BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM VIỆN TRIẾT HỌC LÊ HỒNG CƠ NHÂN TỐ CON NGƯỜI VÀ VIỆC PHÁT HUY NHÂN TỐ ĐÓ TRONG THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2003 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM VIỆN TRIẾT HỌC LÊ HỒNG CƠ NHÂN TỐ CON NGƯỜI VÀ VIỆC PHÁT HUY NHÂN TỐ ĐÓ TRONG THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số: 5.02 LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN NGỌC HÀ Hà Nội - 2003 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM VIỆN TRIẾT HỌC LÊ HỒNG CƠ NHÂN TỐ CON NGƯỜI VÀ VIỆC PHÁT HUY NHÂN TỐ ĐÓ TRONG THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2003 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM VIỆN TRIẾT HỌC LÊ HỒNG CƠ NHÂN TỐ CON NGƯỜI VÀ VIỆC PHÁT HUY NHÂN TỐ ĐÓ TRONG THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số: 5.02 LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN NGỌC HÀ Hà Nội - 2003 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com QUY ƢỚC VIẾT TẮT CNXH Chủ nghĩa xã hội CHDC Cộng hoà dân chủ CNH Công nghiệp hoá HĐH Hiện đại hoá IOC Uỷ ban Olympic quốc tế TDTT Thể dục thể thao TNCS Thanh niên cộng sản TT Thể thao TTTTC Thể thao thành tích cao TW Trung ương VĐV Vận động viên XDCNXH Xây dựng chủ nghĩa xã hội XHCN Xã hội chủ nghĩa 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chƣơng 1: NHÂN TỐ CON NGƢỜI VÀ BIỂU HIỆN CỦA NÓ 7 TRONG THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO 1.1 Khái niệm nhân tố con người 7 1.2 Sự biểu hiện của nhân tố con người trong thể thao thành tích cao 22 Chƣơng 2: PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƢỜI TRONG THỂ THAO THÀNH 41 TÍCH CAO Ở VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP 2.1 Thực trạng thể lực, trí lực, tâm lực của VĐV đỉnh cao Việt Nam 41 2.2 Một số giải pháp nhằm tăng cường yếu tố thể lực, trí lực, tâm lực 54 cho VĐV đỉnh cao Việt Nam KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 73 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 77 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tính cấp thiết của đề tài Phát huy nhân tố con người là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nhằm thực hiện mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".
Xét về mặt lý luận và thực tiễn, con người luôn là nhân tố đóng vai trò quyết định. Muốn thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội thì một trong những yêu cầu cấp bách hiện nay là phải phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và chuẩn bị nhân tố con người thật tốt cho thế kỷ XXI. Từ trước đến nay, Đảng ta luôn quan tâm đến chiến lược phát triển con người, coi con người là vốn quý giá nhất, nhân tố con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển xã hội. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII đã chỉ rõ: “Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững” [41, tr.85], “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực to lớn của con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá” [41, tr.
Để đạt được mục tiêu trên, Đảng và Chính phủ đã xây dựng và thực hiện hàng loạt chính sách nhằm phát huy tối đa nhân tố con người. Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay từ những năm đầu dựng nước và giữ nước đã hiểu được tầm quan trọng của sức khoẻ đối với mỗi người dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc. Trong lời kêu gọi tập thể dục, Người đã viết: “Mỗi một người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần; mỗi một người dân mạnh khoẻ, tức là góp phần cho cả nước mạnh khoẻ. Vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước” [42, tr.
Góp phần tăng cường sức khoẻ, nâng cao dân trí, củng cố sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, công tác TDTT là một phương pháp rất có hiệu quả. Trong Chỉ thị về công tác TDTT của Ban chấp hành TW Đảng cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh: “Dưới chế độ của chúng ta, việc săn sóc sức khoẻ của nhân dân, tăng cường thể chất của nhân dân được coi là một nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Chính phủ”. “Nhiệm vụ xây dựng nước nhà và 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bảo vệ Tổ Quốc đòi hỏi nhân dân ta phải có sức khoẻ dồi dào, thể chất cường tráng. Công tác TDTT là một phương pháp rất có hiệu quả để tăng cường lực lượng lao động sản xuất và lực lượng quốc phòng của cán bộ và nhân dân ta, tăng cường dũng khí và nghị lực của mỗi người dân, tăng cường sức đề kháng của nhân dân ta chống bệnh tật, chống vi trùng.
Hơn nữa, hoạt động TDTT còn là một trong những phương pháp tốt để giáo dục nhân dân về tính tổ chức, tính kỷ luật và đoàn kết quần chúng đông đảo chung quanh Đảng và Chính phủ” [42, tr. TDTD là một hiện tượng xã hội, hơn thế nữa nó còn là một trong những hiện tượng xã hội rất đặc biệt. TDTT xâm nhập vào tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội; TDTT có ảnh hưởng trực tiếp tới mối quan hệ và bang giao giữa các dân tộc, các nước trên toàn thế giới, tới đời sống, tới hiện trạng xã hội; TDTT góp phần hình thành nên những thang giá trị đạo đức, lối sống của con người, thể thao là sứ giả của hoà bình của hợp tác và hữu nghị. Đúng như Alêchxanđr Vonkov, một VĐV nổi tiếng người Nga, đã nói: “.Thể thao hôm nay - là một hiện tượng xã hội đặc biệt, nó có khả năng ngăn chặn sự xâm nhập của các nền văn hoá rẻ tiền cũng như những tiêu cực khác của xã hội hiện đại.
Thể thao thật sự là “sự điều chỉnh” tối ưu nhất giúp chúng ta thoát khỏi những vấn đề của xã hội hiện đại đang vây bọc lấy chúng ta. Theo tôi, thể thao là một thứ “kết dính” duy nhất có khả năng liên kết tất cả các dân tộc lại với nhau thành một khối thống nhất, mà không có bất kỳ một thứ tôn giáo nào có thể làm được và thậm chí ngay cả phép mầu của chính trị cũng đôi khi đành bất lực” [54, tr53]. Thể thao đã hàm chứa trong mình một sức mạnh mang tính xã hội rất cao. Các nhà chính trị học từ lâu đã đánh giá và nhận định rằng, thể thao biểu hiện hào khí của mỗi dân tộc, hay nói chính xác hơn, thể thao là sự say mê chung của cả một dân tộc, sự say mê đó có khả năng và sức mạnh đoàn kết toàn xã hội hướng về một mục đích chung nhất định nào đó của mỗi dân tộc, tăng cường hơn nữa sức mạnh của hệ tư tưởng, nhằm hướng con người tới một tương lai tươi sáng hơn, tốt đẹp hơn.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Sự nghiệp TDTT của nước ta những năm qua đã có những bước phát triển vượt bậc. Đặc biệt, thể thao đỉnh cao Việt Nam đã dần khẳng định được vị thế là một trong những cường quốc thể thao trong khu vực. Thực tế chứng minh rằng, thể thao thành tích cao là một bộ phận vô cùng quan trọng và không thể thiếu được trong sự nghiệp phát triển TDTT ở mọi quốc gia trên thế giới. Trong lịch sử phát triển của mình, thể thao thành tích cao luôn đóng vai trò và vị thế là hạt nhân tích cực, là tinh hoa, là cái đích phải vươn tới của TDTT nói chunh.
SEA Games XXII lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam là một thành công lớn của đất nước, thể hiện sự quyết tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, là kết quả của sự phối hợp của tất cả các bộ, ngành và hơn thế nữa, chúng ta đã phát huy triệt để sức mạnh dân tộc, biến SEA Games XXII thành ngày hội lớn của toàn dân. Đất nước chúng ta còn nghèo, nhưng Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân đã đầu tư hơn 3.800 tỷ đồng cho 74 công trình phục vụ cho các hoạt động thể thao đỉnh cao, trong đó riêng kinh phí để mua sắm trang thiết bị, dụng cụ thi đấu là 118 tỷ đồng; xây dựng khu liên hiệp TT thành một trong những khu liên hiệp TT vào loại tầm cỡ Châu lục. Song bên cạnh đó, trình độ, năng lực của cán bộ quản lý, huấn luyện viên, VĐV của chúng ta còn quá thấp, chúng ta chưa có đủ khả năng sử dụng và khai thác thật sự hiệu quả những trang thiết bị mà chúng ta đã có. Hơn thế nữa, cho đến nay không phải không có có ý kiến cho rằng, tài năng thể thao là những năng lực, những khả năng bẩm sinh; ý kiến này là cơ sở lý luận cho sự tuyệt đối hoá vai trò nhân tố con người.
Một ý kiến khác, lại cho rằng, trong thời đại của nền kinh tế trí thức, thì khoa học công nghệ, cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại. mới là yếu tố quyết định tới thành tích thể thao; ý kiến này là cơ sở lý luận của sự coi thường, không đáng giá hết vai trò và ý nghĩa của nhân tố con người trong hoạt động TT đỉnh cao. Cả hai quan điểm trên đều hết sức sai lầm. Như vậy, việc nhận thức vai trò nhân tố con người trong TTTTC, cũng như việc thực hiện công tác bồi dưỡng, nâng cao hơn nữa năng lực, trình độ cho cán bộ quản lý, huấn luyện viên, VĐV phải là một trong những 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhiệm vụ quan trọng, hàng đầu và trước mắt của ngành TDTT.
Chính vì vậy, cần phải có nhiều công trình nghiên cứu cơ bản, có hệ thống, không chỉ về mặt lý luận mà còn cả tổng kết thực tiễn để tìm ra những giải pháp phù hợp với những điều kiện của nước ta.