Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường dân tộc nội trú. Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Hữu nghị T78. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Hữu nghị T78. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƢỜNG DÂN TỘC NỘI TRÚ 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Chất lượng GD là vấn đề vừa cấp bách vừa lâu dài của một nền GD, được xã hội rất quan tâm. Ở nước ta, ngay sau khi giành được độc lập, Bác Hồ đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề GD. Tư tưởng GD của Hồ Chí Minh được thể hiện qua câu nói bất hủ của Người: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” [24, tr. Trải qua 30 năm đất nước bị chia cắt làm hai miền, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách và biện pháp phát triển nền GD của dân, do dân và vì dân.
Đặc biệt, từ khi đất nước bước vào thời kì đổi mới, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến vấn đề GD và đào tạo. Từ các Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tư khóa VII, lần thứ hai khóa VIII, lần thứ sáu khóa IX đều đề ra nhiệm vụ: “tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện” đến Nghị quyết 40/2000/QH-10 của Quốc hội về đổi mới chương trình GD phổ thông, cũng khẳng định: “xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ” [39, tr. 1], tiếp tục chiến lược phát triển GD, Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng về Giáo dục và Đào tạo, chúng ta phấn đấu để lĩnh vực này cùng với khoa học và công nghệ thực sự là quốc sách hàng đầu thông qua việc đổi mới toàn diện Giáo dục và Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chấn hưng nền GD Việt Nam. Những biện pháp cụ thể là: đổi mới cơ cấu tổ chức, nội dung, phương pháp dạy và học theo hướng “chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá”.
Phát huy trí sáng tạo, khả năng vận dụng, thực hành của người học. Đề cao trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội. Chuyển dần mô hình GD hiện nay sang mô hình GD mở - mô hình xã hội học tập với hệ thống học tập suốt đời, đào tạo liên tục, liên thông giữa các bậc học, ngành học. Phát triển GD mầm non, GD phổ thông và hệ thống hướng nghiệp, dạy nghề.
Đổi mới hệ thống GD đại học và sau đại học; gắn đào tạo, nghiên cứu khoa học công nghệ với sử dụng, trực tiếp phục vụ 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chuyển đổi cơ cấu lao động. Đổi mới cơ chế QLGD; thực hiện phân cấp, tạo động lực và sự chủ động của các cơ sở, các chủ thể tiến hành GD. Nhà nước tăng đầu tư tập trung cho các mục tiêu ưu tiên, các chương trình quốc gia phát triển GD, hỗ trợ các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo; thực hiện miễn giảm việc đóng góp và cấp học bổng cho học sinh nghèo, các đối tượng chính sách, học sinh giỏi, ngày 28 tháng 12 năm 2001 Chính phủ ra Quyết định 201/2001/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt: “Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010” với hai giai đoạn: giai đoạn một (từ năm 2001 đến năm 2005) với trọng tâm: “tạo bước chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục” và giai đoạn hai (từ năm 2006 đến năm 2010) với trọng tâm: “Đẩy mạnh phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục để đạt được các mục tiêu chiến lược và các mục tiêu cụ thể”. Chiến lược phát triển GD 2011 - 2020, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã khẳng định: “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và Đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam” [48, tr.
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã định hướng: "Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược". Chiến lược phát triển GD 2011 - 2020 nhằm quán triệt và cụ thể hoá các chủ trương, định hướng đổi mới GD và đào tạo, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 của đất nước. Trong những năm gần đây, vấn đề chất lượng GD lại được đặt ra, tranh luận rất nhiều không những đối với những nhà QLGD, những nhà giáo trong các cuộc hội thảo mà còn là vấn đề được mọi người dân trong xã hội quan tâm. Các nhà QLGD, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu GD đã có những công trình nghiên cứu, những bài viết thể hiện quan điểm của mình như: Tầm 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhìn về chất lượng GD Việt Nam, chất lượng đích thực của GD phổ thông, chất lượng GD thuật ngữ và quan niệm, tìm hiểu vấn đề chất lượng GD, bàn về phạm trù chất lượng và hiệu quả, GD Việt Nam hướng tới tương lai, chất lượng và hiệu quả GD.
Ngoài ra, cũng có một số luận văn thạc sỹ của các tác giả trong nước bàn về các biện pháp QL bồi dưỡng công tác tổ trưởng chuyên môn, các biện pháp QL hoạt động chuyên môn, các biện pháp QL hoạt động dạy và học của Hiệu trưởng trường THPT, các biện pháp của Hiệu trưởng trường THPT nâng cao chất lượng dạy học… Sau một thời gian tìm tòi nghiên cứu, tác giả thấy rằng từ năm 1999 đến nay tại các trường Đại học đã có nhiều đề tài nghiên cứu vấn đề hoạt động tổ chuyên môn và QL hoạt động chuyên môn để nâng cao chất lượng GD trong các nhà trường đó là. Phạm Quỳnh Anh: Hoàn thiện một số biện pháp QL chuyên môn của hiệu trưởng nhằm góp phần nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh THPT dân lập Hà Nội, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2000. Nguyễn Khắc Tâm: Một số biện pháp QL chuyên môn của hiệu trưởng nhằm góp phần nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh THPT tỉnh Sơn La, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2000. Nguyễn Sỹ Khiêm: Các biện pháp QL hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng THPT thành phố Hà Đông - Hà Tây, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002.
Trần Thị Minh Nguyệt: Một số biện pháp QL chuyên môn của hiệu trưởng trường THPT thành phố Thái Nguyên, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002. Ma Trọng Hưng: Các biện pháp QL hoạt động giảng dạy của hiệu trưởng nhằm nâng cao kết quả học tập của học sinh THPT miền núi Chiêm Hoá Tuyên Quang, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002. Trần Thị Hoài: Những biện pháp tăng cường QL hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002. Phạm Khánh Trường: Các biện pháp QL chuyên môn của hiệu trưởng đối với GV mới vào nghề của một số trường THPT ở Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2002.
16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Doãn Văn Quân: Các biện pháp tăng cường QL hoạt động dạy của hiệu trưởng trường THPT thành phố Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2003. Phạm Văn Kính: Một số biện pháp qủan lý chuyên môn của hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT chuyên Hạ Long, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2004. Nguyễn Nho Hoài: Một số biện pháp QL hoạt động chuyên môn của Sở GD và đào tạo tỉnh Quảng Ninh đối với các trường ngoài công lập, Luận văn thạc sĩ QLGD - 2004. Nguyễn Mạnh Hà: Biện pháp QL bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Yên Bái, Luận văn Thạc sĩ QLGD - 2005.
Đỗ Văn Thông: Biện pháp QL hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường THPT huyện Yên Khánh - Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay, Luận văn Thạc sĩ QLGD - 2008. Nguyễn Thu Thúy: Biện pháp hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Thạch Thất Hà Nội, Luận văn Thạc sỹ QLGD - 2013 Như vậy, mục đích của dạy học ngày nay không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ cho học sinh những kỹ năng, kiến thức, những kinh nghiệm mà loài người đã tích luỹ được, mà còn phải bồi dưỡng cho họ năng lực sáng tạo ra những kiến thức mới, phương tiện mới, cách giải quyết mới chưa từng có như: năng lực giao tiếp, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực tự cập nhật kiến thức, khả năng thích ứng…Trang bị cho con người những năng lực nói trên là nhiệm vụ trọng tâm của tất cả các nhà trường nói chung, nhà trường THPT nói riêng. Để làm tốt được nhiệm vụ đó thì các nhà QL nhà trường phải đầu tư nghiên cứu để tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường. Vì vấn đề chất lượng đã trở thành vấn đề của thời đại, vấn đề sống còn của tất cả các nhà trường trong thời đại ngày nay.
Là người trực tiếp giảng dạy và QL ở trường THPT nhiều năm, tác giả thấy rõ vị trí, vai trò của hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường. Vì vậy, để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường THPT cần phải có những biện pháp QL hoạt động tổ chuyên môn sát thực và phù hợp với đơn vị của mình. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quản lý hoạt động tổ chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy học trong các nhà trường THPT là một vấn đề rất cần thiết và được nhiều người quan tâm đến. Thực vậy, giữa chất lượng hoạt động tổ chuyên môn với chất lượng GD của nhà trường có quan hệ nhân - quả.
Trong đó, hoạt động tổ chuyên môn là tác động có tính nguồn gốc tạo ra kết quả chất lượng GD. Điều này cần được khẳng định như là một tiếp cận chính để kiện toàn tổ chuyên môn về mặt lý luận và thực tiễn.