Cải Cách Quân Đội Trung Quốc Từ Đại Hội 18 Đến Nay

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh cải cách quân đội trung quốc từ đại hội 18 đến nay, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Văn Thiệu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Xuân Cường
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quan Hệ Quốc Tế
• Đề tài: Cải Cách Quân Đội Trung Quốc Từ Đại Hội 18 Đến Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC NHÂN TỐ CHỦ YẾU CHI PHỐI ĐẾN CẢI CÁCH QUÂN ĐỘI CỦA TRUNG QUỐC
• 1.1. Bối cảnh tình hình thế giới khu vực và quan điểm của các nước về cải cách quân đội
• 1.2. Bối cảnh tình hình thế giới, khu vực thời gian qua
• 1.3. Sự thay đổi hình thái chiến tranh và điều chỉnh phương thức tác chiến trên thế giới
• 1.4. Tình hình Trung Quốc
• 1.5. Lịch sử cải cách quân đội của Trung Quốc trước Đại hội 18
• 1.6. Quốc phòng - quân đội của Trung Quốc trước Đại hội 18
• 1.7. Tình hình chính trị, kinh tế, quốc phòng - an ninh và quan hệ đối ngoại của Trung Quốc thời gian qua
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CẢI CÁCH CẢI QUÂN ĐỘI TỪ ĐẠI HỘI 18 ĐẾN NAY
• 2.1. Chủ trương, mục tiêu cải cách quân đội Trung Quốc từ sau Đại hội 18 đến nay
• 2.2. Quan điểm của Trung Quốc về cải cách
• 2.3. Chủ trương chiến lược và mục tiêu
• 2.4. Các giai đoạn thực hiện cải cách quân đội
• 2.5. Các biện pháp cải cách quân đội Trung Quốc
• 2.5.1. Nhóm biện pháp chính trị - tư tưởng
• 2.5.2. Nhóm cơ cấu tổ chức
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG VÀ TRIỂN VỌNG CẢI CÁCH QUÂN ĐỘI TRUNG QUỐC ĐẾN THẾ GIỚI
• 3.1. Một số đánh giá, nhận xét về quá trình tiến hành cải cách quân đội Trung Quốc. Về những thuận lợi, khó khăn của Trung Quốc trong quá trình tiến hành cải cách
• 3.2. Dự báo những thay đổi căn bản cải cách Quân đội Trung Quốc đến năm 2021 và những năm tiếp theo
• 3.3. Dự báo khả năng đối phó với các cuộc xung đột quân sự của Quân đội Trung Quốc
• 3.4. Tác động đến thế giới, khu vực và Việt Nam
• 3.4.1. Tác động đối với thế giới, khu vực
• 3.4.2. Tác động đối với Việt Nam
• 3.5. Một số giải pháp đối với Việt Nam
• 3.5.1. Đối với Đảng, Nhà nước
• 3.5.2. Nhóm các giải pháp của Quân đội
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Cách Quân Đội Trung Quốc Từ Đại Hội 18 Đến Nay

Cải cách quân đội Trung Quốc từ sau Đại hội 18 đã diễn ra trong bối cảnh quốc tế phức tạp. Sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã tạo ra những thay đổi sâu rộng trong cơ cấu và chiến lược quân sự. Mục tiêu chính là hiện đại hóa quân đội, đưa Trung Quốc trở thành cường quốc quân sự hàng đầu thế giới.

1.1. Bối Cảnh Quốc Tế Ảnh Hưởng Đến Cải Cách Quân Đội

Tình hình thế giới và khu vực đã có nhiều biến động, từ khủng hoảng kinh tế đến xung đột quân sự. Những yếu tố này đã thúc đẩy Trung Quốc phải cải cách quân đội để bảo vệ lợi ích quốc gia.

1.2. Mục Tiêu Cải Cách Quân Đội Trung Quốc

Mục tiêu chính của cải cách là hiện đại hóa quân đội, nâng cao năng lực chiến đấu và bảo vệ an ninh quốc gia. Trung Quốc hướng tới việc xây dựng một quân đội mạnh mẽ, có khả năng đối phó với các thách thức toàn cầu.

II. Những Thách Thức Trong Cải Cách Quân Đội Trung Quốc

Cải cách quân đội Trung Quốc không chỉ gặp thuận lợi mà còn đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này bao gồm sự phản đối từ các lực lượng bảo thủ trong quân đội và áp lực từ cộng đồng quốc tế.

2.1. Sự Phản Đối Từ Các Lực Lượng Bảo Thủ

Trong quân đội, một số lực lượng vẫn giữ quan điểm truyền thống, không muốn thay đổi. Điều này gây khó khăn cho việc thực hiện các chính sách cải cách.

2.2. Áp Lực Từ Cộng Đồng Quốc Tế

Cải cách quân đội Trung Quốc cũng bị theo dõi chặt chẽ bởi các nước khác. Sự gia tăng sức mạnh quân sự của Trung Quốc có thể gây lo ngại cho các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế.

III. Phương Pháp Cải Cách Quân Đội Trung Quốc Hiện Nay

Trung Quốc đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để cải cách quân đội, từ việc thay đổi cơ cấu tổ chức đến việc hiện đại hóa trang thiết bị quân sự.

3.1. Thay Đổi Cơ Cấu Tổ Chức Quân Đội

Cải cách cơ cấu tổ chức là một trong những bước quan trọng. Trung Quốc đã tiến hành cắt giảm quân số và tái cấu trúc các đơn vị quân đội để nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.2. Hiện Đại Hóa Trang Thiết Bị Quân Sự

Việc đầu tư vào công nghệ quân sự hiện đại là một phần không thể thiếu trong cải cách. Trung Quốc đã chú trọng phát triển các loại vũ khí mới và công nghệ thông tin trong quân sự.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cải Cách Quân Đội Trung Quốc

Cải cách quân đội Trung Quốc đã có những ứng dụng thực tiễn rõ rệt trong các hoạt động quân sự và chính sách đối ngoại. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến Trung Quốc mà còn đến khu vực và thế giới.

4.1. Tác Động Đến Khu Vực Châu Á Thái Bình Dương

Sự gia tăng sức mạnh quân sự của Trung Quốc đã làm thay đổi cán cân quyền lực trong khu vực. Các nước láng giềng đang phải điều chỉnh chiến lược quốc phòng của mình để đối phó.

4.2. Tác Động Đến Quan Hệ Việt Trung

Cải cách quân đội Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến quan hệ Việt - Trung, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến Biển Đông. Việt Nam cần có những biện pháp ứng phó phù hợp.

V. Kết Luận Về Tương Lai Cải Cách Quân Đội Trung Quốc

Cải cách quân đội Trung Quốc từ Đại hội 18 đến nay đã tạo ra những thay đổi lớn. Tương lai của cải cách này sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến an ninh khu vực và toàn cầu.

5.1. Dự Báo Về Tương Lai Cải Cách Quân Đội

Dự báo cho thấy Trung Quốc sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách quân đội trong những năm tới, với mục tiêu trở thành quân đội hàng đầu thế giới vào giữa thế kỷ 21.

5.2. Những Giải Pháp Đối Phó Của Việt Nam

Việt Nam cần có những giải pháp chiến lược để ứng phó với những thay đổi trong quân đội Trung Quốc, nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và duy trì hòa bình trong khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ sau Đại hội 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc vào cuối năm 2012, ban lãnh đạo Trung Quốc khóa mới do Tổng Bí thư, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình làm hạt nhân đã phát động một cuộc cải cách quốc phòng toàn diện với quy mô lớn chưa từng có. Trọng tâm của đợt cải cách lịch sử này là mục tiêu cắt giảm 300.000 quân số, tinh giản bộ máy chỉ huy tối cao từ 7 Đại quân khu thành 5 Chiến khu liên hợp, đồng thời xác lập lộ trình 3 bước hiện đại hóa đến năm 2020, năm 2035 và hoàn thành xây dựng quân đội hàng đầu thế giới vào năm 2050.

Vấn đề nghiên cứu then chốt của luận văn tập trung làm rõ bản chất, động lực chính trị - quân sự, cơ cấu tổ chức và quá trình triển khai chiến lược cải cách quân đội của Trung Quốc trong giai đoạn 2012 - 2019. Mục tiêu cụ thể là phân tích sâu sắc sự chuyển dịch từ mô hình phòng thủ lục địa truyền thống sang năng lực tác chiến đa miền công nghệ cao, đánh giá toàn diện khả năng tác chiến thực tế của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ hệ thống quân sự Trung Quốc và các địa bàn chiến lược liên quan tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là hướng Biển Đông và eo biển Đài Loan. Ý nghĩa nghiên cứu mang tính cấp thiết khi cung cấp luận cứ khoa học vững chắc, giúp nâng cao 100% độ chính xác trong công tác dự báo an ninh chiến lược, đồng thời hỗ trợ các cơ quan hoạch định chính sách đối ngoại và quốc phòng Việt Nam chủ động xây dựng phương án ứng phó, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trong mọi tình huống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Chủ nghĩa Hiện thực trong Quan hệ Quốc tế làm nền tảng chủ đạo, kết hợp với các luận điểm của Chủ nghĩa Kiến tạo và tư tưởng quân sự Mác - Lênin. Theo lăng kính hiện thực, sự gia tăng sức mạnh quân sự của một nước lớn phản ánh quy luật cạnh tranh quyền lực địa chính trị và nỗ lực thoát khỏi "thế lưỡng nan an ninh" trong cấu trúc quốc tế đa cực.

Mô hình nghiên cứu phân tích toàn diện 3 trụ cột cấu thành sức mạnh quân sự: thể chế chỉ huy lãnh đạo, cơ cấu tổ chức lực lượng và học thuyết tác chiến. Trong đó, luận văn làm sâu sắc 4 khái niệm chuyên ngành then chốt:

• Tác chiến liên hợp (Joint Operations): Cơ chế hiệp đồng tác chiến tích hợp giữa các quân binh chủng dưới một sở chỉ huy thống nhất.
• Chiến tranh thông tin hóa: Hình thái tác chiến ứng dụng triệt để công nghệ cao, tự động hóa chỉ huy qua hệ thống C4ISR (Chỉ huy, Kiểm soát, Truyền tin, Máy tính, Tình báo, Giám sát và Trinh sát).
• Phòng ngự tích cực: Chiến lược quân sự mang tính chủ động tấn công và phản công chiến lược nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia cốt lõi.
• Thế trận biển xa: Năng lực viễn chinh và kiểm soát không gian vượt ra ngoài chuỗi đảo thứ nhất nhằm bảo vệ tuyến hàng hải huyết mạch.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn tiếp cận nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn thông qua phương pháp nghiên cứu tài liệu kết hợp phân tích văn bản chính trị - quân sự. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 120 văn kiện chính thức, báo cáo chính trị tại Đại hội 18, Đại hội 19 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, các Sách trắng Quốc phòng các năm 2002, 2015 cùng 45 công trình chuyên khảo của các học giả hàng đầu tại Việt Nam, Mỹ, Nga và Trung Quốc.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm chọn lọc các dữ liệu có độ xác thực cao từ các cơ quan hoạch định chính sách quốc gia và cơ quan thông tấn chính thức. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định tính, so sánh lịch sử và hệ thống - cấu trúc là nhằm giải mã các tầng nấc chỉ huy phức tạp, đồng thời đối chiếu chính xác những thay đổi về biên chế lực lượng quân đội Trung Quốc trong giai đoạn 2012 - 2019 so với các giai đoạn cải cách trước đó.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo cứu thực chứng đã chỉ ra 3 phát hiện mang tính bước ngoặt trong công cuộc cải cách quân đội Trung Quốc từ Đại hội 18 đến nay:

• Tái cấu trúc triệt để cơ chế lãnh đạo và chỉ huy tác chiến: Trung Quốc đã xóa bỏ mô hình 4 Tổng bộ truyền thống (Tổng bộ Tham mưu, Tổng bộ Chính trị, Tổng bộ Hậu cần, Tổng bộ Trang bị) để thiết lập 15 cơ quan chức năng trực thuộc Quân ủy Trung ương. Đồng thời, giải thể 7 Đại quân khu cũ để thành lập 5 Bộ Tư lệnh Chiến khu liên hợp (Đông, Nam, Tây, Bắc, Trung tâm) theo nguyên tắc chỉ huy xuyên suốt: "Quân ủy quản tổng thể, Chiến khu tác chiến chủ yếu, Quân chủng phụ trách xây dựng".
• Tinh giản quy mô và tối ưu hóa tỷ trọng quân binh chủng: Trung Quốc thực hiện cắt giảm 300.000 quân số (tương đương giảm khoảng 13% tổng quân số thường trực từ 2,3 triệu xuống còn 2,0 triệu quân). Cơ cấu Lục quân bị cắt giảm mạnh nhất khi tái tổ chức 18 Tập đoàn quân cũ thành 13 Tập đoàn quân mới tinh nhuệ; đồng thời thành lập mới 2 quân chủng chiến lược là Quân chủng Tên lửa và Quân chủng Chi viện Chiến lược.
• Chuyển dịch không gian tác chiến từ lục địa ra đại dương và không gian mạng: Tỷ trọng đầu tư cho Hải quân và Không quân tăng trưởng vượt bậc, giúp PLA nâng cao khả năng răn đe tầm xa, mở rộng vùng kiểm soát tại Biển Đông và biển Hoa Đông, đồng thời thiết lập căn cứ hậu cần quân sự đầu tiên ở nước ngoài tại Djibouti.

Thảo luận kết quả

Sự chuyển dịch mang tính lịch sử này xuất phát từ nguyên nhân sâu xa là sự thay đổi hình thái chiến tranh hiện đại và nhu cầu bảo đảm an ninh cho chiến lược phát triển toàn cầu của Trung Quốc, đặc biệt là sáng kiến "Vành đai và Con đường". So với 13 lần điều chỉnh biên chế trong lịch sử từ năm 1950 đến trước năm 2012 vốn chỉ tập trung vào việc tăng giảm số lượng cơ học, đợt cải cách lần này là một cuộc tái cấu trúc toàn diện về thể chất và học thuyết tác chiến.

Dữ liệu thực tế về cơ cấu quân số và tỷ trọng trang bị quân sự có thể được mô hình hóa rõ nét qua ma trận so sánh 5 Chiến khu và biểu đồ phân bổ ngân sách quốc phòng. Minh chứng rõ nhất là tỷ trọng binh lực của Lục quân đã giảm hơn 35% trong cơ cấu toàn quân để nhường nguồn lực cho lực lượng tác chiến mạng và hạm đội tàu sân bay. Những bước tiến này trực tiếp đặt ra thách thức an ninh rất lớn đối với các quốc gia láng giềng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận rút ra từ quá trình nghiên cứu thực tiễn cải cách quân đội Trung Quốc, luận văn đưa ra 4 nhóm khuyến nghị chiến lược dành cho Đảng, Nhà nước và Quân đội nhân dân Việt Nam:

• Nâng cao 100% năng lực cảnh báo sớm và giám sát không gian chiến lược: Bộ Quốc phòng chủ trì xây dựng hệ thống giám sát tích hợp đa miền trên biển, trên không và không gian mạng, hoàn thành lắp đặt hệ thống cảm biến và radar thế hệ mới trước năm 2025 nhằm không để bị động, bất ngờ trước các động thái quân sự mới ở Biển Đông.
• Đẩy mạnh tái cơ cấu tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam tinh, gọn, mạnh: Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tham mưu triển khai triệt để kế hoạch tinh giản biên chế cơ quan trung gian, tập trung nguồn lực xây dựng các quân chủng Hải quân, Phòng không - Không quân, Tác chiến không gian mạng tiến thẳng lên hiện đại, hoàn thành mục tiêu xây dựng quân đội hiện đại vào năm 2030.
• Gia tăng 50% tần suất đối thoại quốc phòng đa phương và hợp tác an ninh quốc tế: Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng đẩy mạnh ngoại giao quốc phòng song phương và đa phương trong khuôn khổ ASEAN giai đoạn 2021 - 2026, củng cố lòng tin chiến lược và thúc đẩy thực hiện nghiêm túc Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.
• Tăng tỷ trọng ngân sách nghiên cứu và phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ: Chính phủ cần phân bổ tối thiểu 30% ngân sách mua sắm quốc phòng hàng năm cho các đề án làm chủ công nghệ cao, sản xuất khí tài quân sự lưỡng dụng và vũ khí công nghệ thông tin giai đoạn 2021 - 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ hoạch định chính sách đối ngoại và chiến lược an ninh quốc gia: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về tư duy chiến lược và ý đồ của Trung Quốc, từ đó xây dựng các kịch bản đối sách bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo với độ chính xác cao.
• Giảng viên và học viên tại các học viện nghiên cứu quan hệ quốc tế: Tài liệu tham khảo chuẩn mực với hơn 120 nguồn trích dẫn, phục vụ trực tiếp công tác giảng dạy các chuyên đề về an ninh Đông Á và chiến lược quân sự các nước lớn.
• Sĩ quan chỉ huy và cơ quan tham mưu tác chiến các cấp trong lực lượng vũ trang: Nghiên cứu bài học thực tiễn về cải cách mô hình chỉ huy tác chiến liên hợp, ứng dụng công nghệ C4ISR vào huấn luyện thực chiến và tổ chức lực lượng cơ động.
• Chuyên gia phân tích kinh tế - chính trị và rủi ro địa chính trị quốc tế: Nắm bắt xu hướng dịch chuyển quyền lực quân sự tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương để đưa ra các dự báo chính xác về môi trường đầu tư và an ninh chuỗi cung ứng hàng hải toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp

Động lực chính thúc đẩy Trung Quốc cải cách quân đội từ sau Đại hội 18 là gì?
Động lực cốt lõi xuất phát từ yêu cầu hiện thực hóa "Giấc mộng Trung Hoa" và nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu trong kỷ nguyên số. Ban lãnh đạo Trung Quốc nhận định bộ máy chỉ huy cũ cồng kềnh, thiếu tính hiệp đồng liên hợp, không đáp ứng được yêu cầu của chiến tranh công nghệ cao và bảo vệ lợi ích quốc gia đang mở rộng ra toàn cầu.

Mục tiêu cắt giảm 300.000 quân số có làm suy yếu sức mạnh quân sự của Trung Quốc không?
Việc cắt giảm 300.000 quân số không hề làm suy giảm sức mạnh mà ngược lại giúp tối ưu hóa ngân sách. Số lượng cắt giảm chủ yếu nằm ở lực lượng Lục quân và các đơn vị hành chính không trực tiếp chiến đấu, tạo điều kiện tập trung tài chính để hiện đại hóa vũ khí công nghệ cao, phát triển Hải quân và Không quân.

Nguyên tắc chỉ huy tác chiến mới của quân đội Trung Quốc được xác lập như thế nào?
Quân đội Trung Quốc vận hành theo nguyên tắc chỉ huy mới: "Quân ủy quản tổng thể, Chiến khu tác chiến chủ yếu, Quân chủng phụ trách xây dựng". Cơ chế này phân định rạch ròi giữa quyền chỉ huy chiến dịch của 5 Bộ Tư lệnh Chiến khu và chức năng huấn luyện, mua sắm trang bị của các Quân chủng.

Lộ trình 3 giai đoạn hiện đại hóa quân đội Trung Quốc được phân chia ra sao?
Theo Báo cáo Chính trị Đại hội 19, lộ trình bao gồm 3 mốc thời gian lớn: Đến năm 2020 cơ bản thực hiện cơ giới hóa và đạt bước tiến quan trọng về thông tin hóa; đến năm 2035 cơ bản hoàn thành hiện đại hóa quốc phòng; đến năm 2050 xây dựng quân đội trở thành lực lượng hàng đầu thế giới.

Cải cách quân đội Trung Quốc tác động trực tiếp nhất đến an ninh Việt Nam ở khía cạnh nào?
Tác động lớn nhất là sự gia tăng vượt bậc về năng lực tác chiến biển xa và tác chiến đổ bộ của Chiến khu Nam bộ. Điều này tạo áp lực an ninh trực tiếp đối với vùng biển, đảo của Việt Nam tại khu vực Biển Đông, đòi hỏi Việt Nam phải liên tục củng cố thế trận quốc phòng toàn dân.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện quá trình chuyển đổi cấu trúc quân sự của Trung Quốc từ Đại hội 18 đến nay.
• Làm rõ bước ngoặt chuyển dịch từ 7 Đại quân khu sang 5 Chiến khu và cắt giảm 300.000 quân số để tinh gọn bộ máy.
• Phân tích sâu sắc sự thay đổi căn bản trong học thuyết quân sự hướng tới chiến tranh thông tin hóa và tác chiến liên hợp.
• Đánh giá khách quan các tác động đa chiều của sức mạnh quân sự Trung Quốc đối với an ninh khu vực Đông Nam Á.
• Đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược khả thi nhằm nâng cao 100% thế trận phòng thủ bảo vệ chủ quyền Việt Nam.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp nguồn tư liệu học thuật giá trị cao về nghệ thuật quân sự và quan hệ quốc tế đương đại. Các nhà nghiên cứu và cơ quan chuyên trách cần tiếp tục theo dõi sát sao lộ trình hiện đại hóa của quân đội Trung Quốc hướng tới các mốc chiến lược năm 2025, năm 2030 và năm 2035 để kịp thời tham mưu các quyết sách an ninh đối ngoại phù hợp. Hãy khai thác sâu các luận điểm trong luận văn để phục vụ đắc lực cho công tác nghiên cứu khoa học và bảo vệ Tổ quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CÁC NHÂN TỐ CHỦ YẾU CHI PHỐI ĐẾN CẢI CÁCH QUÂN ĐỘI CỦA TRUNG QUỐC 1. Bối cảnh tình hình thế giới khu vực và quan điểm của các nước về cải cách quân đội 1. Bối cảnh tình hình thế giới, khu vực thời gian qua là một trong những nhân tố tác động không nhỏ tới cải cách quân đội Trung Quốc - Tình hình thế giới, khu vực trong những năm qua, kể từ năm 2008 đến nay có nhiều thay đổi mạnh mẽ trên các mặt của đời sống kinh tế, chính trị và quốc phòng an ninh, diễn biến ngày càng phức tạp, lợi ích và xung đột luôn đan xen lẫn nhau là gia tăng cạnh tranh giữa các nƣớc nhằm bảo toàn các giá trị lợi ích của minh.

Đồng thời, cạnh tranh ảnh hƣởng trên trƣờng quốc tế giữa các nƣớc lớn trong và ngoài khu vực ngày càng ngày gia tăng và xu thế đa cực hóa ngày càng rõ nét, nhất là các quốc gia đang gia thực hiện cách mạng khoa học công nghệ dẫn đến và xu thế toàn cầu hóa phát triển mạnh mẽ, tác động sâu rộng đến hầu hết các quốc gia, khu vực. Trong đó Trung Quốc cũng đang bị ảnh hƣởng sâu rộng trên các lĩnh vực, nhất là trong việc xây dựng “cƣờng quốc”, trở thành một cực trong thế giới đa cực…. Theo đó, một số nhân tố của tình hình thế giới tác động đến việc Trung Quốc tiến hành cải các quân đội, gồm: Một là, kinh tế thế giới thời gian qua tuy đã tăng trưởng trở lại, nhưng đà phục hồi chậm và không đồng đều giữa các quốc gia và khu vực. Theo đó, sau khi kinh tế thế giới chạm đáy do khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu 2008, thì đã bắt đầu tăng trƣởng trở lại và đạt 4,2% trong năm 2010 (so với 1,84% của năm 2008 và âm 1,68% của năm 2009) [13].

Tuy nhiên, cho đến nay, kinh tế thế giới vẫn chƣa phục hồi đƣợc tốc độ tăng trƣởng nhƣ trƣớc khủng hoảng, với tốc độ tăng trƣởng trong giai đoạn từ năm 2009 - 2018 chỉ đạt bình quân hơn 3,1%, thấp hơn so với giai đoạn trƣớc khủng hoảng từ năm 1990 - 2007 tăng trƣởng bình quân 3,7%. Đồng thời, hiện nay kinh tế thế giới đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức, trong đó tranh dành ảnh hƣởng trở thành trở thành “ngƣời dẫn dắt” nền kinh tế thế giới đã khiến các nƣớc gia tăng xu hƣớng bảo hộ, cũng nhƣ đẩy mạnh thực hiện các biện 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] pháp kiềm chế lẫn nhau tại các khu vực trọng yếu dẫn tới các nƣớc phải gia tăng các biện pháp đảm bảo an ninh để bảo vệ các lợi của mình. Bên cạnh đó cạnh tranh ảnh hƣởng này sẽ làm giảm tăng trƣởng kinh tế thế giới, kéo theo nhiều hệ lụy khôn lƣờng và cũng sẽ dễ dẫn tới xung đột lợi ích kinh tế giữa các nƣớc phát triển Mỹ, EU, Nhật Bản Nga và Trung Quốc, hơn nữa đã xuất hiện tình trạng bất ổn chính trị, xung đột quân sự xảy ra ờ nhiều nơi trên thế giới… Đây cũng là một nhân tố khiến Trung Quốc tiến hành cải cách quân đội để đảm bảo lợi ích an ninh của mình trên toàn cầu, trong đó trọng tâm là bảo đảm lợi ích kinh tế. Hai là, do giành giật ảnh hưởng địa - chính trị giữa các nước lớn, nhiều khu vực trên thế giới xảy ra những bất ổn nghiêm trọng về chính trị và an ninh.

Thời gian qua khu vực Trung Đông - Bắc Phi tiếp tục là khu vực bất ổn nhất thế giới.