Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Trong Lĩnh Vực Đăng Ký Kinh Doanh Tại Thành Phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích cải cách thủ tục hành chính trong đăng ký kinh doanh tại Hà Nội, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Phạm Thị Thu Hường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Bình
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Trong Lĩnh Vực Đăng Ký Kinh Doanh Trên Địa Bàn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
• 1.1. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
• 1.1.1. Một số khái niệm chung
• 1.1.1.1. a. Thủ tục hành chính
• 2. CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải cách thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh tại Hà Nội

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh tại Hà Nội là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Thủ tục đăng ký kinh doanh không chỉ là bước đầu tiên trong việc thành lập doanh nghiệp mà còn là cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp. Việc cải cách này giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thủ tục hành chính trong đăng ký kinh doanh

Thủ tục hành chính trong đăng ký kinh doanh là quy trình mà doanh nghiệp phải thực hiện để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Quy trình này có vai trò quan trọng trong việc xác nhận sự tồn tại hợp pháp của doanh nghiệp và tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động trong khuôn khổ pháp luật.

1.2. Lịch sử và sự phát triển của thủ tục đăng ký kinh doanh tại Hà Nội

Thủ tục đăng ký kinh doanh tại Hà Nội đã trải qua nhiều giai đoạn cải cách. Từ những quy định phức tạp, hiện nay, thủ tục đã được đơn giản hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc thực hiện các nghĩa vụ pháp lý.

II. Những thách thức trong cải cách thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh tại Hà Nội

Mặc dù đã có nhiều cải cách, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh tại Hà Nội. Các vấn đề như quy trình phức tạp, thiếu minh bạch và sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước vẫn tồn tại, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

2.1. Quy trình phức tạp và thiếu minh bạch

Nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc hiểu rõ quy trình đăng ký kinh doanh do thiếu thông tin và hướng dẫn cụ thể. Điều này dẫn đến việc phải thực hiện nhiều lần và tốn thời gian.

2.2. Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước

Sự thiếu phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc xử lý hồ sơ đăng ký kinh doanh gây ra tình trạng chậm trễ và không đồng nhất trong việc áp dụng quy định.

III. Phương pháp cải cách thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh hiệu quả

Để cải cách thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh tại Hà Nội, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả như đơn giản hóa quy trình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực cho cán bộ công chức.

3.1. Đơn giản hóa quy trình đăng ký kinh doanh

Cần giảm bớt các bước không cần thiết trong quy trình đăng ký kinh doanh, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.2. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong thủ tục đăng ký kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc nộp hồ sơ và theo dõi tiến trình xử lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả cải cách thủ tục hành chính tại Hà Nội

Kết quả của việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh tại Hà Nội đã mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Thời gian xử lý hồ sơ đã được rút ngắn, và số lượng doanh nghiệp đăng ký mới tăng lên đáng kể.

4.1. Thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn

Thời gian cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đã giảm từ 15 ngày xuống còn 10 ngày, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

4.2. Tăng số lượng doanh nghiệp đăng ký mới

Sự cải cách đã giúp tăng số lượng doanh nghiệp đăng ký mới tại Hà Nội, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho cải cách thủ tục hành chính

Cải cách thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh tại Hà Nội cần tiếp tục được đẩy mạnh để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Cần có những chính sách cụ thể để khắc phục những tồn tại hiện tại và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

5.1. Đề xuất các chính sách cải cách

Cần xây dựng các chính sách cụ thể nhằm cải cách thủ tục hành chính, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý nhà nước.

5.2. Tương lai của thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh

Tương lai của thủ tục hành chính đăng ký kinh doanh tại Hà Nội sẽ phụ thuộc vào sự quyết tâm của các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện cải cách và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hơn 20 năm thực hiện công cuộc Đổi mới, cải cách thủ tục hành chính được xác định là một trong những khâu đột phá nhằm giải phóng sức sản xuất và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Đăng ký kinh doanh là thủ tục pháp lý đầu tiên ghi nhận sự gia nhập thị trường chính thức của doanh nghiệp, xác lập tư cách chủ thể và quyền tự do kinh doanh được Hiến pháp bảo hộ. Tuy nhiên, trong suốt một thời gian dài, quy trình này tồn tại nhiều tầng nấc trung gian, tình trạng lạm quyền và gánh nặng giấy phép con gây cản trở nghiêm trọng cho các nhà đầu tư.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm thế nào để chuyển đổi cơ chế quản lý hành chính trong lĩnh vực đăng ký kinh doanh từ phương thức tiền kiểm nặng tính xin - cho sang cơ chế hậu kiểm minh bạch, phục vụ và thông thoáng. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về thủ tục hành chính, đánh giá toàn diện thực trạng cải cách đăng ký kinh doanh trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 1991 - 2006, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ triển khai hiệu quả Luật Doanh nghiệp năm 2005.

Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian kinh tế - hành chính Thủ đô Hà Nội với việc khảo sát toàn bộ 42 cơ quan hành chính các cấp đã triển khai cơ chế một cửa. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được khẳng định qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh từ 30 đến 60 ngày xuống còn dưới 10 ngày làm việc, góp phần nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh và huy động hàng chục nghìn tỷ đồng vốn nhàn rỗi trong nhân dân vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống lý thuyết quản trị công hiện đại và học thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Trọng tâm lý thuyết là sự chuyển dịch mô hình từ nền hành chính cai quản mang tính mệnh lệnh đơn phương sang nền hành chính phục vụ công dân và kiến tạo phát triển. Khung phân tích vận dụng trực tiếp các nguyên tắc của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010 theo Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg và Quyết định số 94/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tập trung vào 4 cấu phần: cải cách thể chế, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức và cải cách tài chính công.

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm nền tảng:

• Thủ tục hành chính: Trình tự, cách thức và thẩm quyền thực hiện các hành vi hành chính nhà nước nhằm hiện thực hóa các quy phạm pháp luật nội dung vào đời sống xã hội.
• Cải cách thủ tục hành chính: Quá trình rà soát, loại bỏ các thủ tục rườm rà, bất hợp lý và xây dựng quy trình mới đơn giản, minh bạch, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho xã hội.
• Đăng ký kinh doanh: Hành vi pháp lý mang tính hành chính - tư pháp bắt buộc, ghi nhận sự ra đời hợp pháp của một chủ thể kinh doanh trên thị trường.
• Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh: Chứng thư pháp lý xác nhận tư cách chủ thể và phạm vi ngành nghề kinh doanh được Nhà nước bảo hộ.
• Cơ chế một cửa: Phương thức giải quyết công việc thông qua một đầu mối tiếp nhận hồ sơ, xử lý liên thông và trả kết quả cho tổ chức, công dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật xuyên suốt 3 giai đoạn phát triển lập pháp (1991 - 1999, 2000 - 6/2006, từ 1/7/2006 trở đi), kết hợp số liệu thống kê thực tế từ Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, Cục Thuế và các báo cáo tổng kết của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 42/42 cơ quan hành chính thành phố và quận, huyện (đạt tỷ lệ khảo sát 100%) cùng danh mục 334 thủ tục hành chính thực hiện theo cơ chế một cửa ban hành theo Quyết định số 6645/QĐ-UB. Mẫu dữ liệu doanh nghiệp được tổng hợp từ hơn 25.000 hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp thuộc các loại hình doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần và công ty hợp danh.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho không gian hành chính Thủ đô, tránh sai số do tính chất đặc thù giữa các đơn vị nội thành và ngoại thành. Các phương pháp phân tích cốt lõi bao gồm: phương pháp lịch sử - cụ thể để theo dõi tiến trình chuyển biến thể chế; phương pháp so sánh đối chiếu đa quốc gia (phân tích mô hình đăng ký kinh doanh của 4 nước Đông Nam Á gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Philippines và 3 quốc gia Tây Âu gồm CHLB Đức, Pháp, Thụy Điển); phương pháp thống kê mô tả và phân tích quy nạp pháp lý. Việc kết hợp các phương pháp này cho phép đánh giá khách quan mối quan hệ biện chứng giữa cải cách thủ tục và sự gia tăng nguồn lực đầu tư xã hội trong suốt timeline 15 năm từ 1991 đến 2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cải cách thủ tục hành chính tạo bước nhảy vọt về cắt giảm thời gian và hồ sơ gia nhập thị trường. Trong giai đoạn áp dụng Luật Doanh nghiệp tư nhân 1990 và Luật Công ty 1990, người thành lập doanh nghiệp phải nộp 3 bộ hồ sơ qua nhiều sở chuyên ngành, kèm theo các giấy tờ vô lý như giấy chứng nhận sức khỏe tâm thần, xác nhận nhân thân của công an xã, phường với thời gian thẩm định kéo dài từ 30 đến 60 ngày. Từ khi thực hiện Luật Doanh nghiệp 1999 và tiến tới Luật Doanh nghiệp 2005, quy trình được tinh gọn chỉ còn 1 bộ hồ sơ duy nhất nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh, thời hạn cấp phép giảm mạnh xuống mức tối đa 10 ngày làm việc, tiết kiệm khoảng 70% đến 80% thời gian chờ đợi của nhà đầu tư.

Thứ hai, số lượng doanh nghiệp và quy mô vốn đăng ký trên địa bàn Hà Nội tăng trưởng đột biến. Số liệu thống kê giai đoạn 2000 - 2005 cho thấy số lượng doanh nghiệp dân doanh đăng ký mới tăng gấp hơn 3,5 lần (tăng trên 350%) so với toàn bộ giai đoạn 9 năm từ 1991 đến 1999. Tổng số vốn đăng ký trong thời kỳ 2000 - 2005 tăng hơn 400%, đóng góp tỷ trọng lớn vào tổng vốn đầu tư xã hội và thúc đẩy tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GDP) của Thủ đô duy trì ở mức cao từ 10% đến 11% mỗi năm.

Thứ ba, mô hình một cửa được phủ kín 100% tại 42 cơ quan hành chính thành phố và quận, huyện, chuẩn hóa việc tiếp nhận 334 thủ tục hành chính công khai. Tỷ lệ hồ sơ đăng ký kinh doanh được trả đúng hẹn đạt trên 90%, giảm thiểu đáng kể chi phí không chính thức cho người dân.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện các điểm nghẽn nghiêm trọng còn tồn đọng: tỷ lệ ứng dụng đăng ký kinh doanh trực tuyến qua mạng internet vẫn ở mức 0% trong giai đoạn nghiên cứu; sự phối hợp liên ngành giữa cơ quan Đăng ký kinh doanh, cơ quan Thuế và Công an Thành phố chưa có mạng thông tin tích hợp chung, dẫn tới tình trạng trên 15% doanh nghiệp sau khi thành lập không hoạt động tại trụ sở đăng ký hoặc phát sinh vi phạm về hóa đơn thuế mà cơ quan quản lý không kịp thời phát hiện.

Thảo luận kết quả

Sự bùng nổ về số lượng doanh nghiệp minh chứng cho nhận định: khi quyền tự do kinh doanh theo Điều 57 Hiến pháp năm 1992 được thể chế hóa bằng thủ tục hành chính minh bạch, mọi nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông mạnh mẽ. Các phát hiện thực nghiệm có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh số lượng doanh nghiệp và quy mô vốn đăng ký giữa hai thời kỳ 1991 - 1999 và 2000 - 2005, cùng bảng quy trình đối chiếu dòng chảy thủ tục trước và sau khi bãi bỏ các loại giấy phép con.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, mô hình của Hà Nội đã tiếp cận được nguyên tắc thẩm định hình thức hồ sơ của Singapore và Malaysia (nơi thời gian xử lý chỉ từ 1 đến 3 tuần thông qua cơ quan đăng ký chuyên trách duy nhất). Tuy nhiên, so với Trung tâm thủ tục xí nghiệp (CFE) của Cộng hòa Pháp với thời gian xử lý tích hợp chỉ trong 5 ngày làm việc và Cục Đăng ký toàn quốc của Thụy Điển, cơ chế của Hà Nội vẫn thiếu sự kết nối dữ liệu tự động giữa cơ quan cấp đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ tư duy quản lý khép kín của các ngành, trang thiết bị công nghệ thông tin chưa đồng bộ và năng lực nghiệp vụ của một bộ phận cán bộ cấp quận, huyện chưa theo kịp tốc độ phát triển của nền kinh tế thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, rà soát và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo Luật Doanh nghiệp năm 2005 và Nghị định số 88/2006/NĐ-CP. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội cần kiên quyết bãi bỏ 100% các loại giấy phép con, điều kiện kinh doanh trái thẩm quyền do các bộ, ngành hoặc địa phương tự đặt ra; phấn đấu hoàn thành việc ban hành quy chế phối hợp quản lý chuyên ngành trước quý 4 năm 2007.

Thứ hai, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và xây dựng hệ thống đăng ký kinh doanh qua mạng internet. Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội chủ trì đầu tư cổng thông tin điện tử tích hợp cơ sở dữ liệu doanh nghiệp dùng chung, đặt mục tiêu tiếp nhận và xử lý ít nhất 20% đến 25% lượng hồ sơ trực tuyến trong giai đoạn 2007 - 2008, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hợp lệ xuống còn 5 đến 7 ngày làm việc.

Thứ ba, thiết lập cơ chế liên thông 3 bên và phân cấp quản lý hậu kiểm cho chính quyền cơ sở. Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội cần ban hành quy chế chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thuế Hà Nội và Công an Thành phố theo thời gian thực; đẩy mạnh phân cấp quản lý hoạt động doanh nghiệp cho 100% Ủy ban nhân dân các quận, huyện, xã, phường nhằm giám sát trên 95% tình trạng hoạt động thực tế của doanh nghiệp sau khi được cấp giấy phép.

Thứ tư, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ công chức và đổi mới văn hóa công vụ. Sở Nội vụ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức đào tạo, bồi dưỡng định kỳ 100% cán bộ, chuyên viên làm việc tại bộ phận một cửa về kỹ năng hành chính, đạo đức công vụ và pháp luật doanh nghiệp mới; thiết lập cơ chế đánh giá mức độ hài lòng của công dân với mục tiêu giảm tỷ lệ khiếu nại, phản ánh tiêu cực xuống dưới 1% mỗi năm trong giai đoạn 2006 - 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Chỉ đạo Cải cách hành chính, Ủy ban nhân dân các cấp tại Hà Nội và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Cung cấp khung giải pháp thực tiễn để chuẩn hóa quy trình tiếp nhận hồ sơ, tối ưu hóa bộ phận một cửa và xây dựng quy chế liên thông đa ngành.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật học (Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật, Luật Hành chính, Luật Kinh tế) và Quản lý công: Đóng vai trò là nguồn tài liệu tham khảo giá trị với hệ thống dữ liệu so sánh lập pháp giai đoạn 1991 - 2006 và mô hình quản trị công của các nước Đông Nam Á và Tây Âu.

Thứ ba, đội ngũ luật sư, chuyên viên tư vấn pháp lý doanh nghiệp và các tổ chức hiệp hội doanh nghiệp: Hỗ trợ nắm bắt căn bản các bước chuyển dịch pháp lý từ Luật Doanh nghiệp 1999 sang Luật Doanh nghiệp 2005, giúp tư vấn tái cấu trúc hồ sơ và bảo vệ quyền tự do kinh doanh cho khách hàng.

Thứ tư, các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách thể chế tại các cơ quan Trung ương: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động kinh tế - xã hội của chính sách cải cách thủ tục hành chính, làm căn cứ sửa đổi các văn bản luật chuyên ngành trong thời kỳ hội nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Câu hỏi thường gặp

Điểm đột phá lớn nhất của Luật Doanh nghiệp 1999 và 2005 so với Luật Công ty 1990 trong thủ tục đăng ký kinh doanh là gì? Đột phá lớn nhất là việc bãi bỏ cơ chế xin phép thành lập mang tính tiền kiểm nặng nề và chuyển sang cơ chế đăng ký kinh doanh theo luật định. Doanh nghiệp chỉ cần nộp một bộ hồ sơ chuẩn hóa tại cơ quan đăng ký kinh doanh thay vì 3 bộ hồ sơ qua nhiều sở quản lý ngành, giảm thời gian cấp phép từ 60 ngày xuống 10 ngày làm việc.

Mô hình một cửa tại Thành phố Hà Nội giai đoạn 2001 - 2006 mang lại kết quả thực tế nào? Thành phố Hà Nội đã triển khai thành công cơ chế một cửa tại 100% (42/42) cơ quan hành chính cấp thành phố và quận, huyện, công khai hóa 334 thủ tục hành chính theo Quyết định số 6645/QĐ-UB. Điều này giúp tập trung đầu mối giao dịch, loại bỏ trung gian và nâng tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn lên trên 90%.

Tại sao công tác quản lý doanh nghiệp sau đăng ký (hậu kiểm) tại Hà Nội vẫn gặp nhiều trở ngại? Trở ngại chủ yếu do thiếu cơ chế kết nối thông tin điện tử liên thông giữa cơ quan Đăng ký kinh doanh, cơ quan Thuế và Công an. Bên cạnh đó, việc phân cấp quản lý cho cấp chính quyền quận, huyện, xã, phường chưa rõ ràng về thẩm quyền kiểm tra, dẫn tới tình trạng nhiều doanh nghiệp không hoạt động tại trụ sở đã đăng ký.

Kinh nghiệm quản lý đăng ký kinh doanh của các nước Đông Nam Á có thể áp dụng cho Việt Nam như thế nào? Các nước như Singapore, Malaysia và Thái Lan áp dụng mô hình một cơ quan đăng ký duy nhất chịu trách nhiệm kiểm tra tính hợp lệ về mặt hình thức của hồ sơ mà không can thiệp vào phương án kinh doanh. Việc chuyển đổi sang hệ thống đăng ký và công khai thông tin trực tuyến giúp rút ngắn thời gian xử lý xuống còn từ 1 đến 3 tuần.

Việc cải cách thủ tục đăng ký kinh doanh có tác động như thế nào đến môi trường đầu tư của Hà Nội? Cải cách thủ tục đã trực tiếp khơi thông dòng vốn nhàn rỗi trong xã hội. Trong giai đoạn 2000 - 2005, số lượng doanh nghiệp đăng ký mới tại Hà Nội tăng hơn 350% và số vốn đăng ký tăng trên 400% so với thời kỳ 1991 - 1999, đóng góp vào tăng trưởng GDP Thủ đô đạt mức trên 10% mỗi năm.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.
• Đánh giá khách quan bức tranh thực trạng 15 năm (1991 - 2006), làm rõ bước chuyển mình lịch sử từ cơ chế xin phép sang cơ chế đăng ký và sự vận hành của mô hình một cửa tại 42 cơ quan hành chính Hà Nội.
• Phân tích sâu sắc kinh nghiệm lập pháp và quản trị đăng ký doanh nghiệp của 7 quốc gia tiêu biểu tại Đông Nam Á và Tây Âu, đúc kết bài học thực tiễn cho công cuộc hội nhập quốc tế.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược và khả thi nhằm triển khai Luật Doanh nghiệp 2005, trọng tâm là xây dựng chính quyền điện tử, đăng ký kinh doanh qua mạng và hoàn thiện cơ chế hậu kiểm liên ngành giai đoạn 2006 - 2010.
• Khẳng định cải cách thủ tục đăng ký kinh doanh là đòn bẩy kinh tế then chốt, tạo lập môi trường đầu tư bình đẳng, minh bạch và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Để tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý và giải quyết triệt để các rào cản hành chính cho doanh nghiệp, các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu cần đẩy nhanh tiến trình ứng dụng công nghệ thông tin và luật hóa toàn diện các quy phạm thủ tục hành chính trong giai đoạn phát triển mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chƣơng 8 tiết. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 1. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 1. Một số khái niệm chung a.

Thủ tục hành chính Trong quá trình quản lý nói chung, để giải quyết bất cứ công việc nào đều cần có những thủ tục phù hợp. Xét trên những ý nghĩa chung nhất, thủ tục đƣợc hiểu là phƣơng thức hay cách thức giải quyết công việc theo một trình tự nhất định, một thể lệ thống nhất. Ví dụ nhƣ: thủ tục bàn giao công việc, thủ tục thanh toán nợ, thủ tục xuất nhập khẩu…. Ngƣời ta cũng quan niệm rằng thủ tục là một loại hoạt động có tính riêng rẽ, thƣờng gồm một loạt nhiệm vụ liên quan chặt chẽ với nhau và nhằm đạt đƣợc một kết quả duy nhất mong muốn hay một dịch vụ nào đó có thể xác định đƣợc kết quả cụ thể.

Trong hoạt động của các cơ quan Nhà nƣớc, thủ tục trƣớc hết đƣợc hiểu là những quy tắc, chế độ, phép tắc hay quy định chung phải tuân theo khi làm việc công. Theo quan niệm này ở nhiều nƣớc đã đề ra luật thủ tục cho hoạt động của các cơ quan nhà nƣớc tƣơng đối cụ thể nhƣ một số nƣớc Đông Âu (Ba Lan….) Những thủ tục nhƣ vậy không đơn thuần chỉ là giấy tờ hành chính mà đó là những quy tắc hoạt động của cơ quan nhà nƣớc đƣợc quy định một cách chặt chẽ. Thực tế khi giải quyết một công việc nhất định, các cơ quan nhà nƣớc cần phải thực hiện theo những nguyên tắc pháp lý đƣợc pháp luật quy định một cách cụ thể. Đó là những quy định về trình tự, cách thức sử dụng thẩm quyền đối với từng cơ quan khi giải quyết công việc mà luật pháp cho phép.

11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khoa học pháp lý gọi đó là những quy phạm thủ tục. Những quy phạm về thủ tục luôn luôn gắn liền với về nội dung của Luật hành chính và đƣợc xây dựng phù hợp với đối tƣợng điều chỉnh của các quy định của pháp luật. Trong lĩnh vực quản lý hành chính, các quy định về cách thức giải quyết các công việc hành chính theo luật định chính là quy phạm về thủ tục hành chính, khi áp dụng vào đời sống để giải quyết các công việc của công dân và các tổ chức đó là các thủ tục hành chính. Nhƣ vậy, thủ tục hành chính là trình tự thực hiện thẩm quyền trong hoạt động hành chính nhà nƣớc, là cách thức mà nhà nƣớc áp dụng để làm cho các quy định của luật pháp có đƣợc sự bảo đảm thống nhất trong quá trình thực thi và áp dụng vào đời sống [40].

Đây là một bộ phận cấu thành thể chế của nền hành chính. Nó cho biết các quy phạm nội dung của luật pháp đƣợc thực hiện bằng cách nào, ví dụ nhƣ bằng cách nào để có thể đăng ký đƣợc hộ khẩu, để quản lý hộ tịch? Cần những giấy tờ gì để có giấy phép hành nghề hợp pháp? Bộ phận này của luật pháp hành chính còn có tên gọi là quy phạm hình thức. Thiếu bộ phận này, luật pháp sẽ không có đủ điều kiện để đi vào đời sống. Vì vậy, trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật, sau các quy định về nội dung là những quy định có tính thủ tục để thực hiện nội dung đó.

Toàn bộ các quy tắc pháp lý quy định về trình tự, trật tự thực hiện thẩm quyền của cơ quan nhà nƣớc trong việc giải quyết nhiệm vụ của nhà nƣớc và công việc liên quan đến công dân tạo thành một hệ thống quy phạm về thủ tục. Chúng là những nguyên tắc bắt buộc các cơ quan nhà nƣớc cũng nhƣ các công chức nhà nƣớc phải tuân theo. Những nguyên tắc này thể hiện trên thực tế mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nƣớc trong quá trình giải quyết công việc cũng nhƣ quan hệ giữa nhà nƣớc với cộng đồng xã hội trong quá trình quản lý nhà nƣớc. Nhƣ vậy, trong nội bộ của bộ máy nhà nƣớc, thủ tục hành 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chính là cách thức để các cơ quan nhà nƣớc tổ chức công việc của mình theo chức năng, nhiệm vụ đƣợc giao, là thủ tục để vận hành bộ máy nhà nƣớc.

Mặt khác, thông qua các nguyên tắc pháp lý và các thủ tục điều hành, ngƣời ta có thể thấy đƣợc nghĩa vụ của các cơ quan nhà nƣớc trong quá trình giải quyết công việc thuộc chức năng và thẩm quyền của mình. Nó nhằm đảm bảo cho công việc đạt đƣợc mục đích đã định, phù hợp với thẩm quyền chức năng do luật quy định cho các cơ quan trong hoạt động quản lý nhà nƣớc. Bởi vậy khi nói về thủ tục hành chính, ngƣời ta cũng nhấn mạnh rằng đó chính là các quan hệ hành chính trong việc thực hiện thẩm quyền của các cơ quan nhà nƣớc (hoặc của các tổ chức, cá nhân đƣợc uỷ quyền) để thực thi công vụ, trong việc giải quyết các kiến nghị, các yêu cầu của công dân theo luật định. Theo quan niệm này, thủ tục hành chính phản ánh mối quan hệ trong quá trình làm việc giữa các cơ quan nhà nƣớc với nhau, và với các tổ chức khác trong hệ thống chính trị, giữa nhà nƣớc và cộng đồng khi nhà nƣớc giải quyết một công việc nào đó liên quan đến lợi ích của công dân và của chính nhà nƣớc, đến nghĩa vụ của 2 bên.

Nó vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ của 2 bên và đòi hỏi có sự tuân thủ nghiêm túc khi giải quyết công việc của công dân cũng nhƣ của tổ chức. Từ những điều đã trình bày ở trên, có thể đƣa ra một định nghĩa tổng quan về thủ tục hành chính nhƣ sau: Thủ tục hành chính là tổng thể các quy phạm bắt buộc phải tuân theo khi tiến hành thành lập, thay đổi, giải thể, xác định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn phạm vi hoạt động của các tổ chức khi ban hành các văn bản hành chính, khi thực hiện các hành vi hành chính; khi các công dân các tổ chức quần chúng xã hội tiến hành những công việc đòi hỏi có sự chứng kiến, chứng nhận, giúp đỡ, can thiệp của các cơ quan và cán bộ, nhân viên nhà nước [41]. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hoặc có quan niệm khác cho rằng: Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân [40]. Thủ tục hành chính thuận tiện, đơn giản là một trong những điều kiện giúp nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nƣớc.

Ngƣợc lại thủ tục hành chính rƣờm rà, nặng nề không những gây ra tổn phí về sức ngƣời, sức của, ngân sách nhà nƣớc, tài sản xã hội, kìm hãm sự năng động trong hoạt động của mọi mặt đời sống mà còn là điều kiện thuận lợi cho nạn tham ô, tham nhũng phát sinh, phát triển. Hoàn thiện, cải tiến thủ tục hành chính nhằm làm cho các thủ tục hành chính trở nên đơn giản, dễ làm, thuận tiện cho dân là một trong những phƣơng hƣớng cải cách nền hành chính quốc gia. Những thủ tục hành chính hữu hiệu là rất cần thiết vì đó đảm bảo cho tiến trình điều hành và giải quyết các công việc không bị phá rối hoặc cản trở. Chúng có ý nghĩa to lớn trong việc thực hiện các lợi ích xã hội khác nhau, bảo đảm sự kết hợp hài hoà và quyền ƣu tiên của các lợi ích của Nhà nƣớc và công dân trong khuôn khổ pháp luật quy định.

Cần nhấn mạnh rằng, thủ tục hành chính trƣớc hết là do các cơ quan nhà nƣớc đề ra công bố để thực thi Hiến pháp và pháp luật nhằm thực hiện chức năng quản lý của nền hành chính nhà nƣớc và hoàn thành nhiệm vụ của mình. Đồng thời các cơ quan hành chính nhà nƣớc phải có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó. Đó là phƣơng tiện đƣợc sử dụng để đƣa Luật vật chất vào đời sống xã hội. Theo cách nói của Các Mác, thủ tục là hình thức sống của đạo luật, và nhƣ vậy, cần phải có pháp luật thủ tục để thực hiện pháp luật vật chất.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thủ tục hành chính do đó là công cụ để điều hành và nó cần có tính pháp lý cao thể hiện trách nhiệm của chủ thể quản lý nhà nƣớc. Đặc điểm chung của thủ tục hành chính Từ thực tế việc xây dựng và thực hiện các thủ tục hành chính có thể nêu lên một số đặc điểm chung của chúng nhằm phân biệt với các quy phạm thủ tục trong hoạt động của bộ máy nhà nƣớc nhƣ sau: Thứ nhất, đây là tổng thể các hành động diễn ra theo trình tự thời gian, thủ tục hành chính đƣợc thực hiện bởi nhiều cơ quan và công chức nhà nƣớc. Ngoài cơ quan hành chính và công chức hành chính nhà nƣớc là những chủ thể chủ yếu tiến hành thủ tục hành chính, theo quy định của pháp luật hiện hành, các cơ quan lập pháp, tƣ pháp cũng có loại hoạt động thuộc hệ thống nền hành chính nhà nƣớc cho nên các cơ quan đó cũng thực hiện một số thủ tục hành chính nhất định. Tuy nhiên mỗi loại thủ tục đều có tính đặc thù riêng mà việc xây dựng và thực hiện chúng lệ thuộc một phần khá lớn vào nhận thức của các đối tƣợng có liên quan.

Thứ hai, thủ tục hành chính là thủ tục giải quyết công việc của nhà nƣớc và công việc liên quan đến quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý của công dân. Do vậy, đối tƣợng công việc cần thực hiện các thủ tục hành chính để giải quyết thƣờng không giống nhau mà rất phức tạp. Có những thủ tục yêu cầu phải đơn giản, nhƣng cũng có những thủ tục cần tỉ mỉ. Việc xác định tính chất của một loại thủ tục để thực hiện một công việc nào đó phải dựa vào chính thực tế yêu cầu của công việc đặt ra.