ĐẶT VẤN ĐỀ Trong xu thế hiện nay, quá trình hội nhập trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội với các nước trên thế giới đã và đang được phát triển mạnh mẽ. Công tác quản lý xã hội của đất nước ta đã chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó việc thực hiện các chủ trương về xã hội hóa trong các lĩnh vực đang được quan tâm thực hiện, trong đó có thể dục thể thao (TDTT). Việc phát triển công tác xã hội hoá TDTT sẽ tạo điều kiện cho TDTT phát triển mạnh mẽ hơn, đa dạng hơn và một số hoạt động sẽ phát triển theo hướng kinh doanh dịch vụ. Xây dựng và phát triển các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp về TDTT sẽ thu hút được đông đảo quần chúng tham gia hoạt động TDTT, phát huy được các nguồn lực và khả năng sáng tạo của nhân dân trong phát triển sự nghiệp TDTT đất nước.
Bóng đá là một trong những môn thể thao sớm được du nhập vào Việt Nam. Trải qua hơn 100 năm tồn tại và phát triển, bóng đá đã trở thành môn thể thao phổ cập và được sự quan tâm rộng rãi của toàn xã hội. Không những nâng cao sức khỏe thể chất bóng đá còn là một loại dịch vụ giải trí cho nhân dân, còn là phương tiện hữu hiệu góp phần giao lưu hợp tác đoàn kết cộng đồng. Thành tích bóng đá ở các cấp độ đội tuyển có ý nghĩa quan trong trong việc phát huy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, góp phần nâng cao vị thế của đất nước trong quá trình hội nhập quốc tế.
Vượt ra ngoài vai trò của một môn thể thao thuần túy, bóng đá đã hội tụ những yếu tố chính trị, xã hội và trở thành môn thể thao có ảnh hưởng sâu, rộng nhất. Xã hội hóa là một chủ trương rất lớn của Đảng và Nhà nước ta. Trong đó xã hội hóa TDTT là một vấn đề được Đảng và Nhà nước quan tâm từ rất sớm. Ngay từ năm 1999, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/1999/NĐ-CP về xã hội hóa hoạt động thể dục thể thao [15].
Sau đó, Chính phủ ban hành tiếp hai Nghị định số 53/2006 [17] và 69/2008 [18] cụ thể hóa hơn các lĩnh vực, ngành nghề, phạm vi của các hoạt động xã hội hóa nói chung và xã hội hóa các hoạt 2 động thể dục thể thao nói riêng. Từ năm 2000, ngành TDTT đã tiến hành thí điểm chuyên nghiệp hóa một số môn thể thao, trong đó Bóng đá nam được lĩnh ấn tiên phong. Thực chất của vấn đề chuyên nghiệp hóa trong các hoạt động TDTT là tăng cường huy động các nguồn lực ngoài ngân sách Nhà nước phục vụ phát triển thể thao thành tích cao. Khi thực hiện chủ trương xã hội hóa bóng đá một cách triệt để, chỉ riêng các câu lạc bộ bóng đá nam ở hai hạng cao nhất là V-League và Hạng Nhất đã huy động nguồn kinh phí đầu tư khoảng 20 tỷ mỗi năm từ xã hội.
Là người trực tiếp quản lý đội bóng Futsal Kim Toàn Đà Nẵng trước đây và Quảng Nam FC hiện nay, tôi cảm nhận rất rõ vai trò của xã hội hóa để phát triển thể thao chuyên nghiệp. Chỉ cách đây ít năm về trước, nhiều người sẽ nghĩ Futsal là một môn bóng đá trong nhà mang nặng tính phong trào. Hiện nay, quan điểm đó chắc chắn có sự thay đổi. Nhờ những người tâm huyết với phong trào bóng đá Futsal và niềm đam mê của nhiều nhà quản lý, nhiều mạnh thường quân, mà tiêu biểu là Ông Trần Anh Tú, sau mười năm đặt nền móng và phát triển, Futsal Việt Nam cũng đã có được những thành tựu ấn tượng.
Đội tuyển Futsal Việt Nam vào Top 8 châu lục, CLB Thái Sơn Nam giành tấm HCĐ châu Á 2015, và đặc biệt tại giải vô địch Futsal Châu Á 2016, Việt Nam đã thực sự làm nên lịch sử khi đánh bại đương kim vô địch Nhật Bản, qua đó chính thức giành vé tham dự World Cup tổ chức tại Colombia tháng 9/2016. Tại World Cup năm 2016, đội tuyển bóng đá Futsal của chúng ta thi đấu rất ấn tượng và giành quyền vào vòng 1/8. Kết thúc giải đấu, đội tuyển của chúng ta đã giành Giải Fair Play. Chiến tích này cũng giúp bóng đá Việt Nam có thể ngẩng cao đầu sánh ngang cùng các cường quốc bóng đá khác trên thế giới.
Trước những phát triển vượt bậc của môn Futsal tại Việt Nam nói riêng và các nước trong khu vực Đông Nam Á, Châu Á nói chung, để đưa Futsal Việt Nam lên một tầm cao mới thì cần có những cơ sở nghiên cứu từ thực tiễn để có thể đánh giá và định hướng phát triển Futsal theo hướng khoa hoc và hiện đại. 3 Trong đó một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu là yếu tố về nguồn lực tài chính. Hiện nay, vẫn chưa có nguồn kinh phí ổn định và dồi dào để chúng ta có chiến lược dài hơi đưa bóng đá Futsal phát triển một cách bền vững. Đó là lý do tôi lựa chon đề tài nghiên cứu: “Nghiên cứu các giải pháp xã hội hóa phát triển bóng đá Futsal tại Việt Nam”.
Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác xã hội hóa của bóng đá Futsal tại Việt Nam, xây dựng các giải pháp xã hội hóa nhằm mục đích phát triển bóng đá Futsal tại Việt Nam được hiệu quả hơn trong tương lai. Mục tiêu nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu trên luận án đã giải quyết các mục tiêu nghiên cứu sau: Mục tiêu 1: Thực trạng phát triển và công tác xã hội hoá bóng đá Futsal nam Việt Nam giai đoạn 2007- 2015. - Thực trạng phát triển đội tuyển Futsal nam Việt Nam giai đoạn 2007- 2015. - Thực trạng phát triển hệ thống giải thi đấu bóng đá Futsal nam tại Việt Nam giai đoạn 2007- 2015.
- Thực trạng công tác xã hội hóa tổ chức các giải thi đấu Futsal nam chuyên nghiệp Việt Nam giai đoạn 2007- 2015. - Thực trạng công tác tài trợ cho bóng đá Futsal nam tại Việt Nam giai đoạn 2007- 2015. - Thực trạng sân tập luyện, thi đấu phục vụ cho hoạt động bóng đá Futsal nam Việt Nam giai đoạn 2007- 2015. Mục tiêu 2: Xây dựng một số giải pháp phát triển công tác xã hội hóa để phát triển bóng đá Futsal tại Việt Nam.
- Cơ sở và nguyên tắc, cách thức tiếp cận để xây dựng giải pháp. - Phân tích SWOT về bóng đá Futsal, thực trạng công tác xã hội hóa của 4 bóng đá Futsal tại Việt Nam. - Xây dựng một số giải pháp xã hội hóa để phát triển bóng đá Futsal tại Việt Nam. Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả một số giải pháp xã hội hoá ngắn hạn phát triển bóng đá Futsal Việt Nam.
- Lộ trình thực hiện các nhóm giải pháp xã hội hóa đã xây dựng để phát triển bóng đá Futsal tại Việt Nam giai đoạn 2018-2022 và định hướng đến năm 2030. - Kết quả ứng dụng một số giải pháp xã hội hoá ngắn hạn phát triển bóng đá Futsal Việt Nam. Giả thuyết khoa học Với xu hướng phát triển của bóng đá Futsal trên thế giới cũng như tại Việt Nam, Nếu tìm ra, xây dựng được các giải pháp xã hội hóa phù hợp, có đủ cơ sở khoa hoc, được kiểm chứng trong thực tế thì sẽ góp phần quan trong trong việc phát triển bóng đá Futsal tại Việt Nam được tốt hơn trong tương lai. 5 Chƣơng 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Quan điểm của Đảng v Nh nƣớc về phát triển thể dục thể thao và phát triển bóng đá 1. Quan điểm của Đảng v Nh nƣớc về phát triển TDTT Thể dục thể thao là một bộ phận quan trong trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Trong tất cả các giai đoạn và thời kỳ phát triển của đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến sức khỏe, thể chất con người Việt Nam. Ngay từ những ngày đầu thành lập Nước, ngày 27/3/1946, Bác Hồ đã ra lời kêu goi toàn dân tập thể dục, trong đó Người nhấn mạnh vai trò của TDTT là “Dân cường thì Nước thịnh”.
Ngay từ năm 1958, Ban Bí thư Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã ban hành Chỉ thị 106/CT-TW ngày 02 tháng 10 đã yêu cầu “Các cấp ủy Đảng và chính quyền phải đặt nhiệm vụ lãnh đạo công tác TDTT trong kế hoạch công tác của địa phương hoặc đơn vị mình. Trong cấp ủy Đảng và chính quyền cần phân công người có năng lực phụ trách trực tiếp chỉ đạo công tác TDTT”. Sau ngày đất nước thống nhất, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng đã chủ trương phát triển mạnh mẽ TDTT, mở rộng đào tạo cán bộ, vận động viên TDTT, nghiên cứu khoa hoc và tăng cường cơ sở vật chất TDTT. Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước, vấn đề đào tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là một đòi hỏi khách quan và rất cấp thiết.
Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách phát triển con người Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X đã chỉ rõ: “Xây dựng chiến lược quốc gia về nâng cao sức khỏe, tầm vóc con người Việt Nam, tăng tuổi tho, cải thiện chất lượng giống nòi. Tăng cường thể lực của thanh niên. Phát triển mạnh thể dục, thể thao, kết hợp thể thao phong trào và thể thao thành tích cao, dân tộc và hiện đại.
Có chính 6 sách và cơ chế phù hợp để bồi dưỡng và phát triển tài năng, đưa thể thao nước ta đạt vị trí cao ở khu vực, từng bước tiếp cận với châu lục và thế giới ở những bộ môn Việt Nam có ưu thế”. Đường lối TDTT của Đảng Cộng sản Việt Nam đã định hướng và chỉ đạo toàn diện các lĩnh vực của nền thể thao Cách mạng trong nhiều văn kiện của Đảng: Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt nam lần thứ X (2006) [25], Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt nam lần thứ XI (2011) [26], Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt nam lần thứ XII (2016) [27] và các Chỉ thị của Bộ chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng, như Chỉ thị số 36-CT/TW năm 1994 về “Công tác thể dục thể thao trong giai đoạn mới” [4], và Nghị quyết số 08-NQ/TW (2011) của BCH Trung ương về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đến năm 2020” [5].