CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ TỔ CHỨC KHOA HỌC TÀI LIỆU LƯU TRỮ VIỆN KHOA HỌC ĐỊA CHẤT KHOÁNG SẢN 1. Vài nét khái quát về Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản được thành lập theo Quyết định số 95/CP của Chính phủ ngày 16/6/1976 trên cơ sở Đoàn Địa chất 45 (Quyết định thành lập số 500/ĐC ngày 15/5/1965 của Tổng cục Địa chất). Ngày 17/12/1980, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số: 309/TTg thành lập Ban đào tạo và giao nhiệm vụ đào tạo trên đại học cho Viện. Căn cứ Quyết định số: 782/TTg ngày 24/10/1996 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp các cơ quan nghiên cứu, triển khai khoa học và công nghệ, ngày 31/12/1996, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp đã ký Quyết định số: 4014/QĐ - TCCB thành lập Viện Nghiên cứu Địa chất và Khoáng sản trực thuộc Bộ Công nghiệp.
Theo Nghị định số: 91/2002/NĐ - CP của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số: 16/2003/QĐ - BTNMT của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Viện trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường. Theo Quyết định số: 1238/QĐ - TTg ngày 18 tháng 9 năm 2006 của Thủ tướng Chính Phủ, Viện đổi tên là Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Chức năng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản là Viện nghiên cứu cơ bản trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, có chức năng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ về địa chất và khoáng sản, tài nguyên địa chất, tài nguyên nước dưới đất, địa chất biển, địa chất môi trường, địa chất đô thị, địa chất y học, địa chất kỹ thuật (gọi chung là địa chất khoáng sản); đào tạo sau đại học về địa chất, khoáng sản. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật; được ngân sách của Nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên theo chế độ của tổ chức khoa học và công nghệ nghiên cứu cơ bản.
Nhiệm vụ và quyền hạn + Trình Bộ trưởng kế hoạch nghiên cứu, triển khai khoa học và công nghệ dài hạn, 5 năm, hàng năm về địa chất, khoáng sản; tổ chức thực hiện sau khi kế hoạch được phê duyệt; + Nghiên cứu cơ bản về vỏ trái đất, cấu trúc và thành phần vật chất của các thành tạo địa chất, điều tra tài nguyên khoáng sản, tai biến địa chất và môi trường địa chất; + Tham gia xây dựng chiến lược phát triển, chính sách, pháp luật về địa chất, khoáng sản ; + Xây dựng kế hoạch nghiên cứu dài hạn, 5 năm, hàng năm về địa chất, khoáng sản và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt; + Nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học - công nghệ về địa chất, khoáng sản; + Tổ chức hoặc tham gia thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học -công nghệ về địa chất, khoáng sản với nước ngoài hoặc tổ chức quốc tế; + Xây dựng quy trình, quy phạm, tiêu chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật về địa chất, khoáng sản; + Thực hiện công tác đào tạo sau đại học về địa chất, khoáng sản; + Thực hiện các dịch vụ khoa học, công nghệ về địa chất, khoáng sản. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cơ cấu tổ chức của Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản: Mối quan hệ giữa các phòng trong quá trình lập ra tài liệu chuyên môn - Phòng Tổ chức Hành chính: Quản lý về nhân sự của Đề án. - Phòng Khoa học – Kế hoạch – Hợp tác quốc tế: Quản lý về mặt kế hoạch triển khai công việc của Đề án. - Phòng Tài chính Kế toán: Quản lý tài chính, chính sách, lương của Đề án.
- Phòng Viễn thám – Toán địa chất: + Phòng ĐCTV - ĐCCT: Phối hợp thành lập bản đồ địa chất thủy văn ảnh, giải đoán thủy văn, lập sơ đồ lưu vực dòng chảy. + Phòng Địa mạo: Thành lập bản đồ địa mạo, trắc lượng hình thái. + Thạch luận: Giải đoán, thành lập các bồn trầm tích, đánh giá khoáng sản, phân tích cấu trúc địa chất. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Viễn thám giúp Khoáng sản Không kim loại: Xử lý số liệu, làm rõ bản chất của các mối quan hệ giữa Khoáng sản Không kim loại với quá trình, đối tượng địa chất liên quan.
Viễn thám được coi là một trong các phương pháp nghiên cứu điều tra khoáng sản. + Qua ảnh Viễn thám phát hiện đứt gãy sẽ giúp cho công tác Địa vật lý khảo sát đứt gãy hiệu quả hơn. - Phòng Khoáng vật – Địa chất đồng vị: + Khoáng vật là nền tảng cho nghiên cứu thạch học, thạch luận nguồn gốc. + Khoáng vật phục vụ cho Khoáng sản: Nghiên cứu về nguồn gốc Quặng, thành phần vật chất Quặng hóa, TH trong Quặng.
+ Khoáng vật giúp Địa vật lý xác định khoáng vật: manhetit cho công tác điều tra, đo vẽ địa vật lý từ, uran cho công tác điều tra, đo vẽ địa vật lý xạ, Quặng kim loại cho công tác điều tra, đo vẽ địa vật lý điện. + Khoáng vật cho Viễn thám Toán địa chất: Với mỗi loại khoáng vật có phổ xác định, do đó nghiên cứu khoáng vật sẽ phục vụ cho phân tích ảnh viễn thám. + Khoáng vật cho Cổ sinh: Khoáng vật nghiên cứu đá trầm tích có chứa cổ sinh, phân tích mẫu Microsond. + Khoáng vật cho Địa hóa: các khoáng vật tìm được trong đất chính là mẫu địa hóa vì vậy khoáng vật nghiên cứu giúp phân loại địa hóa ra thành Địa hóa nguyên sinh, địa hóa thứ sinh.
+ Khoáng vật cho Địa chất thủy văn - Địa chất công trình: Với tập hợp khoáng vật nằm trong đất quyết định chất lượng đất, độ ổn định công trình, thủy văn. + Khoáng vật phục vụ Kinh tế địa chất: Loại khoáng vật tùy theo mức độ phổ biến trong vỏ trái đất sẽ tạo ra các mỏ có giá trị khác nhau. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Phòng Cổ sinh – Địa tầng: + Cổ sinh Địa tầng phục vụ cho Kiến tạo Địa mạo: giúp nghiên cứu chuyên đề cấu trúc kiến tạo. + Cổ sinh địa tầng giúp cho Khoáng sản Không kim loại: xác định tuổi, môi trường địa chất thành tạo Khoáng sản Không kim loại.
- Phòng Khoáng sản Kim loại và Không kim loại: + Khoáng sản Không kim loại cùng Khoáng sản kim loại: là 2 đơn vị cùng chuyên môn (Cùng phương pháp nghiên cứu chung nhưng có những phương pháp nghiên cứu đặc thù riêng cho từng loại khoáng sản kim loại và không kim loại). + Giúp cho Kiến tạo – Địa mạo: Nghiên cứu mối liên quan, khả năng sinh khoáng của các cấu trúc địa chất,các hoạt động kiến tạo, các dạng địa mạo đối với các loại khoáng sản kim loại (không kim loại) với quá trình hình thành và bảo tồn vỏ phong hóa. + Giúp cho Thạch luận nghiên cứu mối quan hệ sinh khoáng kim loại (không kim loại) đối với quá trình địa chất nghiên cứu tiềm năng khoáng sản không kim loại trong các thành tạo địa chất. + Đối với Kinh tế Nguyên liệu khoáng: Khoáng sản kim loại (không kim loại) sẽ cung cấp tài nguyên, trữ lượng, chất lượng của khoáng sản phục vụ giải các bài toán về kinh tế nguyên liệu khoáng.
- Phòng Thạch luận – Trầm tích luận: + Thạch luận giúp Cổ sinh lát mỏng thạch học. + Nghiên cứu quá trình địa chất (magma, trầm tích, biến chất), thành tạo các đối tượng (đá) chứa khoáng sản không kim loại. - Phòng Kinh tế nguyên liệu khoáng: + Phòng Kinh tế nguyên liệu khoáng tham gia xây dựng định mức đơn giá mẫu cổ sinh các loại. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Tính toán giá trị kinh tế, khả năng khai thác, sử dụng của các tích tụ khoáng sản không kim loại.
- Phòng Phân tích: + Phòng phân tích giúp Khoáng sản không kim loại: Xác định thành phần vật chất (hóa học, khoáng vật) của Khoáng sản Không kim loại và các đối tượng địa chất liên quan, cung cấp các số liệu để luận giải các quá trình sinh khoáng quá trình tạo vỏ phong hóa. +Phòng phân tích giúp phòng Thạch luận: Gia công các loại mẫu: thạch học, thạch học định hướng, khoáng tướng, trọng sa, vi cổ sinh, bao thể, hoá, quang phổ, microsonde; Phân tích các loại mẫu: thạch học, khoáng tướng, trọng sa theo yêu cầu của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài Viện. + Phòng Phân tích với Phòng Kim loại: Nghiên cứu thành phần vật chất các loại của đá và quặng. - Phòng Địa chất thủy văn – Địa chất công trình: +Xác định điều kiện địa chất thủy văn, địa chất công trình trong khai thác khoáng sản kim loại, không kim loại; + Xác định ảnh hưởng môi trường do khai thác khoáng sản gây ra; + Xác định các thông số cơ lý của vỏ phong hóa; + Xác định điều kiện thủy văn đối với các quá trình phong hóa.
+ Địa chất thủy văn – địa chất công trình cho Địa vật lý: Định hướng sơ bộ vị trí khảo sát, độ sâu, chiều dày tầng chứa nước phục vụ công tác đo địa vật lý. - Phòng Kiến tạo Địa mạo: + Với phòng Khoáng sản không kim loại: Nghiên cứu cấu trúc địa chất, các hoạt động kiến tạo, các quá trình và các hình thái địa mạo phục vụ nghiên cứu, điều tra, đánh giá khoáng sản không kim loại, nghiên cứu điều tra vỏ phong hóa. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Với phòng Thạch luận: nghiên cứu liên quan về tổ hợp thạch - kiến tạo, vi kiến tạo. + Với phòng Cổ sinh - Địa tầng: Nghiên cứu liên quan về bào tử phấn hoa định tuổi Đệ tứ, di sản địa chất hóa thạch cổ sinh, di sản địa chất địa tầng.
+ Với phòng Khoáng sản: nghiên cứu liên quan cấu trúc - trường quặng, di sản địa chất khoáng sản. + Với phòng Địa chất thủy văn - Địa chất công trình: Nghiên cứu liên quan về thủy văn karst, tai biến địa chất, di sản địa chất hang động và hệ thống thủy văn v. + Với phòng Địa hóa môi trường: nghiên cứu kiến tạo đóng góp rất nhiều cho nghiên cứu địa hóa. Từ những nghiên cứu kiến tạo, chúng ta có thể chứng minh được nguồn gốc hình thành từ nhiều loại khoáng vật tại những nơi khác nhau + Với phòng Khoáng vật - Địa chất Đồng vị: Nghiên cứu liên quan về định tuổi Đồng vị: K - Ag, di sản địa chất khoáng vật.
+ Với phòng Toán viễn thám: Nghiên cứu về xử lý ảnh vệ tinh. + Với phòng Phân tích: Nghiên cứu liên quan về các mẫu thạch học định hướng, thạch học đá kiến tạo.