Luận văn: Xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong các trường đại học nghiên cứu trường, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Huyền
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đào Thanh Trường
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Quỹ Hỗ Trợ Khởi Nghiệp Sáng Tạo Trong Các Trường Đại Học (Nghiên Cứu Trường Hợp Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên, ĐHQGHN)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do nghiên cứu
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp chứng minh giả thuyết
• 0.8. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUỸ HỖ TRỢ KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 1.1. Khái niệm về khởi nghiệp sáng tạo, môi trường khởi nghiệp, hệ sinh thái khởi nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm khởi nghiệp
• 1.1.2. Khái niệm khởi nghiệp sáng tạo
• 1.1.3. Khái niệm hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo
• 1.1.4. Vai trò của khởi nghiệp sáng tạo
• 1.2. Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong Trường Đại học
• 1.2.1. Khái niệm quỹ
• 1.2.2. Khái niệm quỹ hỗ trợ
• 1.2.3. Các loại hình quỹ hỗ trợ trong Trường Đại học
• 1.2.4. Điều kiện hình thành các loại Quỹ
• 1.2.5. Khái niệm và tính pháp lý của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong Trường Đại học
• 1.2.6. Vai trò của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong Trường Đại học
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGUỒN TÀI CHÍNH HỖ TRỢ CÁC DỰ ÁN KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
• 2.1. Thực trạng tình hình khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• 2.2. Các nguồn kinh phí cho việc hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo
• 2.3. Đánh giá chung về thực trạng nguồn tài chính hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH QUỸ HỖ TRỢ KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 3.1. Cơ sở của việc xây dựng Quỹ
• 3.2. Cơ chế hoạt động của Quỹ
• 3.3. Tính khả thi của mô hình Quỹ
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại ĐHKHTN

Mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHKHTN) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên. Quỹ này không chỉ cung cấp nguồn tài chính mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho các ý tưởng khởi nghiệp. Việc xây dựng mô hình quỹ này cần được thực hiện một cách bài bản và có chiến lược rõ ràng.

1.1. Khái niệm quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo là một tổ chức tài chính phi lợi nhuận, nhằm cung cấp nguồn lực cho các dự án khởi nghiệp của sinh viên. Quỹ này có thể huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau như doanh nghiệp, ngân hàng và các tổ chức phi chính phủ.

1.2. Vai trò của quỹ trong hệ sinh thái khởi nghiệp

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo không chỉ cung cấp tài chính mà còn đóng vai trò kết nối giữa sinh viên và các nhà đầu tư, doanh nghiệp. Điều này giúp sinh viên có cơ hội hiện thực hóa ý tưởng khởi nghiệp của mình.

II. Thách thức trong việc xây dựng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp tại ĐHKHTN

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc xây dựng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp tại ĐHKHTN vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn tài chính, sự thiếu hụt kiến thức về khởi nghiệp và sự không đồng bộ trong các chính sách hỗ trợ là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu nguồn tài chính cho quỹ

Một trong những thách thức lớn nhất là việc huy động nguồn tài chính cho quỹ. Nhiều sinh viên không biết cách tiếp cận các nguồn vốn này, dẫn đến việc thiếu hụt tài chính cho các dự án khởi nghiệp.

2.2. Thiếu kiến thức về khởi nghiệp

Nhiều sinh viên chưa có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để phát triển ý tưởng khởi nghiệp. Điều này làm giảm khả năng thành công của các dự án khởi nghiệp.

III. Phương pháp xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo

Để xây dựng mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu và thực tiễn. Việc tham khảo các mô hình quỹ thành công trong và ngoài nước sẽ giúp định hình chiến lược cho quỹ tại ĐHKHTN.

3.1. Nghiên cứu các mô hình quỹ thành công

Việc nghiên cứu các mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp thành công ở Việt Nam và quốc tế sẽ cung cấp những bài học quý giá cho việc xây dựng quỹ tại ĐHKHTN.

3.2. Định hướng phát triển quỹ

Quỹ cần có định hướng rõ ràng về mục tiêu, đối tượng hỗ trợ và cơ chế hoạt động. Điều này sẽ giúp quỹ hoạt động hiệu quả và bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp tại ĐHKHTN

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại ĐHKHTN đã có những ứng dụng thực tiễn đáng kể. Nhiều dự án khởi nghiệp của sinh viên đã được quỹ hỗ trợ và thành công, góp phần tạo ra giá trị cho xã hội.

4.1. Các dự án khởi nghiệp thành công

Nhiều dự án khởi nghiệp của sinh viên đã nhận được sự hỗ trợ từ quỹ và đã thành công trong việc thương mại hóa sản phẩm, tạo ra việc làm cho nhiều người.

4.2. Tác động của quỹ đến sinh viên

Quỹ không chỉ giúp sinh viên có nguồn tài chính mà còn tạo ra môi trường khuyến khích sáng tạo, giúp sinh viên phát triển kỹ năng khởi nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp

Mô hình quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại ĐHKHTN có tiềm năng lớn trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên. Tuy nhiên, để quỹ hoạt động hiệu quả, cần có sự hỗ trợ từ các bên liên quan và sự tham gia tích cực của sinh viên.

5.1. Tương lai của quỹ hỗ trợ khởi nghiệp

Quỹ cần được mở rộng và phát triển hơn nữa để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sinh viên trong việc khởi nghiệp.

5.2. Khuyến nghị cho việc phát triển quỹ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức để quỹ có thể hoạt động hiệu quả và bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê từ các cơ sở giáo dục đại học, tỷ lệ thương mại hóa thành công của các dự án khởi nghiệp sáng tạo hiện nay chỉ đạt dưới mức 10%, trong khi có tới 88% sinh viên và học viên được khảo sát thừa nhận thiếu hụt tài chính là rào cản lớn nhất để chuyển hóa ý tưởng thành hiện thực. Tại Việt Nam, nhiều công trình nghiên cứu khoa học xuất sắc của sinh viên chỉ dừng lại ở các báo cáo hội nghị thường niên hoặc cất trong ngăn kéo do thiếu cơ chế tài chính nâng đỡ, dẫn đến lãng phí nguồn lực tri thức và làm gia tăng nguy cơ thất nghiệp của cử nhân sau khi tốt nghiệp.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để giải quyết điểm nghẽn về vốn mồi, giúp người học chuyển hóa các giải pháp kỹ thuật và kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thực tế có giá trị thương mại. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là xây dựng mô hình Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tại các trường đại học, lấy trường hợp điển hình là Trường Đại học Khoa học Tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Nghiên cứu tập trung thiết lập một định chế tài chính phi lợi nhuận nội bộ nhằm cung cấp vốn, kết nối mạng lưới cố vấn và tạo bệ phóng cho các dự án khởi nghiệp tiềm năng.

Phạm vi không gian nghiên cứu được thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên với dữ liệu khảo sát và phân tích hoạt động khoa học công nghệ trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2017. Về mặt ý nghĩa, công trình mang lại giải pháp căn cơ nhằm tối ưu hóa nguồn lực tài chính, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ sinh viên tham gia khởi nghiệp từ mức 20% hiện tại lên trên 35%, đồng thời hỗ trợ ươm tạo ít nhất 15% đến 20% đề tài nghiên cứu khoa học tiềm năng mỗi năm thành các doanh nghiệp khởi nguồn tri thức.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng mô hình Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo chuẩn mực của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế kết hợp với mô hình Ba bên gồm Nhà trường, Nhà nước và Doanh nghiệp. Trong cấu trúc này, trường đại học đóng vai trò trung tâm cung cấp tri thức, ươm tạo công nghệ và hoàn thiện sứ mạng thứ ba là chuyển giao tri thức phục vụ cộng đồng.

Nghiên cứu tích hợp các lý thuyết giáo dục khởi nghiệp hiện đại của các học giả quốc tế, khẳng định mối tương quan thuận chiều giữa chương trình đào tạo thực tiễn và năng lực khởi nghiệp của người học. Luận văn chuẩn hóa 4 khái niệm nền tảng:

1. Khởi nghiệp sáng tạo: Quá trình khởi sự kinh doanh dựa trên giải pháp kỹ thuật, công nghệ hoặc mô hình quản trị mới để tạo ra tăng trưởng nhanh theo quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.
2. Hệ sinh thái khởi nghiệp: Mạng lưới tương hỗ giữa cơ sở đào tạo, quỹ đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
3. Quỹ xã hội và quỹ hỗ trợ: Định chế tài chính hoạt động phi lợi nhuận theo Nghị định số 30/2012/NĐ-CP của Chính phủ.
4. Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trường đại học: Mô hình quỹ chuyên biệt nằm trong đơn vị đào tạo, đóng vai trò cung cấp vốn hạt giống và bảo trợ rủi ro ban đầu cho sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2012-2017 của Phòng Khoa học và Công nghệ cùng Phòng Kế hoạch - Tài chính, kết hợp với dữ liệu sơ cấp điều tra thực tế. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 100 sinh viên tham gia trả lời bảng hỏi khảo sát, cùng 25 đối tượng phỏng vấn sâu gồm 8-10 giảng viên, 3-5 cựu sinh viên doanh nhân, 5-7 học viên cao học và 4 chuyên viên quản lý các phòng ban chức năng.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với khối sinh viên đại học nhằm phản ánh đa dạng các ngành khoa học cơ bản, kết hợp phương pháp chọn mẫu có chủ đích đối với đội ngũ giảng viên, nhà quản lý và cựu sinh viên có năng lực tài chính. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phân tích định tính nội dung phỏng vấn là nhằm lượng hóa chính xác nhu cầu vốn của người học, đồng thời làm rõ các rào cản thể chế nội bộ. Quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai đồng bộ từ năm 2016 đến giữa năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra thực tế tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên duy trì đều đặn với khoảng 337 đến 356 công trình mỗi năm, nhưng tỷ lệ sinh viên tham gia chỉ dao động từ 9,73% đến 12,30% tổng số người học toàn trường (bình quân khoảng 500 đến 642 sinh viên trên tổng quy mô 4.064 đến 5.923 sinh viên mỗi năm học).
• Thứ hai, mức độ tham gia khởi nghiệp sáng tạo còn rất thấp khi có tới 70% sinh viên được hỏi cho biết chưa từng có ý tưởng khởi nghiệp, chỉ có 20% từng tham gia ở các vai trò hỗ trợ hoặc góp vốn, và chỉ vỏn vẹn 1% từng giữ vai trò chủ trì dự án.
• Thứ ba, nhận thức về hoạt động khởi nghiệp trong nhà trường còn phân tán khi 39% sinh viên đánh giá các chương trình hỗ trợ chưa thực sự lan tỏa, 26% cho rằng còn nặng tính hình thức phong trào, 21% hoàn toàn không biết đến sự hiện diện của hoạt động này và chỉ 10% đánh giá là rất hiệu quả.
• Thứ tư, tài chính là rào cản lớn nhất khi có tới 63% sinh viên xác định kinh phí là yếu tố quyết định hàng đầu để bắt đầu khởi sự, vượt xa yếu tố ý tưởng (20%) và cố vấn kinh nghiệm (9%). Đặc biệt, 88% sinh viên đồng ý rằng thiếu vốn là khó khăn lớn nhất và 88% kiến nghị nhà trường cần thiết lập một quỹ hỗ trợ khởi nghiệp chuyên biệt.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nghẽn vốn bắt nguồn từ việc nhà trường chưa có danh mục ngân sách riêng cho khởi nghiệp sáng tạo. Nguồn kinh phí hàng năm chỉ dừng lại ở ngân sách nghiên cứu khoa học sinh viên với quy mô từ 219,75 triệu đồng năm 2012 lên 322,65 triệu đồng năm 2016. Mức khen thưởng giải Nhất cấp trường chỉ đạt 500.000 đồng, cấp Đại học Quốc gia đạt 2.000.000 đồng và cấp Bộ đạt 5.000.000 đồng. Các mức chi này chỉ mang tính động viên tinh thần, hoàn toàn không đủ để phát triển mẫu thử nghiệm hay đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Nguồn tài trợ học bổng từ các quỹ bên ngoài như Kova (10 triệu đồng), Posco (500 USD), Sasakawa (1.000 USD) hay Honda Y-E-S (3.000 USD) chỉ đáp ứng được khoảng 1% đến 5% nhu cầu thực tế của người học. Bên cạnh đó, 7% sinh viên từng nhận kinh phí phản ánh thủ tục thanh quyết toán quá rườm rà, khiến chi phí thời gian và đi lại vượt quá giá trị khoản hỗ trợ nhận được.

Dữ liệu khảo sát có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa tổng số sinh viên và số lượng tham gia nghiên cứu khoa học từ năm 2012 đến 2017, kết hợp bảng cơ cấu đánh giá rào cản tài chính để minh chứng sự cần thiết của nguồn vốn mồi. So sánh với các mô hình quỹ thành công như Quỹ Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp với số vốn ủy thác 30 tỷ đồng và giải ngân bình quân 20 tỷ đồng mỗi năm, sự thiếu vắng một định chế tài chính chuyên trách tại trường đại học đã làm đứt gãy quá trình thương mại hóa các sáng chế tự nhiên.

Đề xuất và khuyến nghị

Để giải quyết triệt để rào cản tài chính và nâng cao hiệu quả thương mại hóa kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 giải pháp đồng bộ:

1. Thành lập Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo Trường Đại học Khoa học Tự nhiên với tư cách là tổ chức tài chính phi lợi nhuận nội bộ. Ban Giám hiệu trực tiếp phê duyệt điều lệ hoạt động, đặt mục tiêu huy động quy mô vốn mồi ban đầu đạt từ 1 tỷ đến 2 tỷ đồng trong giai đoạn 2018-2020.
2. Xây dựng cơ chế tạo nguồn vốn đa kênh thông qua hình thức kết nối doanh nghiệp công nghệ, vận động đóng góp từ mạng lưới cựu sinh viên thành đạt, nhận ủy thác từ các quỹ phát triển khoa học công nghệ và trích tối thiểu 3% đến 5% từ nguồn thu các hợp đồng dịch vụ khoa học kỹ thuật của trường.
3. Cải cách triệt để quy trình cấp phát kinh phí bằng hình thức khoán chi theo cột mốc sản phẩm đầu ra, giảm thiểu 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính. Phòng Kế hoạch - Tài chính cùng Phòng Khoa học và Công nghệ hoàn thiện cơ chế giải ngân trực tiếp gói vốn mồi từ 20 triệu đến 50 triệu đồng cho mỗi dự án khả thi từ quý 2 năm 2018.
4. Thiết lập Hội đồng chuyên môn và mạng lưới cố vấn doanh nhân nhằm thẩm định dự án, hỗ trợ kỹ năng quản trị và kết nối thị trường tiêu thụ. Đơn vị chủ trì đặt mục tiêu nâng tỷ lệ dự án có sản phẩm mẫu thương mại hóa thành công lên 15% đến 20% trong giai đoạn 2020-2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám hiệu và các nhà hoạch định chính sách giáo dục đại học: Cung cấp cơ sở lý luận và căn cứ thực tiễn để ban hành quy chế, thành lập quỹ ươm tạo công nghệ và định hình chiến lược đại học đổi mới sáng tạo.
• Cán bộ quản lý phòng ban Khoa học - Công nghệ, Kế hoạch - Tài chính và Công tác sinh viên: Vận dụng mô hình tổ chức bộ máy quản trị quỹ, thiết lập tiêu chí đánh giá dự án và xây dựng quy trình giải ngân vốn mồi minh bạch, tinh gọn.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và người hướng dẫn khoa học: Nắm bắt các phương thức kết nối đề tài hàn lâm với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, từ đó định hướng sinh viên phát triển các đề tài có khả năng ứng dụng cao.
• Sinh viên, học viên cao học và các nhà sáng lập trẻ: Tiếp cận lộ trình chuẩn hóa ý tưởng kinh doanh, hiểu rõ tiêu chuẩn thẩm định dự án và phương pháp tiếp cận các nguồn tài trợ khởi nghiệp học đường.

Câu hỏi thường gặp

Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong trường đại học hoạt động theo tính chất pháp lý nào?

Quỹ được tổ chức theo mô hình tài chính xã hội phi lợi nhuận trực thuộc trường, tuân thủ Nghị định số 30/2012/NĐ-CP và Quyết định số 844/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Quỹ tự trang trải vốn, chịu trách nhiệm tài sản độc lập, công khai minh bạch thu chi và phục vụ mục tiêu thúc đẩy nghiên cứu khoa học mà không phân chia lợi nhuận.

Tại sao sinh viên khối ngành khoa học tự nhiên gặp nhiều khó khăn về vốn khởi nghiệp hơn các ngành khác?

Dự án khoa học tự nhiên đòi hỏi chi phí lớn cho hóa chất, phòng thí nghiệm, gia công thiết bị mẫu và thời gian kiểm nghiệm dài ngày. Kết quả khảo sát cho thấy 63% người học thiếu vốn và kinh phí cấp cho nghiên cứu sinh viên chỉ đạt 200-300 triệu đồng mỗi năm, không đủ bù đắp chi phí nguyên vật liệu.

Nguồn vốn của Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp trường đại học được huy động từ những kênh nào?

Nguồn vốn được hình thành từ 4 kênh chính: đóng góp tự nguyện của cựu sinh viên doanh nhân, tài trợ hợp tác nghiên cứu từ các doanh nghiệp khoa học công nghệ, vốn ủy thác từ các tổ chức tài chính mạo hiểm và một phần trích lập từ quỹ phát triển khoa học công nghệ hợp pháp của nhà trường.

Luận văn đã phân tích bài học kinh nghiệm từ các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp nào tại Việt Nam?

Nghiên cứu khảo sát sâu 4 mô hình thực tế: Quỹ Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp (BSSC) với vốn ủy thác 30 tỷ đồng từ chính quyền địa phương, Quỹ Khởi nghiệp Doanh nghiệp Khoa học Công nghệ Việt Nam (Startup Vietnam Foundation), Quỹ HSIF và Quỹ Tăng tốc Khởi nghiệp Việt Nam (VIISA) để đúc kết cơ chế quản lý vốn.

Làm thế nào để giải quyết tình trạng thủ tục thanh quyết toán kinh phí rườm rà cho sinh viên?

Luận văn khuyến nghị chuyển đổi từ cơ chế duyệt chi hóa đơn truyền thống sang phương thức tài trợ theo mốc kết quả đạt được. Quá trình nộp hồ sơ và nghiệm thu sản phẩm mẫu được số hóa trực tuyến, giúp rút ngắn thời gian xét duyệt từ vài tháng xuống dưới 15 ngày làm việc cho mỗi kỳ cấp vốn.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh tính cấp thiết của việc xây dựng Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo nhằm tháo gỡ điểm nghẽn tài chính lớn nhất khi 88% sinh viên khẳng định thiếu vốn là rào cản số một.
• Hệ thống hóa khung cơ sở lý thuyết vững chắc về hệ sinh thái khởi nghiệp đại học và căn cứ pháp lý theo Nghị định số 30/2012/NĐ-CP cùng Quyết định số 844/QĐ-TTg.
• Phân tích toàn diện thực trạng nghiên cứu khoa học giai đoạn 2012-2017 tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, chỉ rõ hạn chế của mức kinh phí 200-300 triệu đồng/năm vốn chỉ mang tính động viên phong trào.
• Đề xuất mô hình tổ chức Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo phi lợi nhuận với cơ chế huy động vốn đa kênh đạt quy mô 1-2 tỷ đồng cùng quy trình giải ngân theo cột mốc sản phẩm.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn giúp thu hẹp khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và nhu cầu thị trường của cộng đồng doanh nghiệp.

Về lộ trình thực hiện, nhà trường cần hoàn thiện đề án thành lập quỹ trong vòng 6 tháng đầu, huy động nguồn vốn hạt giống trong 12 tháng tiếp theo và tiến hành nghiệm thu, giải ngân cho 10-15 dự án khởi nghiệp đầu tiên trong vòng 24 tháng tới. Các cơ sở giáo dục đại học cần chủ động triển khai mô hình quỹ này để chuyển hóa tri thức hàn lâm thành động lực tăng trưởng kinh tế xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu một công việc, bắt đầu xây dựng sự nghiệp. [3] Theo CEO của Warby Parker, định nghĩa “Khởi nghiệp là một công ty hoạt động nhằm giải quyết một bài toán mà lời giải không rõ ràng và sự thành công không chắc chắn”[8] Theo TS Nguyễn Thanh Mỹ – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Mỹ Lan (Mylan Group) cho rằng “Khởi nghiệp là một hành trình thành lập và phát triển một doanh nghiệp dựa trên khoa học và công nghệ để tạo ra những sản phẩm hay cách thức phục vụ mới hoặc khác nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu đời sống xã hội”[8] Cũng theo quy định trong bản dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được Chính Phủ trình Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 12 tháng 6 năm 2017, khái niệm về khởi nghiệp cũng được nhắc tới và dần được “luật hóa”. Theo đó khởi nghiệp được định nghĩa là “quá trình thực hiện ý tưởng kinh doanh, bao gồm quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp trong vòng 5 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán”[điều 17, Mục 2] [1] Hiện nay chưa có một định nghĩa cụ thể nào về khởi nghiệp, cũng như chưa có một văn bản pháp lý nào giải thích rõ khái niệm khởi nghiệp là gì. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tác giả có cùng quan điểm với định nghĩa khởi nghiệp là “tập hợp của các nguồ n lực tam ̣ thời (nhân lực, tiền, thời gian.) để đi tìm kiếm một mô hình kinh doanh mới và nhanh chóng xây dựng thành m ột tổ chức /doanh nghiệp đaṭ quy mô, đồ ng thời có khả năng lặp laị hay nhân rộng taị các thi ̣ trường khác nhau ; Và thư ờng t ận dụng công ngh ệ để tạo lợi thế cạnh tranh (Temporary – Searching profitable - Repeatable & Scalable)”của bà Thạch Lê Anh – Giám đốc đề án Thương mại hóa công nghệ theo mô hình Thung lũng Silicon tại Việt Nam 1.

Khái niệm khởi nghiệp sáng tạo Theo cách hiểu chung, “Startup” hay khởi nghiệp sáng tạo, là quá trình khởi nghiệp dựa trên các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trưởng nhanh. Trong tiếng anh, Khởi nghiệp được dịch là start-up. Theo định nghĩa này, khởi nghiệp phải đảm bảo được hai yếu tố là “start” và “up”. “Start”có nghĩa là“bắt đầu”, “khởi đầu”,“Up”có nghĩa là“tăng, đi lên”.

Do vậy startup là bắt đầu, khởi đầu một ý tưởng mới, hoặc nếu ý tưởng đó không mới thì cách làm phải đột phá và thường gắn với ứng dụng công nghệ. Bên cạnh đó, nó còn cần liên quan đến khả năng thương mại hóa và quy mô của thị trường, nghĩa là ý tưởng đó phải có khả năng triển khai trong thực tế, có khách hàng hoặc khách hàng tiềm năng, đồng thời phải có khả năng mở rộng được để phát triển trong thời gian càng nhanh càng tốt. Như vậy start-up không chỉ đơn giản là khởi nghiệp mà là khởi nghiệp sáng tạo. Cũng trong Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng định nghĩa: “khởi nghiệp sáng tạo cũng được đề cập đến để phân biệt với khởi nghiệp đơn thuần, theo đó “khởi nghiệp sáng tạo (startup) là quá trình khởi nghiệp dựa trên việc tạo ra hoặc ứng dụng kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, công 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng trưởng thành nhanh”[2;điều 3] [1] Ông Trương Gia Bình, chủ tich tập đoàn FPT đã từng phát biểu rằng “Khởi nghiệp là phải đổi mới sáng tạo.

Lập nghiệp cũng có thể trở thành doanh nghiệp lớn nhưng startup phải là khoa học công nghệ, là điều thế giới chưa từng làm, còn bán cà phê, bán phở thì không thể gọi là khởi nghiệp”[8]. Điều đó cho thấy, yếu tố tăng trưởng và ứng dụng khoa học công nghệ được nhấn mạnh và là điểm tạo nên sự khác biệt giữa khởi nghiệp thông thường và khởi nghiệp sáng tạo. Như vậy, khởi nghiệp sáng tạo có thể được định nghĩa là quá trình khởi nghiệp dựa trên các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trưởng nhanh. Khái niệm hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Hệ sinh thái khởi nghiệp (tiếng Anh: entrepreneurial ecosystem) là một thuật ngữ chỉ một cộng đồng (community) bao gồm các thực thể cộng sinh, chia sẻ và bổ sung cho nhau, tạo nên một môi trường thuận lợi thúc đẩy sự hình thành nên các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và tăng trưởng nhanh Trong khi đó, Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) định nghĩa hệ sinh thái khởi nghiệp như là “tổng hợp các mối liên kết chính thức và phi chính thức giữa các chủ thể khởi nghiệp (tiềm năng hoặc hiện tại), tổ chức khởi nghiệp (công ty, nhà đầu tư mạo hiểm, nhà đầu tư thiên thần, hệ thống ngân hàng,…) và các cơ quan liên quan (trường đại học, các cơ quan nhà nước, các quỹ đầu tư công,…) và tiến trình khởi nghiệp (tỉ lệ thành lập doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp có tỉ lệ tăng trưởng tốt, số lượng các nhà khởi nghiệp,…) tác động trực tiếp đến môi trường khởi nghiệp tại địa phương”.

[11] 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Như vậy, nếu chia theo chức năng, nhiệm vụ thì hệ sinh thái khởi nghiệp có các tác nhân chính sau: - Chức năng khởi nghiệp: Khởi nghiệp, startup, cộng đồng khởi nghiệp,… - Chức năng hỗ trợ: Chính phủ, Trường Đại học, Phòng thí nghiệm, Viện nghiên cứu, các doanh nghiệp lớn, các chuyên gia và cố vấn - Chức năng đầu tư: Nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm và các tổ chức kinh doanh tài chính khác. Cụ thể trong phạm vi luận văn này, tác giả sẽ tập trung vào chức năng hỗ trợ, cụ thể là Nhà trường trong việc hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp sáng tạo. Mặc dù, có thể nói nếu thiếu một trong các chức năng này thì cũng không thể có hệ sinh thái khởi nghiệp, tuy nhiên vai trò của Nhà trường trong hệ sinh thái là vô cùng quan trọng, góp phần định hướng và trang bị những kiến thức, cơ hội va chạm đầu tiên cho các ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp có thể thành hình. Và hơn hết, cần phải làm rõ và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của các cơ sở giáo dục đào tạo, cụ thể là trường Đại học trong việc thể hiện vai trò và đóng góp của mình trong hệ sinh thái khởi nghiệp.

Vai trò của khởi nghiệp sáng tạo Tại lễ phát động Chương trình “Thanh niên khởi nghiệp” giai đoạn 2016-2021 và Ngày hội Thanh niên khởi nghiệp tại Đại học Quốc gia ngày 16/10/2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, trong bài phát biểu của mình đã chia sẻ rằng: “Tôi nghĩ ở đây có rất đông các bạn trẻ, những ai có ước mơ, hoài bão, muốn trở thành người thành danh trong nghề nghiệp của mình, thành chủ doanh nghiệp, nhà lãnh đạo, muốn cống hiến cho xã hội trí lực và cống hiến hết sức tiềm năng bản thân mình thì phải cố gắng, vươn lên, khắc phục khó khăn để phát triển ngay khi còn ngồi ở giảng đường hay khi ra trường” 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Sự khởi nghiệp đó có thể là thực hiện một ý tưởng sáng tạo về kinh doanh hay công nghệ, có thể là một ý tưởng giải quyết một bài toán xã hội trong nhiều lĩnh vực khác nhau từ nông nghiệp đến dịch vụ, xóa đói giảm nghèo, môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục, y tế… Theo đó, những người có ước mơ khởi nghiệp là những người mang trong mình hoài bão và sứ mệnh muốn phát huy tốt nhất mọi tiềm năng bản thân cống hiến cho xã hội, được xã hội thừa nhận. Đó có thể là một ý tưởng mới, làm thay đổi cuộc sống đem lại tiện nghi cho con người. Đó có thể là một ý tưởng khởi sự phục vụ cho cộng đồng, giải quyết một bài toán đặt ra hoặc tạo ra công ăn việc làm mới. Khởi nghiệp không chỉ là thiết lập các mô hình, ý tưởng sản xuất kinh doanh, đó có thể là khởi sự hành động trong các lĩnh vực khác nhau, hướng tới phục vụ cộng đồng, xã hội, giải quyết bài toán về con người và sự phát triển bền vững.

Do vậy, giá trị của khởi nghiệp không chỉ là thành công tài chính của dự án kinh doanh mà còn là giá trị về xã hội, về tính nhân bản, đem lại sự khác biệt, được xã hội tôn trọng. “Khởi nghiệp là một trong những thước đo thành công của Chính phủ kiến tạo. Ngược lại, người dân, đặc biệt là lớp trẻ khởi nghiệp càng nhiều thì nền kinh tế càng năng động, chất lượng nguồn nhân lực được rèn luyện, nâng cao. Chưa bao giờ khởi nghiệp được sự quan tâm của Chính phủ và toàn bộ hệ thống chính trị như lúc này.

Chưa bao giờ khởi nghiệp có những điều kiện thuận lợi như lúc này”, người đứng đầu Chính phủnói. Điều đó có thể thấy rằng, hoạt động khởi nghiệp của sinh viên hiện nay đang được Chính phủ rất quan tâm và đầu tư, chiếm một vai trò quan trọng trong việc định hướng sự phát triển trong tương lai không chỉ ở mỗi cá nhân mà còn là mở ra một chính phủ năng động, sáng tạo và tự chủ trong từng bước đi. Khởi nghiệp là động lực phát triển mạnh mẽ, khởi nghiệp càng nhiều 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thì tiềm năng của nhân dân càng được phát huy, mọi nguồn lực xã hội được đưa vào khai thác và toàn dụng. Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trong trƣờng Đại học 1.

Khái niệm “quỹ” Hiện nay, có nhiều cách hiểu khác nhau về “quỹ” như sau  Số tiền dành riêng cho những khoản chi tiêu nhất định (ví dụ: Quỹ tiền lương, Quỹ phúc lợi)  Tổ chức làm nơi nhận gửi và chi trả tiền (Quỹ tiết kiệm, Quỹ tín dụng) Theo Từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê [3]: “quỹ” là số tiền bạc thu góp lại dùng để làm gì đó. Như vậy, thông thường “quỹ” được hiểu ở hai dạng: hoặc là khoản tiền hoặc là một tổ chức độc lập kinh doanh (hoặc không kinh doanh) tiền. Tùy thuộc mục đích và quy mô hoạt động mà hình thành dạng Quỹ trong thực tế.