Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu bệnh thối chua hại quýt tại Trà Lĩnh, Cao Bằng

Nghiên cứu bệnh thối chua hại quýt tại Trà Lĩnh, Cao Bằng trong luận văn thạc sĩ VNUA, cung cấp giải pháp bảo vệ cây trồng hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Thị Thanh Hường
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Viết Cường
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Nghiên cứu bệnh thối chua hại quýt tại Trà Lĩnh – Cao Bằng
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 7.1. Mục tiêu
• 7.2. Yêu cầu
• 8. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 8.1. Ý nghĩa khoa học
• 8.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 9. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 10. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 10.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ CÓ MÚI
• 10.1.1. Nguồn gốc và phân bố
• 10.1.2. Phân loại cây ăn quả có múi
• 10.1.3. Giá trị dinh dưỡng và kinh tế của quả có múi
• 10.1.4. Tình hình sản xuất cây có múi
• 10.2. TÌNH HÌNH CÁC LOÀI BỆNH HẠI TRÊN QUẢ CÂY CÓ MÚI
• 10.2.1. Tình hình chung
• 10.2.2. Một số tác nhân gây hại trên quả cây có múi
• 10.3. BỆNH THỐI CHUA TRÊN CÂY CÓ MÚI
• 10.3.1. Giới thiệu chung
• 10.3.2. Triệu chứng bệnh
• 10.3.3. Tác nhân gây bệnh
• 11. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 11.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 11.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
• 11.3. VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 11.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 11.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 11.5.1. Điều tra hiện trạng sản xuất quýt Trà Lĩnh
• 11.5.2. Điều tra xác định thành phần bệnh hại trên quả quýt Trà Lĩnh
• 11.5.3. Phương pháp xác định tác nhân bệnh thối chua và một số bệnh hại trên quả quýt trà lĩnh
• 11.5.4. Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái tác nhân gây thối chua quả quýt Trà Lĩnh
• 11.5.5. Phương pháp xác định phổ ký chủ của tác nhân gây thối chua trên cây có múi và một số loại rau củ quả khác
• 11.5.6. Thí nghiệm hiệu lực một số hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật đối với nấm gây thối chua quýt trà lĩnh – cao bằng phòng trừ trước thu hoạch
• 11.5.7. Nghiên cứu hiệu lực của một số thuốc hóa học, chế phẩm sinh học đối với nấm gây thối chua quýt trà lĩnh trong điều kiện invitro
• 12. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ
• 13. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 13.1. KẾT QUẢ ĐIỀU TRA, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT QUÝT TẠI TRÀ LĨNH
• 13.1.1. Diện tích, sản lượng quýt Trà lĩnh
• 13.1.2. Hiện trạng sử dụng cây giống quýt Trà Lĩnh
• 13.1.3. Hiện trạng canh tác giống quýt Trà Lĩnh
• 13.2. XÁC ĐỊNH TÁC NHÂN GÂY THỐI CHUA VÀ CÁC BỆNH HẠI KHÁC TRÊN QUẢ QUÝT TRÀ LĨNH
• 13.2.1. Tình hình bệnh hại trên quýt Trà Lĩnh
• 13.2.2. Thu thập, phân lập xác định tác nhân gây ra các dạng triệu chứng trên quýt Trà Lĩnh
• 13.3. NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, SINH HỌC, SINH THÁI NẤM Geotrichum sp. GÂY HẠI TRÊN QUÝT TRÀ LĨNH
• 13.3.1. Đặc điểm hình thái
• 13.3.2. Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của nấm Geotrichum sp. trong môi trường nước ép chanh
• 13.3.3. Nghiên cứu phổ ký chủ nấm Geotrichum sp. bằng phương pháp lây nhiễm nhân tạo
• 13.3.4. Nghiên cứu đặc điểm sinh thái tới sinh trưởng, phát triển nấm G. candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh
• 13.4. NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH THỐI CHUA DO NẤM G. candidum GÂY RA TRONG ĐIỀU KIỆN INVITRO
• 13.4.1. Đánh giá hiệu lực của một số loại hoạt chất thuốc BVTV đến nấm G.
• 13.4.2. Đánh giá hiệu lực của một số hợp chất hóa học đối với nấm G. candidum gây thối quýt Trà Lĩnh - Cao Bằng
• 13.4.3. Thử nghiệm hiệu quả một số chế phẩm nano kim loại đến sinh trưởng, phát triển nấm G. candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh
• 13.4.4. Đánh giá hiệu quả của Chitosan đối với nấm G. candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh
• 13.4.5. Đánh giá hiệu lực một số loại hợp chất muối, chế phẩm đối với nấm G. candidum gây ra trong điều kiện invivo
• 14. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh thối chua hại quýt Trà Lĩnh Cao Bằng

Bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả. Tại Cao Bằng, quýt Trà Lĩnh được biết đến với hương vị thơm ngon và giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, sự xuất hiện của bệnh thối chua do nấm Geotrichum candidum gây ra đã gây ra nhiều lo ngại cho người nông dân. Bệnh này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến thu nhập của họ.

1.1. Đặc điểm và triệu chứng của bệnh thối chua

Bệnh thối chua thường xuất hiện với triệu chứng thối trái, có mùi chua và ủng nước. Triệu chứng này có thể nhận biết dễ dàng trên quả quýt Trà Lĩnh, gây thiệt hại lớn cho sản xuất.

1.2. Nguyên nhân gây ra bệnh thối chua trên quýt

Nguyên nhân chính gây ra bệnh thối chua là do nấm Geotrichum candidum. Nấm này có khả năng lây nhiễm nhanh chóng và phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt, gây thiệt hại nghiêm trọng cho cây trồng.

II. Thách thức trong việc phòng ngừa bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh

Việc phòng ngừa bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh gặp nhiều thách thức. Người nông dân thường thiếu thông tin về biện pháp phòng trừ hiệu quả. Hơn nữa, điều kiện thời tiết cũng ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của nấm gây bệnh.

2.1. Điều kiện thời tiết và tác động đến bệnh thối chua

Thời tiết ẩm ướt và nhiệt độ cao là điều kiện lý tưởng cho nấm Geotrichum candidum phát triển. Điều này làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh trên cây quýt.

2.2. Thiếu kiến thức về biện pháp phòng ngừa

Nhiều nông dân chưa được trang bị kiến thức đầy đủ về các biện pháp phòng ngừa bệnh thối chua, dẫn đến việc không thể kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh

Nghiên cứu bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này giúp xác định tác nhân gây bệnh và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trừ.

3.1. Điều tra hiện trạng sản xuất quýt Trà Lĩnh

Điều tra hiện trạng sản xuất quýt Trà Lĩnh giúp xác định mức độ thiệt hại do bệnh thối chua gây ra. Qua đó, có thể đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời.

3.2. Phân lập và xác định tác nhân gây bệnh

Phân lập nấm Geotrichum candidum từ các mẫu bệnh giúp xác định chính xác tác nhân gây bệnh thối chua. Điều này là cơ sở để nghiên cứu các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

IV. Giải pháp phòng trừ bệnh thối chua hiệu quả cho quýt Trà Lĩnh

Để phòng trừ bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh, cần áp dụng các biện pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Các giải pháp này không chỉ giúp kiểm soát bệnh mà còn nâng cao năng suất và chất lượng quả.

4.1. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật

Một số loại thuốc bảo vệ thực vật như Metiram complex, Propineb, và Mancozeb đã được chứng minh có hiệu quả cao trong việc kiểm soát nấm Geotrichum candidum.

4.2. Ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng trừ

Công nghệ sinh học như sử dụng chế phẩm Chitosan và Nano bạc đã cho thấy hiệu quả cao trong việc phòng trừ bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy bệnh thối chua do nấm Geotrichum candidum gây ra có thể được kiểm soát hiệu quả thông qua các biện pháp phòng trừ hợp lý. Những ứng dụng này không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn nâng cao thu nhập cho nông dân.

5.1. Đánh giá hiệu quả các biện pháp phòng trừ

Các biện pháp phòng trừ đã được thử nghiệm cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu thiệt hại do bệnh thối chua gây ra.

5.2. Tác động đến thu nhập của nông dân

Việc áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn nâng cao thu nhập cho nông dân trồng quýt Trà Lĩnh.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai cho quýt Trà Lĩnh

Bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh là một thách thức lớn, nhưng với các biện pháp phòng trừ hiệu quả, có thể kiểm soát được bệnh này. Tương lai của quýt Trà Lĩnh sẽ sáng sủa hơn nếu các biện pháp này được áp dụng rộng rãi.

6.1. Tương lai của sản xuất quýt Trà Lĩnh

Với sự phát triển của khoa học công nghệ, sản xuất quýt Trà Lĩnh có thể đạt được những bước tiến mới, nâng cao năng suất và chất lượng.

6.2. Khuyến nghị cho nông dân

Nông dân cần được đào tạo và cung cấp thông tin về các biện pháp phòng trừ bệnh thối chua để bảo vệ cây trồng và nâng cao thu nhập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây ăn quả có múi giữ vai trò chiến lược trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam với tổng diện tích đạt trên 138.200 ha và sản lượng hàng năm vượt mức 1,35 triệu tấn. Tại tỉnh Cao Bằng, huyện Trà Lĩnh sở hữu vùng chuyên canh quýt đặc sản (Citrus reticulata Blanco) với quy mô hơn 80 ha, đạt sản lượng bình quân 205 tấn/năm. Giống quýt bản địa này mang lại nguồn thu nhập ổn định từ 35 đến 50 triệu đồng/hộ/năm với giá bán trung bình 30.000 đồng/kg. Tuy nhiên, sự bùng phát của các loại bệnh hại sau thu hoạch đang đe dọa nghiêm trọng đến giá trị thương phẩm và sinh kế của người nông dân địa phương.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ hiện tượng quả quýt bị thối úng nước kèm mùi chua lên men nồng nặc xuất hiện phổ biến trên đồng ruộng lẫn giai đoạn tồn trữ, một dạng bệnh lý trước đây chưa từng được ghi nhận chính thức tại Cao Bằng. Mục tiêu của luận văn là xác định chính xác tác nhân gây bệnh thối chua, giải mã các đặc tính sinh học, sinh thái, xác định phổ ký chủ và đánh giá hiệu lực của các hoạt chất bảo vệ thực vật, vật liệu nano cùng chế phẩm sinh học nhằm thiết lập quy trình quản lý bệnh toàn diện.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực địa tại 3 vùng trồng trọng điểm gồm xã Quang Hán, xã Cao Chương, thị trấn Hùng Quốc thuộc huyện Trà Lĩnh và hoàn thiện thực nghiệm chuyên sâu tại phòng thí nghiệm Bộ môn Bệnh cây - Viện Bảo vệ thực vật trong giai đoạn 2016 - 2017. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp giảm thiểu tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch từ mức trên 20% xuống ngưỡng an toàn, đồng thời nâng cao năng suất quýt đạt mức tiềm năng 20 - 22 tấn/ha.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết bệnh cây chuyên sâu và tương tác giữa ký chủ với vi sinh vật gây hại. Hệ thống phân loại nấm học hiện đại xác định mầm bệnh thối chua thuộc chi Geotrichum, họ Candidaceae, bộ Saccharomycetales, ngành Ascomycota. Cơ chế phát sinh bệnh học dựa trên sự xâm nhập cơ học qua vết thương hở của vỏ quả và sự phá hủy cấu trúc mô bào dưới tác động của enzyme phân giải tế bào thực vật.

Lý thuyết bảo quản nông sản không hóa chất độc hại được tích hợp thông qua cơ chế kháng khuẩn của hạt nano kim loại và màng bao sinh học. Các khái niệm cốt lõi vận hành xuyên suốt đề tài bao gồm:

• Bào tử đốt (arthrospores): Dạng bào tử vô tính đặc trưng được hình thành từ sự phân cắt trực tiếp của sợi nấm dinh dưỡng.
• Tỷ lệ bệnh (TLB) và Chỉ số bệnh (CSB): Hai đại lượng toán học chuẩn hóa đo lường tần suất xuất hiện và mức độ tổn thương mô quả theo cấp độ từ 1 đến 5.
• Hiệu quả ức chế (HQUC): Chỉ số phần trăm đánh giá năng lực triệt tiêu sự sinh trưởng của khuẩn ty theo công thức Abbott.
• Phổ ký chủ chéo: Khả năng lây nhiễm của cùng một chủng nấm trên nhiều đối tượng rau quả khác nhau.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp điều tra hiện trạng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-119:2012/BNNPTNT. Cỡ mẫu điều tra bao gồm 90 nông hộ tại 3 xã (30 hộ/xã), tiến hành khảo sát ngẫu nhiên 10 điểm trên mỗi vườn theo 4 hướng tán cây ở tầng giữa. Phương pháp chọn mẫu phân tầng này đảm bảo tính đại diện cao cho các tiểu vùng sinh thái và tập quán canh tác địa phương.

Quy trình phân lập và định danh nấm tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc Koch trên môi trường thạch khoai tây dextrose (PDA) và môi trường nước cốt chanh tự nhiên ở độ pH 2,2. Năng lực lây bệnh nhân tạo được kiểm chứng bằng phương pháp tạo huyền phù bào tử chuẩn hóa ở mật độ 10^6 - 10^8 bào tử/ml trên quả có vết thương và quả nguyên vẹn. Đặc tính sinh thái của nấm được khảo sát chi tiết qua 6 dải nhiệt độ từ 15°C đến 40°C và 8 ngưỡng pH từ 4,5 đến 8,0. Thí nghiệm in vitro sàng lọc 12 hoạt chất thuốc trừ nấm cùng 3 dạng vật liệu nano (bạc, đồng, kẽm) và Chitosan sinh học ở các nồng độ từ 0,1% đến 0,3%. Toàn bộ dữ liệu định lượng được phân tích phương sai và xử lý thống kê bằng phần mềm Excel 2013 kết hợp phần mềm chuyên dụng Irristat 5.0 nhằm đảm bảo độ tin cậy khoa học cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng sản xuất làm sáng tỏ nguyên nhân sâu xa khiến dịch bệnh bùng phát:

• Tập quán canh tác còn mang nặng tính quảng canh: 83,33% số vườn bón phân không đúng quy trình kỹ thuật, 86,67% hộ nông dân không thực hiện cắt tỉa tạo tán định kỳ, và chỉ có 12,22% số vườn được tưới nước bổ sung trong mùa khô hạn.
• Cơ cấu cây giống thiếu kiểm soát chất lượng: Tỷ lệ nhân giống tự phát bằng cành chiết chiếm từ 51,6% đến 65,6%, trong khi tỷ lệ sử dụng cây giống ghép sạch bệnh chỉ đạt 24,7% - 35,4%, khiến 81,11% số vườn xuất hiện các đối tượng sâu bệnh hại nghiêm trọng.
• Định danh chính xác tác nhân gây thối chua: Mầm bệnh được xác định là nấm Geotrichum candidum Link ex Pers. Bào tử đốt của nấm có kích thước 3-6 x 6-12 µm, bắt đầu nảy mầm nhanh chóng sau 6 - 8 giờ và đạt đỉnh sinh trưởng ở nhiệt độ 25 - 30°C trên môi trường PDA. Nấm thể hiện phổ ký chủ rộng khi gây hại thành công trên 6 loại nông sản phổ biến gồm chuối, táo, xoài, cà chua, cà rốt và các cây có múi khác.
• Hiệu quả vượt trội của các hoạt chất kháng nấm: Trong 12 loại thuốc bảo vệ thực vật khảo nghiệm, 4 hoạt chất gồm Metiram complex, Propineb, Mancozeb và Propiconazole đạt hiệu lực ức chế 100% sự phát triển của tản nấm. Đối với vật liệu an toàn, dung dịch Nano bạc ở nồng độ 100 - 400 ppm, Chitosan 0,2% - 0,3% và Acid Phosphorous thể hiện khả năng triệt tiêu nấm hoàn toàn trong phòng thí nghiệm và giảm chỉ số bệnh trên quả từ 70% đến trên 90% trong điều kiện in vivo.

Thảo luận kết quả

Cơ chế gây bệnh của nấm G. candidum có mối liên hệ mật thiết với vết thương cơ học và độ ẩm môi trường. Khi vỏ quả bị tổn thương do côn trùng chích hút hoặc va đập trong thu hái, bào tử đốt nhanh chóng xâm nhập, tạo dịch nhầy dạng ngâm nước và kích thích quá trình lên men chua đặc trưng. Mùi chua này tiếp tục thu hút ruồi đục quả đến đẻ trứng, tạo thành vòng xoắn dịch bệnh lan rộng.

Khi tổng hợp các số liệu thực nghiệm dưới dạng biểu đồ tăng trưởng đường kính tản nấm và bảng phân cấp chỉ số bệnh, kết quả phản ánh sự tương đồng tuyệt đối với các công bố quốc tế tại California và Địa Trung Hải. Nghiên cứu chứng minh rằng nấm không thể phát triển ở nhiệt độ 37 - 40°C hoặc dưới 10°C, mở ra giải pháp bảo quản mát kết hợp màng sinh học. Việc Chitosan tạo lớp màng polymer bao bọc bề mặt kết hợp với hoạt tính phá hủy màng tế bào vi nấm của Nano bạc đã mang lại giải pháp thay thế hoàn hảo cho các loại hóa chất cấm sau thu hoạch, vừa bảo vệ môi trường vừa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm bảo tồn và phát triển bền vững thương hiệu quýt Trà Lĩnh, đề tài đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Chuẩn hóa kỹ thuật canh tác vườn cây: Phòng Nông nghiệp và Trạm Khuyến nông huyện Trà Lĩnh cần hướng dẫn nông dân thực hiện bón phân đúng kỹ thuật bằng cách đào rãnh hình vành khăn sâu 30 cm, rộng 20 cm quanh tán cây, kết hợp bổ sung phân hữu cơ hoai mục và vôi bột. Thực hiện cắt tỉa thông thoáng sau thu hoạch để giảm độ ẩm tán cây, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ vườn bị sâu bệnh từ 81,11% xuống dưới 30% trong vòng 12 tháng.
2. Kiểm soát nguồn giống và tái cơ cấu vườn tạp: Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Cao Bằng cần phối hợp với các hợp tác xã loại bỏ phương pháp chiết cành tự phát, thay thế hoàn toàn bằng cây giống ghép mắt sạch bệnh đã qua chứng nhận, nâng tỷ lệ sử dụng giống ghép lên mức trên 80% trong lộ trình 2 - 3 năm.
3. Áp dụng quy trình phòng trừ hóa - sinh học tích hợp: Chủ động phun phòng trừ trước thu hoạch 15 - 20 ngày bằng các hoạt chất đạt hiệu lực cao như Mancozeb hoặc Propiconazole theo đúng liều lượng khuyến cáo. Trong khâu bảo quản sau thu hoạch, áp dụng công nghệ nhúng quả trong 1 phút với dung dịch Chitosan 0,2% kết hợp Nano bạc 100 ppm hoặc Acid Phosphorous, hướng đến mục tiêu giảm tỷ lệ thối hỏng sau thu hoạch xuống dưới 5% và kéo dài thời gian thương phẩm trên 20 ngày.
4. Xây dựng chuỗi liên kết và chuyển giao kỹ thuật: Ủy ban nhân dân huyện Trà Lĩnh và các cơ quan chuyên trách cần tổ chức tối thiểu 5 lớp tập huấn thực hành cho 100% hộ dân tại các xã Quang Hán, Cao Chương và Hùng Quốc, kết hợp đăng ký mã số vùng trồng và áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trước năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt phù hợp với 4 nhóm đối tượng sau:

1. Học viên cao học, nghiên cứu sinh và nhà khoa học ngành Bảo vệ thực vật: Tiếp cận nguồn dẫn liệu chuẩn xác về quy trình phân lập nấm Geotrichum candidum, phương pháp đánh giá phổ ký chủ và quy trình thử nghiệm hiệu lực thuốc theo công thức Abbott.
2. Cán bộ khuyến nông và chuyên viên bảo vệ thực vật vùng miền núi: Sử dụng toàn bộ số liệu điều tra thực trạng 90 nông hộ để làm tài liệu tập huấn, biên soạn sổ tay hướng dẫn kỹ thuật canh tác và phòng trừ bệnh thối quả trên cây ăn quả có múi.
3. Chủ trang trại, hợp tác xã và nông dân chuyên canh quýt: Vận dụng quy trình xử lý sau thu hoạch bằng màng Chitosan và chế phẩm nano an toàn để bảo quản quả tươi, giảm thiểu tổn thất kinh tế và gia tăng giá trị thương phẩm xuất bán.
4. Các doanh nghiệp sản xuất chế phẩm sinh học và công nghệ bảo quản nông sản: Khai thác các thông số tối ưu về nồng độ Nano bạc từ 50 đến 400 ppm và Chitosan từ 0,1% đến 0,3% để thương mại hóa các dòng sản phẩm phủ bảo quản rau quả xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh thối chua hại quýt Trà Lĩnh do tác nhân vi sinh vật nào gây ra? Bệnh do nấm Geotrichum candidum Link ex Pers. gây ra. Nấm sinh sản vô tính bằng các chuỗi bào tử đốt trong suốt, nảy mầm nhanh sau 6 - 8 giờ trong điều kiện ẩm ướt và có khả năng phát triển mạnh ngay cả trong môi trường nước ép quả có độ pH thấp 2,2.

Làm cách nào để phân biệt bệnh thối chua với bệnh mốc xanh và mốc lục trên quả quýt? Bệnh thối chua làm vỏ quả mềm nhũn dạng úng nước không đổi màu sẫm ngay, bên ngoài phủ lớp nấm trắng nhầy kèm mùi chua lên men nồng thu hút ruồi. Ngược lại, bệnh do nấm Penicillium tạo vết lõm khô hơn và nhanh chóng hình thành lớp bột mốc màu xanh lục hoặc xanh lam rõ rệt.

Nấm Geotrichum candidum sinh trưởng mạnh nhất ở điều kiện môi trường nào? Nấm phát triển tối ưu trên môi trường PDA ở dải nhiệt độ 25 - 30°C và độ pH từ 6,0 đến 7,0. Sự chiếu sáng không làm thay đổi đáng kể tốc độ sinh trưởng của sợi nấm, tuy nhiên nhiệt độ dưới 10°C hoặc trên 37°C sẽ ức chế mạnh sự phát triển của mầm bệnh.

Những giải pháp sinh học nào có thể thay thế hóa chất để bảo quản quýt an toàn sau thu hoạch? Sử dụng màng bao sinh học Chitosan nồng độ 0,2% - 0,3% kết hợp dung dịch Nano bạc 100 ppm hoặc Acid Phosphorous giúp ức chế tới hơn 90% nấm bệnh, bảo vệ quả tươi lâu mà không để lại dư lượng độc hại cho người tiêu dùng.

Những hoạt chất bảo vệ thực vật nào có khả năng ức chế 100% nấm bệnh trước thu hoạch? Kết quả kiểm tra in vitro khẳng định 4 hoạt chất gồm Metiram complex, Propineb, Mancozeb và Propiconazole đều đạt hiệu lực ức chế 100% đối với nấm G. candidum. Nông dân có thể sử dụng các thuốc thương phẩm chứa các hoạt chất này để phun phòng ngừa trước thời điểm thu hoạch.

Kết luận

• Luận văn đã xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh thối chua hại quýt Trà Lĩnh tại Cao Bằng là do nấm Geotrichum candidum với các đặc tính sinh học, sinh thái và phổ ký chủ rộng trên nhiều loại rau quả.
• Đánh giá toàn diện thực trạng canh tác lạc hậu tại 3 xã vùng dự án với 83,33% hộ bón phân sai kỹ thuật và 86,67% vườn không cắt tỉa, làm rõ nguyên nhân bùng phát dịch bệnh.
• Khẳng định hiệu lực ức chế 100% tản nấm của 4 hoạt chất hóa học gồm Metiram complex, Propineb, Mancozeb, Propiconazole làm tiền đề cho quy trình phòng ngừa trước thu hoạch.
• Chứng minh thành công tiềm năng ứng dụng của chế phẩm Chitosan (0,2% - 0,3%) phối hợp Nano bạc (100 - 400 ppm) trong việc kiểm soát bệnh thối chua sau thu hoạch an toàn sinh học.
• Đóng góp luận cứ khoa học vững chắc giúp các nhà quản lý và nông dân triển khai đồng bộ gói kỹ thuật VietGAP trong giai đoạn 1 - 2 năm tới, bảo vệ bền vững thương hiệu đặc sản quýt Trà Lĩnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ THANH HƯỜNG NGHIÊN CỨU BỆNH THỐI CHUA HẠI QUÝT TẠI TRÀ LĨNH – CAO BẰNG Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hà Viết Cường NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP – 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Thị Thanh Hường i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Để hoàn thành luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc trước sự quan tâm, dìu dắt, tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện của PGS. Hà Viết Cường trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám đốc Viện Bảo vệ thực vật, các cán bộ Bộ môn Bệnh cây và đặc biệt là các đồng nghiệp nhóm nhóm Nghiên cứu bệnh hại cây có múi – Viện bảo vệ thực vật đã giúp đỡ trong quá trình điều tra và thực hiện thí nghiệm đề tài.

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Thị Thanh Hường ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.

MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.

ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ CÓ MÚI. Nguồn gốc và phân bố.

Phân loại cây ăn quả có múi. Giá trị dinh dưỡng và kinh tế của quả có múi. Tình hình sản xuất cây có múi. TÌNH HÌNH CÁC LOÀI BỆNH HẠI TRÊN QUẢ CÂY CÓ MÚI.

Tình hình chung. Một số tác nhân gây hại trên quả cây có múi. BỆNH THỐI CHUA TRÊN CÂY CÓ MÚI. 16 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Giới thiệu chung. Triệu chứng bệnh. Tác nhân gây bệnh. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Điều tra hiện trạng sản xuất quýt Trà Lĩnh. Điều tra xác định thành phần bệnh hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Phương pháp xác định tác nhân bệnh thối chua và một số bệnh hại trên quả quýt trà lĩnh.

Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái tác nhân gây thối chua quả quýt Trà Lĩnh. Phương pháp xác định phổ ký chủ của tác nhân gây thối chua trên cây có múi và một số loại rau củ quả khác. Thí nghiệm hiệu lực một số hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật đối với nấm gây thối chua quýt trà lĩnh – cao bằng phòng trừ trước thu hoạch. Nghiên cứu hiệu lực của một số thuốc hóa học, chế phẩm sinh học đối với nấm gây thối chua quýt trà lĩnh trong điều kiện invitro.

PHÂN TÍCH THỐNG KÊ. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ ĐIỀU TRA, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT QUÝT TẠI TRÀ LĨNH. Diện tích, sản lượng quýt Trà lĩnh.

Hiện trạng sử dụng cây giống quýt Trà Lĩnh. Hiện trạng canh tác giống quýt Trà Lĩnh. XÁC ĐỊNH TÁC NHÂN GÂY THỐI CHUA VÀ CÁC BỆNH HẠI KHÁC TRÊN QUẢ QUÝT TRÀ LĨNH. Tình hình bệnh hại trên quýt Trà Lĩnh.

39 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thu thập, phân lập xác định tác nhân gây ra các dạng triệu chứng trên quýt Trà Lĩnh. NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, SINH HỌC, SINH THÁI NẤM Geotrichum sp. GÂY HẠI TRÊN QUÝT TRÀ LĨNH.

Đặc điểm hình thái. Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của nấm Geotrichum sp. trong môi trường nước ép chanh. Nghiên cứu phổ ký chủ nấm Geotrichum sp.

bằng phương pháp lây nhiễm nhân tạo. Nghiên cứu đặc điểm sinh thái tới sinh trưởng, phát triển nấm G. candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH THỐI CHUA DO NẤM G.

candidum GÂY RA TRONG ĐIỀU KIỆN INVITRO. Đánh giá hiệu lực của một số loại hoạt chất thuốc BVTV đến nấm G. Đánh giá hiệu lực của một số hợp chất hóa học đối với nấm G. candidum gây thối quýt Trà Lĩnh - Cao Bắng.

Thử nghiệm hiệu quả một số chế phẩm nano kim loại đến sinh trưởng, phát triển nấm G. candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu quả của Chitosan đối với nấm G. candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh.

Đánh giá hiệu lực một số loại hợp chất muối, chế phẩm đối với nấm G. candidum gây ra trong điều kiện invivo. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

76 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BVTV Bảo vệ thực vật CSB Chỉ số bệnh CT Công thức HQUC Hiệu quả ức chế NSL Ngày sau lây NSXL Ngày sau xử lý TLB (%) Tỷ lệ bệnh VSV Vi sinh vật vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tình hình sử dụng cây giống trồng mới (Trà Lĩnh- Cao Bằng, 2015). Tình hình bón phân cho quýt Trà Lĩnh (Trà Lĩnh - Cao Bằng, 2015). Tình hình cắt tỉa, làm cỏ, tưới nước bổ sung cho quýt Trà Lĩnh (Trà Lĩnh – Cao Bằng, 2015).

Tình hình phòng trừ sâu bệnh ở các vườn trồng quýt Trà Lĩnh (Trà Lĩnh – Cao Bằng, 2015). Một số triệu chứng gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh - Cao Bằng. Kết quả giám định bệnh hại trên quả quýt Trà Lĩnh - Cao Bằng. Đặc điểm sinh học nấm Geotrichum sp.

gây thối quýt Trà Lĩnh-Cao Bằng. Đánh giá khả năng phát triển của nấm Geotrichum sp. trong môi trường nước ép chanh. Nghiên cứu phổ ký chủ của nấm Geotrichum sp.

trên một số loại rau củ quả phổ biến. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Ảnh hưởng của độ pH đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh.

Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh (Viện BVTV, 2016). Đánh giá hiệu lực một số loại thuốc BVTV đối với nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Ảnh hưởng của một số loại muối đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu lực của nano bạc đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh.

Đánh giá hiệu lực của nano kẽm đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. 60 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá hiệu lực của nano đồng đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu lực của Chitosan đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh.

Hiệu lực các hợp chất, chế phẩm đối với bệnh thối chua sau lây nhiễm trên quýt Trà Lĩnh. Hiệu lực các hợp chất, chế phẩm đối với bệnh thối chua sau lây nhiễm trên quýt Trà Lĩnh. 66 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Trồng bằng cành chiết và không cắt tỉa.

Chiết cành không đúng kỹ thuật. Bón phân không đúng kỹ thuật trên quýt Trà Lĩnh – Cao Bằng. Các dạng triệu chứng gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Nấm Colletotrichum sp.

gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Nấm Penicillium sp. gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Nấm Geotrichum sp.

gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Lây bệnh nhân tạo bệnh hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Nấm Geotrichum sp. gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh.

Bào tử nảy mầm nấm Geotrichum sp. gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Sự phát triển của nấm Geotrichum sp. trên môi trường nước ép chanh pH 2,2.

Lây nhiễm nhân tạo nấm Geotrichum sp. trên một số loại rau củ quả. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sinh trưởng phát triển nấm G. Ảnh hưởng của nhiệt độ nuôi cấy đến sinh trưởng phát triển nấm G.

Ảnh hưởng của pH môi trường nuôi cấy đến sinh trưởng phát triển nấm G. Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến sinh trưởng phát triển nấm G. Ảnh hưởng của một số hoạt chất thuốc BVTV đối với nấm Geotrichum candidum. Đánh giá hiệu quả một số hợp chất muối đối với nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh.

Đánh giá hiệu lực các loại nano kim loại đối với nấm Geotrichum candidum trong điều kiện invitro. Hiệu lực của Chitosan đối với nấm Geotrichum candidum. Đánh giá hiệu lực một số loại hợp chất muối, chế phấm trên quả quýt Trà Lĩnh sau lây nhiễm. Đánh giá hiệu lực một số loại hợp chất muối, chế phấm trên quả quýt Trà Lĩnh sau xử lý.

67 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.