phần mở đầu, kết luận và phần tài liệu tham khảo, Luận văn gồm 3 chƣơng : Chƣơng 1 : Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu trong đó phân tích yêu cầu của giáo dục - đào tạo đối với cơ sở vật chất kỹ thuật, đề xuất các tiêu chí chuẩn đối với trƣờng xây dựng mới và cải tạo nâng cấp.- Thực trạng về CSVCKT và công tác quản lý trang thiết bị dạy học của các trƣờng THPT trên địa bàn Hải Phòng. Chƣơng 3 : Đề xuất quy chuẩn chi tiết và cơ chế quản lý CSVCKT góp phần đảm bảo chất lƣợng giáo dục trung học phổ thông Hải Phòng giai đoạn 2005 - 2010 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.- Vị trí vai trò của Giáo dục nói chung và giáo dục trung học phổ thông nói riêng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội 1.1 Vai trò của giáo dục trong phát triển kinh tế - xã hội 1. Khái niệm giáo dục: Giáo dục là một hiện tƣợng xã hội đặc biệt, một phạm trù vĩnh hằng sinh ra, tồn tại và phát triển cùng với xã hội loài ngƣời. Giáo dục là một khái niệm cơ bản thƣờng đƣợc đề cập trong tài liệu, trong sách giáo khoa, đƣợc dùng trong khoa học và trong thực tiễn đời sống xã hội, dùng để chỉ hệ thống toàn vẹn của hoạt động xã hội, một lĩnh vực thực tiễn của KT-XH hoặc để chỉ thiết chế xã hội đang vận động theo một phƣơng pháp đặc thù ( có mục đích riêng ) với các giai đoạn diễn biến ( tiến trình ) nhất định.
Giáo dục là quá trình ( các hoạt động ) chuyển giao hệ thống tri thức, các giá trị, thái độ và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của thế hệ đi trƣớc cho thế hệ sau, nhằm phát triển và hoàn thiện nhân cách cá nhân, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của xã hội. Mỗi xã hội, mỗi hoàn cảnh lịch sử cụ thể bao giờ cũng có một nền giáo dục tƣơng ứng, trong đó mục đích, nhiệm vụ, nội dung, phƣơng pháp và hình thức tổ chức giáo dục phản ánh quy định của hoàn cảnh lịch sử của toàn xã hội đối với giáo dục. Những tinh hoa văn hoá của loài ngƣời, của dân tộc đều đƣợc giáo dục chuyển tải tới thế hệ trẻ nhằm giúp họ khả năng tham gia mọi hoạt động xã hội, góp phần cải tiến và phát triển xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh khi 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bàn về giáo dục đã chỉ rõ: " Không có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế, văn hoá ".
Giáo dục ngày nay đƣợc coi là nền móng cho sự phát triển khoa học kỹ thuật và đem lại sự thịnh vƣợng cho nền kinh tế quốc dân. Giáo dục là con đƣờng cơ bản nhất để giữ gìn và phát triển văn hoá, là khâu cực kỳ quan trọng trong quy trình từ khoa học đến sản xuất, nhất là trong giai đoạn CNH và HĐH của nƣớc ta hiện nay. Vị trí, vai trò của giáo dục trong phát triển KT-XH Đảng ta coi GD-ĐT " là quốc sách hàng đầu ", " Giáo dục đóng vai trò then chốt trong toàn bộ sự nghiệp xã hội chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc, là một động lực đƣa đất nƣớc thoát khỏi nghèo nàn và lạc hậu, vƣơn lên trình độ tiên tiến của Thế giới ", phát triển sự nghiệp giáo dục là " nhằm phát huy yếu tố con ngƣời ", " là khâu đột phá của CNH - HĐH ". " Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH-HĐH, là điều kiện để phát huy nguồn lực con ngƣời - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trƣởng kinh tế nhanh và bền vững ".
4 Giáo dục đồng nghĩa với sự phát triển vì giáo dục có chức năng góp phần tái sản xuất sức lao động kỹ thuật cho nền kinh tế, đồng thời đổi mới quan hệ xã hội, góp phần làm giảm sự bất bình đẳng giữa các tầng lớp dân cƣ. Chúng ta coi đầu tƣ cho giáo dục là đầu tƣ phát triển, vì tƣơng lai của con ngƣời luôn phụ thuộc vào giáo dục. Ngày nay nhân loại đang tiến vào thế kỷ XXI, kỷ nguyên kinh tế tri thức với xu thế toàn cầu hoá và sự phát triển nhƣ vũ bão của cách mạng khoa học - công nghệ thì vị trí, vai trò của giáo dục càng đƣợc đề cao hơn bao giờ hết. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Giáo dục đứng ở trung tâm của sự phát triển vừa của con ngƣời, vừa của cộng đồng, giáo dục có sứ mạng giúp cho mọi ngƣời đƣợc phát huy tất cả mọi tài năng và tất cả mọi tiềm lực sáng tạo và " một trong những chìa khoá vƣợt qua những thách thức của thế kỷ mới ".
Giáo dục và KT-XH có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, giáo dục vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển KT-XH, tăng trƣởng KT-XH cũng chính là mục tiêu và sức mạnh của giáo dục. Vai trò động lực của giáo dục trong phát triển KT-XH đƣợc thể hiện ở các mặt: - Giáo dục - đào tạo cung cấp nguồn nhân lực cho phát triển KT-XH. - Giáo dục - đào tạo là nhân tố nòng cốt trong phát triển KH- CN. - Giáo dục - đào tạo nâng cao dân trí làm nền tảng cho sự phát triển đát nƣớc hiện tại và lâu dài.1 Biểu thị mối quan hệ giữa chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và giáo dục.
CT XH GD KT VH Do sự phát triển nhanh chóng của KH- CN, trong vài thập kỷ gần đây con ngƣời ngày càng tìm hiểu đƣợc nhiều sức mạnh của tự nhiên nên khoa học - giáo dục - sản xuất trực tiếp là những yếu tố cấu thành trong một hệ thống gắn bó với 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhau thúc đẩy nhau phát triển. Mối quan hệ này hoạt động theo những quy luật đặc thù của hệ thống. Thật vậy, không có một tiến bộ nào của kinh tế, sản xuất và đời sống xã hội lại không có yếu tố cấu thành của GD- ĐT. Mặt khác, sự phát triển của giáo dục không tách rời nhu cầu và khả năng của nền sản xuất.
Chức năng của giáo dục đối với xã hội trong điều kiện kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc là: - P1: Chức năng phát triển xã hội ( đầu tƣ phát triển giáo dục, phát triển nguồn lực ) - P2: Chức năng phúc lợi xã hội ( bao cấp ) - P3: Chức năng phục vụ xã hội ( có hạch toán - chi phí - hiệu quả ) Sơ đồ 1.2: Mối liên hệ giữa 3 chức năng giáo dục P1 G D P2 P3 Xác định đúng vị trí, vai trò và chức năng của giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng định hƣớng chiến lƣợc phát triển GD-ĐT phục vụ đắc lực sự phát triển KT-XH đất nƣớc, nhất là trong giai đoạn CNH và HĐH. Đối với giáo dục phổ thông thì đó là nền tảng văn hoá của một đất nƣớc là sức mạnh tƣơng lai của dân tộc. Giáo dục phổ thông giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc góp phần xây dựng nền văn hoá mới, cải tạo nòi giống, tạo dựng 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mặt bằng dân trí, đào tạo lao động kĩ thuật và bồi dƣỡng nhân tài đáp ứng nhu cầu KT - XH của một Quốc gia. Tóm lại, giáo dục phổ thông là nhân tố hết sức cơ bản để phát triển lực lƣơng sản xuất, cải tiến quan hệ sản xuất, nâng cao năng suất lao động, góp phần phát triển KT- XH, đƣa đất nƣớc hoà nhập nhanh vào cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật của khu vực và quốc tế.
Vai trò của giáo dục phổ thông đƣợc đặt trong sự gắn kết giáo dục, chính trị, kinh tế, văn hoá và xã hội hoá đƣợc mô tả trong sơ đồ 1.3: Mối quan hệ giữa giáo dục, chính trị, kinh tế văn hoá và xã hội CHÍNH TRỊ XÃ HỘI GIÁO DỤC KINH TẾ VĂN HOÁ 1. Vị trí, vai trò của giáo dục trung học phổ thông. Từ sau Đại hội VI của Đảng, Đảng và Nhà nƣớc ta tiến hành cuộc cải cách giáo dục theo đƣờng lối đổi mới của Đảng và đƣợc thực hiện trong hệ thống giáo dục và đào tạo. Hệ thống giáo dục phổ thông với chƣơng trình học 12 năm đã đƣợc thống nhất và phát triển rộng khắp cả nƣớc.
Ngày nay trong bối cảnh của thời đại mới với những xu thế ngự trị nổi bật ở những thập niên đầu thế kỷ XXI là " toàn cầu hoá, kinh tế tri thức, công nghệ 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thông tin, văn minh trí tuệ ", Đảng ta tiếp tục khẳng định và phát triển đƣờng lối đổi mới trên mọi mặt đời sống KT-XH, GD-ĐT đƣợc coi là nhân tố cơ bản và vững bền để hình thành và phát triển nhân cách, phát huy yếu tố con ngƣời trong giai đoạn CNH-HĐH đất nƣớc. Chính từ những quan điểm, định hƣớng đổi mới nhằm chấn hƣng và hiện đại hoá giáo dục nƣớc ta, tạo tiền đề cho sự nghiệp CNH và HĐH đất nƣớc đã đặt giáo dục ở trung tâm của sự phát triển vừa của con ngƣời vừa của cộng đồng, từ đó đòi hỏi phải thiết lập vị trí, vai trò của giáo dục phổ thông trong hệ thống Giáo dục quốc dân. Giáo dục THPT là cấp học cuối cùng trong hệ thống giáo dục phổ thông. Vì vậy, việc thiết lập vị trí, vai trò của giáo dục THPT trong hệ thống giáo dục phổ thông là rất quan trọng.
Vị trí của giáo dục THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân đƣợc thể hiện ở sơ đồ khung của hệ thống GDQD theo Nghị định 90/CP của Chính phủ. Giáo dục THPT đƣợc thực hiện trong 3 năm học, từ lớp 10 đến lớp 12. Học sinh vào học lớp 10 phải có bằng tốt nghiệp THCS, có độ tuổi là 15 tuổi. Trƣờng THPT trong hệ thống GDQD đƣợc thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của Nhà nƣớc nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục và đƣợc tổ chức theo các loại hình: công lập, bán công, dân lập, tƣ thục.
Trƣờng THPT có nhiệm vụ tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chƣơng trình giáo dục do Nhà nƣớc ban hành. Trƣờng THPT phải đảm bảo dủ giáo dục đạt chuẩn trở lên và đƣợc quy hoạch xây dựng CSVCKT trƣờng học, trang thiết bị dạy và học, cung cấp nguồn tài chính. theo quy mô phát triển của trƣờng. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.