HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ THỤ ĐÁNH GIÁ NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG MỘT SỐ CHỦNG NẤM LINH CHI TRONG ĐIỀU KIỆN NUÔI TRỒNG TẠI VƯỜN QUỐC GIA TAM ĐẢO Chuyên ngành: Công nghệ sinh học Mã số: 60 42 02 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Bích Thùy NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của tôi được thực hiện tại Trung tâm Đào tạo, Nghiên cứu và phát triển nấm, Khoa Công nghệ Sinh học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, và Trạm nghiên cứu Trồng cây thuốc Tam Đảo dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Bích Thùy. Toàn bộ số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn này là trung thực và chưa từng được sử dụng để công bố trong các công trình nghiên cứu để nhận học vị, các thông tin trích dẫn trong Luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan của mình trước hội đồng và nhà trường.
Hà Nội, ngày tháng10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thụ i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận văn tốt nghiệp này, ngoài sự nỗ lực phấn đấu của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự hướng dẫn và giúp đỡ nhiệt tình của các cá nhân, tập thể khoa Công nghệ sinh học, Trạm nghiên cứu trồng cây thuốc Tam Đảo và các đơn vị khác. Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Thị Bích Thùy (Trung tâm Đào tạo, Nghiên cứu và phát triển nấm, Khoa Công nghệ Sinh học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam) đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ, anh chị em của Trung tâm Đào tạo, Nghiên cứu và phát triển nấm, Khoa Công nghệ Sinh học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam; Trạm nghiên cứu trồng cây thuốc Tam Đảo; phòng phân tích tiêu chuẩn - Viện Dược liệu nơi tôi thực hiện các nội dung chính của đề tài, đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này.
Xin chân thành cảm ơn: Ban giám hiệu Học Viện Nông nghiệp Việt Nam và ban chủ nhiệm khoa Công nghệ Sinh học đã tạo môi trường học tập thuận lợi cho tôi trong suốt 2 năm Cao học. Quý thầy cô trong Công nghệ Sinh học của Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giảng dạy truyền đạt kiến thức và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian theo học tại trường. Tôi xin trân trọng cảm ơn. Hà Nội, ngày tháng10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thụ ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Danh mục chữ viết tắt.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Nguồn gốc, phân bố và phân loại thực vật của nấm linh chi.
Đặc điểm hình thái. Chu trình sống của nấm linh chi. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của sợi nấm và hình thành quả thể nấm. Các yếu tố dinh dưỡng.
Giá trị của nấm linh chi. Thành phần hóa học và tác dụng dược lý của Ganoderma lucidum. Giới thiệu sơ lược về hoạt chất sinh học có trong nấm Linh Chi. Tình hình nghiên cứu, sản xuất nấm linh chi trên thế giới và Việt Nam.
Tình hình nghiên cứu, sản xuất nấm Linh Chi trên thế giới. Tình hình nghiên cứu và sản xuất nấm Linh Chi ở Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Vật liệu, địa điểm, thời gian nghiên cứu.
19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu:. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Bố trí thí nghiệm.
Các bước tiến hành. Phương pháp phân tích một số hoạt chất trong nấm Linh Chi. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu.
Kết quả và thảo luận. Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của 5 chủng nấm linh chi được nuôi trồng tại vườn quốc gia tam đảo. Đánh giá tốc độ mọc sợi của các chủng nấm và tỷ lệ nhiễm bệnh trong giai đoạn ươm sợi. Đánh giá thời gian sinh trưởng của các chủng nấm Linh Chi.
Đánh giá đặc điểm hình thái quả thể của 5 chủng nấm Linh Chi. Đánh giá khả năng nhiễm sâu bệnh hại nấm Linh Chi trong giai đoạn hình thành quả thể. Đánh giá năng suất cá thể các chủng nấm và hiệu suất sinh học. Đánh giá sinh trưởng, phát triển của 5 chủng nấm linh chi được trồng tại Hà Nội.
Đánh giá tốc độ mọc sợi của các chủng nấm và tỷ lệ nhiễm bệnh trong giai đoạn ươm sợi. Đánh giá thời gian sinh trưởng của các chủng nấm Linh Chi. Đánh giá đặc điểm hình thái quả thể của 5 chủng nấm Linh Chi. Đánh giá khả năng nhiễm sâu bệnh hại nấm Linh Chi khi nuôi trồng tại Hà Nội.
Đánh giá năng suất cá thể các chủng nấm và hiệu suất sinh học. Phân tích hàm lượng dược liệu chính. Phân tích hàm lượng % các triterpen một số chủng nấm Linh Chi (ganodermanontriol, acid ganoderic a, acid lucidenic N). Phân tích hàm lượng % polysaccharide trong các giống Linh Chi.
44 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. So sánh năng suất, chất lượng của các chủng nấm linh chi nuôi trồng tại tam đảo so với năng suất của các chủng nấm linh chi được nuôi trồng tại hà nội. So sánh năng suất cá thể của các chủng nấm Linh Chi nuôi trồng tại Tam Đảo so với năng suất các chủng nấm được nuôi trồng tại Hà Nội. So sánh về hàm lượng dược liệu giữa chủng GA1 được trồng tại Vườn Quốc gia Tam Đảo và GA1 được trồng tại Hà Nội.
Kết luận và đề nghị. 49 Tài liệu tham khảo. 52 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Các hoạt chất triterpenoid có tác dụng chữa bệnh trong nấm Linh Chi (Ganoderma lucidum) (Lê Xuân Thám, 1996).
Thời gian hệ sợi mọc kín bịch nguyên liệu của các chủng nấm và tỷ lệ nhiễm bệnh. Thời gian sinh trưởng của các chủng nấm. Đặc điểm hình thái quả thể của các chủng nấm Linh Chi. Thành phần và mức độ sâu bệnh hại trên các chủng nấm Linh Chi nuôi trồng tại Tam Đảo.
Đánh năng suất cá thể các chủng nấm và hiệu suất sinh học. Tốc độ mọc sợi của các chủng nấm và tỷ lệ nhiễm bệnh. Thời gian sinh trưởng của các chủng nấm. Đặc điểm hình thái của quả thể của các chủng nấm Linh Chi.
Thành phần và mức độ sâu bệnh hại trên các chủng nấm Linh Chi nuôi trồng tại VNUA. Đánh năng suất cá thể các chủng nấm và hiệu suất sinh học. Hàm lượng (%) các triterpen trong Linh Chi. Hàm lượng (%) polysaccarit trong các mẫu nấm Linh Chi.
So sánh năng suất của các chủng nấm Linh Chi nuôi trồng tại Tam Đảo với năng suất của các chủng nuôi trồng tại Hà Nội. So sánh về hàm lượng dược liệu giữa chủng GA1 được trồng tại Tam Đảo và GA1 được trồng tại VNUA. 48 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Quả thể nấm.
Chu trình phát triển của Linh Chi. Giai đoạn quả thể non. Giai đoạn quả thể trưởng thành. Hình ảnh quả thể GA1, GA10, GA4, GA2 và GA3.
Hình ảnh quả thể GA10 và GA1 nuôi trồng tại Hà Nội bị sâu bệnh hại. Hàm lượng % Acid ganoderic A. Biểu đồ so sánh hàm lượng % Acid ganoderic A và Polysaccarit trong ba mẫu GA1, GA2, GA3 được trồng tại Tam Đảo. So sánh năng suất của các chủng nấm Linh Chi nuôi trồng tại Tam Đảo với năng suất của các chủng nuôi trồng tại Hà Nội.
47 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt GA1, GA2, GA3, GA4, GA10 Tên các chủng nấm Linh Chi G.lucidum Ganoderma lucidum GLPs Ganoderma polysaccharide ADN, ARN Axit deoxinucleotit, Axit ribonucleotit G.acid Ganoderic acid HPLC Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao UV-VIS Phương pháp phổ hấp thụ UV-VIS viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Thụ Tên Luận văn: “Đánh giá năng suất và chất lượng một số chủng nấm Linh Chi trong điều kiện nuôi trồng tại Vườn quốc gia Tam Đảo”. Ngành: Công nghệ sinh học Mã số: 60 42 02 01 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: - Đánh giá được đặc điểm hình thái, sinh trưởng, phát triển của 5 chủng nấm Linh Chi (GA1, GA2, GA3, GA4, GA10). - So sánh được năng suất và chất lượng dược liệu giữa trồng ở Tam Đảo và Hà Nội. - Xác định được hàm lượng dược liệu chính một số chủng nấm Linh Chi có năng suất cao.
Phương pháp nghiên cứu: Thí nghiệm được thực hiện trong điều kiện nhà nuôi trồng nấm, từ tháng 4-9/2017. Các thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCBD) với 3 lần nhắc lại. Số liệu được xử lý bằng phần mềm SAS 9.1 và Microsoft Excel. Kết quả chính và kết luận: 1.
Các chủng nấm Linh Chi GA1, GA2, GA3, GA4, GA10 sinh trưởng phát triển thuận lợi trong điều kiện khí hậu tại Vườn quốc gia Tam Đảo, thời gian nuôi trồng từ tháng 4 đến tháng 9. Giống GA2 và GA4 là giống có năng suất cao nhất, Giống GA10 có năng suất thấp nhất nhưng có hình dáng lạ đẹp nên ngoài giá trị làm thuốc còn có giá trị làm cây cảnh. Các chủng nấm Linh Chi GA1, GA2, GA3, GA4, GA10 được trồng tại Tam Đảo có, hình thái quả thể, kích thước quả thể, năng suất tốt hơn khi được trồng tại Hà Nội. Xác định được hàm lượng % các triterpen và polysaccarit trong các mẫu nấm GA1, GA2, GA3 trồng tại Tam Đảo và GA1 trồng tại Hà Nội, trong đó GA3 có hàm lượng acid ganoderic cao nhất, đạt 0,238%, tiếp đến là GA2 có hàm lượng acid ganoderic đạt 0,208%.
Còn GA1 trồng tại Tam Đảo có hàm lượng polysaccarit cao nhất, đạt 0,734%. Cao hơn so với mẫu GA1 được trồng tại Hà Nội. Hàm lượng polysaccarit của mẫu GA1 trồng tại Hà Nội đạt 0,546%. Các chủng nấm GA1, GA2, GA3, GA4, GA10 không phù hợp trồng từ tháng 4 đến tháng 9 tại Hà Nội.
ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.