phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc cấu trúc thành ba chƣơng: Chƣơng 1: Khái lƣợc về chiến lƣợc OBOR của Trung Quốc Trong chƣơng này tác giả giới thiệu khái quát về bối cảnh ra đời của chiến lƣợc OBOR, trong đó phân tích và làm rõ các nhân tố tình hình thế giới, khu vực và nhất là tình hình Trung Quốc có ảnh hƣởng, tác động trực tiếp đến sự hình thành của chiến lƣợc này. Bên cạnh đó, tác giả sẽ đi sâu phân tích, đánh giá và làm rõ nội dung và mục tiêu cốt lõi của chiến lƣợc OBOR, các bƣớc triển khai chiến lƣợc này của Trung Quốc trong thời gian qua ở cả trong và ngoài nƣớc. Chƣơng 2: Phản ứng của các nƣớc, thuận lợi và thách thức đối với chiến lƣợc OBOR Trong chƣơng này tác giả đi sâu phân tích, đánh giá thái độ và phản ứng của các nƣớc đối với chiến lƣợc OBOR, trong đó sẽ đi sâu phân tích thái độ và phản ứng của 2 nhóm nƣớc khác nhau: nhóm nƣớc ủng hộ, nhóm nƣớc không ủng hộ chiến lƣợc này. Tác giả cũng đánh giá về thuận lợi và thách thức của Trung Quốc trong triển khai chiến lƣợc OBOR, trên cơ sở đó đƣa ra một số dự báo về khả năng triển khai chiến lƣợc này của Trung Quốc trong thời gian tới.
Chƣơng 3: Tác động của chiến lƣợc OBOR của Trung Quốc với Việt Nam Trong chƣơng này, tác giả sẽ đƣa ra đi sâu phân tích tác động, ảnh hƣởng của chiến lƣợc OBOR đối với Việt Nam bao gồm những tác động tích cực, tiêu cực, từ đó đƣa ra một số kiến nghị chính sách đối với Việt Nam trong quá trình tham gia vào chiến lƣợc này nhằm phát triển kinh tế xã hội trong thời gian tới. LUAN VAN CHAT LUONG download13: add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 KHÁI LƢỢC VỀ CHIẾN LƢỢC “MỘT VÀNH ĐAI, MỘT CON ĐƢỜNG” CỦA TRUNG QUỐC 1. Bối cảnh ra đời của chiến lƣợc OBOR 1. Những nhân tố quốc tế - Tình hình thế giới có nhi u biến đ i mạnh m , phức tạp và mau l , cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, xu thế đa cực hóa ngày càng r n t cuộc cách mạng khoa h c công nghệ và xu thế toàn c u hoá phát triển mạnh m , tác động sâu rộng đến h u hết các quốc gia, khu vực.
Từ đầu thế kỷ XXI, xu hƣớng “đa cực” ngày càng hình thành rõ nét xuất phát từ sự nổi lên của các xu hƣớng liên kết, hợp tác toàn cầu và các cƣờng quốc mới nhƣ Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Brazil. Mỹ suy giảm sức mạnh toàn diện trong tƣơng quan so sánh với các cƣờng quốc khác. Theo đó, nền kinh tế Mỹ lâm vào khó khăn, vị thế nền kinh tế “số 1” thế giới của Mỹ đang bị đe dọa nghiêm trọng. Mặc dù hiện nay, Mỹ vẫn là nền kinh tế “số 1” thế giới, tính chung cả về tổng GDP, tiềm lực vốn và KHCN.
nhƣng vị thế đó đang đứng trƣớc những thách thức không nhỏ, ngày càng bị thu hẹp với các trung tâm quyền lực khác. Từ chỗ chiếm khoảng 50% GDP của thế giới sau chiến tranh thế giới thứ II, giảm xuống còn 32% năm 2000 và hiện nay, Mỹ chỉ chiếm khoảng gần 20% GDP toàn cầu. Năm 2000, GDP của Mỹ gấp 12 lần GDP của Trung Quốc, nhƣng đến năm 2010 gấp 2,5 lần và đến năm 2016 chỉ còn hơn 1,5 lần (Mỹ là 18,858 nghìn tỷ USD, Trung Quốc là 11,383 nghìn tỷ USD)[1]. Bên cạnh đó, vị thế chính trị và uy tín của Mỹ trên trƣờng quốc tế ngày càng suy giảm, quan hệ của Mỹ với một số đồng minh, đối tác trên thế giới và khu vực cũng không thực sự gắn kết nhƣ trƣớc.
Ngoài ra, sức mạnh quân sự của Mỹ ngày càng suy giảm trong tƣơng quan so sánh với các cƣờng quốc khác cùng với sự xuất hiện, phát triển của các xu hƣớng mang tính toàn cầu và của các chủ thể phi nhà nƣớc đang thách thức sự “độc tôn” của Mỹ.com/2011/09/14/tổng-quan-kinh-tế-thế-giới-2001-2010-07012011/ LUAN VAN CHAT LUONG download12: add luanvanchat@agmail.com Nƣớc Nga dƣới thời Tổng thống Putin và Medvedev đã và đang trỗi dậy mạnh mẽ, từng bƣớc khôi phục địa vị cƣờng quốc chính trị, kinh tế và quân sự, có vị thế ngày càng cao trên trƣờng quốc tế, trở thành một nhân tố quan trọng thúc đẩy quá trình hình thành thế giới đa cực. Hiện nay, tình hình chính trị nội bộ của Nga cơ bản ổn định tạo tiền đề để nƣớc Nga tập trung phát triển kinh tế, nâng cao tiềm lực tổng hợp quốc gia. Mặc dù gặp nhiều khó khăn khi giá dầu thế giới sụt giảm mạnh trong thời gian qua, nhƣng với nhiều chính sách đƣợc đƣa ra để giảm thiểu tác động tiêu cực của giá dầu thế giới, nền kinh tế Nga đang từng bƣớc phục hồi và phát triển, hƣớng tới địa vị nƣớc lớn hàng đầu về kinh tế trong những thập kỷ tới. Đáng chú ý, hiện nay Nga tiếp tục duy trì địa vị cƣờng quốc quân sự hàng đầu thế giới, điều này đƣợc thể hiện bằng vai trò và sức mạnh của Nga khi tham gia vào chiến trƣờng Syria hiện nay.
Nga là cƣờng quốc có ảnh hƣởng quan trọng trong các vấn đề khu vực cũng nhƣ toàn cầu. Có thể khẳng định, thời gian qua Nga đã “hồi sinh” mạnh mẽ, từng bƣớc khôi phục lại địa vị cƣờng quốc của mình. Với một lãnh thổ rộng lớn, nền văn hóa tiên tiến, nguồn nhân lực khoa học và trí tuệ dồi dào, nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú. lại có ảnh hƣởng truyền thống trên trƣờng quốc tế, nên Nga hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành một cực quan trọng trong trật tự thế giới đa cực đang hình thành.
Ấn Độ là một trong những nƣớc có tiềm năng trở thành “siêu cƣờng” trong thập kỷ tới, trở thành một nhân tố quan trọng thúc đẩy tiến trình hình thành thế giới đa cực. Kinh tế Ấn Độ phát triển mang tính “bùng nổ”, đang từng bƣớc trở thành một trong những đầu tàu của nền kinh tế thế giới. Ấn Độ cũng có tiềm lực quân sự mạnh, là cƣờng quốc quân sự ở khu vực, hƣớng tới phát triển thành cƣờng quốc quân sự toàn cầu. Hiện nay, Ấn Độ là một nƣớc lớn có ảnh hƣởng quan trọng đối với khu vực Nam Á, từng bƣớc vƣơn tầm ảnh hƣởng ra phạm vi toàn cầu.
EU ngày càng có ảnh hƣởng mạnh trên phạm vi toàn cầu, nhất là về kinh tế. Liên minh châu Âu gồm 28 nƣớc thành viên, với hơn 500 triệu dân, mặc dù đang phải đối mặt với một số khó khăn, thách thức, nhất là sau khi Anh rời khỏi EU, nhƣng vẫn tích cực thiết lập một thể chế “kiểu liên bang” để trở thành một thực LUAN VAN CHAT LUONG download13: add luanvanchat@agmail.com thể chính trị, kinh tế lớn và quan trọng hàng đầu thế giới. Một EU thống nhất về chính trị và kinh tế sẽ trở thành một nhân tố quan trọng thúc đẩy tiến trình hình thành thế giới đa cực. Hiện nay, EU ngày càng trở thành một lực lƣợng chính trị quan trọng trên trƣờng quốc tế và là một thực thể kinh tế lớn, có vai trò quan trọng hàng đầu thế giới.
EU đang từng bƣớc mở rộng liên kết an ninh, có vai trò ngày càng quan trọng trong việc bảo đảm an ninh thế giới. EU có đủ khả năng trở thành trung tâm quyền lực của thế giới, là một cực trong thế giới đa cực. Nhật Bản tiếp tục duy trì địa vị cƣờng quốc kinh tế, từng bƣớc tăng cƣờng sức mạnh về chính trị và quân sự để trở thành “cƣờng quốc toàn diện”. Nhật Bản là nƣớc lớn có ảnh hƣởng quan trọng ở châu Á, cũng nhƣ trên trƣờng quốc tế, nhất là về kinh tế.
Mặc dù từ thập kỷ 90 của thế kỷ XX đến nay, kinh tế Nhật Bản lâm vào tình trạng suy thoái và trì trệ kéo dài, nhƣng nƣớc này vẫn giữ vững địa vị là cƣờng quốc kinh tế hàng đầu thế giới, với nền KHCN phát triển cao. Đặc biệt, thời gian gần đây, Nhật Bản chủ trƣơng tăng cƣờng tiềm lực chính trị, quân sự nhằm xây dựng Nhật Bản thành “cƣờng quốc toàn diện” có sức mạnh chính trị, quân sự tƣơng xứng với sức mạnh kinh tế. Trong những thập kỷ tới, Nhật Bản sẽ là một cực trong thế giới đa cực, bởi vì hiện nay Nhật Bản là nƣớc có tiềm lực kinh tế, KHCN hàng đầu thế giới. Trung Quốc với tƣ cách cƣờng quốc “số 2” về kinh tế, sức mạnh tổng hợp của quốc gia ngày càng đƣợc tăng cƣờng và đóng vai trò ngày càng quan trọng trong “trật tự thế giới mới” đang hình thành, đủ khả năng và tiềm lực để có thể cạnh tranh trực tiếp vị trí “số 1 thế giới” của Mỹ.
Vì vậy, Trung Quốc tất yếu cũng phải xây dựng cho mình một chiến lƣợc quốc gia mang tầm toàn cầu. - N n kinh tế thế giới tiếp tục chịu tác động sâu sắc từ cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính thế giới 2008, vấn đ nợ công của EU diễn biến phức tạp, kinh tế nhi u nước, kể cả các nước “mới n i” gặp nhi u khó khăn. Kinh tế thế giới tiếp tục chịu ảnh hƣởng sâu sắc từ khủng hoảng kinh tế - tài chính năm 2008. Theo đó, giai đoạn từ năm 2013 - 2015, những nền kinh tế phát triển lớn nhƣ Mỹ, Nhật Bản, châu Âu, Australia.
chƣa phục hồi. Tỷ lệ tăng LUAN VAN CHAT LUONG download14: add luanvanchat@agmail.com trƣởng ở tất cả các nền kinh tế lớn đều thấp hơn so với mức từng đạt đƣợc trong giai đoạn trƣớc năm 2008 và cho đến nay vẫn chƣa hoàn toàn hồi phục. Ngoài ra, cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính năm 2008 còn tác động đến thị trƣờng chứng khoán, thƣơng mại đầu tƣ. Cuộc khủng hoảng nợ công ở các nƣớc châu Âu bắt đầu từ nửa cuối năm 2009 với sự gia tăng mức nợ công của nhóm PIIGS (Bồ Đào Nha, Iceland, Italia, Hy Lạp và Tây Ban Nha) và Hy Lạp là quốc gia đầu tiên rơi vào vòng xoáy này, với mức thâm hụt ngân sách lên tới 13,6% GDP và nợ công nƣớc này lên tới 236 tỷ Ơ-rô, bằng khoảng 115% GDP.
Tháng 11/2010, Iceland chính thức trở thành nạn nhân thứ hai của cơn bão khủng hoảng nợ công khi phải cầu viện EU và IMF. Bƣớc sang năm 2011, Bồ Đào Nha tiếp tục là quốc gia thứ ba rơi vào khủng hoảng khi tuyên bố mức thâm hụt ngân sách đã lên tới 8,5% GDP, cùng với đó, nợ công cũng đã vƣợt quá 90% GDP. Italia và Tây Ban Nha mặc dù chƣa thực sự rơi vào khủng hoảng, nhƣng cũng ở trong vòng nguy hiểm.