Ứng dụng E-learning giảng dạy Marketing ngành May - CĐN KTCN TP.HCM

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng e-learning vào giảng dạy môn marketing ngành may thời trang tại Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM.

• Tác giả: Hoàng Thị Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Ứng dụng E-learning vào giảng dạy môn Marketing ngành May-Thời trang tại trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về e learning

E-learning là phương pháp giảng dạy trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình học tập. E-learning giúp sinh viên có thể học tập mọi lúc, mọi nơi, chỉ cần có thiết bị kết nối internet. Điều này giúp tăng cường hiệu quả học tập và giảm thiểu chi phí.

1.1. Lợi ích của e learning

E-learning giúp sinh viên có thể học tập linh hoạt, không bị giới hạn bởi thời gian và địa điểm. Ngoài ra, e-learning cũng giúp giảm thiểu chi phí học tập, tăng cường hiệu quả học tập.

1.2. Ứng dụng của e learning

E-learning được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, bao gồm giáo dục, đào tạo, kinh doanh. E-learning giúp tăng cường hiệu quả học tập, giảm thiểu chi phí và tăng cường sự linh hoạt.

II. Phân tích vấn đề

Vấn đề chính của việc ứng dụng e-learning vào giảng dạy môn marketing ngành may thời trang là làm thế nào để tăng cường hiệu quả học tập và giảm thiểu chi phí. Điều này đòi hỏi phải có một hệ thống e-learning hiệu quả, bao gồm cả phần mềm, hardware và mạng lưới kết nối.

2.1. Thách thức của e learning

Thách thức chính của e-learning là làm thế nào để tăng cường hiệu quả học tập và giảm thiểu chi phí. Điều này đòi hỏi phải có một hệ thống e-learning hiệu quả, bao gồm cả phần mềm, hardware và mạng lưới kết nối.

2.2. Giải pháp cho thách thức

Giải pháp cho thách thức của e-learning là phải có một hệ thống e-learning hiệu quả, bao gồm cả phần mềm, hardware và mạng lưới kết nối. Ngoài ra, cũng cần phải có một đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật và giảng viên có kinh nghiệm.

III. Giải pháp và phương pháp

Giải pháp và phương pháp để ứng dụng e-learning vào giảng dạy môn marketing ngành may thời trang là phải có một hệ thống e-learning hiệu quả, bao gồm cả phần mềm, hardware và mạng lưới kết nối. Ngoài ra, cũng cần phải có một đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật và giảng viên có kinh nghiệm.

3.1. Hệ thống e learning

Hệ thống e-learning phải bao gồm cả phần mềm, hardware và mạng lưới kết nối. Phần mềm phải được thiết kế để tăng cường hiệu quả học tập và giảm thiểu chi phí.

3.2. Đội ngũ hỗ trợ

Đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật và giảng viên có kinh nghiệm là rất quan trọng để tăng cường hiệu quả học tập và giảm thiểu chi phí.

IV. Kết luận và ứng dụng

Kết luận và ứng dụng của việc ứng dụng e-learning vào giảng dạy môn marketing ngành may thời trang là tăng cường hiệu quả học tập và giảm thiểu chi phí. Điều này đòi hỏi phải có một hệ thống e-learning hiệu quả, bao gồm cả phần mềm, hardware và mạng lưới kết nối.

4.1. Tăng cường hiệu quả học tập

Tăng cường hiệu quả học tập là mục tiêu chính của việc ứng dụng e-learning vào giảng dạy môn marketing ngành may thời trang.

4.2. Giảm thiểu chi phí

Giảm thiểu chi phí là một trong những lợi ích chính của việc ứng dụng e-learning vào giảng dạy môn marketing ngành may thời trang.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và Internet đã thúc đẩy giáo dục thế giới chuyển dịch nhanh chóng sang kỷ nguyên số. Theo số liệu từ Hiệp hội Phát triển và Đào tạo Hoa Kỳ (ASTD), ngay từ năm 2000 đã có gần 47% các trường đại học và cao đẳng tại Mỹ triển khai mô hình đào tạo trực tuyến với hơn 54.000 khóa học; đến giai đoạn 2006-2007, tỷ lệ này đã tăng lên mức 66%. Tại Châu Âu, thị trường E-learning ghi nhận mức tăng trưởng trung bình 96% mỗi năm, đạt quy mô hơn 4 tỷ USD. Tại Việt Nam, các nền tảng giáo dục số ban đầu cũng đã ghi nhận sức hút mạnh mẽ với hơn 800.000 người học tham gia. Tuy nhiên, trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, phương pháp giảng dạy truyền thống vẫn chiếm ưu thế, dẫn đến tình trạng người học thụ động tiếp thu kiến thức một chiều và thiếu kỹ năng tự học.

Môn học Marketing ngành May - Thời trang tại Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp cho sinh viên kiến thức thương mại hóa sản phẩm dệt may và nắm bắt xu hướng thị trường. Dù vậy, phương pháp giảng dạy trước đây chủ yếu dựa vào thuyết giảng trên lớp, chưa khơi dậy được tính chủ động và sáng tạo của người học. Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Giáo dục học của tác giả Hoàng Thị Hương, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Ngô Anh Tuấn tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM (hoàn thành tháng 7 năm 2015), tập trung giải quyết bài toán cấp thiết này.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là xây dựng và ứng dụng mô hình học tập kết hợp (Blended Learning) với cơ cấu thời lượng gồm 60% học trực tuyến qua hệ sinh thái E-learning và 40% dạy học trực tiếp tại lớp. Nghiên cứu hướng đến việc nâng cao tính tích cực nhận thức, tăng cường năng lực tự nghiên cứu và cải thiện rõ rệt kết quả học tập của sinh viên. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua các chỉ số mục tiêu: tăng tỷ lệ sinh viên đạt loại khá - giỏi lên trên 70%, nâng thời gian tự học của sinh viên lên mức 3 đến 5 giờ mỗi tuần và giảm thiểu tối đa tỷ lệ học sinh yếu kém dưới 5%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng triết học duy vật biện chứng về quá trình nhận thức (từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và quay trở về thực tiễn) kết hợp với các lý thuyết dạy học hiện đại: Thuyết hành vi (Behaviorism), Thuyết nhận thức (Cognitivism) và Thuyết kiến tạo (Constructivism). Dưới góc độ lý luận dạy học hiện đại, việc học không đơn thuần là quá trình tiếp nhận thụ động mà là quá trình người học chủ động xây dựng tri thức thông qua các hoạt động tương tác đa chiều.

Hệ thống nghiên cứu làm rõ các khái niệm và mô hình nền tảng:

• E-learning: Hình thức giáo dục trực tuyến dựa trên công nghệ mạng và truyền thông đa phương tiện (Multimedia), bao gồm 4 thành phần cốt lõi: Nội dung, Phân phối, Quản lý và Hợp tác.
• Hệ thống quản lý học tập (LMS - Learning Management System) và Hệ thống quản lý nội dung học tập (LCMS - Learning Content Management System): Công cụ trực tuyến cho phép tạo lập, phân phối học liệu, theo dõi tiến độ, tổ chức thảo luận và đánh giá năng lực người học tự động.
• Mô hình Blended Learning: Mô hình tích hợp tối ưu giữa phương thức dạy học truyền thống trên lớp và học tập trực tuyến thông qua nền tảng Moodle mã nguồn mở. Hệ thống triển khai các cấp độ thực hiện từ đào tạo dựa trên máy tính (CBT), đào tạo dựa trên web (WBT) đến cấp độ lớp học ảo tương tác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học:

• Phương pháp điều tra giáo dục: Sử dụng bảng hỏi khảo sát thực trạng trên mẫu gồm 15 giáo viên thuộc khoa May - Thời trang và 60 sinh viên đang theo học môn Marketing ngành May tại Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích được áp dụng nhằm thu thập chính xác nhu cầu, khả năng tiếp cận công nghệ thông tin và đánh giá cơ sở vật chất của nhà trường.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thiết kế thực nghiệm đối chứng trên 2 nhóm sinh viên lớp C13 May có trình độ đầu vào tương đương (mỗi nhóm khoảng 30 sinh viên). Nhóm thực nghiệm được giảng dạy theo mô hình Blended Learning kết hợp Moodle (60% trực tuyến, 40% trên lớp), trong khi nhóm đối chứng học theo phương pháp truyền thống 100% thời lượng.
• Phương pháp thống kê toán học: Xử lý dữ liệu kiểm tra, đánh giá tần số phân bố điểm số, tính toán giá trị trung bình, phương sai và độ lệch chuẩn để kiểm định giả thuyết khoa học. Toàn bộ quá trình nghiên cứu và thu thập dữ liệu được thực hiện trong khung thời gian từ tháng 10 năm 2012 đến tháng 7 năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực nghiệm sư phạm và xử lý số liệu thống kê đã mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, kết quả học tập của nhóm thực nghiệm vượt trội rõ rệt so với nhóm đối chứng. Điểm kiểm tra cuối khóa và điểm tổng kết của nhóm thực nghiệm ghi nhận tỷ lệ sinh viên đạt loại Giỏi và Khá lên đến 76.7%, trong khi ở nhóm đối chứng con số này chỉ đạt 43.3% (mức chênh lệch tích cực đạt 33.4%).

Thứ hai, mô hình đào tạo mới triệt tiêu hoàn toàn tỷ lệ sinh viên không đạt yêu cầu. Ở nhóm đối chứng truyền thống, tỷ lệ sinh viên xếp loại Trung bình - Yếu chiếm tới 13.3%, trong khi nhóm thực nghiệm áp dụng E-learning ghi nhận 0.0% sinh viên xếp loại yếu kém, phản ánh hiệu quả hỗ trợ học tập đồng đều cho mọi đối tượng.

Thứ ba, năng lực tự học và thời lượng nghiên cứu độc lập của sinh viên tăng vọt. Khảo sát sau thực nghiệm cho thấy hơn 85% sinh viên nhóm thực nghiệm chủ động dành từ 3 đến 5 giờ mỗi tuần để đăng nhập Moodle, xem video bài giảng biên soạn qua Camtasia và giải quyết các bài tập chuyên ngành.

Thứ tư, mức độ tương tác học thuật đa chiều tăng trưởng hơn 65%. Sinh viên không chỉ trao đổi với giảng viên mà còn tích cực tương tác chéo thông qua các công cụ diễn đàn (Forum), tin nhắn trực tiếp (Chat) và phản hồi đánh giá (Feedback) trên hệ thống.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về kết quả học tập xuất phát từ việc số hóa nội dung học tập thông minh. Việc tích hợp các công cụ Moodle như Book (trình bày bài học đa tầng), Label (chèn video trực quan từ thực tế xưởng may), Quiz (trắc nghiệm tương tác có phản hồi kết quả tự động ngay lập tức) đã giúp người học chuyển đổi từ trạng thái thụ động sang chủ động kiến tạo tri thức. Giảng viên chuyển từ vai trò truyền đạt độc thoại sang người hướng dẫn, định hướng và giải đáp thắc mắc chuyên sâu.

So sánh với công trình nghiên cứu của Vũ Thúy Hằng và Nguyễn Mạnh Tuân (2013) về sự hài lòng của người học trên nền tảng trực tuyến, kết quả thực nghiệm tại Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công nghệ TP.HCM củng cố vững chắc nhận định rằng: Tính cá nhân hóa tốc độ học tập và khả năng theo dõi tiến độ theo thời gian thực chính là chìa khóa gia tăng động lực nhận thức.

Về mặt biểu diễn dữ liệu trực quan, các kết quả định lượng được minh họa chi tiết qua hệ thống biểu đồ cột kép và bảng phân phối tần số (tương ứng từ Bảng 3.17 đến Bảng 3.22 trong báo cáo gốc). Biểu đồ so sánh phân bố điểm kiểm tra cuối khóa thể hiện rõ sự dịch chuyển của đường cong phân phối điểm từ mức trung bình (5.0 - 6.5 điểm) ở lớp đối chứng sang phổ điểm khá giỏi (7.5 - 9.0 điểm) ở lớp thực nghiệm. Bảng tổng hợp phản hồi sau khóa học cho thấy trên 90% sinh viên đánh giá cao tính tiện ích và mong muốn nhân rộng mô hình cho các học phần chuyên ngành khác.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa việc ứng dụng công nghệ dạy học số trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, nâng cấp hạ tầng công nghệ và tối ưu hóa hệ thống máy chủ LMS Moodle. Ban Giám hiệu cùng Trung tâm Tin học nhà trường cần đầu tư băng thông đường truyền ổn định, đảm bảo hệ thống chịu tải 100% lượng sinh viên truy cập đồng thời vào giờ cao điểm, hoàn thành nâng cấp trong quý 4 năm 2015.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình biên tập và phát triển học liệu số đa phương tiện. Giảng viên tổ bộ môn Marketing ngành May cần ứng dụng thành thạo phần mềm Camtasia, PowerPoint và các công cụ đồ họa để chuẩn hóa 100% ngân hàng bài giảng video, câu hỏi trắc nghiệm Quiz và tình huống thực tiễn cho tất cả 5 chương của học phần trong vòng 6 tháng.

Thứ ba, tổ chức các khóa bồi dưỡng năng lực sư phạm số định kỳ cho đội ngũ nhà giáo. Ban Chủ nhiệm Khoa May - Thời trang phối hợp cùng Viện Sư phạm Kỹ thuật triển khai 2 đợt tập huấn chuyên sâu mỗi năm học, phấn đấu đạt mục tiêu 100% giảng viên làm chủ kỹ năng thiết kế khóa học trên nền tảng Moodle và vận hành lớp học tương tác.

Thứ tư, đổi mới quy chế kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo hướng tích hợp dữ liệu số. Phòng Đào tạo cần ban hành khung tính điểm quá trình mới, phân bổ tỷ trọng từ 30% đến 40% tổng điểm cho các hoạt động tự học, làm bài kiểm tra trực tuyến trên LMS và thảo luận diễn đàn, áp dụng chính thức từ đầu năm học tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giảng viên và giáo viên dạy nghề ngành Dệt May - Thời trang: Sử dụng làm tài liệu hướng dẫn từng bước để thiết kế giáo án điện tử, chuyển đổi tài liệu truyền thống sang định dạng số hóa và ứng dụng các công cụ Moodle vào giảng dạy chuyên ngành.
• Cán bộ quản lý đào tạo tại các trường Đại học, Cao đẳng kỹ thuật: Tham khảo mô hình phân bổ thời lượng Blended Learning (60/40) và quy trình quản trị người học trên nền tảng số để xây dựng chiến lược chuyển đổi số giáo dục cấp trường.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Giáo dục học, Phương pháp giảng dạy: Tiếp cận nguồn tài liệu khoa học chuẩn mực về phương pháp thực nghiệm sư phạm đối chứng, thiết kế công cụ đo lường và kỹ thuật thống kê giáo dục.
• Chuyên gia đào tạo nội bộ tại các doanh nghiệp may mặc: Ứng dụng quy trình E-learning để xây dựng các khóa đào tạo trực tuyến ngắn hạn về quản lý kỹ thuật chuyền may, kiểm soát chất lượng và marketing sản phẩm thời trang cho nhân viên.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình Blended Learning trong luận văn được phân bổ thời lượng như thế nào?

Mô hình nghiên cứu lựa chọn tỷ lệ phân bổ tối ưu gồm 60% thời lượng học trực tuyến qua hệ thống E-learning Moodle và 40% thời lượng dạy học truyền thống trên lớp. Cơ cấu này giúp sinh viên chủ động tự học lý thuyết nền tảng tại nhà và dành thời gian trên lớp để thảo luận sâu, giải quyết tình huống thực tế cùng giảng viên.

Nền tảng LMS nào được lựa chọn và những công cụ nào đóng vai trò chủ đạo?

Nghiên cứu ứng dụng nền tảng LMS Moodle mã nguồn mở kết hợp cùng phần mềm biên tập bài giảng Camtasia và PowerPoint. Các công cụ cốt lõi trên Moodle được khai thác gồm: Book (tạo tài liệu bài học đa trang), Quiz (thiết lập bài kiểm tra trắc nghiệm đa dạng), Forum (diễn đàn thảo luận bất đồng bộ), Chat (trao đổi trực tiếp) và Gradebook (quản lý bảng điểm tự động).

Kết quả thực nghiệm đã chứng minh hiệu quả học tập cụ thể ra sao?

Số liệu thực nghiệm cho thấy tỷ lệ sinh viên đạt loại Khá và Giỏi ở lớp thực nghiệm đạt 76.7%, cao hơn 33.4% so với lớp đối chứng (43.3%). Đồng thời, mô hình mới đã xóa bỏ hoàn toàn tỷ lệ sinh viên yếu kém (giảm từ 13.3% ở lớp đối chứng xuống 0.0% ở lớp thực nghiệm).

Giảng viên kỹ thuật gặp khó khăn gì khi triển khai E-learning và cách khắc phục?

Trở ngại lớn nhất của giảng viên là khối lượng công việc chuẩn bị học liệu ban đầu rất lớn và kỹ năng biên tập đa phương tiện còn hạn chế. Giải pháp khắc phục là tham gia các khóa bồi dưỡng kỹ năng CNTT chuyên sâu, chuẩn hóa quy trình biên soạn theo từng module và tận dụng kho học liệu chia sẻ chung của khoa.

Sinh viên ngành may có gặp rào cản công nghệ khi học trực tuyến không?

Khảo sát ban đầu ghi nhận khoảng 20% sinh viên bỡ ngỡ với thao tác nộp bài và làm bài kiểm tra trực tuyến. Tuy nhiên, nhờ giao diện Moodle trực quan và tài liệu hướng dẫn chi tiết, 100% sinh viên đã sử dụng thành thạo hệ thống chỉ sau 2 tuần học đầu tiên.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về E-learning, công nghệ dạy học hiện đại và mô hình học tập kết hợp Blended Learning trong đào tạo nghề.
• Nghiên cứu xây dựng thành công quy trình thiết kế và số hóa bài giảng môn Marketing ngành May - Thời trang trên nền tảng Moodle kết hợp phần mềm Camtasia.
• Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết nghiên cứu, nâng tỷ lệ sinh viên khá giỏi lên mức 76.7% và giảm tỷ lệ yếu kém về 0.0%.
• Công trình chứng minh tính khả thi của việc tích hợp 60% thời lượng E-learning và 40% thời lượng truyền thống, phát huy tối đa năng lực tự học và tư duy sáng tạo của sinh viên.
• Đề tài đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện về hạ tầng máy chủ, đào tạo giảng viên và đổi mới quy chế đánh giá kết quả học tập trực tuyến.

Trong giai đoạn tiếp theo, nhà trường và khoa May - Thời trang cần lên kế hoạch nhân rộng mô hình Blended Learning cho 100% các môn học chuyên ngành kỹ thuật may trong vòng 2 năm tới. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hãy chủ động đầu tư hạ tầng LMS và chuẩn hóa học liệu số ngay hôm nay để đón đầu xu thế giáo dục thông minh và nâng tầm chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ E-LEARNING.1 Tổng quan về E-learning E-Learning là hình thức học tập bằng truyền thông thông qua mạng internet theo cách tương tác với nội dung học tập và được thiết kế dựa trên nền tảng của phuơng pháp dạy học.[19] E-learning là việc sử dụng công nghệ mạng để thiết kế, cung cấp, lựa chọn, quản trị và mở rộng việc học tập.[20] E-Learning là việc cung cấp nội dung thông qua các phương tiện điện tử bao gồm internet, intranet, mạng vệ tinh, băng đĩa, CD- Room, ti vi…[21] E-learning hay còn gọi là giáo dục trực tuyến, là phương thức học ảo thông qua một máy vi tính nối mạng đối với một máy chủ ở nơi khác có lưu giữ sẵn bài giảng điện tử và phần mềm cần thiết đề cho người học học trực tuyến từ xa. Hiện nay phương pháp học trực tuyến rất được chú trọng đó là phương pháp tương tác bảng điện tử, các bài giảng được giáo viên trình bày thông qua phuơng pháp tại lớp và được ghi hình làm tư liệu giảng dạy một cách sống động và người học có thể linh động về thời gian cũng như địa điểm học tập.2 Lịch sử về E-learning và một số kết quả nghiên cứu đã công bố. Thành tựu của công nghệ thông tin đã góp phần làm thay đổi chất lượng cuộc sống. Thay đổi theo hướng phát triển toàn diện các mặt của kinh tế, xã hội, khoa học, kỹ thuật và đặc biệt đối với giáo dục.

E-learning được ra đời dựa trên sự phát triển vượt bậc về công nghệ thông tin kết hợp với các phương pháp dạy học được tối ưu hóa nhằm mang lại hiệu quả cho việc giáo dục, phục vụ nhu cầu dạy và học ngày càng cao của con người.1 Trên thế giới Sự ra đời của thuật ngữ “E- learning”: Vào tháng 10 năm 1999 ở Los Angeles, một cuộc hội thảo về hệ thống Đào Tạo cơ bản về Máy tính Computer Base Training, một thuật ngữ mới lần đầu được sử dụng trong một môi trường giáo 6 dục chuyên nghiệp đó là E-learning. Được kết hợp giữa học qua mạng và học chính thức, thuật ngữ này được cho là một phương thức học tập dựa trên việc sử dụng công nghệ mới là truy cập trực tuyến trên máy tính. Với phương thức tương tác và cá nhân hóa ngựời học trong suốt quá trình học tập dựa trên internet, các phương tiện điện tử như: intranet, extranet, truyền hình tương tác, CD- Rom…E-learning đã góp phần vào sự phát triển năng lực trong suốt quá trình học tập độc lập của người học.[33] 6 5 4 3 Chu trình phát triển ứng 2 dụng của E-learning 1 0 1995 1997- 2000 2001- 2002 2003 đến nay Biểu đồ 1.1: Biểu đồ thể hiện chu trình ứng dụng của E-learning. Giai đoạn tiên phong: 1995 Giai đoạn phát triển vượt trội: 1997- 2000 Giai đoạn thoái trào: 2001- 2002 Giai đoạn hiên nay: 2003 đến nay.

Qua quá trình tìm hiểu, người nghiên cứu chia quá trình hình thành và phát triển của E-learning thành 3 giai đoạn chính sau: Giai đoạn sơ khai Từ năm 1924 tại đại học bang Ohio, Giáo sư Sidney Pressey đã phát minh ra máy chấm điểm tự động. Là thiết bị học tập điện tử đầu tiên, được thiết kế để cho học sinh khám phá và tự kiểm tra. Lần thử đầu tiên này đã không thành công. Năm 1930, các 7 thiết bị truyền thông hỗ trợ giảng dạy đầu tiên như radio, máy thu âm, phim có lời được các nhà giáo dục đưa vào trong dạy học.

Phương thức dạy học có sự hỗ trợ của phương tiện truyền thông được ra đời. Vào năm 1943, chương trình dạy học nghe nhìn tại Mỹ được ra đời, và chương trình này được áp dụng cho trường đại học Indiana vào năm 1946. Năm 1954: Giáo sư BF Skinner của Đại học Harvard đã chế tạo ra máy giảng dạy. Là một thiết bị cơ khí với mục đích là để quản lý một chương trình giảng dạy theo lập trình.

Trong giai đoạn này người học học thông qua các phương tiện radio, truyền hình và video,… chưa có sự xuất hiện của công nghệ máy tính. Máy tính điện tử số đầu tiên ENIAC – Electronic Numerical Integrator And Computer) do Giáo Sư Mauchly và hoc trò Eckert tại Đại học Pennsylvania thiết kế từ năm 1943 và cho ra mắt vào năm 1946 nhằm phục vụ cho chiến tranh thế giới lần thứ 2. Ngay sau đó máy tính được sử dụng rộng rãi trong các trường đại học, các cơ quan chính phủ và ngân hàng. Từ năm 1960, các cơ sở giáo dục bắt đầu tận dụng lợi thế của các phương tiện mới bằng cách cung cấp các khóa học đào tạo từ xa sử dụng mạng máy tính để biết thông tin.

Đầu tiên là Đại học Illinois đã khởi xướng một hệ thống lớp học mà sinh viên có thể truy cập tài liệu thông tin trên một khóa học đặc biệt trong khi nghe các bài giảng được ghi lại thông qua một số thiết bị truyền hình hoặc thiết bị âm thanh. Cũng trong thời gian đó, giáo sư tâm lý Patrick Suppes và Richard C. Atkinson đã thử nghiệm sử dụng máy tính để dạy toán và đọc sách cho con trẻ trong các trường tiểu học ở Đông Palo Alto, California. Hệ thống E-learning ban đầu dựa trên việc học và đào tạo với máy tính trong đó vai trò của hệ thống E-learning chủ yếu dùng cho việc chuyển giao kiến thức, trái ngược với các hệ thống sau này là phát triển dựa trên việc hỗ trợ học tập, khuyến khích chia sẻ kiến thức.

Năm 1963, Bernard Luskin cài đặt máy tính đầu tiên trong một trường cao đẳng cộng đồng để được hướng dẫn, làm việc với Đại học Stanford và những người khác, phát triển máy tính hướng dẫn hỗ trợ. Luskin hoàn thành luận án UCLA, bước ngoặc của ông là làm việc với tổng công 8 ty Rand nhằm phân tích những trở ngại trong việc sử dụng sự trợ giúp, hướng dẫn của máy tính vào năm 1970. Năm 1972, Ray Tomlinson đã phát minh ra E-mail để gửi thông điệp trên mạng. Từ đó đến nay E-mail là một trong những dich vụ trao đổi thông tin được sử dụng nhiều nhất.

Trong thập niên 70 và 80 tại New Jersey Học tập dựa trên máy tính đã hình thành nên những khóa học E-Learning đầu tiên và được phát triển bởi Murray Turoff và Starr Roxanne Hiltz. Năm 1976, Bernard Luskin đưa ra mô hình đại học không có trường (Coastline Community College). Nhìn chung thời kì này máy tính chưa thực sự được sử dụng rộng rãi, phương pháp giáo dục “Lấy giáo viên làm trung tâm” vẫn là phương pháp phổ biến trong các trường học. Từ năm 1984 – 1993: Vào giữa thập niên 1980 khi tổ chức khoa học quốc gia Mỹ NSF thành lập mạng liên kết các trung tâm máy tính lớn với nhau gọi là NSFNET.

Đây là mốc lịch sử quan trọng của Internet được xác lập. Giai đoạn này có thể gọi là Kỷ nguyên đa phương tiện được đánh dấu bằng sự ra đời của hệ điều hành Windows 3.1, máy tính Macintosh, phần mềm trình diễn Powerpoint, cùng các công cụ đa phương tiện khác. Những công cụ này cho phép tạo ra những bài giảng có tích hợp âm thanh và hình ảnh dựa trên công nghệ Computer Base Training (CBT). Bài học được phân phối qua đĩa CD-ROM hoặc đĩa mềm.

Vào bất kì thời gian nào, ở đâu, người học đều có thể mua và tự học. Tuy nhiên, sự hướng dẫn của Giáo viên cũng rất hạn chế. Giai đoạn phát triển: Người đầu tiên nghĩ ra chương trình giáo dục online là ông William D. Graziedei, một giáo sư sinh học của trường Cao Đẳng tại Plattsburgh, với dự án năm 1993 là Virtual Instructional Classroom Enviroment In Science (VICES).

Tạm dịch: Môi trường dạy và học ảo trong khoa học. Ông đã dựa vào máy tính trực tuyến, giao bài giảng, hướng dẫn và đánh giá dự án sử dụng thư điện tử. Năm 1994, các trường trung học trực tuyến đầu tiên đã được thành lập. Năm 1994, chương trình giảng dạy CALCampus được trình bày trực tuyến đầu tiên như Internet ngày càng trở nên dễ tiếp cận hơn thông qua mạng lưới viễn thông.

Khi công nghệ web được phát minh, các nhà cung cấp dịch vụ giáo dục đào tạo bắt 9 đầu nghiên cứu cách thức cải tiến phương pháp giáo dục bằng công nghệ này. Các chương trình: Email, Web, trình duyệt, Media player, kỹ thuật truyền Audio/Video tốc độ thấp cùng với ngôn ngữ hỗ trợ Web như HTML, JAVA bắt đầu trở nên thông dụng và đã làm thay đổi bộ mặt của đào tạo bằng đa phương tiện. Graziedei công bố một bài báo “Xây dựng hệ thống dạy và học đồng bộ và không đồng bộ: khai thác giải pháp hệ thống quản lý các lớp học và khoá học” miêu tả sự phát triển chiến lược tổng thể cho việc quản lý khoa học dựa trên công nghệ hệ thống giáo dục. Theo biểu đồ sự phát triển của E-learning thì đây được coi là giai đoạn phát triển thịnh vượng của công nghệ E-learning.

Giai đoạn 2001 – đến nay Với sự thay đổi mạnh mẽ của Internet, công nghệ đa phương tiện bắt đầu được giới thiệu trong chương trình học. Theo số liệu thống kê của Hội Phát triển và Đào tạo Mỹ (American Society for Training and Development, ASTD), năm 2000 Mỹ có gần 47% các trường đại học, cao đẳng đã đưa ra các dạng khác nhau của mô hình đào tạo từ xa, tạo nên 54.000 khoá học trực tuyến. Theo một nghiên cứu năm 2008 được tiến hành bởi Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ, trong năm học 2006-2007 khoảng 66% các trường công lập và tư nhân sau trung học bắt đầu cung cấp một số khoá học từ xa. Tại Châu Âu, Công ty IDC ước đoán rằng thị trường E-Learning của Châu Âu sẽ tăng tới 4 tỷ USD trong năm 2004 với tốc độ tăng 96% hàng năm.

Ngoài việc tích cực triển khai E-Learning tại mỗi nước, giữa các nước châu Âu có nhiều sự hợp tác đa quốc gia trong lĩnh vực E-learning. Điển hình là dự án xây dựng mạng xuyên Châu Âu EuroPACE. Đây là mạng E-Learning của 36 trường đại học hàng đầu châu Âu thuộc các quốc gia như Đan Mạch, Hà Lan, Bỉ, Anh, Pháp cùng hợp tác với công ty E-learning của Mỹ Docent nhằm cung cấp các khoá học về các lĩnh vực như khoa học, nghệ thuật, con người phù hợp với nhu cầu học của các sinh viên đại học, sau đại học, các nhà chuyên môn ở Châu Âu. Trong năm 2008, Hội đồng châu Âu đã thông qua một tuyên bố ủng hộ của học tập điện tử tiềm năng cải thiện bình đẳng giáo dục trên toàn EU.

10 Tại châu Á, bên cạnh các quốc gia đang phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, việc ứng dụng E-learning mạnh mẽ hơn các quốc gia khác.