CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 1. NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1. Văn hóa là gì 'Văn hóa là một khái niệm phức tạp và khó định nghĩa một cách chính thức. Trong phạm vi nghiên cứu này, tác giả sử dụng áp dụng định nghĩa văn hóa do Matsumoto (1996) đưa ra, ông coi văn hóa là “tập hợp các thái độ, giá trị, niềm tin và hành vi được chia sẻ bởi một nhóm người, nhưng khác nhau đối với mỗi cá nhân, được truyền đạt thế hệ này sang thế hác (tr.
Matsumoto cũng lưu ý, định nghĩa này cho rằng văn hóa cũng giống như một cá thẻ, cấu trúc tâm lý mà đồng thời cũng là cấu trúc xã hội. “Sự khác biệt cá nhân về văn hóa có thé đễ dàng quan sát được giữa người với người ở mức độ chấp thuận và tham gia vào các thái độ, giá trị, niềm tin và hành vi, bởi chính sự đồng thuận này tạo thành văn hóa” (Matsumoto, 1996, tr.18) Phạm trù văn hóa không dành riêng của bất kì một nghành, nghẻ, lĩnh vực. hay đi tượng nào cụ thể trong xã hội, mà là mối quan hệ tổng thể nói chung, bao gồm những giá trị vô hình và hữu hình do con người sáng tạo ra. Do đó, văn hóa là chìa khóa, động lực phát triển đời sóng kinh tế - chính trị - văn hóa xã hội.
Văn hóa đại diện cho hệ thống các giá trị luôn trường tồn của một cộng. đồng, quần thể con người. Văn hóa doanh nghiệp là gì Khái niệm Văn hóa tổ chức (Organizational culture) và Văn hóa doanh nghiệp (Corporate culture) thường được sử dụng thay thế lẫn nhau. Cả hai đều đề cập đến các giá trị chung, quan điểm và cách tiếp cận trong một tổ chức.
"Nhưng rõ rằng, thuật ngữ văn hóa doanh nghiệp tập trung vào các doanh nghiệp 11 (corporations) vi lợi nhuận, trong khi văn hóa tổ chức mở rộng cho tắt cả các hình thức tô chức bao gồm cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ, và các tổ chức phi lợi nhuận. Tuy nhiên, về cơ bản thì ý nghĩa của chúng vẫn giống nhau. Sự khác biệt giữa chúng chỉ có thê nhận biết trong cách các nền văn hóa biểu hiện trong. các bối cảnh khác nhau (Eric Feigenbaum, 2017).
Trong khuôn khổ luận văn này, Văn hóa doanh nghiệp sẽ được sử dụng đồng nghĩa với Văn hóa tổ chức để nghiên cứu và làm sáng rõ đề tài. Có thể nói, văn hóa tổ chức là gốc rễ của công ty. Tựu chung, đây chính là toàn bộ những giá trị văn hóa được xây dựng và hoàn thiện xuyên suốt quá trình phát triển của doanh nghiệp, có khả năng chỉ phối hành vi, cách làm vi ứng xử của mọi thành viên trong doanh nghiệp trở thành truyền thống, biến doanh nghiệp thành duy nhất. Với thuật ngữ Văn hóa doanh nghiệp hiện nay, có khoảng trên 300 định nghĩa về khái niệm này: **Văn hóa doanh nghiệp là một sản phẩm nào đó là lịch sử thử tài lần thir dựa trên biểu tượng là những lúc các trường tượng thực hành vi và những sản phẩm của hành vi” (L.
Kroeber và Kluckhohn, 1953). “Văn hóa doanh nghiệp là những niềm tin thái độ và giá trị tại phổ biến và tương đối ổn định trong doanh nghiệp” (Williams, A.H Schein dua ra định nghĩa: “Văn hóa doanh nghiệp là một khung các giả định cơ bản được một nhóm phát minh, khám phá hoặc phát triển trong quá trình học hỏi để đối phó với các vấn đẻ về thích ứng bên ngoài và hội nhập bên trong, và được vận hành ôn định đủ để được công nhận là có hiệu lực, và từ đó, được dùng để đào tạo cho các thành viên mới hướng nhận thức, suy nghĩ và cảm nhận về những vấn đề đó một cách chính xác.9) 'Văn hóa doanh nghiệp có những đặc trưng riêng. Có thể thay, day là sản 12 phẩm của những thành viên trong cùng một doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu thiết lập hệ thống các giá trị được mọi người làm trong doanh nghiệp chấp nhận, chia sẻ, đề cao và ứng xử theo các giá trị đó. 'Văn hóa doanh nghiệp còn góp phần tạo nên nét khác biệt và được coi là truyền thống riêng của mỗi tổ chức.
Văn hóa doanh nghiệp còn được hiểu là một hệ thống hữu cơ các giá trị hữu hình và vô hình do các thành viên trong doanh nghiệp đó sáng tạo và tích lũy trong quá trình tương tác với môi trường. bên ngoài và hòa nhập bên trong. Xuyên suốt quá trình, những giá trị này được chứng minh về hiệu lực và tính đúng đắn. Từ đó, các giá trị được chia sẻ và phổ biến rộng rãi giữa các thế hệ thành viên như một chuẩn mực đề nhận thức, tư duy và cảm nhận trong mối quan hệ với các vấn đề mà họ phải đối mặt.
Cách tiếp cận này nhắn mạnh đến ba vấn đề quan trọng. Thứ nhắt, các giá trị văn hóa doanh nghiệp phải là một hệ thống nhất quan, có quan hệ chặt chẽ, được chấp nhận và phô rộng rãi giữa các thành viên tô chức. Sự tương tác giữa các giá trị này sẽ tạo ra những đặc trưng riêng của mỗi nền văn hóa. Như vậy, khi xây dựng văn hóa, doanh nghiệp phải hình dung rõ nền văn hóa mục tiêu của mình là gì, từ đó xác định các giá trị phù hợp với văn hóa mục tiêu đó.
Thứ hai, hệ thông các giá trị văn hóa phải là kết quả của quá trình sáng tạo và sàng lọc của chính các thành viên bên trong doanh nghiệp, trong đó người sáng lập và lãnh đạo đóng vai trò quyết định và định hướng trong quá trình đó. Các giá trị này phải được theo dõi thực tế và chứng tỏ được khả năng ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Thứ ba là các giá trị văn hóa doanh nghiệp phải có đủ khả năng tác động đến nhận thức, tư duy và cảm nhận của các thành viên đối với các vấn đề và quan hệ của doanh nghiệp. Nói cách khác, các giá trị văn hóa doanh nghiệp chỉ tồn tại được khi các thành viên trong tổ chức công nhận, coi đó là chuẩn mực 13 trong nhận thức, tư duy, quan điểm và hành vi, từ đó xác định các ưu tiên trong sung việc.
Những giá trị có khả năng ảnh hưởng như vậy chính là kết quả của một quá trình tác động lâu dài và liên tục của không chỉ lãnh đạo mà còn tắt cả các thành viên trong tô chức. Trong các doanh nghiệp, đa số các giá trị văn hóa doanh nghiệp ban đầu được thể hiện thông qua các văn bản, quy tắc, quy định có tính bắt buộc, nhưng sau khi được chấp nhận rộng rãi, chúng dần trở thành nép, và thậm chí là nguyên tic bat thành văn chỉ phối hành vi của mọi thành viên trong tô chức. Ở giai đoạn này, văn hóa doanh nghiệp sẽ đóng vai trò “hệ điều hành”, có tác động điều chỉnh từ các hoạt động thường nhật, sự phối hợp giữa các cá nhân, các bộ phận cho đền việc chọn lựa chiến lược hoạt động, cơ cầu tô chức, khả năng thích ứng hay sự định của một doanh nghiệp. Do đó, văn hóa doanh nghiệp có tính quyết định đến hiệu quả hoạt động, khả năng cạnh tranh và sự phát triển lâu dài của mỗi doanh nghiệp trong tương lai.
Nói tóm lại, văn hóa doanh nghiệp được hiểu là sự pha trộn của các giá iêu chuẩn, thái độ, điều cấm ky, biểu tượng, nghi lễ và huyền thoại đã hình thành và tồn tại xuyên suốt quá trình phát triển của các công ty theo thời gian. Văn hóa doanh nghiệp được thể hiện trong hành vi và cấu trúc của tổ chức. Các quy định vẻ trang phục, giờ làm việc, thiết kế văn phòng, phúc lợi của nhân viên, quyết định tuyển dụng, đối xử với khách hàng, sự hài lòng. của khách hàng và mọi khía cạnh khác của hoạt động xác định văn hóa doanh.
Văn hóa doanh nghiệp bắt nguồn từ các mục tiêu, chiến lược và cách tiếp cận của tổ chức đối với lao động, khách hàng, nhà đầu tư và cộng đồng lớn hơn, vì vậy, nó là thành phần thiết yếu trong bất kỳ doanh nghiệp nào. Đặc điểm của Văn hóa doanh nghiệp 'Văn hóa là một khái niệm quan trọng trong các tổ chức, vì nó ảnh hưởng đến quá trình, quản trị chiến lược, đào tạo, vai trò và trách nhiệm (Sanchez, 14 2004). MeNeal (2010) chỉ ra rằng văn hóa cung cấp sự động viên, định hướng. và thống nhất nhân viên, do đó làm tăng năng suất của họ.
Về cơ bản, văn hóa tạo điều kiện cho cả hội nhập bên trong và thích ứng với môi trường bên ngoài. Theo Pfannerstill (2006), “Một văn hóa doanh nghiệp tốt có khả năng tối ưu hóa các ý tưởng và chiến lược sáng tạo của nhân viên”. Các thành phần quan trọng của tô chức là các cá nhân và mối quan hệ giữa các nhân viên với mục tiêu và mục tiêu của tô chức. Ví dụ, ba nguyên tắc cơ bản trong văn hóa của IBM là: “Respect towards an individual, strive for excellence and providing the services of the highest quality” - (theo Shah, 2007).
Tam dich: Tén trong một cá nhân, phan dau cho sự xuất sắc và cung cấp các dịch vụ có chất lượng cao nhát. Các giá trị trong tổ chức đóng một phần không thể thiếu trong văn hóa, hơn thể nữa trong việc tăng cường sự gắn kết giữa các nhân viên. Pfannerstill (2006) cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đây một nền văn hóa tương thích với các mục tiêu của tổ chức bằng cách chứng minh rằng thành công của một tổ chức phụ thuộc đáng kể bởi văn hóa hiện có. Như vậy, văn hoá doanh nghiệp có vai trò cực kỳ quan trọng.
Là nguồn tạo ra niềm tin cho mỗi thành viên làm việc trong môi trường tổ chức, là sợi dây gắn kết giữa những con người trong cùng doanh nghiệp, tạo ra tiếng nói chung giữa các thành viên, và nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Hơn nữa, xây dựng văn hoá doanh nghiệp thích hợp với đặc điểm của doanh nghiệp thì việc quản lý chính là dùng nền văn hoá nhất định để tạo dựng con người. Văn hoá doanh nghiệp là một cơ chế quan trọng trong quản lý nguồn nhân lực. Chỉ khi văn hoá doanh nghiệp thực sự hoà nhập vào giá trị của mỗi nhân viên, thì họ mới có thể coi mục tiêu của doanh nghiệp là mục tiêu phấn đấu của mình.
15 Nói tóm lại, văn hóa doanh nghiệp có 2 đặc trưng quan trong: Thứ nhất, văn hóa liên quan đến nhận thức. “Các cá nhân nhận thức được văn hóa của tổ chức thông qua những gì họ nhìn thấy, nghe được trong phạm vi tô chức.