CHƯƠNG 1 NHUNG VAN DE LY LUAN CO BAN VE ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN 1. TÔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN 1. Khái niệm về đánh giá thành tích nhân viên Đánh giá là quá trình ta quy cho đối tượng một giá trị nào đó. Cụ thể hơn, đánh giá là hoạt động nhằm nhận định, xác nhận giá trị thực trạng vẻ: mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất lượng, hiệu quả công việc, trình độ, sự phát triển, những kinh nghiệm được hình thành ở hiện tại đang xét so với mục tiêu hay những chuẩn mực đã được xác lập từ đó điều chỉnh hoạt động hướng tới kết quả tốt hơn [13] Thành tích là những gì ta đạt được.
Từ hai khái niệm trên có thể đưa ra khái niệm về đánh giá thành tích như sau: Đánh giá thành tích là đánh giá hiệu quả công việc, là đo lường kết quả công việc thực hiện so với chỉ tiêu đề ra. Hiệu quả công việc phản ảnh hiện thực, cái đã có, đã hoàn thành. Vì vậy, đánh giá hiệu quả công việc tức là đánh giá hiện tại. Có thể định nghĩa việc đánh giá thành tích nhân viên là tiến trình đánh giá mức độ hoàn thành công việc của nhân viên theo mục tiêu đã đặt ra trong một giai đoạn nào đó.
Đánh giá thành tích nhân viên là đánh giá những gì nhân viên đã và sẽ cống hiến cho doanh nghiệp vì mục tiêu của doanh nghiệp. Nghĩa là đối tượng đánh giá là những gì nhân viên làm được và có thể làm được nhằm thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Hơn ai hết, vai trò của quản trị viên nguồn nhân lực là phải biết xây dựng và duy trì hệ thống các chỉ tiêu đánh giá một cách bài bản và khoa học. Công 8 việc này không hề đơn giản, nhưng nếu thực hiện thành công thì người lãnh đạo sẽ có thể chọn đúng người để giao đúng việc, đảm bảo rằng nhân viên đạt được các tiêu chuẩn hiện hành và cải thiện việc thực hiện công việc qua thời gian.
Và khi ấy, lợi ích đạt được không chỉ là một bộ máy nhân sự hoạt động hiệu quả mà còn là sự hài lòng của nhân viên cũng như tiết giảm được chỉ phí đảo tạo cho doanh nghiệp. 1 Tầm quan trọng của việc đánh giá thành tích nhân viên [17]. Công tác đánh giá thành tích công việc trong doanh nghiệp là một hoạt động thường bị xem là tiêu tốn thời gian của mọi cá nhân, làm tăng chỉ phí của doanh nghiệp và là một công việc hết sức khó khăn. Nó khó khăn là bởi vì không ai thích người khác đánh giá mình, ngoại trừ người đó hoàn thành công việc một cách thành công.
Cũng ít có ai muốn tự đánh giá mình. khăn nhất vẫn là làm thế nào đánh giá một cách khách quan, đúng mức. Tuy nhiên, lợi ích mà một hệ thống đánh giá chính thức đem lại thì thực sự lớn và rất khó đánh giá. Đó là lợi ích đối với doanh nghiệp và đối với từng cá nhân trong doanh nghiệp đó.
Hệ thống đánh giá phải được thực hiện theo định kỳ tùy theo tính chất công việc và tùy theo mức độ kinh doanh và quy mô của công ty. ¡ với doanh nghiệp ~ Một hệ thống đánh giá thành tích công việc chính thức sẽ giúp khắc phục được hiện tượng đánh giá chủ quan của người quản lý về nhân viên của mình. Thông thường trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, người quản lý thường có ấn tượng về thành tích công việc cá nhân của nhân viên cấp dưới một cách ngẫu nhiên hoặc tình cờ (có thể là do những thành. công hay thất bại rất đáng chú ý hoặc rất dễ nhận thấy của nhân viên cấp dưới).
Hiện tượng phổ biến là người quản lý không có được một bức tranh rõ. nét, hoàn chỉnh và khách quan về nhân viên cấp dưới của mình. 9 -_ Hơn nữa, cho dù người quản lý có thể nhận ra lỗi hay thiếu sót của nhân viên cấp dưới một cách công bằng, nhưng họ cũng không có động cơ để bỏ. thời gian quan tâm tới vấn đề cải thiện và phát triển thành tích công việc của.
từng cá nhân nếu như không có một hệ thống đánh giá chính thức. - Việc đưa ra ý kiến đánh giá về một người dễ dàng hơn rất nhiều so với việc nhận xét đánh giá một cách chỉ tiết (bằng văn bản hoặc trực tiếp đối với người bị đánh giá). Trên phương diện này, hệ thống đánh giá thành tích công. việc có ý nghĩa như một quy định bắt buộc trong doanh nghiệp đòi hỏi mọi cá nhân phải thực hiện vì lợi ích thiết thực của nó.
~ Hệ thống đánh giá chính thức sẽ là một cơ sở để iảm bớt sự khác biệt trong quá trình đánh giá như tiêu chí đánh giá khác nhau, tiêu chuẩn khác nhau về tính khách quan và sự đánh giá. Bởi vì khi sự khác biệt này gia tăng sẽ làm mắt đi giá trị của việc đánh giá về phương diện so sánh, một trong những nguyên nhân làm giảm lòng tin của người bị đánh giá về hệ thống đánh giá. ~ Cuối cùng hệ thống đánh giá chính thức của doanh nghiệp là một phương tiện khuyến khích người quản lý đưa ra các ý kiến phản hồi một cách đầy đủ cần thiết hoặc thích đáng đối với nhân viên cấp dưới, giúp cho nhân viên cấp dưới có thể điều chỉnh kịp thời theo hướng có lợi cho bản thin ho va cho doanh nghiệp. Đối với cá nhân Nếu trong DN không có một hệ thống đánh giá công việc chính thức thì bản thân mỗi cá nhân nhân viên cũng sẽ gặp phải nhiều bất lợi: ~ Họ sẽ không nhận ra được những tiến bộ cũng như sai sót hay lỗi của mình trong công việc.
~ Họ sẽ không có cơ hội được đánh giá xem mình có thể được xem xét đề bạt hay không. 10 ~ Họ sẽ không được xác định và sửa chữa các yếu điểm của mình thông qua đào tạo. ~ Họ sẽ Ít có cơ hội trao đổi thông tin với cấp quản lý. Ý nghĩa của việc đánh giá thành tích nhân viên a.
Phát triển nhân viên ~ Duy trì, nâng cao hiệu suất làm việc và thành tích của nhân viên: Công nhận thành tích không đơn giản chỉ là chuyện thể hiện một hành động đẹp của sếp với cấp dưới. Nếu làm đúng cách, “động tác” này sẽ mang đến một cơ hội vàng giúp những người ở cương vị quản lý khích lệ nhân viên Qua đó, họ sẽ thêm phần động viên nhân viên, làm tăng cường hiệu quả công , mang lại lợi nhuận cao hơn cho doanh nghiệp. Cũng nhờ thế, mỗi nhân viên sẽ dễ dàng nhận thấy sự đóng góp của họ. luôn được ghi nhận xứng đáng, điều này giúp mang đến động lực thúc đẩy họ lập lại thành tích trong tương lai.
~ Xác định mục tiêu phát triển nghề nghiệp cho nhân viên: Bất cứ nhân viên nào cũng mong muốn được phát triển nghề nghiệp. Phát triển nghề nghiệp là một trong các yếu tố quan trọng hàng đầu tạo ra sự thỏa mãn trong công việc cho nhân viên và làm cho họ gắn bó hơn với doanh nghiệp. Dựa trên kết quả hoàn thành công việc người lãnh đạo có thẻ it các cách thức để nhân viên đạt hiệu suất và thành tích công việc cao hon, khuyến khích nhân viên sáng tạo hơn nữa. Một số công ty nỗ lực đánh giá tiềm năng của nhân viên bằng cách đánh giá việc hoàn thành công việc của họ.
Người ta cho rằng những chỉ số tiên đoán hành vi trong tuơng lai của một người chính là hành vi của họ trong quá khứ. Tuy nhiên, thành tích quá khứ của một nhân viên không thể cho biết việc hoàn thành công việc của người đó một cách chính xác trong tương lai khi được bố trí ở cắp bậc cao hơn hoặc ở vị trí khác i Bên cạnh đó, người lãnh đạo cũng cần định hướng cho nhân viên thấy rõ mối quan hệ mật thiết giữa thành tích cá nhân và lợi ích chung của tổ chức. Quản trị nguồn nhân lực hiệu quả hơn [17|- ~ Xác định và xây dựng những nội dung công việc cụ thể mả từng cá nhân phải thực hiện nhằm đạt được mục tiêu chung của bộ phận, nơi mà cá nhân đó làm việc. ~ Thiết lập những kết quả chính hoặc quan trọng mà doanh nghiệp mong đợi cá nhân đó sẽ đạt được trong công việc sau một khoảng thời gian nhất định.
~ So sánh mức độ kết quả thành tích công việc của từng cá nhân với mức chuẩn, làm cơ sở cho việc đề có chế độ thưởng thích đáng. ~ Xác định nhu cầu đào tạo và phát triển của từng cá nhân thông qua kết quả công việc thực tế. ~ Xác định các cá nhân có khả năng dé để bạt vào các vị trí thích hợp trong bộ máy quản lý hay không. ~ Xác định những khâu yếu kém, những tổn tại cần phải cải thiện hoặc thay đổi.
~ Xác định, đánh giá năng lực nhân sự hiện có và tiềm ẩn phục vụ công tác lập kế hoạch nhân lực cho doanh nghiệp. ~ Cải thiện sự trao đổi thông tin trong công việc giữa các cáp khác nhau. NỘI DUNG CỦA ĐÁNH GIÁ THÀNH TÍCH NHÂN VIÊN 1.2 Xác định mục tiêu đánh giá [14]. Việc xác định mục tiêu đánh giá trả lời cho câu hỏi: đánh giá thành tích nhân viên đề làm gì? Đây là công việc rất quan trọng bởi nếu mục tiêu không cụ thể, rõ rằng sẽ lên: ~ Xác định tiêu chuẩn đánh giá không phù hợp 12 ~ Phương pháp đánh giá không hợp lý ~ Kết quả đánh giá không phục vụ cho các quyết định của việc quản trị nguồn nhân lực - Gây lăng phí thời gian và tiền bạc của doanh nghiệp Mục tiêu đánh giá thành tích nhân viên có thể là: a.
Cäi thiện hiệu năng công tác và thông tin phản hồi Mục tiêu tổng quát của hệ thống đánh giá thành tích là đánh giá nhân viên và cung cấp thông tin phản hồi cho nhân viên (nghĩa là cấp trên nhận định gì về sự hoàn thành công tác của nhân viên) nhằm nâng cao và cải thiện hiệu năng công tác của nhân viên và nâng cao hiệu quả của toàn công ty. Hoạch định tài nguyên nhân sự. Khi đánh giá tài nguyên nhân sự, công ty có sẵn các dữ kiện cho biết khả năng thăng tiền nghề nghiệp cũng như tiềm năng của nhân viên, đặc biệt là các cấp quản trị. Nhờ việc đánh giá này công ty có thể hoạch định các kế hoạch kế vị trong hàng ngũ các cấp quản trị.
Tuyển mộ và tuyễn chọn Mức thang điểm đánh giá thành tích công tác của nhân viên có thể giúp cho công ty dự báo khả năng hoàn thành thành công tác của các ứng viên sau này.