Luận văn: Tác động của Biến đổi khí hậu đến An ninh lương thực tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến an ninh lương thực tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và giải pháp.

• Tác giả: Huỳnh Thị Nhi
• Người hướng dẫn: Ph.D Nguyễn Hữu Dũng
• Trường học: University Of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Impacts Of Climate Change On Food Security In Vietnam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• ACRONYMS AND ABBREVIATIONS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. PROBLEM STATEMENT
• 1.2. RESEARCH OBJECTIVIVES
• 1.3. RESEARCH QUESTIONS
• 1.4. RESEARCH CONTRIBUTIONS
• 1.5. ORGANIZATION OF THE STUDY
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. BASIC CONCEPT AND DEFINITION
• 2.2. GLOBAL WARMING AND CHANGES IN THE CLIMATE SYSTEM

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của biến đổi khí hậu đến an ninh lương thực tại Việt Nam

Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với an ninh lương thực tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và an ninh lương thực, đặc biệt là trong bối cảnh gia tăng dân số và nhu cầu thực phẩm. Theo báo cáo của IPCC, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu, đặc biệt là khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Sự gia tăng nhiệt độ và mực nước biển đang đe dọa sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực quốc gia.

1.1. Khái niệm về biến đổi khí hậu và an ninh lương thực

Biến đổi khí hậu được định nghĩa là sự thay đổi lâu dài trong các điều kiện khí hậu, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. An ninh lương thực liên quan đến khả năng cung cấp thực phẩm đầy đủ và dinh dưỡng cho người dân. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra những thách thức lớn cho Việt Nam.

1.2. Tình hình hiện tại của an ninh lương thực tại Việt Nam

Việt Nam hiện là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, nhưng vẫn còn khoảng 1 triệu người thiếu ăn. Sự gia tăng dân số và biến đổi khí hậu đang tạo ra áp lực lớn lên sản xuất nông nghiệp, đe dọa an ninh lương thực quốc gia.

II. Những thách thức chính từ biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp Việt Nam

Biến đổi khí hậu gây ra nhiều thách thức cho nông nghiệp Việt Nam, bao gồm sự thay đổi trong lượng mưa, nhiệt độ và tần suất thiên tai. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng, đặc biệt là lúa gạo, loại thực phẩm chính của người dân. Theo nghiên cứu, nhiệt độ tăng 1 độ C có thể làm giảm năng suất lúa từ 10-20%.

2.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất lúa gạo

Sản xuất lúa gạo tại đồng bằng sông Cửu Long đang bị đe dọa bởi sự gia tăng nhiệt độ và mực nước biển. Nghiên cứu cho thấy rằng, nếu không có biện pháp thích ứng, sản lượng lúa có thể giảm mạnh trong những năm tới.

2.2. Tăng cường thiên tai và ảnh hưởng đến nông nghiệp

Tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt đang gia tăng. Điều này không chỉ làm giảm năng suất mà còn gây thiệt hại lớn cho cơ sở hạ tầng nông nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đến an ninh lương thực

Nghiên cứu này sử dụng mô hình kinh tế lượng để phân tích dữ liệu từ đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn 2001-2010. Mô hình Cobb-Douglas được áp dụng để ước lượng năng suất trung bình của lúa. Phương pháp này cho phép đánh giá tác động của các yếu tố khí hậu đến sản xuất nông nghiệp một cách chính xác.

3.1. Mô hình Cobb Douglas trong nghiên cứu

Mô hình Cobb-Douglas giúp xác định mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra trong sản xuất nông nghiệp. Nghiên cứu này áp dụng mô hình để phân tích ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến năng suất lúa.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức và phân tích để đưa ra các kết quả chính xác về tác động của biến đổi khí hậu đến an ninh lương thực tại Việt Nam.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đến an ninh lương thực

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, biến đổi khí hậu có thể làm giảm năng suất lúa gạo từ 10-20% vào năm 2030. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hụt thực phẩm nghiêm trọng, đặc biệt là trong bối cảnh dân số gia tăng. Việt Nam cần phải chuẩn bị các biện pháp thích ứng để đảm bảo an ninh lương thực.

4.1. Dự báo sản lượng lúa gạo đến năm 2030

Dự báo cho thấy rằng, nếu không có biện pháp can thiệp, sản lượng lúa gạo sẽ không đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước vào năm 2030.

4.2. Các kịch bản an ninh lương thực trong tương lai

Nghiên cứu đã xây dựng các kịch bản an ninh lương thực dựa trên các kịch bản biến đổi khí hậu khác nhau, cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách phù hợp để đảm bảo an ninh lương thực.

V. Giải pháp và chính sách cho an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Để đảm bảo an ninh lương thực, Việt Nam cần triển khai các chính sách thích ứng với biến đổi khí hậu. Các giải pháp bao gồm cải thiện công nghệ sản xuất nông nghiệp, phát triển giống cây trồng chịu hạn và mặn, và tăng cường quản lý tài nguyên nước. Chính phủ cũng cần có các chương trình hỗ trợ nông dân trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu.

5.1. Cải thiện công nghệ sản xuất nông nghiệp

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp có thể giúp tăng năng suất và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Các công nghệ như tưới tiêu thông minh và giống cây trồng chịu hạn cần được khuyến khích.

5.2. Chính sách hỗ trợ nông dân

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc chuyển đổi sang các phương pháp sản xuất bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Điều này bao gồm đào tạo, cung cấp thông tin và hỗ trợ tài chính.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai về an ninh lương thực tại Việt Nam

Biến đổi khí hậu đang tạo ra những thách thức lớn cho an ninh lương thực tại Việt Nam. Tuy nhiên, với các biện pháp thích ứng và chính sách phù hợp, Việt Nam có thể đảm bảo an ninh lương thực trong tương lai. Cần có sự hợp tác giữa chính phủ, các tổ chức và cộng đồng để đạt được mục tiêu này.

6.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng biến đổi khí hậu có tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực. Cần có các biện pháp khẩn cấp để đối phó với tình hình này.

6.2. Triển vọng tương lai cho an ninh lương thực

Triển vọng cho an ninh lương thực tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Các chính sách và giải pháp cần được triển khai ngay để đảm bảo nguồn thực phẩm cho tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu đang là thách thức nghiêm trọng đối với nền nông nghiệp toàn cầu, đặc biệt tại các quốc gia phụ thuộc lớn vào canh tác lúa nước. Theo các kịch bản môi trường, nếu mực nước biển dâng thêm 1m, ước tính có tới 40% diện tích tự nhiên của Đồng bằng sông Cửu Long và 11% diện tích Đồng bằng sông Hồng bị ngập úng, đe dọa trực tiếp sinh kế của 10-12% dân số và gây thiệt hại khoảng 10% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá định lượng tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất lúa và an ninh lương thực quốc gia, trong bối cảnh dân số Việt Nam đã vượt ngưỡng 85,8 triệu người và nhu cầu lương thực thế giới dự kiến tăng gấp đôi vào năm 2050.

Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm: xác định mối quan hệ tương quan giữa các biến số khí hậu với năng suất lúa; lượng hóa mức độ sụt giảm sản lượng tại vựa lúa lớn nhất cả nước; và mô phỏng cân đối cung - cầu lúa gạo quốc gia đến năm 2030 theo các kịch bản phát thải khác nhau.

Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung chuyên sâu vào 13 tỉnh, thành phố trực thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và mở rộng quy mô dự báo trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Phạm vi thời gian bao gồm chuỗi số liệu hồi cứu 1995-2010 và dự báo mô phỏng kéo dài đến năm 2030. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng phục vụ việc bảo vệ hơn 51% diện tích lúa cả nước, quản trị rủi ro trước nguy cơ thiếu hụt cục bộ lên đến 4,2 triệu tấn gạo trong các kịch bản khí hậu khắc nghiệt, đồng thời giữ vững vị thế quốc gia xuất khẩu gạo đóng góp hơn 20% thị phần thương mại toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết kinh tế nông nghiệp và khoa học môi trường hiện đại:

• Hàm sản xuất Cobb-Douglas mở rộng: Dựa trên nền tảng lý thuyết hàm sản xuất nông nghiệp của Just và Pope (1978, 1979) cùng các phát triển thực nghiệm của Tveteras, Kim và Pang (2009). Mô hình cho phép tích hợp các yếu tố đầu vào truyền thống cùng các biến số khí hậu (nhiệt độ, lượng mưa) và biến xu thế công nghệ để xác định độ co giãn của năng suất cây trồng.
• Khung phân tích an ninh lương thực của FAO (2008): Tiếp cận an ninh lương thực qua 4 trụ cột cơ bản: tính sẵn có (availability), khả năng tiếp cận (accessibility), mức độ sử dụng dinh dưỡng (utilization) và tính ổn định của hệ thống (stability). Trong đó, luận văn tập trung chuyên sâu vào khía cạnh nguồn cung và tính sẵn có của lúa gạo.
• Các khái niệm cốt lõi: Luận văn làm rõ các thuật ngữ học thuật bao gồm: Khí nhà kính (GHG), Kịch bản biến đổi khí hậu (SRES A1B, B2 theo phân loại của IPCC), Nước biển dâng (Sea Level Rise) và Cân đối cung - cầu lương thực (Food Supply-Demand Balance).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ Tổng cục Thống kê (GSO), Bộ Tài nguyên và Môi trường (MONRE), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường (IMHEN).
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu toàn phần đối với toàn bộ 13 đơn vị hành chính cấp tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long (bao gồm Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang, An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ). Chuỗi dữ liệu mảng cân bằng (balanced panel data) được thu thập trong 10 năm liên tục từ 2001 đến 2010, tạo ra tổng cỡ mẫu gồm 130 quan sát (13 tỉnh × 10 năm), đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho vùng sinh thái trọng điểm lúa gạo.
• Phương pháp phân tích:
  1. Mô hình kinh tế lượng hồi quy dữ liệu mảng: Sử dụng dạng hàm log-log tuyến tính hóa để ước lượng tác động biên của nhiệt độ trung bình và lượng mưa năm lên năng suất lúa bình quân. Phương pháp này được lựa chọn vì khả năng kiểm soát các đặc tính cố định không quan sát được của từng địa phương và giải quyết hiện tượng tự tương quan.
  2. Phương pháp mô phỏng kịch bản (Simulation Approach): Kết hợp dữ liệu dự báo từ các mô hình hoàn lưu chung toàn cầu gồm IPSL-CM4 (Pháp), GISS-ER (Hoa Kỳ) và kịch bản biến đổi khí hậu của MONRE (2009) để dự báo cán cân cung - cầu lúa gạo Việt Nam đến năm 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Độ co giãn của năng suất lúa trước biến đổi nhiệt độ và lượng mưa: Kết quả hồi quy hàm Cobb-Douglas cho thấy các yếu tố khí hậu tác động tiêu cực rõ rệt đến năng suất lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn 2001-2010. Cụ thể, khi nhiệt độ trung bình tăng thêm 1%, năng suất lúa ước tính giảm 0,45%; khi lượng mưa tăng thêm 1%, năng suất lúa giảm trung bình 0,15% (trong điều kiện các yếu tố công nghệ và đầu vào khác không đổi).
• Quy luật tăng trưởng chậm dần của sản lượng lúa: Giai đoạn 1995-2010, tổng sản lượng lúa cả nước tăng từ 25,0 triệu tấn lên 40,0 triệu tấn (tăng trưởng bình quân 3,2%/năm). Tuy nhiên, tốc độ mở rộng diện tích gieo trồng đã giảm mạnh từ mức cao trong giai đoạn 1995-2000 xuống chỉ còn 0,19%/năm trong giai đoạn 2001-2010. Diện tích canh tác lúa bị sụt giảm ròng khoảng 153.000 ha do quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và tác động tiêu cực của thiên tai, xâm nhập mặn.
• Bất đối xứng trong các kịch bản an ninh lương thực 2030: Mô phỏng dự báo chỉ ra sự phân hóa sâu sắc giữa các kịch bản:
  • Kịch bản IPSL-2030 (IPSL-CM4): Tác động tiêu cực của khí hậu ở mức cao khiến sản lượng sụt giảm mạnh, dẫn đến việc Việt Nam phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt khoảng 4,2 triệu tấn gạo cho nhu cầu tiêu thụ nội địa.
  • Kịch bản GISS-2030 và MONRE-2030: Nhờ mức độ biến động khí hậu ôn hòa hơn kết hợp với tiến bộ kỹ thuật, nguồn cung vẫn đáp ứng đủ tiêu dùng trong nước và tạo ra lượng gạo thặng dư phục vụ xuất khẩu khoảng 0,5 triệu tấn ở mỗi kịch bản.

Thảo luận kết quả

Cơ chế sinh học giải thích cho sự suy giảm năng suất lúa khi nhiệt độ tăng cao là do hiện tượng rút ngắn chu kỳ sinh trưởng, gia tăng hô hấp tế bào vào ban đêm làm giảm lượng tinh bột tích lũy trong hạt và tăng tỷ lệ lép hạt trong giai đoạn trổ bông. Đồng thời, lượng mưa gia tăng cục bộ vào mùa thu hoạch gây ngập úng diện rộng và tạo điều kiện bùng phát dịch bệnh nấm, sâu hại.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu của Bingxin Yu và cộng sự (2010), vốn cảnh báo sản lượng lúa hàng năm của Việt Nam có thể mất đi 2,7 triệu tấn và năng suất lúa vùng ĐBSCL giảm 4,3% vào năm 2050. Phát hiện cũng củng cố báo cáo của IPCC (2007) và mô hình Ceres-Rice của Matthews và cộng sự (1997) về mức suy giảm 3,8% sản lượng ngũ cốc toàn châu Á.

Khi trình bày qua biểu đồ xu hướng năng suất kết hợp bảng cân đối cung - cầu lúa gạo giai đoạn 1995-2030, bức tranh an ninh lương thực thể hiện sự phụ thuộc mang tính chiến lược vào 51% diện tích gieo trồng và 90% sản lượng gạo xuất khẩu bắt nguồn từ Đồng bằng sông Cửu Long. Mọi biến động khí hậu tại khu vực này đều tạo ra xung lực trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng thực phẩm và an ninh lương thực quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ an ninh lương thực quốc gia:

1. Chuyển đổi cơ cấu giống và lịch thời vụ thích ứng: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long cần đẩy mạnh nghiên cứu, lai tạo các giống lúa thuần chất lượng cao có khả năng chịu mặn từ 4‰ trở lên và chịu nhiệt độ cao trên 35°C. Mục tiêu đặt ra là phủ sóng giống lúa thích ứng biến đổi khí hậu trên 100% diện tích vùng có nguy cơ hạn mặn trước năm 2028.
2. Nâng cấp công trình thủy lợi và đê bao ngăn triều cường: Ủy ban nhân dân 13 tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đầu tư hiện đại hóa hệ thống cống đập kiểm soát mặn tự động và kiên cố hóa đê biển, đê sông. Mục tiêu hoàn thành bảo vệ tối thiểu 1,8 triệu hecta đất chuyên canh lúa trước năm 2030.
3. Thực thi nghiêm quy hoạch giữ vững hạn mức đất lúa: Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng chính quyền các cấp giám sát chặt chẽ việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang khu công nghiệp hoặc sân golf theo tinh thần Luật Đất đai, đảm bảo giữ vững diện tích tối thiểu 3,8 triệu hecta đất lúa trên cả nước, duy trì sản lượng ổn định từ 40-42 triệu tấn lúa/năm trong giai đoạn 2025-2030.
4. Xây dựng quỹ bảo hiểm rủi ro thiên tai nông nghiệp: Bộ Tài chính phối hợp các tổ chức tín dụng triển khai sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp dựa trên chỉ số thời tiết cho hộ nông dân trồng lúa tại ĐBSCL, hướng đến mục tiêu đạt tỷ lệ bao phủ 40% hộ sản xuất lúa trước năm 2030 nhằm trợ lực tài chính khi năng suất suy giảm trên 10%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Lãnh đạo và chuyên viên tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp các tỉnh ĐBSCL sử dụng dữ liệu để xây dựng Chiến lược An ninh lương thực quốc gia và Kế hoạch hành động thích ứng biến đổi khí hậu giai đoạn 2025-2030.
• Giới nghiên cứu và học thuật: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp, Kinh tế Phát triển, Kinh tế Môi trường tham khảo ứng dụng mô hình hàm sản xuất Cobb-Douglas kết hợp biến khí hậu và phương pháp mô phỏng kịch bản đa ngành.
• Các tổ chức quốc tế và phi chính phủ: Chuyên gia tại Ngân hàng Thế giới (World Bank), Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực Quốc tế (IFPRI), UNDP và FAO sử dụng báo cáo làm tài liệu dẫn chứng để thiết kế các dự án tài trợ phát triển bền vững và chuyển đổi sinh kế vùng ven biển.
• Doanh nghiệp kinh doanh và xuất khẩu lúa gạo: Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) và các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nông sản khai thác dự báo cung - cầu để chủ động lập kế hoạch dự trữ lưu kho, đàm phán hợp đồng thương mại quốc tế và quản trị rủi ro chuỗi cung ứng.

Câu hỏi thường gặp

Biến đổi khí hậu tác động định lượng như thế nào đến năng suất lúa tại ĐBSCL?

Theo kết quả ước lượng từ mô hình hàm sản xuất Cobb-Douglas với dữ liệu mảng giai đoạn 2001-2010, khi nhiệt độ trung bình tăng thêm 1%, năng suất lúa giảm 0,45%; khi lượng mưa hàng năm tăng thêm 1%, năng suất lúa giảm trung bình 0,15% trong điều kiện các yếu tố khác không đổi.

Việt Nam có nguy cơ thiếu lương thực trong tương lai do biến đổi khí hậu không?

Theo kết quả mô phỏng kịch bản khí hậu IPSL-2030, Việt Nam đứng trước nguy cơ thiếu hụt 4,2 triệu tấn gạo cho nhu cầu tiêu dùng nội địa nếu không áp dụng kịp thời các giải pháp thích ứng. Tuy nhiên, ở kịch bản GISS-2030 và MONRE-2030, quốc gia vẫn bảo đảm nguồn cung và xuất khẩu được 0,5 triệu tấn.

Tại sao Đồng bằng sông Cửu Long lại được chọn làm địa bàn nghiên cứu trọng điểm?

Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất cả nước, chiếm 51% diện tích canh tác lúa, cung cấp trên 50% tổng sản lượng lúa và đóng góp tới 90% khối lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam, đồng thời là một trong ba đồng bằng chịu tổn thương nặng nề nhất thế giới do nước biển dâng.

Ưu điểm nổi bật của việc ứng dụng hàm sản xuất Cobb-Douglas trong nghiên cứu này là gì?

Hàm sản xuất Cobb-Douglas dạng logarit hóa cho phép xác định trực tiếp hệ số co giãn của năng suất theo từng biến thời tiết riêng biệt, đồng thời tích hợp biến xu thế thời gian để tách biệt ảnh hưởng của tiến bộ công nghệ với tác động thuần túy của nhiệt độ và lượng mưa.

Quá trình đô thị hóa và thiên tai đã làm suy giảm diện tích đất lúa ra sao?

Trong giai đoạn 2001-2010, tốc độ gia tăng diện tích đất lúa chỉ đạt 0,19%/năm (thấp hơn nhiều so với giai đoạn 1995-2000). Toàn quốc đã mất đi khoảng 153.000 ha đất canh tác lúa do chuyển đổi sang phát triển hạ tầng, khu công nghiệp, sân golf và tác động sạt lở, ngập mặn từ biến đổi khí hậu.

Kết luận

• Luận văn đã định lượng thành công mức độ tổn thương của năng suất lúa vùng ĐBSCL trước biến động nhiệt độ (giảm 0,45% khi nhiệt độ tăng 1%) và lượng mưa (giảm 0,15% khi lượng mưa tăng 1%).
• Đánh giá toàn diện thực trạng phát triển lúa gạo Việt Nam giai đoạn 1995-2010, làm rõ áp lực suy giảm diện tích gieo trồng trong khi sản lượng chạm mốc 40 triệu tấn và xuất khẩu đạt gần 6,9 triệu tấn.
• Cảnh báo rủi ro an ninh lương thực qua mô phỏng kịch bản IPSL-2030 với mức thiếu hụt 4,2 triệu tấn gạo, đồng thời chỉ ra tiềm năng duy trì xuất khẩu 0,5 triệu tấn ở các kịch bản thích ứng hiệu quả.
• Khẳng định vị trí trung tâm của 13 tỉnh ĐBSCL trong việc gánh vác 90% kim ngạch xuất khẩu gạo và đảm bảo cán cân dinh dưỡng quốc gia.
• Đề xuất lộ trình đồng bộ từ kỹ thuật nông học, công trình ngăn mặn đến giữ vững 3,8 triệu hecta đất canh tác lúa.

Công trình đóng góp luận cứ khoa học thực nghiệm có giá trị cao cho chuyên ngành Kinh tế Phát triển và quản lý tài nguyên. Về kế hoạch hành động tiếp theo, giai đoạn 2025-2028 cần hoàn thiện chuyển đổi giống lúa chịu mặn nhiệt, và giai đoạn 2028-2030 cần hoàn tất hệ thống đê bao khép kín kết hợp bảo hiểm nông nghiệp. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản lý quan tâm vui lòng tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để khai thác chi tiết các ma trận hệ số kinh tế lượng và hệ thống kịch bản mô phỏng chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS IMPACTS OF CLIMATE CHANGE ON FOOD SECURITY IN VIETNAM BY HUỲNH THỊ NHI MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, January 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS IMPACTS OF CLIMATE CHANGE ON FOOD SECURITY IN VIETNAM A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By HUỲNH THỊ NHI Academic Supervisor Ph.D NGUYỄN HỮU DŨNG HO CHI MINH CITY, January 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS DECLARATION .iii LIST OF TABLES. iv LIST OF FIGURES. v ACRONYMS AND ABBREVIATIONS. ORGANIZATION OF THE STUDY.

BASIC CONCEPT AND DEFINITION. Climate Change Scenario. Sea Level Rises. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

26 CURRENT SITUATION OF FOOD DEMAND, FOOD SUPPLY AND CLIMATE CHANGE IN VIETNAM. CURRENT SITUATION OF FOOD DEMAND, AND FOOD SUPPLY. Domestic Rice Consumption and Export. CURRENT SITUATION OF CLIMATE CHANGE.

39 METHODOLOGY AND DATA. SOURCE OF DATA. 45 DATA ANALYSIS AND RESULTS. IMPACT OF CLIMATE CHANGE ON RICE YIELD IN MEKONG DELTA 45 5.

CLIMATE CHANGE SCENARIOS AND FOOD SECURITY SCENARIOS IN VIETNAM UP TO 2030. 59 CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS. SUMMARY OF THE STUDY AND CONCLUSIONS. LIMITATIONS AND FURTHER RESEASRCHES.

63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 69 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION I declare this is the scientific research of my own. Data collection and analysis in this paper is truthful, not distorted. This paper is not copied from the others.

In my research, I have used some data from previous studies which were studied by official organizations. For these data, I have already written the sources clearly below in tables as well as in paper’s Appendix and References. I hereby undertake responsibility for the contents of my thesis. And I certify that this study has not already been submitted for any degree and is not being currently submitted for any other degree.

Ho Chi Minh City, January 2013 Huynh Thi Nhi i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT Fist of all, I would like to thank my supervisor, Dr. Nguyen Huu Dung for his intellectual support and his wonderful inspiration. I am grateful for his support and kindness in helping me at every stage of my research. His knowledge about rural development and environment issues has helped me to understand and enjoy those issues.

The suggestions and comments from him are significant which was improved my research. Without his understanding and encouragement, I would not complete this paper. Secondly, my thanks go to Dr. Nguyen Van Ngai, who was given some hints for my topic as well as methodology in the first step.

In addition, I also would like to thank Dr. Ha Thuc Vien and Dr. Tran Tien Khai who taught me the deep knowledge of the economic environment as well as inspired me to environment issues. Finally, my thanks go to my family and my friends who were at my side and supported to me throughout this program.

I would not finished my course unless their encouragements. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This paper studies how climate change impacts on national food security. Econometric model is used to estimate from the secondary data as pool data of Mekong Delta in period 2001-2010. The Cobb-Douglas functional form is applied for the average yield function.

The result indicates that in Cobb-Douglass model, as the temperature rises by 1%, the estimated decrease the rice yield is 0.45% and the rice yield also decreases 0.15% on average when the precipitation increases 1%, holding all other factors constant. The qualitative analysis and simulations with different scenarios are also applied to build on Vietnam’s food security scenarios up to 2030. The findings show that Vietnam has to face the lack of rice for consuming up to 2030 in IPSL-2030 climate change scenario. This country needs to add 4.2 million tons of rice to ensure food security at the national level.

Meanwhile, in GISS-2030 and MORNE-2030 scenarios, Vietnam is still ensure for domestic consume, and the surplus rice for export in these two scenarios are 0.5 million tons, respectively. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1: Summary of Empirical Studies about Impacts of Climate Change on Agriculture and Food Security.1: Paddy Yield by Regions of Vietnam, 1995-2010.2: Domestic Rice Consumption in Vietnam, 1995-2010.3: Rice Export Volume of Vietnam, 1995-2010.1: Descriptive Statistics of Data .2: Panel Unit Test Results.4: Average Annual Temperature increase in Degrees by Agro-ecological Zones.5: Average % Changes in Annual Precipitation by Agro-ecological Zones.6: Rice Yield Change under Climate Change Scenarios.7: Estimated Rice Planted Area versus Impact of Climate Change up to 2030.8: Forecasted Domestic Demand of Food in Vietnam up to 2030.9: Balancing Paddy Supply and Paddy Demand in Vietnam until 2030.10: Food Security Scenarios up to 2030 by CAP-IPSARD.11: Climate Change Scenarios and Food Security Scenarios up to 2030.56 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 2.1: Global Warming and Changes in the Climate System .2: Climate Change and Food Security.3: The Linkage between Climate Change and Food Security.1: Paddy Statistic in Vietnam, 1995-2010.2: Cultivated Paddy Area by Regions of Vietnam, 1995-2010.3: Distribution of Vietnamese Paddy Production (average 1995-2010).4: Average Rice Consumption in Vietnam, 2000-2006.5: The Share Rice Exports of Vietnam in World Total, 1995-2010.34 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACRONYMS AND ABBREVIATIONS CAP Center for Agricultural Policy CC Climate Change FAO Foods and Agriculture Organizations of the United Nation GHG Greenhouse Gas GISS Goddard Institute for Space Studies GSO General Statistic Office of Vietnam ICEM International Centre for Environment Management IFRC International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies IFPRI International Food Policy Research Institute IMHEN Vietnam Institute of Meteorology, Hydrology and Environment IPCC Intergovernmental Panel on Climate Change IPSARD Institute of Policy and Strategy for Agriculture and Rural Development IPSL Institute Pierre Simon Laplace IRRI International Rice Research Institute MARD Ministry of Agriculture and Rural Development of Vietnam MORNE Ministry of Natural Resources and Environment of Vietnam NACCC National Advisory Committee on Climate Change NASA National Aeronautics and Space Administration NRCB Natural Research Centre of Banana OXFAM Oxford Committee for Famine Relief UNFCCC United Nations Framework Convention on Climate Change UNDESA United Nations Department of Economic & Social Affairs UNDP United Nations Development Program WB World Bank vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chapter 1 INTRODUCTION 1. PROBLEM STATEMENT Up to now, climate change is one of the greatest challenges facing human beings. It has become the concern as socio-economical and environmental problems in the world.

Indeed, climate change became global issue in recent years, negatively impacted to all countries, especially in agriculture regions; threat crop failures, life damage losses and other critical ecosystem vulnerabilities. In particular, agriculture sectors have direct exposure and dependence on weather and other natural conditions. Hence, climate change could pose serious issues. On the other hand, the challenges of global food security through increasing population, accompanied by increased demand for food.

As predicted, the world population can be growth from 6.9 billion in 2010 to 8.3 billion in 2030 and to 9.1 billion people in 2050, but the majority occurs in developing countries. Thus, food demand has to increase by 70% to meet the population growth, in which the developing countries have doubled. At present, enormous burden of feeding a global population is growing rapidly become more severe due to the impact of climate change on food production (UNDESA, 2009). According to United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC, 2007), Vietnam is the graded fifth in vulnerability under the impacts of climate change.

In which, Mekong Delta is one of the three most vulnerable Deltas in the world as rising sea level, besides the Nile Delta in Egypt and the Ganges Delta in Bangladesh. In East and South Asia, climate change will alter precipitation patterns, increasing frequency of droughts and average temperatures, threatening fresh water for agricultural production. In Sub-Saharan Africa, rainfall will be reduced by half in 2020. It is a threat for agriculture sector, and so it effect to food security all over the world.

Consequently, ensuring food security is increasingly urgent. The 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Intergovernmental Panel on Climate Change (IPPC, 2007) has also estimated that Vietnam will be seriously affected by changing of climate in the future. In fact, Vietnam is among of the countries hardest hit by climate change through rising sea levels, changing in rainfall and temperatures. According to Vietnamese Ministry of Natural Resources and Environment (Climate change, Sea level rise scenarios for Vietnam, MONRE, 2009), the change in climate would significantly affect over all regions of Vietnam.

“By the end of the 21st century, average temperature in Vietnam is expected to increase about 2.30C; total annual rainfall and rainy season’s rainfall would increase while dry season’s rainfall would decrease; sea level is expected to rise about 75cm compared to the average for 1980-1999” (MONRE, 2009). If sea levels rise by 1 meter, approximately 40% of the Mekong Delta, 11% of the Red River Delta area and 3% of the other provinces in coastal areas will be flooded; 10-12% Vietnam's population directly affected, and losses of about 10% of GDP (Tran Hong Ha, MONRE, 2011). Meanwhile, the population of Vietnam was estimated more than 100 million people in 2020. It means that Vietnam has to raise the current food production to ensure food security.

Furthermore, Vietnam’s climate, topography and long coastline makes Vietnam particularly vulnerable to climate variability and natural disaster. The Vietnamese coastline is about 3,260 km with the sea consists 1,000,000 km2. The natural area has 329,241 km2, of which 29% of land used for agricultural production (GSO, 2010). In recent, Vietnam is the second largest rice exporter in the world.

However, the country still has about 1 million people, mainly ethnic minorities without enough food for their living. Thus, food security is not only more serious for Vietnam but also for the rest of the world by impacting of climate change. In brief, climate change has narrowed the area of agricultural land which were submerged a large portion of agricultural land in the low coastal plains, the Red Delta and the Mekong Delta by rising sea levels. Besides, increasing temperatures, changing 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] weather and natural disasters lead to grow diseases and epidemics.

Not only the productivity and output have been threatened, but also the national food security as well. It is the reason why the Vietnamese government and many Institutions had a lot of programs and researches to adapt the climate change and food security. Based on the available climate change scenarios which were conducted by researchers and institutions as well as the previous findings, this paper studies the impacts of climate change on food security in Vietnam with the simulation approach. RESEARCH OBJECTIVIVES The goal of this study is to examine how likely is the climate change may pose impacts on food security based on MORNE’s climate change scenarios and food security projects.

This research has four specific objectives as follows: (1) To understand the relationship between climate change and food security; (2) To indicate the impact of climate change on rice yield in Mekong Delta in period 2001-2010; (3) To explore and estimate the impacts of climate change on food security in Vietnam up to 2030, focusing on food supply side; (4) To draw policy recommendations for food security in Vietnam.