mở đầu cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa lớn. Tiếp theo là Nghị quyết hội nghị Trung ương 6 (khóa VI) ngày 29/3/1989 là bước phát triển tất yếu, điều chỉnh một bước quan hệ sản xuất, giao cho nông dân quyền quản lý nhiều hơn đối với các tư liệu sản xuất và sản phẩm làm ra. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (6/1991) khẳng định: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “Phát triển nông, lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến, phát triển toàn diện nông thôn và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để ổn định tình hình kinh tế - xã hội. Xây dựng phương án tổng thể trên từng vùng, hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý về nông, lâm, ngư nghiệp và phù hợp với sinh thái từng vùng, bảo vệ tài nguyên, gắn phát triển sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp với phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp và công nghiệp chế biến bằng công nghệ thích hợp; xây dựng các điểm kinh tế kỹ thuật - dịch vụ ở từng vùng và tiểu vùng; xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật và kết cấu hạ tầng xã hội ở nông thôn”.
Trên cơ sở những thành tựu đã đạt được trong nông nghiệp, nông thôn, để đẩy mạnh phát triển nông nghiệp và kinh tế - xã hội nông thôn, Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VII( tháng 6/1993) ra Nghị quyết tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội nông thôn. Hội nghị đánh giá thực trạng nông nghiệp, nông thôn, xác định mục tiêu, quan điểm đổi mới và phát triển kinh tế- xã hội nông thôn từ năm 1993 đến năm 2000, đồng thời để ra phương hướng và giải pháp cụ thể để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế xã hội ở nông thôn theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khoá VII (1/1994) đã khẳng định phải hết sức quan tâm đến công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản, công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu. Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương (khoá VII) tháng 7/1994 đã xác định rõ vị trí của công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn và chỉ rõ phương hướng cơ bản về phát triển nông nghiệp, nông thôn, trong đó nhấn mạnh việc quy vùng tập trung chuyên canh, đưa công nghệ mới đặc biệt là công nghệ sinh học và sản xuất.
Xuất phát từ kết quả đạt được qua 10 năm đổi mới, Đại hội lần thứ VIII của Đảng (1996) quyết định chuyển đất nước sang thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH với những nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể. Đại hội nhấn mạnh phải đặc biệt coi trọng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phát triển toàn diện nông lâm ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản, hình thành các vùng tập trung chuyên canh, xây dựng cơ cấu hợp lý về cây trồng, vật nuôi, sản phẩm hàng hoá nhiều về số lượng, tốt về chất lượng, bảo đảm an toàn về lương thực. Thực hiện thuỷ lợi hoá, điện khí hoá, cơ giới hoá, hoá học hoá, sinh học hoá. Phát triển các ngành nghề, làng nghề truyền thống và các ngành nghề mới, từng bước hình thành nông thôn mới văn minh, hiện đại.
Để thúc đẩy quá trình đổi mới trong nông nghiệp lên một bước mới, ngày 10/11/1998, Bộ chính trị có Nghị quyết 06 khẳng định sự tồn tại tất yếu lâu dài của nền kinh tế nhiều thành phần, chỉ rõ vai trò quan trọng của kinh tế hộ, xác lập vị trí của kinh tế trang trại. Đồng thời vạch hướng đầu tư cho nông nghiệp về khoa học - công nghệ, mở rộng quyền sử dụng đất, phát triển thị trường nông sản. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (4/2001) quyết định đường lối, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm(2001- 2010), trong đó nông nghiệp, nông thôn được đặc biệt quan tâm: “Đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn theo hướng hình thành nền nông nghiệp hàng hóa lớn phù hợp với nhu cầu thị trường và điều kiện sinh thái của từng vùng, chuyển dịch cơ cấu ngành nghề, cơ cấu lao động; tăng cường sự chỉ đạo và huy động nguồn lực cần thiết để đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn. Tiếp tục phát triển và đưa nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp lên một trình độ mới” [15].
Cụ thể hóa và phát triển quan điểm của Đại hội IX Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương khoá IX (3/2002) thông qua 3 Nghị quyết quan trọng thể hiện quan điểm mới của Đảng về CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Hội nghị nhấn mạnh: “ CNH, HĐH nông nghiệp là qúa trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa lớn, gắn với công nghiệp chế biến và thị trường; thực hiện cơ khí hóa, điện khí hóa, thủy lợi hóa, ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ, trước hết là công nghệ sinh học, đưa thiết bị 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào các khâu sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả , năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của hàng hóa nông sản trên thị trường. CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng sản phẩm của các ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng sản phẩm vào lao động nông nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái, tổ chức lại và xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, văn hóa của người dân ở nông thôn. Như vậy, quá trình hoàn thiện và phát triển đường lối, chủ trương của Đảng về CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn nhất là từ khi thực hiện công cuộc đổi mới đã đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến cơ bản tình hình đất nước và đã đạt những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử.
Đặc điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Bắc Giang hiện nay 1. Đặc điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở nước ta CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là một bộ phận quan trọng của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước nói chung đồng thời đây cũng là chiến lược của Đảng và nhà nước ta nhằm thực hiện thành công mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh. Quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn ở nước ta có một số đặc điểm sau: Một là, CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là quá trình vừa phát triển lực lượng sản xuất vừa củng cố hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa ở nông thôn phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong từng thời kỳ. Tức là tạo ra những tiền đề cần thiết về vật chất, kỹ thuật, con người, công nghệ.đây là những yếu tố cơ bản của lực lượng sản xuất cho chủ 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghĩa xã hội.
Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta luôn khẳng định tầm quan trọng của vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn đồng thời trong quá trình đổi mới, Đảng ta xác định CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn là một trong những nội dung cơ bản của CNH, HĐH đất nước. Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã ra nghị quyết về “Đẩy nhanh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001 - 2010”. Các quan điểm của Đảng trong Nghị quyết này là sự kế thừa, phát triển các quan điểm đã được xác định trong các Nghị quyết Đại hội và các Nghị quyết của Trung ương, của Bộ Chính trị từ trước tới nay. Hai là, CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn trước hết nhằm khai thác có hiệu quả các ngành nông - lâm - ngư nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, tạo ra nguồn nguyên nhiên liệu khối lượng lớn, giá thành hạ, đủ tiêu chuẩn đáp ứng yêu cầu của ngành công nghiệp chế biến, tăng thêm việc làm và thu nhập cho người lao động, phân công lại lao động xã hội, mở rộng thị trường sản phẩm và các dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp.
Ba là, CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn không đơn thuần là phát triển nông nghiệp nông thôn và hiện đại hóa một số công đoạn sản xuất nông nghiệp như cơ giới hóa, điện khí hóa mà còn bao gồm toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đời sống vật chất và văn hoá tinh thần nói chung ở nông thôn phù hợp với nền sản xuất hiện đại và phương thức tổ chức sản xuất tiên tiến. CNH, HĐH còn là quá trình phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp; hình thành các vùng chuyên canh, có cơ cấu hợp lý về cây trồng vật nuôi, thực hiện thủy lợi hóa, cơ khí hóa, sinh học hóa, thủy lợi hóa; phát triển công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản với công nghệ ngày càng cao, phát triển các làng nghề truyền thống và các ngành nghề mới bao gồm cả tiểu thủ công nghiệp, hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, từng bước hình thành nông thôn mới, văn minh hiện đại. Bốn là, CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là quá trình phát triển theo hướng phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hàng cơ chế thị 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trường có sự quản lý của nhà nước gắn với thị trường trong nước và xuất khẩu. Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần chính là xây dựng một hệ thống quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, có tác dụng to lớn trong việc động viên nhân dân xây dựng kinh tế, phát triển lực lượng sản xuất và khả năng hội nhập vào thị trường quốc tế.
Như vậy, CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng tiến bộ, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống vật chất cho người dân.