Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Những năm gần đây, nhiều nhà khoa học trong nước cũng nghiên cứu các vấn đề về quản lý giáo dục. Trong đó có các công trình nghiên cứu của một số tác giả như: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Lộc,. Các tác giả đã trình bày các vấn đề chung về quản lý giáo dục, lý luận quản lý giáo dục. Trong các công trình này có một số công trình đề cập cụ thể về đội công tác, các đặc trưng quan trọng và các kiểu đội công tác trong nhà trường.
Đây chính là những căn cứ quan trọng làm cơ sở cho việc nghiên cứu hoạt đô ̣ng TCM ở trường THPT bởi vì TCM ở trường THPT chính là đội công tác trong một tổ chức. Đặc biệt một số học viên cao học chuyên ngành quản lý giáo dục cũng đã chọn một số vấn đề ít nhiều có liên quan đến quản lý hoạt động của TCM trong trường phổ thông để làm luận văn thạc sĩ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý của TCM và đáp ứng yêu cầu của giáo dục. Trong số các luận văn đó có: - Luận văn của Hoàng Mạnh Hùng với đề tài Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh Lạng Sơn, năm 2013. Luận văn đã nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh Lạng Sơn và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh Lạng Sơn, đặc biệt các biện pháp đề xuất vừa có nội dung mang tính tình thế, vừa có nội dung mang tính lâu dài, vừa có các biện pháp quản lý truyền thống, vừa có các biện pháp quản lý hiện đại; - Luận văn của Nguyễn Thị Hải Yến với đề tài Một số biện pháp quản lý hoạt động TCM ở trường THPT huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh, năm 2012.
Luận văn đã trình bày những vấ n đề lý luận cơ bản như: Trường THPT, TCM 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ở trường THPT,.Đặc biệt luận văn đi sâu vào các vấn đề cụ thể như: Chất lượng hoạt động của TCM, những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng của TCM. Luận văn đã khẳng định hoạt động TCM ở trường THPT huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh đã đi vào quỹ đạo , định hướng phát triển Giáo du ̣c -Đào tạo. HT các trường THPT luôn bám sát mục tiêu, đường lối phát triển giáo dục của Đảng, Nhà nước, địa phương. Tuy nhiên hoạt động TCM chưa vững chắc, đổi mới phương pháp dạy học còn chậm, tự học; tự bồi dưỡng vươn lên của một bộ phận cán bộ quản lý và GV chưa cao, các biện pháp chỉ đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của TCM trong nhà trường có lúc chưa thống nhất, cán bộ quản lý còn sử dụng kinh nghiệm của bản thân nhiều hơn khoa học trong điều hành hoạt động TCM.
Luận văn đã đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động TCM ở các trường THPT huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh; - Luận văn của Giang Thị Thu Hà với đề tài Biện pháp chỉ đạo của HT đối với TTCM tại các trường THPT Lý Thường Kiệt, Long Biên, Hà Nội, năm 2012. Luận văn đã trình bày những nội dung cơ bản và chủ yếu của các khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường THPT, chức năng chỉ đạo trong nhà trường , nội dung hoạt động chuyên môn của nhà trường, nội dung chỉ đạo TTCM của HT trường THPT trong hoạt động TCM và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động TCM. Qua khảo sát nghiên cứu thực trạng, luâ ̣n văn đã nêu bật được thực trạng hoạt động của các TCM cũng như công tác chỉ đạo quản lý của HT. Đặc biệt luận văn đã cho thấy HT chỉ cần quản lý vĩ mô trên cơ sở chỉ đạo TTCM, tránh lấn sâu vào công tác chỉ đạo đến từng GV, ngoài ra luận văn cũng đề xuất 7 biện pháp chỉ đạo quản lý hoạt động TCM của HT xuất phát từ thực tiễn của trường THPT Lý Thường Kiệt.
Nhìn chung các đề tài trên đã nghiên cứu, phân tích những vấn đề giáo dục, dạy học của GV trong mối quan hệ với TCM, biện pháp quản lý của TTCM, công tác quản lý hoạt động TCM của HT ở các địa phương một cách cụ thể. Trên cơ sở khoa học và từ thực trạng hoạt động TCM ở các địa 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phương thì các công trình đó cũng đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TCM. Tuy nhiên ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM đến nay chưa vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm công tác quản lý hoạt động TCM. Công tác quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ chưa chuyên sâu, có nhiều vấn đề chưa được tốt.
Từ thực tế nêu trên, tác giả nhận thấy việc nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM” là hết sức cấp bách và cần thiết để giúp HT trường THPT Nguyễn Văn Cừ có được một số biện pháp quản lý hoạt động TCM thiết thực, khoa học, và làm cho hoạt động TCM trở nên tích cực và có hiệu quả cao nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục của trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý Ngày nay hoạt động quản lý đã được nhiều học giả nghiên cứu và vận dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau để mang lại hiệu quả trong đời sống, lao động, kinh tế, xã hội,. Có thể nói hoạt động quản lý tồn tại trong mọi lĩnh vực, trong mỗi lĩnh vực thì hoạt động quản lý có những đặc điểm cụ thể riêng biệt.
Các nhà khoa học đứng dưới những góc độ tiếp cận khác nhau nên khái niệm quản lý cũng phong phú và đa dạng, càng làm cho hoạt động quản lý phát triển và lôi cuốn các nhà khoa học nghiên cứu tìm hiểu và vận dụng ở các lĩnh vực khác nhau. Theo tác giả Vũ Lan Hương: “Quản lý là hoạt động tác động một cách có tổ chức và định hướng của chủ thể quản lý tới những đối tượng quản lý để điều chỉnh chúng vận động và phát triển theo những mục tiêu nhất định đã đề ra.1] Theo tài liệu về chương trình bồi dưỡng công tác quản lý cho TTCM 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trường trung học năm 2014 của trường cán bộ quản lý giáo dục TPHCM thì: “Quản lý là hoạt động, tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.2] Theo tác giả Bùi Hữu Đức “Quản lý là các hoạt động thể hiện quá trình tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý trong các tổ chức một cách linh hoạt nhằm đạt được mục tiêu chung trong điều kiện biến động của môi trường.12] Theo tác giả Bùi Minh Hiển: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.13] Theo hai tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì hiện nay hoạt động quản lý thường được định nghĩa rõ hơn: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra.9] Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là tác động có hướng đích của chủ thể quản lý, dựa trên nhận thức những quy luật khách quan của hệ quản lý đến các quá trình đang diễn ra nhằm đạt mục đích đặt ra một cách tối ưu.9] Theo tác giả Nguyễn Lộc: “Quản lý có thể được mô tả như là một chương trình của các hoạt động mà người quản lý thực hiện để đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra của tổ chức. Quá trình quản lý bao gồm sự phối hợp của: con người, thời gian, công việc, tiền tệ, địa điểm, máy móc (công nghệ), nguồn nguyên vật liệu.20] Tuy khái niệm quản lý có rất nhiều song các nhà khoa học đã có những nhận định chung về quản lý như chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, mục tiêu quản lý, phương pháp quản lý. Như vậy, hoạt động quản lý nhằm làm cho tổ chức, hệ thống vận hành nhịp nhàng để đạt được mục tiêu đã đề ra.
Đó là hoạt động đặc thù của con người gắ n với sự phân công cụ thể và hợp tác lao động nhằm đạt tới mục tiêu 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chung trong tương lai, nó diễn ra theo một quá trình hết sức biến động đòi hỏi phải có những phương pháp quản lý thật khéo léo, phù hợp để đạt được những mục tiêu của quản lý. Do đó nhiều nhà khoa học đã khẳng định quản lý là một nghệ thuật, mà Mary Parker Follet (Mĩ) đã khẳng định: “Quản lý là nghệ thuật khiến công việc được thực hiện thông qua người khác.46] Ngoài ra trong hoạt động quản lý, chủ thể quản lý phải vận dụng các tri thức, các quy luật, các nguyên tắc một cách sáng tạo để giải quyết các vấn đề đặt ra, vì thế quản lý đòi hỏi phải có khoa học. Không thể quản lý máy móc mà phải vận dụng các phương pháp quản lý phù hợp với sự thay đổi của thực tế diễn ra. Vì vậy quản lý cũng là khoa học.
Từ những nhận định trên chúng ta có thể khái quát “Quản lý là sự vận dụng các tri thức, các quy luật, các nguyên tắc nhằm vận hành tổ chức đạt được các mục tiêu đã đề ra".