virus Dịch tả lợn Châu Phi có cấu trúc vỏ bọc hình cầu với đường kính khoảng 175 đến 215 nm, bộ gen DNA sợi đôi kích thước lớn từ 170 đến 190 kbp mã hóa cho 151 đến 157 protein. Trong đó, protein capsid chính p72 chiếm khoảng 35% khối lượng hạt virus và polyprotein p220 chiếm 25% khối lượng, đóng vai trò chủ chốt trong việc kích thích đáp ứng miễn dịch của cơ thể vật chủ.

Các khái niệm chuyên ngành trung tâm được vận dụng gồm: độc lực virus, nồng độ gây nhiễm mô tả qua đơn vị hấp phụ hồng cầu, tình trạng virus huyết và chu kỳ ngưỡng phát hiện vật liệu di truyền. Khung lý thuyết miễn dịch bệnh lý giải thích rằng đích tấn công đầu tiên của virus là các tế bào đơn nhân và đại thực bào phế nang lợn, dẫn đến hiện tượng bão cytokine, phá hủy mô lympho và làm tăng tính thấm thành mạch nghiêm trọng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành trên cỡ mẫu gồm 6 lợn giống Landrace khỏe mạnh 1 tháng tuổi, được chọn mẫu ngẫu nhiên từ cơ sở chăn nuôi an toàn sinh học tại tỉnh Hưng Yên. Lợn được phân chia có kiểm soát thành 2 lô nuôi tại 2 chuồng cách ly nghiêm ngặt: lô thí nghiệm gồm 4 con và lô đối chứng gồm 2 con. Lý do lựa chọn cỡ mẫu này là tuân thủ quy chuẩn đạo đức động vật thí nghiệm nhưng vẫn đảm bảo tính đại diện thống kê cho thử nghiệm độc lực cấp tính.

Phương pháp xét nghiệm sàng lọc tiền gây nhiễm sử dụng bộ kít miễn dịch gắn enzym ELISA để kiểm tra kháng thể kháng virus với ngưỡng âm tính khi giá trị tỷ lệ dưới 50%. Đồng thời, kỹ thuật RT-PCR và PCR được áp dụng để loại trừ 100% sự có mặt của 3 mầm bệnh phổ biến gồm virus Dịch tả lợn cổ điển, virus Tai xanh và virus Circo type 2.

Quy trình gây bệnh thực nghiệm sử dụng liều tiêm bắp gốc tai 2 ml dung dịch virus VNUA-ASFV-02HY ở nồng độ 10 mũ 4 đơn vị hấp phụ hồng cầu. Toàn bộ tiến trình theo dõi kéo dài 21 ngày với tần suất đo thân nhiệt 2 lần mỗi ngày vào 9 giờ và 17 giờ. Mẫu máu được thu thập vào các ngày 1, 2, 3, 5, 7 sau gây nhiễm, kết hợp mẫu tăm bông ngoáy dịch mũi và phân để chạy xét nghiệm Realtime-PCR. Khi lợn chết, tiến hành mổ khám đại thể theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-83:2011/BNNPTNT và xử lý tiêu bản mô bệnh học nhuộm Haematoxylin - Eosin với lát cắt 3 micromet để phân tích bệnh tích vi thể trên kính hiển vi quang học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, chủng virus VNUA-ASFV-02HY thể hiện độc lực cực cao khi gây bệnh và làm chết 100% (4/4 con) lợn ở lô thí nghiệm trong khoảng từ 6 đến 9 ngày sau khi tiêm truyền, trong khi 100% lợn lô đối chứng hoàn toàn khỏe mạnh. Thân nhiệt của lợn thí nghiệm bắt đầu tăng trên 39,5 độ C từ ngày thứ 2 và đạt đỉnh sốt kịch phát từ 41,7 đến 42,5 độ C vào ngày thứ 6 và thứ 7 trước khi hạ thân nhiệt đột ngột rồi tử vong.

Thứ hai, tình trạng virus huyết xuất hiện rất sớm ở 100% cá thể thí nghiệm ngay tại thời điểm 48 giờ sau gây nhiễm (2 ngày sau tiêm). Xét nghiệm Realtime-PCR cho thấy giá trị ngưỡng chu kỳ Ct trong máu dao động từ 32,25 đến 34,13 và hàm lượng virus tăng sinh mạnh mẽ nhất trong giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 6.

Thứ ba, sự bài thải virus ra môi trường ngoài qua phân và chất tiết nước bọt được ghi nhận chính thức từ ngày thứ 5 sau gây nhiễm. Tần suất phát hiện vật liệu di truyền của virus trong các mẫu swab tăng dần và duy trì liên tục cho đến khi con vật chết.

Thứ tư, về mặt lâm sàng và bệnh lý, 100% lợn biểu hiện mệt mỏi, bỏ ăn hoàn toàn; 75% lợn xuất hiện triệu chứng khó thở suy hô hấp, co giật thần kinh và xuất huyết tím tái trên da tai và vùng bụng; 50% có xuất huyết đường tiêu hóa. Mổ khám đại thể ghi nhận hiện tượng xuất huyết hoại tử trầm trọng ở 100% các cơ quan gồm lách sưng to nhồi huyết, hạch lympho tụ huyết dạng vân đá hoa, thận xuất huyết điểm và tích dịch xoang bao tim. Tiêu bản vi thể xác nhận sự vỡ nhân tế bào, teo nang lympho và hoại tử tế bào nhu mô gan diện rộng.

Thảo luận kết quả

Diễn biến bệnh lý quan sát được chứng minh mối tương quan thuận trực tiếp giữa sự nhân lên của tải lượng virus trong máu và cường độ sốt cao ở lợn. Khi virus xâm nhập ồ ạt vào hệ tuần hoàn, chúng tấn công hệ thống đại thực bào nội mô, giải phóng hàng loạt yếu tố gây viêm tác động trực tiếp lên trung khu điều hòa thân nhiệt tại não bộ. Việc lợn chết nhanh chóng trong vòng 6 đến 9 ngày hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế về chủng virus độc lực cao Georgia 2007 hay chủng Pig/Heilongjiang/2018 tại Trung Quốc thuộc cùng nhóm gen genotype II.

Khi phân tích sâu về dịch tễ học, việc virus bắt đầu bài thải qua đường tiêu hóa và hô hấp từ ngày thứ 5 (thời điểm lợn đang sốt cao) giải thích vì sao mầm bệnh có tốc độ lây lan theo cấp số nhân trong các đàn chăn nuôi tập trung. Dữ liệu nghiên cứu này có thể được mô hình hóa trực quan thành biểu đồ đường thể hiện tương quan giữa thân nhiệt và giá trị Ct theo thời gian, kết hợp cùng bảng thống kê tỷ lệ tổn thương cơ quan để làm quy chuẩn so sánh cho các nghiên cứu bệnh lý học thực địa.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, ứng dụng chủng virus VNUA-ASFV-02HY làm chủng công cường độc tiêu chuẩn trong quy trình kiểm nghiệm vắc-xin. Hội đồng khoa học ngành thú y và các trung tâm kiểm nghiệm thuốc thú y quốc gia cần ban hành quy chuẩn sử dụng chủng này để đánh giá tỷ lệ bảo hộ (yêu cầu đạt từ 80% trở lên) cho toàn bộ các lô vắc-xin nhược độc thương mại trước quý IV năm 2026.

Thứ hai, tăng cường quy trình an toàn sinh học nghiêm ngặt tại các cơ sở chăn nuôi lợn. Các chủ trang trại và doanh nghiệp chăn nuôi cần thực hiện phun khử trùng định kỳ chuồng trại bằng dung dịch Natri hydroxit 0,8% hoặc Formalin 0,3% với thời gian tiếp xúc tối thiểu 30 phút, đảm bảo tiêu diệt triệt để 100% mầm virus tồn lưu trong môi trường cơ giới.

Thứ ba, thiết lập hệ thống giám sát chẩn đoán sớm dựa trên kỹ thuật Realtime-PCR tại các trạm kiểm dịch động vật trọng điểm. Chi cục Thú y các tỉnh cần rút ngắn thời gian trả kết quả xét nghiệm mẫu máu và dịch tiết xuống dưới 24 giờ đối với các đàn lợn có biểu hiện sốt trên 40 độ C, nhằm khoanh vùng dập dịch kịp thời, giảm thiểu tỷ lệ lây lan diện rộng xuống dưới 5% mỗi năm.

Thứ tư, đẩy mạnh nghiên cứu tạo dòng virus đột biến cắt bỏ gen độc lực. Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành nông nghiệp cần tập trung kinh phí trong giai đoạn 2026-2028 để thực hiện kỹ thuật di truyền xóa bỏ các đoạn gen gây độc trên chủng VNUA-ASFV-02HY, hướng tới phát triển các ứng viên vắc-xin nhược độc an toàn và có khả năng sinh miễn dịch cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà khoa học, nghiên cứu viên tại các Viện Thú y và Phòng thí nghiệm Công nghệ sinh học. Công trình cung cấp thông số thực nghiệm chi tiết về động lực học virus huyết và bệnh tích học để phục vụ công tác nghiên cứu bệnh sinh và phát triển dòng tế bào thích ứng nuôi cấy virus.

Nhóm thứ hai là các chuyên gia nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại các công ty sản xuất dược phẩm, sinh phẩm thú y. Doanh nghiệp có thể khai thác quy trình gây nhiễm chuẩn và nguồn chủng virus độc lực cao làm vật liệu sinh học để kiểm tra chất lượng các bộ kít chẩn đoán nhanh và thử nghiệm hiệu lực vắc-xin.

Nhóm thứ ba là bác sĩ thú y thực hành, cán bộ thú y cơ sở và kiểm dịch viên động vật. Báo cáo cung cấp bộ nhận diện triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể điển hình, hỗ trợ đắc lực cho công tác chẩn đoán phân biệt nhanh dịch bệnh với các hội chứng sốt xuất huyết khác như Dịch tả lợn cổ điển hay Tai xanh.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Bệnh lý học Thú y, Vi sinh vật học. Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm động vật, kỹ thuật nhuộm mô bệnh học và phân tích sinh học phân tử trong nghiên cứu bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Câu hỏi thường gặp

Chủng virus VNUA-ASFV-02HY có mức độ độc lực như thế nào trên lợn thí nghiệm? Chủng virus này mang độc lực rất cao, gây ra thể bệnh cấp tính điển hình với tỷ lệ tử vong đạt 100% trên đàn lợn thí nghiệm sau 6 đến 9 ngày gây nhiễm, làm lợn sốt cao liên tục từ 41,7 đến 42,5 độ C và phá hủy nghiêm trọng cấu trúc các cơ quan nội tạng.

Virus Dịch tả lợn Châu Phi bắt đầu xuất hiện trong máu và bài thải ra ngoài vào thời điểm nào? Tình trạng virus huyết xuất hiện rất sớm chỉ sau 48 giờ (ngày thứ 2 sau tiêm) với giá trị Ct từ 32,25 đến 34,13. Mầm bệnh bắt đầu bài thải liên tục ra môi trường bên ngoài qua phân và nước bọt từ ngày thứ 5 cho đến khi con vật tử vong.

Tại sao cần xét nghiệm loại trừ virus Tai xanh, Dịch tả lợn cổ điển và Circo type 2 trước khi thử nghiệm? Việc kiểm tra sàng lọc giúp đảm bảo 100% lợn thí nghiệm hoàn toàn khỏe mạnh, không bị bội nhiễm hoặc suy giảm miễn dịch do các tác nhân khác, từ đó khẳng định mọi triệu chứng sốt xuất huyết và bệnh tích quan sát được đều do duy nhất chủng virus nghiên cứu gây ra.

Bệnh tích đại thể đặc trưng nhất khi mổ khám lợn chết do chủng virus này là gì? Bệnh tích điển hình gồm lách sưng to chuyển màu đỏ sẫm dễ vỡ nát, hạch lympho sưng to xuất huyết tụ máu dạng vân đá hoa, thận có vô số điểm xuất huyết ở vỏ và bể thận, cùng hiện tượng tích dịch và xuất huyết tràn lan ở màng phổi và bao tim.

Khả năng sống sót của virus Dịch tả lợn Châu Phi trong môi trường tự nhiên kéo dài bao lâu? Virus có sức đề kháng cực kỳ bền vững: tồn tại tới 1000 ngày trong thịt đông lạnh, 300 ngày trong thịt khô hoặc mỡ sấy, 18 tháng trong mẫu máu bảo quản ở 4 độ C và 11 ngày trong phân ở nhiệt độ phòng, nhưng sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn khi nấu chín ở 70 độ C trong 30 phút.

Kết luận

Thứ nhất, luận văn đã xác định thành công chủng virus VNUA-ASFV-02HY phân lập tại tỉnh Hưng Yên mang độc lực cao, gây chết 100% lợn thí nghiệm ở thể cấp tính trong vòng 6 đến 9 ngày.

Thứ hai, nghiên cứu đã làm rõ động lực virus huyết xuất hiện từ ngày thứ 2 và sự bài thải virus qua đường phân, nước bọt bắt đầu từ ngày thứ 5 sau gây nhiễm.

Thứ ba, công trình đã hệ thống hóa toàn diện các biến đổi bệnh lý đặc trưng với hiện tượng sốt cao kịch phát trên 42 độ C, tổn thương hoại tử hệ thống lympho và xuất huyết toàn thân.

Thứ tư, kết quả cung cấp nguồn chủng virus thực địa chuẩn hóa có giá trị khoa học cao, tương đồng với các chủng lưu hành toàn cầu thuộc nhóm gen genotype II.

Thứ năm, dữ liệu thực nghiệm là cơ sở nền tảng không thể thiếu phục vụ công tác kiểm nghiệm hiệu lực bảo hộ của vắc-xin và sản xuất chế phẩm sinh học phòng chống dịch bệnh.

Trong giai đoạn tiếp theo, các cơ quan chuyên môn cần tiếp tục triển khai giải trình tự toàn bộ hệ gen của chủng virus này và đánh giá đáp ứng miễn dịch chéo để đẩy nhanh tiến độ thương mại hóa vắc-xin. Các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp chăn nuôi hãy chủ động phối hợp chuyển giao công nghệ, áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học để bảo vệ bền vững tổng đàn lợn quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG ĐÌNH HUẤN XÁC ĐỊNH ĐỘC LỰC CỦA CHỦNG VIRUS DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI PHÂN LẬP ĐƯỢC TẠI TỈNH HƯNG YÊN TRÊN LỢN THÍ NGHIỆM Ngành: Thú y Mã số: 8.01 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Thị Lan TS. Trương Quang Lâm NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2020 Tác giả luận văn Hoàng Đình Huấn i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc GS. Nguyễn Thị Lan và TS. Trương Quang Lâm đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Bộ môn Bệnh lý thú y, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng thí nghiệm trọng điểm công nghệ sinh học thú y và bộ môn Bệnh lý thú y đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2020 Tác giả luận văn Hoàng Đình Huấn ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

viii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu bệnh Dịch tả lợn Châu Phi trong và ngoài nước.

Tình hình nghiên cứu bệnh Dịch tả lợn Châu Phi tại Việt Nam. Tình hình nghiên cứu bệnh Dịch tả lợn Châu Phi ở nước ngoài. Virus gây bệnh Dịch tả lợn Châu Phi. Dịch tễ học.

Phương pháp chẩn đoán. Phòng bệnh. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. 21 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Động vật thí nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp gây bệnh cho lợn thí nghiệm. Phương pháp lấy máu.

Phương pháp mổ khám kiểm tra bệnh tích đại thể. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý kiểm tra bệnh tích vi thể. Phương pháp ELISA. Phương pháp RT-PCR.

Phương pháp PCR. Phương pháp Realtime PCR. Phương pháp thống kê, xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY cho lợn thí nghiệm. Kết quả kháng thể kháng virus DTLCP của lợn thí nghiệm trước khi gây nhiễm. Kết quả kiểm tra một số virus gây bệnh ở lợn thí nghiệm trước khi gây nhiễm. Kết quả đánh giá thân nhiệt và thể trạng của lợn thí nghiệm trước khi gây nhiễm.

Kết quả gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY cho lợn thí nghiệm. Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của lợn thí nghiệm sau gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY. 36 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của lợn được gây nhiễm.

Kết quả kiểm tra virus huyết và bài thải virus chủng VNUA - ASFV – 02HY. Một số đặc điểm bệnh lý chủ yếu của lợn được gây nhiễm virus VNUA – ASFV – 02HY. Kết quả bệnh tích đại thể của lợn thí nghiệm. Bệnh tích vi thể chủ yếu của lợn thí nghiệm được gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY.

Kết luận và kiến nghị. 54 Tài liệu tham khảo. 54 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ ASF African swine fever Cs Cộng sự CSF Classical Swine Fever DNA DeoxyriboNucleic Acid DTLCP Dịch tả lợn Châu Phi ELISA Enzym Linked Immunorobent Assay PBS Phosphat Buffer Saline PCR Polymerase Chain Reaction PRRSV Porcine Reproductive & Respiratory Syndrome Virus RT-PCR Reverse Transcriptase – Polymerase Chain Reaction vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Khả năng tồn tại của virus DTLCP trong nhiều điều kiện môi trường.

Thông tin của chủng virus VNUA - ASFV – 02HY. Thành phần phản ứng RT-PCR. Thành phần phản ứng PCR. Kết quả hàm lượng kháng thể kháng virus DTLCP của lợn thí nghiệm bằng phương pháp ELISA.

Kết quả xét nghiệm sự có mặt của một số virus bằng phương pháp Realtime PCR/RT-PCR/PCR. Kết quả giá trị Ct của phương pháp Realtime PCR trên mẫu máu lợn thí nghiệm sau gây nhiễm chủng virus VNUA - ASFV – 02HY. Kết quả đo thân nhiệt trước khi gây nhiễm (0C). Thân nhiệt của lợn thí nghiệm sau khi gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY.

Triệu chứng lâm sàng của lợn thí nghiệm được gây nhiễm chủng virus VNUA - ASFV – 02HY. Kết quả giá trị Ct mẫu máu lợn thí nghiệm theo thời gian sau gây nhiễm chủng virus VNUA - ASFV – 02HY. Kết quả phương pháp Realtime PCR phát hiện virus VNUA - ASFV - L01 với mẫu swab phân và dịch nước bọt của lợn thí nghiệm theo thời gian sau gây nhiễm. Kết quả kiểm tra sự đồng nhiễm các virus khác của lợn thí nghiệm chết.

Bệnh tích đại thể của lợn thí nghiệm gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY. Bệnh tích vi thể của lợn thí nghiệm. 50 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Tình hình DTLCP ở Châu Á (từ tháng 8 năm 2018 đến nay).

Ảnh hình thái cấu trúc virus Dịch tả lợn Châu Phi. Tóm tắt sơ đồ lây lan của bệnh DTLCP. Mối nguy chính gây lây nhiễm bệnh DTLCP với lợn nuôi. Các đường lây nhiễm bệnh DTLCP và cách phòng ngừa hiệu quả.

Bệnh tích đại thể của lợn thí nghiệm gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY. Bệnh tích đại thể của lợn thí nghiệm được gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY (tiếp). Một số cơ quan nội tạng của lợn đối chứng. Bệnh tích vi thể của lợn gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY.

Bệnh tích vi thể của lợn gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY (tiếp). Bệnh tích vi thể của lợn gây nhiễm chủng virus VNUA – ASFV – 02HY (tiếp). 53 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Đình Huấn Tên luận văn: Xác định độc lực của chủng virus dịch tả lợn Châu Phi phân lập được tại tỉnh Hưng Yên trên lợn thí nghiệm Ngành: Thú y Mã số: 8.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xác định được khả năng gây bệnh của chủng virus VNUA – ASFV – 02HY phân lập được tại tỉnh Hưng Yên trên lợn thí nghiệm. Phương pháp nghiên cứu Nội dung nghiên cứu: Gây bệnh thực nghiệm cho lợn thí nghiệm bằng chủng virus VNUA – ASFV – 02HY.

Xác định triệu chứng lâm sàng của lợn thí nghiệm. Nghiên cứu biến đổi bệnh tích đại thể và vi thể của lợn thí nghiệm. Xác định sự bài thải của chủng virus VNUA – ASFV – 02HY trong dịch tiết (swab phân, dịch nước bọt) bằng phương pháp Realtime - PCR. Đối tượng nghiên cứu là chủng virus VNUA – ASFV – 02HY.

Trang thiết bị phục vụ nghiên cứu: Máy đúc tự động, máy cắt Microton, máy li tâm, máy votex, máy PCR, máy chạy điện di, máy chụp ảnh gel, tủ lạnh, máy đo thân nhiệt điện tử, kính hiển vi, tủ -800C, máy votex, tủ ấm 370C, máy ủ, máy đọc ELISA. Hóa chất dùng trong nghiên cứu: Formol 10%, cồn, xylen, parafin, thuốc nhuộm haematoxylin, thuốc nhuộm eosin, dung dịch PBS, Red Gel, thạch Agarose, bộ kít ELISA của hãng Ingenasa, bộ kít tách chiết của hãng Promega, kit QIAGEN OneStep RT-PCR Kit. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp như: Phương pháp gây bệnh cho lợn thí nghiệm; Phương pháp mổ khám kiểm tra bệnh tích đại thể; Phương pháp làm tiêu bản vi thể; Phương pháp ELISA; Phương pháp Realtime - PCR, RT - PCR; Phương pháp PCR. Kết quả chính và kết luận 1.

Chủng virus VNUA – ASFV – 02HY có khả năng gây bệnh cho 4/4 lợn thí nghiệm. Triệu chứng lâm sàng chủ yếu là sốt cao (41,0 đến 42,50C), ủ rũ, mệt mỏi, suy hô hấp và xuất huyết ngoài da, là triệu chứng điển hình của bệnh dịch tả lợn Châu Phi. Sau ngày thứ 2 gây nhiễm bắt đầu có sự xuất hiện virus trong máu ở cả 4 lợn thí nghiệm và virus nhân lên mạnh trong máu từ ngày 3-6 sau gây nhiễm. Có mối tương quan giữa triệu chứng sốt cao và khả năng nhân lên của chủng virus VNUA – ASFV – 02HY ở lợn được gây nhiễm.

Xác định sự bài thải chủng virus VNUA – ASFV – 02HY qua dịch tiết (swab phân và dịch nước bọt) lợn được gây nhiễm, kết quả cho thấy sau 5 ngày gây nhiễm đã ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phát hiện được virus trong dịch tiết của lợn thí nghiệm, sự bài thải liên tục đến khi lợn thí nghiệm chết. Bệnh tích đại thể chủ yếu của lợn thí nghiệm gây nhiễm chủng virus VNUA – ASF – 02HY chủ yếu là xuất huyết ở các cơ quan nội tạng gồm các hạch lympho, lách, dạ dày, ruột, thận, phổi, não và tích dịch ở các xoang cơ thể.